Tháng 5-Phường vải vang câu ví THỨ TƯ,


Tháng 5-Phường vải vang câu ví

THỨ TƯ, 22 THÁNG 5 2013 08:54
EmailInPDF.
Con đường vào nhà cụ Nguyễn Thị Sơn, nghệ nhân hát ví phường vải xã Xuân Hoà, huyện Nam Đàn (Nghệ An) vào một ngày tháng 5 thơm nồng mùi rơm rạ. Cứ mỗi dịp lễ hội hay dịp kỷ niệm sinh nhật Bác, Câu lạc bộ Hát ví phường vải của cụ Sơn lại cùng ngồi quay xa kéo vải hát thâu đêm. Cụ Sơn vui vẻ nói: “Từ đêm ngày 5/5 đã  hát rồi, hát hết ngày 20/5. Đây là món quà Câu lạc bộ Hát ví phường vải Xuân Hoà kính dâng lên Bác nhân Kỷ niệm sinh nhật Người”.
Chúng tôi tìm về nhà cụ Nguyễn Thị Sơn (92 tuổi)- nghệ nhân hát ví Phường vải Câu lạc bộ xã Xuân Hoà. Từ ngoài cổng, tôi đã nghe: “Ơ chớ hỏi em hỏi cả bạn hiền/Bác Hồ về lại Kim Liên mấy lần..”; “ Ơ chớ năm bảy, sáu mốt Bác về/Năm mươi năm ấy xa quê hương nhà”.. .  6 cụ sum vầy đối đáp hát ví phường vải trông thật ấm cúng. Cụ ít tuổi nhất cũng ngoài 65. Cụ Sơn vui vẻ khoe: “Mấy đêm nay chị em ngồi hát đến 1, 2 giờ sáng mới chia tay nhau, hát cho đến hết ngày 20/5 mới hết hội. Đây là món quà chị em chúng tôi dâng lên Bác nhân Kỷ niệm sinh nhật Người”.
Ngồi trong sân nhà cụ Sơn nhâm nhi bát nước chè xanh, hướng mặt ra phía trước thưởng ngoạn những ao sen thơm ngát, gió hè lao xao lùa qua những khóm tre, những nương lúa đang vào mùa gặt cứ rung rinh trong gió, lại được nghe những làn điệu ví phường vải mượt mà, lắng đọng, thật là thú vị biết bao! Trong 6 nghệ nhân: cụ Sơn, cụ Liên, cụ Mão, cụ Tình, cụ Dương thì cụ Sơn là “cây cổ thụ” hát ví phường vải của Xuân Hoà. Năm nay cụ Sơn đã bước sang tuổi 92 nhưng cụ có một tài năng trời phú về giọng hát ví. Mỗi khi cụ cất giọng ngân nga khiến người nghe cảm thấy nao nao nhớ lại một thời xa xưa với những kỷ niệm về những đêm hội làng, những câu hát bên bờ sông Đào, ao Sen hay giữa sân đình vằng vặc ánh trăng rằm: “Ơ anh đứng bên ni sông ngóng sang bên tê cầu, anh nghe tin em kết ngãi trần châu ai rồi/ Ơ em đứng bên ni sông ngóng sang bên tê hồ,  trăm năm thiếp có bỏ chàng mô/Chàng đừng sầu riêng trong dạ mà thiếp héo hon trong lòng/Ơ anh đến thì mời anh vô nhà/ Đứng chi ngoài ngõ mà sương sa lạnh lùng/ Vô nhà anh cũng muốn vô/ Sợ lòng thầy mẹ có đặm đà chi không…  Giai điệu hát ví qua giọng ngân của cụ Sơn nghe thật sâu lắng. Giọng của cụ cất lên nghe lung linh một màu âm đẹp, trong văn vắt, đầy truyền cảm và trong trẻo, ấm áp.
Sinh ra trên mảnh đất Xuân Hoà, khi mới lên 10 tuổi, cô bé Sơn ngày nào đã mê hát ví phường vải nên cứ vào dịp ở làng Sen (quê Bác) có hát ví là cô nài nỉ mẹ cho đi theo mấy bác nghe hát. Sẵn có năng khiếu trời phú nên chỉ một thời gian ngắn theo đuổi học hát, cô bé Sơn đã lĩnh hội được rất nhiều những bí quyết hát ví phường vải. Một lần theo mẹ đi chợ Sa Nam, cô được nghe các cụ, các bác thi hát ví phường vải tại Trung tâm Văn hoá huyện Nam Đàn, dịp đó đúng vào ngày sinh nhật Bác Hồ. Sau lần ấy, cụ Sơn khăn gói đi học hát ví để rồi câu hát ví theo cụ đến tận giờ. Cụ Sơn kể, Khi cụ còn là cán bộ phụ nữ, cụ đi biểu diễn ở nhiều tỉnh phía Bắc và các tỉnh duyên hải miền Trung. Về hưu, cụ vẫn tham gia biểu diễn tại địa phương và còn dạy hát ví phường vải cho lớp trẻ.
Cụ Sơn kể, từ ngày có thêm 5 cụ: Liên, Mão, Sơn, Dương, Tình được phong là nghệ nhân, cụ cảm thấy rất phấn khởi nên sức khoẻ tốt lên, cụ hát nhiều không biết mệt. Mỗi một tuần, các cụ lại tổ chức hát một lần vào tối thứ 7, hôm thì bên ao sen, hôm ở sông Đào. Những canh hát luôn thu hút nhiều con trẻ tham gia. 
Cụ Sơn cho biết, hát ví thường có những từ điệu như “ơ, chứ, thì, rằng, mà”… xen kẽ giữa các nhịp, các tiết của lời bài thơ, lúc mở rộng, lúc kéo dài, lúc lơ lửng. Bởi thế, lớp trẻ ngày nay muốn hát phường vải thì trước tiên phải yêu lời hát, mê hát thì mới theo câu hát suốt cuộc đời được.
Bây giờ, mặc dù tuổi của cụ Sơn, Cụ Liên, cụ Mão… đã cao nhưng tình yêu câu ví phường vải trong các cụ vẫn cháy bỏng như ngày nào. Lúc tiễn tôi ra ra về, cụ Sơn thổ lộ tâm tư, một ngày đó chúng tôi ra đi, mong rằng những câu hát phường vải vẫn mãi trường tồn với muôn đời. Sẽ có lớp người khác thay chúng tôi hát tiếp lời ca, níu giữ nguồn gốc để mỗi tháng 5 về, câu ví phường vải lại được ngân lên mừng ngày sinh nhật Bác.

Vân Anh

 

QUỐC THANH : Tặng Huy hiệu Thành phố Hồ Chí Minh cho GS Trần Văn Khê


Tặng Huy hiệu Thành phố Hồ Chí Minh cho GS Trần Văn Khê

19/06/2013 16:09 (GMT + 7)
 
TTO – UBND TP.HCM sẽ tặng Huy hiệu TP.HCM kèm tiền thưởng 30 triệu đồng cho giáo sư – tiến sĩ Trần Văn Khê do có công quảng bá nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ với quốc tế.

GS-TS Trần Văn Khê. Ảnh: TR.N.

Ngày 19-6, UBND TP.HCM vừa có quyết định tặng Huy hiệu TP.HCM kèm theo số tiền thưởng 30 triệu đồng cho giáo sư – tiến sĩ Trần Văn Khê. Đồng thời cũng sẽ tặng bằng khen của UBND TP kèm tiền thưởng 20 triệu đồng cho giáo sư Trần Quang Hải, thành viên Hội đồng Âm nhạc truyền thống thế giới.

UBND TP nêu rõ hai giáo sư đã có nhiều đóng góp tích cực cùng TP.HCM quảng bá nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ với quốc tế.

QUỐC THANH

 
 

VŨ HOÀNG / RFA radio : Vũ Hoàng phỏng vấn GS Trần Quang Hải về những điệu hát ví hát giặm


 

 

Vũ Hoàng, phóng viên RFA
2013-06-24
 
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này

06242013-hatinh-folklore-song.mp3 Phần âm thanh Tải xuống âm thanh

Liên hoan Dân ca ví, giặm xứ Nghệ năm 2012.

Liên hoan Dân ca ví, giặm xứ Nghệ năm 2012.

Courtesy donghuonhatinh.vn
 

Nghe bài này

Từ dân ca đến ví giặm xứ Nghệ

Mỗi khi nhắc đến ví giặm xứ Nghệ, người nghe sẽ nghĩ ngay đến những câu dân ca thắm đượm nghĩa tình, được chắt lọc từ cuộc sống thường nhật của người dân lao động Nghệ An và Hà Tĩnh. Người nghe nhớ đến ví giặm bởi sự giản dị, gợi nhớ, gợi thương của những lời ca mộc mạc, ân tình đặc tả những hình ảnh thân thương của quê hương chòm xóm hay cái đẹp chân chất trong cuộc sống của người lao động. Mỗi khi giai điệu của ví giặm cất lên là người nghe hẳn sẽ cảm nhận được tâm hồn, cốt cách của người dân xứ Nghệ, nghèo nhưng tình cảm.

Ban đầu, dân ca ví, giặm xứ Nghệ còn khá thô sơ, xuất phát từ lời ca, lời kể của những người lao động như kéo sợi, đi cấy, dệt vải… Theo dòng thời gian ví, giặm phát triển lên một tầm cao mới với lề lối, bố cục và dần dần hình thành nên những vần điệu dân ca trữ tình.

Cũng bởi ví, giặm gắn liền với lao động sản xuất, trong các làng nghề truyền thống hoặc những lúc nông nhàn nên  ví, giặm thường được gắn với những tên gọi như ví phường Vải, ví phường Đan, ví phường Cấy…

Để hiểu thêm về loại hình dân ca đặc sắc này, chúng tôi trao đổi với nhạc sĩ Trần Quang Hải và được ông phân tích như sau:

Ví và giặm là hai thể hát dân ca, thứ nhất là không có nhạc đệm, được cộng đồng người Việt Nam ở 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh sáng tạo ra trong quá trình sinh hoạt và lao động. Dân ca ví giặm mang đậm bản sắc địa phương nhiều hơn

nhạc sĩ Trần Quang Hải

Ví và giặm là hai thể hát dân ca, thứ nhất là không có nhạc đệm, được cộng đồng người Việt Nam ở 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh sáng tạo ra trong quá trình sinh hoạt và lao động. Dân ca ví giặm mang đậm bản sắc địa phương nhiều hơn, chỉ tập trung vào hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh về điệu hát, ca từ, giọng điệu cũng như về âm điệu. Tất cả các chuyên gia cho biết hiện nay có khoảng 15 điệu ví và 8 điệu giặm gọi tên theo bối cảnh cuộc sống, lao động nghề nghiệp, thí dụ: lý phường vải, lý đò đưa, còn giặm thì có giặm ru, giặm kể. Ví giặm thông thường có ca từ bằng thơ dân gian, cô đọng, ví thì thường theo thể thơ lục bát, còn giặm thì thường bằng thơ ngũ ngôn dễ thuộc, dễ nhớ, dễ hát cho nên được truyền tụng đến ngày hôm nay.

 

Nhiều loại dân ca của Nghệ Tĩnh cũng được phổ biến ra CD cho các người yêu thích. RFA
Nhiều loại dân ca của Nghệ Tĩnh cũng được phổ biến ra CD cho các người yêu thích. RFA


 

Ngoài ra, loại hình dân ca này cũng có nội dung phản ánh xã hội, lịch sử thể hiện những tâm tư tình cảm, tình yêu cuộc sống với quê hương đất nước, tình yêu đôi lứa…

Thường hát ví là loại hát giao duyên, hát giữa trai gái với nhau lúc làm việc hay lúc tối. Đặc biệt nhất là ví phường vải là một loại hát được phổ biến rất rộng rãi vì nó tương tự giống hát quan họ, tức là những người con trai đến gặp những người con gái đang làm việc, thì người con trai mới thốt lên những câu để mà gợi những cuộc hát chung với nhau. Trong đó, có hát chào mừng, hát mời trầu sau đó mới là hát đối (hát đố), rồi tiếp đến là hát giao duyên, nói chuyện qua lại với nhau bằng thơ và sau cùng là hát giã bạn. Nó hơi giống quan họ nhưng trong quan họ thì luyện giọng rất quan trọng (vang, dền, nền, nảy) còn trong hát phường vải chỉ là hát thường thôi.

Điểm đặc biệt trong hát phường vải có những ông thày đồ nho hay gà những câu rất hóc hiểm để cho bên kia không đối được. Do đó, vấn đề hát ví là hát thể hiện sự giao duyên với nhau, còn hát giặm là hát ru, hát kể, kể về những phong tục lịch sử

nhạc sĩ Trần Quang Hải

Điểm đặc biệt trong hát phường vải có những ông thày đồ nho hay gà những câu rất hóc hiểm để cho bên kia không đối được. Do đó, vấn đề hát ví là hát thể hiện sự giao duyên với nhau, còn hát giặm là hát ru, hát kể, kể về những phong tục lịch sử, trong đó, chúng ta được biết là những nhà nho hoặc những nhà thơ rất nổi tiếng giống như ông Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, có những nhà chính trị như Phan Bội Châu hay là cụ Hồ Chí Minh là những người ở trong vùng Nghệ Tĩnh.

Mỗi một điệu hát, thí dụ trong hát ví phường vải có một số nhạc điệu khi hát lên người ta biết tập trung vào âm giai ngũ cung, trong những loại hát ví khác dựa vào âm giai tứ cung (có 4 nốt nhạc) thôi, những ngôn từ khi đọc ra khác với các vùng khác, nên vấn đề giai điệu biến chuyển theo giọng nói, làm cho điệu đó trở thành một nhạc điệu rất đặc biệt của vùng Nghệ Tĩnh mà chúng ta không thấy ở miền Bắc, miền Nam hay miền Trung, Huế, Đà Nẵng…

 

Đối đáp ca Nghệ Tĩnh.
Đối đáp ca Nghệ Tĩnh. Vietnamonline


 

Mỗi loại ví thì lại liên hệ đến các sinh hoạt, làm việc, thí dụ những người đi đan nón thì có hát ví phường nón hoặc những người đi chài lưới thì có hát lý chài lưới hoặc hát chèo thuyền, còn có những loại hát ví trong lúc làm việc thì có những người hát kể, xướng và xô, nghĩa là một người hát lên và cả đám sẽ hò theo, thí dụ: hò hô khoan hoặc hò hố khoan, đó là những nhịp điệu giúp cho người làm việc quên bớt sự mệt nhọc.

Bảo tồn nghệ thuật truyền thống

Theo N.S Trần Quang Hải thì việc bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật truyền thống này là việc hết sức nên làm lúc này và cần có sự chung tay góp sức của nhiều người, đặc biệt là những người yêu dân ca ví giặm:

Đặt thành một vấn đề nghiêm túc để bảo vệ một truyền thống dân ca nào đó mà muốn trở về vốn cổ thì rất khó vì chúng ta không thể nào duy trì một cái gì cổ xưa trong thời điểm hiện tại. Theo tôi nghĩ, chúng ta phải duy trì, giữ lại như một báu vật,…

N.S Trần Quang Hải

Đặt thành một vấn đề nghiêm túc để bảo vệ một truyền thống dân ca nào đó mà muốn trở về vốn cổ thì rất khó vì chúng ta không thể nào duy trì một cái gì cổ xưa trong thời điểm hiện tại. Theo tôi nghĩ, chúng ta phải duy trì, giữ lại như một báu vật, từ đó, giúp cho những người nào muốn tìm hiểu, sau này trong tương lai, có thể nghe những tài liệu đó để học hỏi trở lại. Bởi vì những bài bản ngày càng mất đi, tất cả những điệu hát ví, hát giặm, có thể trong tương lai, những nghệ nhân lớn tuổi cũng dần mất đi, nếu chúng ta không kịp thời thu hình, thu thanh và làm những nghiên cứu điền dã gom góp những tài liệu đó, thì trong tương lai sẽ không còn có những điệu hát dân ca trung thực nữa, mà chỉ là những loại dân ca cải biên.

Vài năm nay ở 2 vùng Nghệ An và Hà Tĩnh đã xúc tiến rất nhiều, những nghệ nhân lớn tuổi bắt đầu đi truyền dạy lại cho trẻ em, để tạo thành những câu lạc bộ. Ở hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh có 51 câu lạc bộ dân ca ví giặm, có hơn 800 nghệ nhân, các nghệ sĩ và nhạc sĩ chuyên nghiệp ở trung tâm bảo tồn, phát huy di sản dân ca xứ nghệ quan tâm đến việc diễn xướng truyền dạy, bảo tồn và phát huy di sản dân ca ví giặm.

Sau khi đã truyền dạy rồi có xu hướng khác là đưa ví giặm lên sân khấu, sân khấu hóa những điệu hát dân ca, đem vào đó những nhạc cụ để đệm và có một số nhạc sĩ chuyên nghiệp sáng tác thêm những bài hát theo âm hưởng dân ca Nghệ Tĩnh.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/hatinh-folklore-song-06242013105228.html

A.T. : Chương trình nghệ thuật hội tụ ASEAN – Hàn Quốc, VIETNAM


Chương trình nghệ thuật hội tụ ASEAN – Hàn Quốc

Chủ Nhật, 23/06/2013, 22:23 [GMT+7]

(QNO) – Trong khuôn khổ chương trình các hoạt động “Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V”, tối 23-6, Chương trình Nghệ thuật hội tụ ASEAN – Hàn Quốc” đã được khai mạc tại vườn tượng Hội An.

Tham dự chương trình có sự góp mặt của 87 nghệ sỹ đến từ 8 đoàn nghệ thuật, thuộc các quốc gia: Lào, Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia, Singapore, Indonesia, Mianma và đoàn nghệ thuật thành phố Osan Hàn Quốc. 17 tiết mục được biểu diễn là những đặc sắc văn hóa riêng biệt của từng quốc gia trong khối ASEAN và của Hàn Quốc.

Đây là chương trình biểu diễn ngoài trời nhằm tôn vinh quảng bá những giá trị văn hóa đặc trưng của Quảng Nam – Việt Nam đến với bạn bè trong nước và quốc tế. Đồng thời hưởng ứng kỷ niệm 10 năm Công ước về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO (năm 2003) và hướng tới xây dựng cộng đồng kinh tế ASEAN năm 2015. Đồng thời cũng là cơ hội tốt để các diễn viên, nghệ sỹ các đoàn nghệ thuật đến từ các nước ASEAN và khu vực có dịp giao lưu với nhau về nghệ thuật, văn hóa.

Trong thời gian qua, Hàn Quốc và các nước ASEAN đã đối thoại và hợp tác trong nhiều lĩnh vực như du lịch, khoa học công nghệ, văn hóa, điều này đã làm rút ngắn khoảng cách giữa các quốc gia với nhau. Tiếp tục chương trình biểu diễn nghệ thuật các nước ASEAN – Hàn Quốc, các nghệ sĩ tiếp tục biểu diễn trên đường phố ở hai địa điểm Chùa Cầu và công viên Kazik.

Ảnh một số tiết mục trình diễn nghệ thuật của các quốc gia được trình diễn:

Bài dân ca truyền thống của đoàn nghệ thuật Singapore.
Bài dân ca truyền thống của đoàn nghệ thuật Singapore.

 

“Giai điệu ngày mùa” nổi tiếng của vùng Osan – Hàn Quốc.
“Giai điệu ngày mùa” nổi tiếng của vùng Osan – Hàn Quốc.

 

Điệu Apsara huyền hoặc đến từ quốc gia Campuchia.
Điệu Apsara huyền hoặc đến từ quốc gia Campuchia.

A.T

http://baoquangnam.com.vn/van-hoa-van-nghe/van-hoa/201306/chuong-trinh-nghe-thuat-hoi-tu-asean-han-quoc-313530/

CHIÊU MINH : Tổng giám đốc UNESCO: ‘Đừng là nạn nhân của…. thành công về di sản’, VIETNAM


 

 Tổng giám đốc UNESCO: ‘Đừng là nạn nhân của…. thành công về di sản’

Thứ Bảy, 22/06/2013 07:51 | In trang nàyIn bài viết

(Thethaovanhoa.vn) – Vừa có mặt tại Hà Nội, bà Irina Bokova, Tổng giám đốc UNESCO, đã đưa ra những lời khuyên rất chân thành với VN về lĩnh vực bảo tồn di sản.

“Với một loạt di sản được vinh danh ở cấp thế giới trong những năm qua, VN đang là một quốc gia rất thành công trong việc khai thác nguồn tài nguyên văn hóa của mình.” – bà Bokova nói – “Tuy nhiên, kinh nghiệm của chúng tôi cho thấy: Ở một số quốc gia đang phát triển, việc vinh danh này lại nhanh chóng đặt ra nhiều nguy cơ cho di sản”.

Phân tích của bà Bokova cho thấy: sau khi trở thành di sản thế giới, nhiều địa phương thường khai thác tối đa danh hiệu này để thu hút du lịch, tạo việc làm và thu nhập cho cư dân trong vùng. Tuy nhiên, vì thiếu những quy hoạch hợp lý và hài hòa giữa phát triển – bảo tồn di sản, cũng như từ tâm lý nôn nóng thái quá của địa phương, các di sản này đang đứng trước khả năng bị phá vỡ một số yếu tố đặc thù về không gian văn hóa, tính sáng tạo và sự tham gia của cộng đồng bản địa, hay thậm chí là chịu ảnh hưởng tiêu cực từ lượng khách du lịch đang dồn về.

 

Bà Bokova phát biểu tại cuộc gặp báo giới tại Hà Nội chiều 20/6

 

Thực tế, rất lâu trước chuyến thăm VN (từ ngày 19/6) của bà Bokova, vấn đề tìm biện pháp bảo tồn hợp lý với các di sản được vinh danh cũng đang là câu hỏi đau đầu với các nhà quản lý trong nước. Theo đó, các nguy cơ du lịch hóa, thương mại hóa, hay… Nhà nước hóa lễ hội… cũng liên tục được đặt ra như những lời cảnh báo cho hệ thống di sản này.

Song song với ý kiến này, bà Bokova  cũng dành lời khen ngợi cam kết của Việt Nam trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa và sự đa dạng văn hóa, vì lợi ích của các thế hệ tương lai. “Những gì Việt Nam đã làm là rất tiêu biểu và nên được chia sẻ với nhiều quốc gia thành viên khác”.

Trong chuyến thăm VN, bà Bokova lần lượt có cuộc gặp gỡ với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, đại diện Bộ Giáo dục & Đào tạo, đồng thời tới thăm Học viện Ngoại giao VN và nhận bằng Tiến sĩ danh dự của học viện. Đặc biệt, từ ngày 21/6, Tổng giám đốc UNESCO tới Quảng Nam để dự  Festival Di sản Quảng Nam lần thứ 5, nhân Tuần lễ Văn hóa và Phát triển UNESCO tại Việt Nam.  Tại đây, bà Bokova sẽ tham dự một số sự kiện quan trọng như trao giải cuộc thi sáng tác tranh Di sản Thế giới trong tay bạn, triển lãm về hợp tác giữa tỉnh Quảng Nam và UNESCO trong việc thúc đẩy văn hóa vì phát triển bền vững, khai trương phòng trưng bày nhóm hiện vật khai quật từ nhóm tháp G của di sản Mỹ Sơn và mở cửa nhóm tháp này sau khi trùng tu…

HỒNG THÚY : Rộn ràng ‘Sắc màu Festival Di sản Quảng Nam’


 Rộn ràng ‘Sắc màu Festival Di sản Quảng Nam’

Thứ Bảy, 22/06/2013 20:45 | In trang nàyIn bài viết

(Thethaovanhoa.vn) – Chiều ngày 22/6, hàng ngàn du khách đến Hội An đã tham gia diễu hành đường phố, trải nghiệm “Sắc màu Festival Di sản Quảng Nam” len lỏi  khắp các ngõ hẻm phố cổ.

Bắt đầu lúc 16h30 tại Bảo tàng Hội An, đoàn diễu hành đã đi qua 7 địa điểm. Đoàn diễu hành gồm các nghệ nhân, diễn viên đến từ nhiều tỉnh thành trong cả nước, các nghệ sĩ của những nước tham gia hoạt động của Festival, thí sinh hoa hậu các dân tộc Việt Nam, người dân Hội An và nhiều du khách.

Chỉ diễn ra trong khoảng 1 giờ đồng hồ nhưng du khách và nhiều người dân đã được thưởng thức âm nhạc mang bản sắc văn hóa địa phương kết hợp các nhạc cụ đặc trưng: Hát khoan, các điệu hò dậm sạp, vè cá, hò nậu xăm và hò khơi… Kết hợp với sự đa dạng, độc đáo của âm nhạc vùng miền đó là những điệu múa đồng đăng, múa quạt, chèo cạn và xếp hình biểu diễn tạo không khí hết sức rộn ràng của các nghệ nhân và diễn viên quần chúng.

Cũng trong ngày hôm nay, thành phố Hội An đã khai trương Trung tâm báo chí phục vụ Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V và Trung tâm thông tin du khách Hội An. Trung tâm thông tin du khách Hội An là mô hình thí điểm đầu tiên trên cả nước nhằm kết nối các nhà cung cấp sản phẩm và dịch vụ với thị trường, đưa du khách đến các cộng đồng địa phương, tạo điều kiện cho người nghèo tại các huyện miền núi tiêu thụ sản phẩm do họ làm ra. Bên cạnh đó, Trung tâm còn có khu truy cập thông tin miễn phí về các điểm tham quan.

Hồng Thúy 

http://thethaovanhoa.vn/van-hoa-toan-canh/ron-rang-sac-mau-festival-di-san-quang-nam-n20130622205051611.htm

Khai mạc Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V – 2013, VIETNAM


Khai mạc Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V – 2013

 

Khai mạc Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V – 2013

(LĐO) – Thứ bảy 22/06/2013 22:28

Tối 22.6, lễ khai mạc Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V – 2013 diễn ra tại nhà hát Hội An-TP.Hội An, tỉnh Quảng Nam.

Tham dự lễ có ông Nguyễn Xuân Phúc – Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, cùng đại diện lãnh đạo các bộ ngành trung ương, địa phương và đông đảo người dân. Về phía khách quốc tế, có ông Somsavad Lengsavath, Phó Thủ tướng nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; bà Irina Bokova, Tổng Giám đốc UNESCO, cùng các Đại sứ, Tổng lãnh sự, đại diện các cơ quan, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.

Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V – 2013 do UBND tỉnh Quảng Nam phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, diễn ra trên nhiều địa bàn của tỉnh Quảng Nam, với các trung tâm là 2 di sản phố cổ Hội An (TP.Hội An) và khu đền tháp Mỹ Sơn (huyện Duy Xuyên). Trong khuôn khổ Festival có nhiều hoạt  động văn hóa, nghệ thuật, hội thảo, xúc tiến đầu tư… phong phú về nội dung lẫn hình thức. Các điểm nhấn là Chung kết cuộc thi Hoa hậu các dân tộc Việt Nam; Hội thi Hợp xướng quốc tế; Không gian di sản văn hóa Việt Nam và ASEAN; Diễn đàn đầu tư “Tăng trưởng xanh cho Quảng Nam”…

Theo ông Trần Minh Cả, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Festival Di sản Quảng Nam lần này thể hiện sự tôn vinh những giá trị di sản ở Việt Nam nói riêng và khu vực nói chung. Đây cũng là dịp để các địa phương có di sản đã được tôn vinh và sắp được tôn vinh cùng trao đổi kinh nghiệm về bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Từ đây, các địa phương, các nước có dịp quảng bá  những nét đẹp về văn hóa phi vật thể đến với đông đảo bạn bè thế giới.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng: “Di sản văn hóa là kết quả của quá trình sáng tạo trong lịch sử nhân loại. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản  là trách nhiệm to lớn của cộng đồng. Chính phủ Việt Nam đã chỉ đạo, huy động các tổ chức, nhân dân  cùng chung tay bảo vệ, phát huy giá trị di sản. Cùng với chính phủ và nhân dân các nước, Quảng Nam đang nỗ lực chung tay bảo tồn,  tu bổ di sản một cách có khoa học. Qua Festival lần này hy vọng Việt Nam và ASEAN sẽ có tiếng nói chung trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Việt Nam cam kết thực hiện tốt Công ước UNESCO về bảo tồn văn hóa phi vật thể, đưa nội dung công ước đến từng địa phương, cộng đồng – chủ nhân di sản”.

Bà Irina Bokova, Tổng Giám đốc UNESCO cũng bày tỏ tại lễ khai mạc: “Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 10 năm Công ước UNESCO về bảo tồn văn hóa phi vật thể (2003 – 2013).  Đây là thời khắc rất quan trọng đối với Việt Nam và UNESCO. Trong thời gian qua, Hội An là địa phương tích cực trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản và chia sẽ những kinh nghiệm quý báu đối với  thế giới. Hãy cầu nguyện hòa bình cho khu vực, hòa bình cho thế giới”.

Chương trình nghệ thuật tại lễ khai mạc hội tụ sắc màu văn hóa các nước ASEAN, đại diện các vùng văn hóa đặc trưng của Việt Nam, đặc biệt là sự xuất hiện của các nghệ nhân dân gian trình diễn các loại hình nghệ thuật cổ truyền được UNESCO công nhận Di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại.
 
Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V – 2013 diễn ra đến ngày 26.6.     

http://laodong.com.vn/Van-hoa/Khai-mac-Festival-Di-san-Quang-Nam-lan-thu-V-2013/122978.bld

VILI : Niềm vui của GS-TS Trần Văn Khê, VIETNAM


 

Niềm vui của GS-TS Trần Văn Khê

Thứ Bảy, 22/06/2013 07:35 | In trang nàyIn bài viết

(Thethaovanhoa.vn) – GS-TS dân tộc nhạc học Trần Văn Khê, sinh năm 1921 (Tân Dậu) tại Mỹ Tho, hiện định cư ở TP.HCM, vừa nhận tin vui đặc biệt. UBND TP.HCM có quyết định và trao ngày 19/6, tặng Huy hiệu TP.HCM kèm tiền thưởng 30 triệu cho GS Khê đồng thời tặng Bằng khen kèm tiền thưởng 20 triệu đồng cho GS-TS Trần Quang Hải – con trai cả của GS Khê – vì những đóng góp tích cực, quan trọng của họ trong việc quảng bá nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ ra quốc tế.

Đang có mặt tại Việt Nam, GS-TS Trần Quang Hải vừa tham gia thẩm định hồ sơ Ví giặm trình UNESCO, và trưa 21/6, GS đến Hội An để dự hội thảo quốc tế Công ước UNESCO và tương lai di sản Việt Nam (22, 23/6). Bà Kim Anh, cán bộ UBND TP.HCM đã ra Hội An, trao bằng khen và tiền thưởng cho GS tại khách sạn Victoria (nơi diễn ra hội thảo) vào chiều 21/6.

GS Trần Văn Khê sinh ra trong dòng họ Trần Quang ở Huế và có truyền thống nhiều đời gắn bó với âm nhạc dân tộc.

GS Trần Văn Khê (trái) và GS Trần Quang Hải

Cha ông là Trần Quang Triều (Bảy Triều, 1897 – 1931), nghệ nhân đàn kìm giỏi, chơi nhạc cải lương, ông tìm ra cách lên dây (đặt là Tố Lan) độc đáo để đàn những bài buồn ai oán và truyền cho con trai.

Ông nội là Trần Quang Diệm (1853 – 1925), học nhạc cung đình, chuyên về tỳ bà, sáng chế, viết bài bản cho tỳ bà.

GS Trần Văn Khê có 4 người con, nhưng duy nhất Trần Quang Hải (con cả) là nối nghiệp cha. GS Trần Văn Khê có công truyền bá nhạc cổ truyền VN khắp thế giới và rạng danh trong hai lĩnh vực trình diễn lẫn nghiên cứu. GS Trần Quang Hải theo cha, thành chuyên gia hàng đầu lĩnh vực nhạc dân tộc. Trần Quang Hải, sau khi tốt nghiệp violin  Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn, ông sang Đại học Sorbonne học nhạc học. Ông là một trong các sáng lập viên của Hội Đàn môi quốc tế (tháng 6/2002 tại Rauland, Na Uy). Hiện ông sinh sống tại Pháp.

GS Trần Văn Khê hiện sinh sống tại TP.HCM, trong căn nhà khá rộng rãi do UBND TP.HCM cấp tại 32 Huỳnh Đình Hai, Q.Bình Thạnh. Nhà có phòng khách lớn, phòng triển lãm nhạc cụ, thư viện, vườn cây.

Có nhiều thế hệ cống hiến và thành danh như gia đình GS-TS Trần Văn Khê, là hạnh phúc và tự hào cho chính ông và cho nền âm nhạc VN. Niềm vui của cha con ông, còn là thành quả truyền đời của một dòng tộc. Với GS Hải, cha con ông đã nhận nhiều giải thưởng, huân huy chương cao quý của Pháp và quốc tế, nhưng những phần thưởng của Việt Nam trao tặng luôn có vị trí đặc biệt, khiến họ xúc động nao lòng.

ViLi
Thể thao & Văn hóa

http://thethaovanhoa.vn/van-hoa-toan-canh/niem-vui-cua-gsts-tran-van-khe-n20130622005711878.htm

MINH AN: Sức sống đờn ca tài tử


Sức sống đờn ca tài tử

Thứ tư, 19/06/2013, 08:07 (GMT+7)

Đờn ca tài tử – “đặc sản” của vùng đất phương Nam – vẫn có sức sống mãnh liệt trong thời hội nhập văn hóa. Không chỉ lan tỏa sâu rộng ở vùng sâu, vùng xa với mênh mang sông nước, giờ đây, nó còn khơi mạch thành dòng chảy mạnh mẽ ngay ở nơi đô thị TPHCM.

Một tiết mục trong chương trình giao lưu tìm hiểu về đờn ca tài tử tại quận 6, TPHCM.

Mạch ngầm phù sa nơi phố thị

Nằm giữa vườn cây thoáng đãng, yên tĩnh, căn nhà nhỏ của nghệ nhân dân gian Lê Khắc Tùng (Thanh Tùng) ở huyện Hóc Môn rộn vang tiếng đàn, lời ca của các “học trò”, lớn nhất 60 tuổi, nhỏ nhất 9 tuổi. Càng về đêm, những tiếng đàn dường như càng lúc càng sâu lắng, thấm đẫm.

Từ 5 năm qua, từ sáng đến chiều tối, nơi đây trở thành điểm hẹn của những người yêu đờn ca tài tử không chỉ ở TPHCM, mà còn rất nhiều người đến từ các tỉnh Bến Tre, Đồng Tháp, Long An, Tây Ninh. Có người ở Bến Tre, công việc làm ăn khá bận rộn nhưng cứ mỗi chủ nhật lại đến nhà thầy Tùng để học. Anh Trương Văn Minh nhà ở huyện Củ Chi cho biết, trước anh có học vọng cổ, cải lương nhưng hơn 1 năm nay thì tìm đến thầy Tùng học ca tài tử, bởi thầy có cách dạy khoa học, dễ nhớ dễ hiểu lại rất chân tình.

Anh Đặng Thành Được theo học 5 – 6 năm nay, ngón đờn kìm và đờn sến đã rất thuần thục, giờ anh đang tiếp tục chinh phục đàn tranh. Chị Nguyễn Thị Thu Hằng cũng vậy, qua hơn 4 năm chị đã sử dụng thuần thục 5 loại nhạc cụ tranh, bầu, kìm, cò và guitare. Ngoài hàng trăm học trò khắp cả nước, nghệ nhân dân gian Thanh Tùng còn truyền dạy âm nhạc tài tử cho nhiều người Việt đang sinh sống ở Mỹ, Pháp, Canada…

Từ nhiều năm trước, khi còn công tác tại Trung tâm Văn hóa huyện Hóc Môn, không chỉ tích cực tham gia các hoạt động văn hóa nghệ thuật, nghệ nhân dân gian Thanh Tùng còn chiêu mộ bạn tri âm tri kỷ tổ chức xây dựng các đội nhóm, CLB đờn ca tài tử tại cái nôi nhạc tài tử huyện Hóc Môn và các quận huyện khác. Nhẩm tính, ông đã có công gầy dựng trên 40 CLB, đội nhóm tài tử với hàng trăm hội viên. Không chỉ tại TPHCM, ông và bạn trong nghề còn tích cực gầy dựng phong trào âm nhạc tài tử hỗ trợ các tỉnh thành bạn Đồng Nai, Bình Dương, Long An, An Giang… Thế nên, dù đã trên 50 năm gắn bó với âm nhạc tài tử, giờ dòng máu tài tử trong ông vẫn đầy nhiệt huyết, vẫn mạnh mẽ tuôn trào.

“Sắc trắng tinh khôi sắc vàng óng ánh, ký ức năm xưa nằm trên đôi quang gánh nay đã theo con vào mỗi… băng chuyền”. Những tràng pháo tay vang lên không ngớt khi NSƯT Phượng Loan xuống vọng cổ ngọt ngào bài Ngọc đời con vẫn nâng niu (tác giả Châu Giang). Hình ảnh chân thật và tự hào về những người nông dân của thế kỷ 21 đang ngày đêm chung tay xây dựng nông thôn mới qua từng câu từng chữ hiện lên thật giản dị, thật đẹp.

Bất chấp cơn mưa rất to và nhiều tuyến đường còn ngập nước, những hàng ghế bên dưới tự lúc nào đã đông kín khán giả. Đây là một trong những chương trình giao lưu, tìm hiểu về đờn ca tài tử tại quận 6, TPHCM do Trung tâm Văn hóa TPHCM và Đài Truyền hình TPHCM tổ chức.

Mong mỏi không còn xa

Ngày nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ chính thức được tổ chức UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại có lẽ không còn xa. Từ năm 2011, hồ sơ quốc gia về loại hình nghệ thuật này đã được hoàn chỉnh và trình UNESCO. Đây là một tin vui với âm nhạc truyền thống, là niềm tự hào của dân tộc.

Nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, thực hiện nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị của nghệ thuật đờn ca tài tử, Sở VH-TT-DL TPHCM và Trung tâm Văn hóa TPHCM vừa tổng kết cuộc vận động sáng tác lời mới cho nhạc tài tử Nam bộ, bài ca vọng cổ và chặp cải lương.

Cuộc thi đã khơi nguồn cảm hứng sáng tạo với bộ môn nghệ thuật độc đáo, qua đó làm giàu thêm kho tàng tác phẩm âm nhạc tài tử, tăng thêm sức sống đồng thời đưa âm nhạc tài tử Nam bộ đến với đông đảo người mộ điệu. “Trên 700 tác phẩm của các tác giả chuyên nghiệp lẫn không chuyên đến từ TPHCM và 17 tỉnh, thành trong cả nước tham gia chỉ sau hơn 6 tháng phát động cuộc thi là một sự thành công ngoài mong đợi.

Kết quả trên cũng minh chứng cho sức lan tỏa mạnh mẽ của nghệ thuật đờn ca tài tử”, soạn giả Ngô Hồng Khanh, Trưởng ban Giám khảo cuộc thi nhận định.

Mới đây, làm việc tại TPHCM, Bộ VH-TT-DL đã chỉ đạo 21 tỉnh, thành tăng cường các hoạt động quảng bá, giới thiệu, giải thích về giá trị của nghệ thuật này đến với công chúng và khách quốc tế. Theo đó, Đoàn nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ sẽ tham gia trình diễn trong dịp Festival di sản Quảng Nam (tháng 6-2013), trình diễn tại hội nghị của Hội đồng âm nhạc truyền thống thế giới lần 43 tại Thượng Hải, Trung Quốc (tháng 7-2013), kế hoạch trình diễn giao lưu tại Pháp (tháng 11-2013)…

Bên cạnh đó, DVD Đờn ca tài tử Nam bộ, Việt Nam (bản tiếng Việt) và DVD The art of Đờn ca tài tử music and songs of southern Vietnam (bản tiếng Anh) cũng đang được hoàn thiện và sẽ giới thiệu đến công chúng. Bộ VH-TT-DL cũng chỉ đạo các địa phương in ấn tờ gấp và quyển tài liệu bằng tiếng Việt, Anh, Pháp giới thiệu về lịch sử, văn hóa, âm nhạc của đờn ca tài tử. Gần nhất, Liên hoan đờn ca tài tử Nam bộ sẽ được tổ chức vào tháng 8 tới đây tại Cà Mau.

MINH AN

http://www.sggp.org.vn/vanhoavannghe/2013/6/321337/