SƠN HÀ : Nghệ nhân xẩm Hà Thị Cầu qua đời


Văn hoá

Chủ nhật, 3/3/2013, 14:48 GMT+7

Nghệ nhân xẩm Hà Thị Cầu qua đời

“Anh Nới con rể cụ Hà Thị Cầu vừa gọi điện báo tin cụ Cầu đã qua đời. Mặc dù biết tình hình sức khỏe của cụ đã yếu mòn từ mấy tháng nay nhưng tôi vẫn cảm thấy hụt hẫng… ” – nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa nói.

Nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa cho biết, những người thân thông báo cụ Hà Thị Cầu đã trút hơi thở cuối cùng vào lúc 12h35′ trưa nay 3/3 tại nhà riêng. Trước đó vài tuần chị cùng những người bạn như nhạc sĩ Giáng Son xuống Ninh Bình thăm thì thấy cụ nằm bất động một chỗ và cấm khẩu không nói được.

Theo thông tin từ người nhà của nghệ nhân Hà Thị Cầu, khi sức khỏe yếu nhưng vẫn còn nói được cụ căn dặn con cháu nếu ngày nào đó cụ nằm xuống thì hai cây đàn nhị đã đồng hành với cụ nhiều năm qua không được cho ai mà treo ở hai bên của bàn thờ.

Nghệ nhân Hà Thị Cầu
Trước sự ra đi của nghệ nhân Hà Thị Cầu, nhạc sĩ Quang Long – một trong những nghệ sĩ trẻ gắn bó với thể loại xẩm bày tỏ sự ra đi của bà cũng đồng nghĩa với việc chúng ta mất dần đi một loại hình ca hát dân gian đích thực mà nghệ nhân Hà Thị Cầu là một trong số ít người đã làm rất tốt sứ mệnh mà tổ nghề để lại.

Nhạc sĩ Quang Long cũng chia sẻ nghệ nhân Hà Thị Cầu là một pho sử sống về nghệ thuật hát xẩm, được ca tụng như “báu vật nhân văn sống”. Cuộc đời bà như một con tằm đã xong kiếp nhả tơ. Không ruộng vườn, không lương hưu, vẫn nghèo khổ như thuở ôm con đi hát rong khắp mọi miền, bà sống dựa vào tình thương yêu, sự giúp đỡ của những người yêu mến giọng hát của bà.

Nghệ sĩ trẻ Mai Tuyết Hoa – người học trò khá thân thiết và gắn bó với nghệ nhân Hà Thị Cầu từ nhiều năm nay cũng cũng không giấu nổi niềm thương xót và tiếc nuối khi hay tin bà Cầu đã ra đi. Theo chị, cách hát và chơi đàn của nghệ nhân Hà Thị Cầu vô cùng độc đáo và ở Việt Nam gần như không có người thứ hai.

“Trước đây mỗi lần tôi về thăm, bu (cách gọi thân mặt của một số nghệ sĩ hát xẩm ở Hà Nội dành cho nghệ nhân Hà Thị Cầu – PV) vẫn hay cấu véo, mắng yêu: “Cha bố mày”. Gần đây nhất vào ngày 20 Tết trở lại thăm bu thấy sức khỏe héo mòn trong lòng trống vắng, buồn vô hạn.

Năm 2011 khi tôi cùng một đoàn phim về nhà bu thực hiện một bộ phim tài liệu. Lúc đó bu yếu rồi, hát cũng bị đứt quãng nhưng tôi vẫn cố động viên bu hát thêm để mong muốn có thêm những tư liệu quý. Kết thúc buổi làm việc, bu cầm chặt tay tôi nói: “Con ơi – bu khổ lắm!” – nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa nói.

Lễ viếng bà Hà Thị Cầu được bắt đầu từ lúc 6h30′ sáng ngày 4/3 sau đó sẽ được an táng vào lúc 9h30′ sáng 5/3 tại nghĩa trang Đầm Thuần (xã Yên Phong, Yên Mô, Ninh Bình).

Nghệ nhân Hà Thị Cầu (tên thật là Hà Thị Năm) sinh năm Mậu Thìn 1928 tại huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định (tuổi mẹ đẻ năm nay 85 nhưng tuổi trong giấy tờ thì đã ngoài 90) trong một gia đình 3 đời hát xẩm. Cha mất sớm, bà cùng mẹ về sinh sống tại thôn Quảng Phúc, xã Yên Phong, huyện Yên Mô, Ninh Bình.

Lên 8 tuổi, bà đã bê chiếc thau đồng theo bố mẹ lê la khắp các chợ quê để hành nghề hát xẩm kiếm sống. Sống tại Yên Mô (Ninh Bình), hai mẹ con bà nương nhờ học hát tại nhà ông trùm xẩm Chánh Trương Mậu khi đó hiện là trưởng 6 gánh hát ở Ninh Bình.

Sau đó bà trở thành vợ của ông trùm xẩm Chánh Trương Mậu. Năm đó, ông Mậu 49 tuổi, từng chung sống với 17 người đàn bà, trong đó có 8 bà chính thức. Khi bà gần 40 tuổi, ông Mậu qua đời, để lại cho bà 7 người con, 4 người lần lượt bị mất vì bệnh đậu mùa.

Trong sự nghiệp gắn bó với xẩm, bà Cầu đã nhận được bằng khen năm 1998 của Đài Tiếng nói Việt Nam và giải đặc biệt “Nghệ nhân hát chèo tỉnh Ninh Bình” trong Liên hoan trích đoạn tuồng chèo hay toàn quốc.

Bà Cầu được tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian và NSƯT. Năm 2008, nghệ nhân Hà Thị Cầu đã nhận được giải thưởng Đào Tấn, giải thưởng cho những đóng góp trong việc gìn giữ vốn quý nghệ thuật dân tộc.

Sơn Hà

Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu qua đời, VIETNAM 2013


Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu qua đời Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu.

 

Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu qua đời

Chủ nhật 03/03/2013 18:37

“Anh Nới – con rể cụ Hà Thị Cầu – vừa gọi điện báo tin cụ Cầu đã qua đời. Mặc dù biết tình hình sức khỏe của cụ đã yếu mòn từ mấy tháng nay, nhưng tôi vẫn cảm thấy hụt hẫng… ” – nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa nói.

 

Nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa cho biết, những người thân thông báo cụ Hà Thị Cầu đã trút hơi thở cuối cùng vào lúc 12h30′ trưa nay (3.3) tại nhà riêng. Trước đó vài tuần, chị cùng các nhạc sĩ Quang Long, Giáng Son xuống Ninh Bình thăm thì thấy cụ nằm bất động một chỗ và cấm khẩu không nói được.

Theo thông tin từ người nhà của nghệ nhân Hà Thị Cầu, khi sức khỏe yếu nhưng vẫn còn nói được, cụ căn dặn con cháu nếu ngày nào đó cụ nằm xuống thì hai cây đàn nhị đã đồng hành với cụ nhiều năm qua không được cho ai mà treo ở hai bên của bàn thờ.

Trước sự ra đi của nghệ nhân Hà Thị Cầu, nhạc sĩ Quang Long – một trong những nghệ sĩ trẻ gắn bó với thể loại xẩm – bày tỏ niềm tiếc thương vô hạn. Anh nói rằng, sự ra đi của bà cũng đồng nghĩa với việc chúng ta mất đi một con người đã làm rất tốt sứ mệnh của tổ nghề truyền lại.

Nghệ sĩ trẻ Mai Tuyết Hoa – người học trò khá thân thiết và gắn bó với nghệ nhân Hà Thị Cầu – khẳng định, cách hát của bà Cầu vô cùng độc đáo và ở Việt Nam gần như không có người thứ hai.

“Trước đây mỗi lần tôi về thăm, bu (cách gọi thân mật của một số nghệ sĩ hát xẩm ở Hà Nội dành cho nghệ nhân Hà Thị Cầu – PV) vẫn hay cấu véo mắng yêu: “Cha bố mày”. Gần đây nhất – vào ngày 20 tết – thăm cụ, thấy sức khỏe cụ yếu nhiều trong lòng trống vắng, buồn vô hạn” – nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa thổ lộ.

Nghệ nhân Hà Thị Cầu (tên thật là Hà Thị Năm) sinh năm Mậu Thìn (1928) tại huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định (tuổi mẹ đẻ năm nay 85, nhưng tuổi trong giấy tờ thì đã ngoài 90) trong một gia đình 3 đời hát xẩm. Cha mất sớm, bà cùng mẹ về sinh sống tại thôn Quảng Phúc, xã Yên Phong, huyện Yên Mô, Ninh Bình.

Lên tám tuổi, bà đã đã bê chiếc thau đồng theo bố mẹ lê la khắp các chợ quê để hành nghề hát xẩm kiếm sống. Sống tại Yên Mô (Ninh Bình), hai mẹ con bà nương nhờ học hát tại nhà ông trùm xẩm Chánh Trương Mậu khi đó là trưởng 6 gánh hát ở Ninh Bình.

Sau đó, bà trở thành vợ của ông trùm xẩm Nguyễn Văn Mậu (biệt danh là Chánh Trương Mậu). Năm đó, ông Mậu 49 tuổi – từng chung sống với 17 người đàn bà, trong đó có 8 bà chính thức. Khi bà gần 40 tuổi thì ông Mậu qua đời, để lại cho bà 7 người con, 4 người lần lượt bị mất vì bệnh đậu mùa.

Nhiều năm nay bà Cầu sống cùng vợ chồng người con gái tên là Mận. Trong sự nghiệp gắn bó với xẩm, bà đã nhận được bằng khen năm 1998 của Đài Tiếng nói Việt Nam và giải đặc biệt “Nghệ nhân hát chèo tỉnh Ninh Bình” trong Liên hoan trích đoạn tuồng chèo hay toàn quốc.

Bà được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tổ chức trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian vào ngày 25.12.2004 và đã được Nhà nước Việt Nam trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Năm 2008, Nghệ nhân Hà Thị Cầu đã nhận được giải thưởng Đào Tấn – giải thưởng dành cho những đóng góp trong việc gìn giữ vốn quý nghệ thuật dân tộc.

Mặc dù có những giải thưởng và danh hiệu cao quý, nhưng cuộc sống của bà vẫn vô cùng khổ cực. Đến cuối đời, bà vẫn chưa một ngày thoát khỏi cảnh nghèo khó và gia đình bà Cầu thuộc diện những hộ dân nghèo nhất xã Yên Phong.

Theo Vietnamnet

http://laodong.com.vn/Van-hoa/Nghe-nhan-hat-xam-Ha-Thi-Cau-qua-doi/104385.bld

BẠCH VIÊN – N.C.KHANH : Vĩnh biệt nghệ nhân Hà Thị Cầu, VIETNAM 2013


 

Vĩnh biệt nghệ nhân Hà Thị Cầu

> Bu Cầu ốm thật rồi!

TPO – Vào hồi 12 giờ 30 trưa 3-3, nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu đã trút hơi thở cuối cùng trong căn nhà nhỏ tại Yên Mô, Ninh Bình, hưởng thọ 97 tuổi.

 

Hà Thị Cầu
Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu. Ảnh: Bạch Viên

Bà tên thật Hà Thị Năm (Cầu là cách gọi theo tên con trai cả ở vùng Yên Mô, Ninh Bình), sinh năm 1917 tại huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định trong một gia đình 3 đời hát xẩm. Cha mất sớm, bà cùng mẹ về sinh sống tại thôn Quảng Phúc, xã Yên Phong, huyện Yên Mô, Ninh Bình.

 

Lễ viếng nghệ nhân Hà Thị Cầu được bắt đầu từ lúc 7 giờ sáng ngày 4-3.

Bà sẽ được an táng vào lúc 9g30 sáng 5-3 tại nghĩa trang Đầm Thuần (xã Yên Phong, Yên Mô, Ninh Bình).

Khoảng tám tuổi, bà đã đã bê chiếc thau đồng theo bố mẹ lê la khắp các chợ quê để hành nghề hát xẩm kiếm sống. Định cư sống tại Yên Mô (Ninh Bình), hai mẹ con bà nương nhờ học hát tại nhà ông trùm xẩm Chánh Trương Mậu khi đó hiện là trưởng 6 gánh hát ở Ninh Bình.

Sau đó bà trở thành người vợ thứ 18  của ông trùm xẩm Nguyễn Văn Mậu (biệt danh là Chánh Trương Mậu). Năm đó, ông Mậu 49 tuổi, từng chung sống với 17 người đàn bà, trong đó có 8 bà chính thức. Khi bà gần 40 tuổi thì ông Mậu qua đời, để lại cho bà 7 người con, 4 người lần lượt bị mất vì bệnh đậu mùa. Hiện tại bà sống cùng vợ chồng người con gái. Con rể bà làm nghề đánh cá còn con gái buôn bán rong các chợ Bút, chợ Ninh, chợ Nam Dân ở Ninh Bình.

Bà Hà Thị Cầu được coi là báu vật sống cuối cùng của nghệ thuật hát xẩm Việt Nam. Cuộc đời bà đã gắn bó với nghệ thuật hát xẩm từ nhỏ và rong ruổi từ Bắc chí Nam để kiếm sống thực sự bằng những bài hát xẩm.

Bà Hà Thị Cầu không biết chữ, nhưng là người thông minh và rất giỏi làm thơ và sáng tác các bài hát xẩm, hầu hết các bài hát xẩm do bà biểu diễn đều do cụ tự đặt lời và truyền dạy cho con cháu.

Cuộc đời của bà Cầu nghèo khổ, đến lúc chết cuộc sống của cụ cũng vẫn cơ cực như thế. Gia đình bà là hộ nghèo nhất ở xã Yên Phong, huyện Yên Mô, Ninh Bình.

 

Bộ phim Xẩm đỏ

“Xẩm đỏ” là tên một bộ phim mới nhất về nghệ nhân Hà Thị Cầu, người được mệnh danh là “báu vật nhân văn sống” của môn nghệ thuật hát xẩm. Bộ phim dài 35 phút của đạo diễn Lương Đình Dũng đã tái hiện được một phần nào cuộc đời vất vả, khổ cực của bà Cầu qua những câu hát xẩm…Hoàn thành sau 2 năm bấm máy, với 1.200 phút hình ảnh tác giả chỉ chọn ra 35 phút để dựng thành phim “Xẩm đỏ”. Bộ phim tài liệu “Xẩm đỏ” đã ra mắt khán giả vào ngày 18-8-2011.

Bạch Viên – N.C.Khanh

17:11 | 03/03/2013

S – Việtnam – HT 138: Hát xẩm , VIETNAM 2012


Published on Jul 30, 2012

theo chân Vũ Hiệp ghé thăm đình Hào Nam để tìm hiểu về hát xẩm, một nét văn hóa độc đáo của Hà Nội.
S – Việt Nam – Hương vị cuộc sống” là chương trình truyền hình về du lịch – trải nghiệm, phát sóng trên kênh VTV1 vào 18h50 tất cả các ngày trong tuần và phát lại vào 7h20 sáng ngày tiếp theo.

Chương trình gồm 5 loạt chủ đề: Phượt, Ẩm thực, Thiên đường nghỉ dưỡng, Lễ hội và Hành trình khán giả.

“S – Vietnam – Flavours of Life” is a TV series of travel-experiences, broadcasts on VTV1 channel at 6.50 p.m everyday and rebroadcasts at 7.25 a.m in the next mornings.
This program includes five themes: Adventure getaways, Vietnamese Food Art, Vacation Paradise, Festival and on-topic traveling by TV spectators.
Website: http://www.s-vietnam.com
Facebook: http://www.facebook.com/s-v…
Youtube Channel: http://www.youtube.com/Svie…
Email: svietnamtvshow@gmail.com