HỮU AN : Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh nhận bằng Di sản văn hóa quốc gia


19/08/2013 13:22

Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh nhận bằng Di sản văn hóa quốc gia

Dân Việt – Tối 17.8, tại Trung tâm Văn hóa Điện ảnh tỉnh Hà Tĩnh, 2 tỉnh Hà Tĩnh và Nghệ An đã tổ chức lễ đón nhận bằng công nhận Di sản văn hóa quốc gia và khai mạc Liên hoan Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II.

Nhân dịp này, 6 nghệ nhân dân gian tiêu biểu của 2 tỉnh đã được vinh danh, trao kỷ niệm chương vì sự nghiệp bảo tồn, phát triển dân ca ví, giặm.Tại buổi lễ ông Vương Duy Biên – Thứ trưởng Bộ VHTTDL khẳng định vai trò lịch sử và văn hóa của dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân; biểu dương những nỗ lực bền bỉ trong việc truyền dạy dân ca ví, giặm của các nghệ nhân và nhân dân 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Ngay sau lễ đón nhận, UBND 2 tỉnh đã tổ chức khai mạc Liên hoan Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II, năm 2013.

Hữu An

http://danviet.vn/dan-ca-vi-giam-nghe-tinh-nhan-bang-di-san-van-hoa-quoc-gia/201308181056984p1c29.htm

ANH HOÀI – QUANG SÁNG : Khai mạc liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II – 2013


Khai mạc liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II – 2013

Đăng lúc: Chủ nhật – 18/08/2013 10:20 – Người đăng bài viết:admin

 
Tối 17/8, Lễ đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa cấp Quốc gia và Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II đã khai mạc tại Trung tâm văn hóa điện ảnh Hà Tĩnh.
       Tổng biên tập Báo Nhân dân Thuận Hữu, Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình, Tư lệnh Bộ đội biên phòng Việt Nam Võ Trọng Việt, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư Nguyễn Thế Kỷ, Thứ trưởng Bộ VH – TT & DL Vương Duy Biên; đại diện ngân hàng ADB, lãnh đạo 2 tỉnh và 21 CLB dân ca đến từ hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh tham dự lễ khai mạc

         Diễn văn khai mạc nhấn mạnh, Nghệ An và Hà Tĩnh là những vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hoá. Vượt lên những khắc nghiệt của thiên nhiên, cư dân Nghệ Tĩnh đã sớm xây dựng đời sống văn hóa tinh thần phong phú, trong đó có làn điệu dân ca ví, giặm. Với ca từ mộc mạc, dung dị, âm điệu thiết tha, sâu lắng dân ca ví giặm phản ánh những cung bậc cảm xúc cũng như cốt cách con người Nghệ Tĩnh. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, dân ca ví giặm đã song hành trong đời sống, là bầu sữa ngọt nuôi dưỡng nên những danh nhân nổi tiếng của quê hương.

Thời gian qua, dân ca ví giặm đã được chính quyền, nhân dân 2 tỉnh Nghệ An – Hà Tĩnh miệt mài bảo tồn và lưu giữ dưới nhiều hình thức, được UNESCO đánh giá cao. Trong thời gian tới, cùng với việc hoàn chỉnh hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại, 2 tỉnh Nghệ An – Hà Tĩnh sẽ tiếp tục việc bảo tồn, lưu giữ và phát huy các giá trị của dân ca ví giặm trong đời sống nhân dân.

Khai mạc liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II – 2013
Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Vương Duy Biên trao Bằng chứng nhận di sản cấp Quốc gia (dân ca ví giặm) cho lãnh đạo 2 tỉnh Nghệ An – Hà Tĩnh
         Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ VH–TT & DL Vương Duy Biên đánh giá cao vai trò lịch sử và văn hóa của dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân. Thứ trưởng cũng biểu dương những nỗ lực bền bỉ trong việc truyền dạy dân ca ví, giặm của nghệ nhân và nhân dân 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, trách nhiệm của lãnh đạo và các nhà chuyên môn 2 tỉnh trong việc bảo tồn và phát huy di sản dân ca ví, giặm. Thứ trưởng Bộ VH – TT & DL cũng đề nghị nhân dân 2 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh tiếp tục phát huy những truyền thống tốt đẹp của quê hương Nghệ Tĩnh, chung sức đồng lòng giành được nhiều thành tựu hơn nữa trong các lĩnh vực văn hóa, xã hội, tiếp tục phát huy và bảo tồn, đưa di sản dân ca ví, giặm không chỉ xứng đáng là di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia mà còn là di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại.
Khai mạc liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II – 2013
Ca sỹ Phương Thảo trong một bài hát mang âm hưởng dân ca ví giặm
          Tại đêm khai mạc, Thứ trưởng Bộ VH – TT & DL đã trao Bằng chứng nhận di sản văn hóa cấp Quốc gia cho đại diện hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Nhân dịp này, 6 nghệ nhân dân gian tiêu biểu của 2 tỉnh cũng đã được tuyên dương, trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp bảo tồn, phát triển dân ca ví, giặm.
Khai mạc liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II – 2013
Các nghệ nhân 2 tỉnh nhận kỷ niệm chương
        Với chủ đề “Đôi bờ ví, giặm”, thông qua 3 phần: Ca cảnh Đôi bờ sông ví, giặm; Các tiết mục cải biên, phát triển; Mùa trăng sông Lam – sông La, các nghệ nhân, nghệ sỹ và ca sỹ đã đem đến cho khán giả chương trình nghệ thuật đặc sắc.
 

       Liên hoan dân ca ví, giặm xứ Nghệ 2012 sẽ diễn ra đến hết ngày 19/8 với nhiều hoạt động như chương trình biểu diễn của các CLB, chương trình giao lưu tại Tp Hà Tĩnh, Can Lộc, Cẩm Xuyên, Hồng Lĩnh, Hưng Nguyên, Nghi Lộc…Đây là sự kiện văn hóa nhằm tiếp tục bảo tồn và phát huy các giá trị tiêu biểu của các thể hát và trò diễn xướng dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh; là dịp để các CLB 2 tỉnh gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm tiếp tục đẩy mạnh phong trào hát dân ca ví, giặm trong các tầng lớp nhân dân, các tổ chức đoàn thể, trường học… Liên hoan còn nhằm hướng tới sự kiện UNESCO công nhận dân ca ví, giặm là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Từ 30/5 đến 30/6, Liên hoan Dân ca ví, giặm xứ Nghệ đã diễn ở các cụm với sự tham gia của trên 400 diễn viên với nhiều lứa tuổi. Song song với đó, tại hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh cũng đã diễn ra nhiều hoạt động hoạt động tuyên truyền, cổ vũ về liên hoan; giới thiệu và tôn vinh những giá trị vốn có và giá trị tiêu biểu dân ca xứ Nghệ nhằm đẩy mạnh phong trào xây dựng câu lạc bộ dân ca gắn với xây dựng nông thôn mới; làm cho phong trào nhà nhà hát dân ca, người người biết hát dân ca phát triển rộng khắp, góp phần phát triển kinh tế xã hội.
Ban tổ chức cũng quy định mỗi chương trình dự thi của các CLB có thời gian tối đa 30 phút, trong đó tỷ lệ lời cổ và cải biên là như nhau (50%). Chủ đề các tiết mục dự thi nhằm ca ngợi tình yêu quê hương, con người, ca ngợi Đảng, Bác Hồ, phản ánh đặc trưng văn hóa tiêu biểu của 2 tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An. Hình thức thể hiện là hát đơn, hát đôi, hoạt ca, hoạt cảnh; Trang phục, đạo cụ phải gắn với nội dung, tính chất của làn điệu, phù hợp với môi trường và không gian diễn xướng
 
ANH HOÀI – QUANG SÁNG

LÊ HẠNH NGUYÊN : Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa Quốc gia


Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa Quốc gia
Chủ nhật, 18/08/2013 – 12:21 AM (GMT+7)
[+] Cỡ chữ: Mặc định    
Đồng chí Vương Duy Biên, Thứ trưởng Bộ VHTTDL trao bằng công nhận Di sản văn hóa cấp Quốc gia cho đại diện hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh
Đồng chí Vương Duy Biên, Thứ trưởng Bộ VHTTDL trao bằng công nhận Di sản văn hóa cấp Quốc gia cho đại diện hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh

NDĐT – Tối 17-8, UBND hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh phối hợp Báo Nhân Dân tổ chức Lễ đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa Quốc gia và khai mạc Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ hai tại Trung tâm Văn hóa Điện ảnh tỉnh Hà Tĩnh.

Đến dự buổi lễ có các đồng chí Ủy viên T.Ư Đảng: Thuận Hữu, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Nguyễn Hòa Bình, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao; Võ Trọng Việt, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng; Nguyễn Thanh Bình, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hà Tĩnh; Các đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ Nghệ An Hồ Đức Phớc, Thứ trưởng Bộ Văn hoá-Thể Thao và Du lịch Vương Duy Biên, Phó Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư Nguyễn Thế Kỷ, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản Vũ Văn Phúc và nhiều đồng chí lãnh đạo Trung ương và địa phương.

Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch Vương Duy Biên khẳng định vai trò lịch sử và văn hóa của dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân; biểu dương những nỗ lực bền bỉ trong việc truyền dạy dân ca ví giặm của các nghệ nhân và nhân dân hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của lãnh đạo và các nhà chuyên môn hai tỉnh trong việc bảo tồn và phát huy di sản dân ca ví, giặm.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã trao Bằng chứng nhận Di sản văn hóa cấp Quốc gia cho đại diện hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.

Năm 2013, hai tỉnh Hà Tĩnh và Nghệ An, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Ủy ban UNESCO Việt Nam lập hồ sơ trình UNESCO xét công nhận ví, giặm Nghệ Tĩnh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào kỳ xét năm 2014.

Nhân dịp này, sáu nghệ nhân dân gian tiêu biểu của hai tỉnh đã được vinh danh, trao kỷ niệm chương vì sự nghiệp bảo tồn, phát triển dân ca ví, giặm.

Trong đêm khai mạc, chương trình nghệ thuật “Đôi bờ ví giặm” do nhạc sĩ An Thuyên viết kịch bản và đạo diễn giới thiệu những tinh túy của dân ca ví, giặm hai vùng Nghệ An và Hà Tĩnh.

Liên hoan Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh năm 2013 là nơi gặp gỡ của các cán bộ, nghệ nhân, diễn viên quần chúng nhằm trao đổi, chia sẻ, học tập kinh nghiệm. Qua liên hoan nhằm nâng cao nhận thức cho các tầng lớp nhân dân về giá trị lịch sử, văn hóa của nghệ thuật hát ví, giặm; khuyến khích các nghệ nhân, cộng đồng cũng như nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế có những đóng góp tích cực cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh.

Tham gia Liên hoan lần này có 12 câu lạc bộ (CLB) dân ca của Hà Tĩnh và chín CLB dân ca đến từ Nghệ An với 450 cán bộ, nghệ nhân, diễn viên. Trong hai ngày, từ 17 đến 18-8, các CLB đến từ hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh sẽ biểu diễn tại Trung tâm Văn hóa – Điện ảnh tỉnh Hà Tĩnh. Ngoài ra, các CLB sẽ lưu diễn tại năm điểm: Cẩm Xuyên, Can Lộc, Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh), Hưng Nguyên, Nghi Lộc (Nghệ An).

Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh được hình thành từ cuộc sống lao động, vì vậy các lối hát được gọi tên theo các hình thức lao động sinh hoạt của cộng đồng như: ví phường vải, ví phường đan, ví phường non, ví trèo non, dặm ru, dặm kể, dặm khuyên… Lối hát của dân ca ví, giặm vừa có thủ tục, quy cách cụ thể, vừa mang tính ngẫu hứng in đậm bản sắc của địa phương về âm điệu, tiết tấu, giai điệu, ca từ bằng khổ thơ cô đọng súc tích, dễ thuộc dễ hát.

Hiện nay trên địa bàn hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh có hơn 50 câu lạc bộ dân ca đang hoạt động; liên hoan dân ca ví, giặm được thường xuyên tổ chức từ cơ sở, cấp vùng, cấp tỉnh, liên tỉnh. Ví, giặm được thể hiện phổ biến trong các cuộc vui, các hoạt động giao lưu, được tổ chức truyền dạy trong cộng đồng và trong trường học; được quảng bá, phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng, được trao truyền từ thế hệ này đến thế hệ khác.


Đồng chí Thuận Hữu, Uỷ viên T.Ư Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam (ngoài cùng bên phải) và đồng chí Nguyễn Thế Kỷ, Phó Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư (ngoài cùng bên trái) trao Bằng công nhận danh hiệu Nghệ nhân dân gian cho các nghệ nhân tại buổi lễ.


Lãnh đạo hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh trao cờ lưu niệm tặng các đơn vị tham dự Liên hoan.


Tiết mục nghệ thuật tại Lễ công nhận Di sản văn hóa cấp Quốc gia.

LÊ HẠNH NGUYÊN -ẢNH: ĐĂNG KHOA

VI THÙY LINH : Trước thềm Liên hoan Dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh lần 2: Ví giặm ‘buồn nhất trong kho tàng dân ca Việt Nam’


Trước thềm Liên hoan Dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh lần 2:

Ví giặm ‘buồn nhất trong kho tàng dân ca Việt Nam’

Thứ Bảy, 17/08/2013 14:00 | In bài viết

(Thethaovanhoa.vn) – Liên hoan dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh lần 2 sẽ diễn ra từ 17 đến 19/8 tại TP Hà Tĩnh. Sự kiện lần này gây chú ý đặc biệt vì ví giặm đang trong quá trình làm hồ sơ đề nghị công nhận là di sản nhân loại cần bảo vệ khẩn cấp. Chương trình  được truyển hình trực tiếp trên VTV2 vào lúc 20 giờ 17/8, từ Trung tâm Văn hóa tỉnh Hà Tĩnh.

1. Nghệ – Tĩnh không chỉ là tên hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh hồi chưa sáp nhập, mà là một vùng địa lý – văn hóa gắn kết ngàn đời. Đến giờ, nhiều người Nghệ – Tĩnh xa quê, ở trong và ngoài nước, vẫn coi nhau là đồng hương, không phân biệt. Tiêu điểm của Liên hoan dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh lần 2,  do UBND hai tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An và báo Nhân dân tổ chức, là đêm nghệ thuật Đôi bờ ví giặm do người con xứ Nghệ, nhạc sĩ An Thuyên, viết kịch bản và tổng đạo diễn. Liên hoan thu hút 21 CLB dân ca của 2 tỉnh, gồm 450 người (nghệ nhân và nhân dân lao động) thi tài.

Đôi bờ ví giặm, cái tên ý nghĩa về nhiều mặt. Hai tỉnh gắn kết về không gian, văn hóa, hiện còn lưu truyền 15 điệu ví, 8 điệu giặm. Phần 1 ca cảnh Đôi bờ ví giặm diễn tả những chàng trai Nghệ An đêm trăng trốn nhà vượt sông Lam sang hát cùng các cô gái Hà Tĩnh. Phần 2 là những làn điệu sân khấu đã cải biên thành công, gồm: lẩy Kiều, ví giận thương, hát khuyên, tứ hoa. Phần này hội tụ các diễn viên nổi tiếng đang sống tại Nghệ Tĩnh: NSND Hồng Lựu, NSƯT An Phúc, ca sĩ Nguyễn Phương Thanh (SN 1978, quê Đô Lương, giải Nhì dòng nhạc Dân gian,Sao Mai 2011), ca sĩ Hồng Oanh – Nghệ An; ca sĩ Quang Hưng, Thanh Nguyên (Hà Tĩnh). Đại chúng nhất là phần 3, Mùa trăng sông Lam sông La – tên ca khúc mới được nhạc sĩ An Thuyên viết dành riêng cho sự kiện này.

 

GS-TS Trần Quang Hải với các nghệ nhân phường vải Trường Lưu, Hà Tĩnh. Ảnh: Võ Hồng Hải

“Mùa trăng” thực sự là “mùa sao” , hội tụ các ca sĩ thế hệ 8X, được công chúng cả nước biết đến. Họ là: Phạm Phương Thảo (SN 1981, giải Ba Sao Mai 2003) với ca khúc mới Mùa trăng sông Lam, sông La; ca sĩ opéra Vành Khuyên (1979) biểu diễn Xa khơi (Nguyễn Tài Tuệ); Bùi Lê Mận (1988) cất tiếng Em là điệu ví (Quốc Nam), cô từng giành giải Nhất dòng Dân gian Sao Mai 2009; Đinh Thành Lê (giải Nhất Sao Mai 2007)…

2. Đạo diễn chương trình Đôi bờ ví giặm trong bối cảnh ví giặm đang được xét di sản phi vật thể  nhân loại cần bảo vệ, nhạc sĩ An Thuyên có tâm sự, bức xúc: “Thực tâm lòng tôi trĩu nặng, cũng vì yêu Nghệ – Tĩnh và ví giặm. Nhân dịp này, tôi muốn bày tỏ chính kiến chung ở mức quốc gia, UNESCO công nhận di sản để bảo tồn và phát huy, không có nghĩa những di sản như Nhã nhạc cung đình Huế, Cồng chiêng Tây Nguyên, Quan họ, Ca trù, Hát xoan v.v… đẳng cấp thế giới. Trong diễn đạt, cách tuyên truyền, quảng bá của truyền thông, báo chí trung ương, địa phương và theo cách hiểu của nhiều người hiện nay, có sự ngộ nhận này. ..

Người thời đại này tôn vinh di sản cha ông để khai thác, hưởng thụ, điều ấy chính đáng. Song hầu hết là bệnh thành tích. “Lục lọi” vốn cổ của cha ông để hưởng lộc, người thời đại này đã ai đau đáu nghĩ và hành động: Cha ông để lại di sản cho con cháu, vậy chúng ta để lại gì cho thế hệ sau này? Chiến lược nào? Không ai quan tâm. Không có chiến lược, đề án hữu hiệu để phát huy”.

Cũng theo nhạc sĩ, dân ca là những làn điệu gốc, cổ. Dân ca ví, giặm được truyền khẩu lúc này, là “phiên bản” 50 – 70 năm nay, còn gốc thực sự thế nào, không ai nắm rõ. Sưu tập, thu gom, bảo tồn, phải ghi băng, đĩa, để có tài liệu truyền dạy, lưu giữ. Lớp nghệ nhân già hao hụt từng năm. Lớp còn “lửa” cống hiến thì phân tâm lo cơm áo, trong khi Nhà nước và địa phương vẫn bối rối loay hoay quá lâu về chế độ, chính sách đãi ngộ cho các nghệ nhân dân gian. Lúc nào cũng lý thuyết suông, sống theo hô hào, động viên chung chung thì chỉ là “ăn xổi”, thời vụ.

Nhạc sĩ An Thuyên nhận định: “Ví giặm Nghệ Tĩnh có 3 giá trị: một, giàu, sâu sắc; hai, được đưa lên sân khấu bởi sau bài chòi, chỉ ví giặm đủ sức dựng vở kịch, có nhân vật, tính cách, tâm trạng; ba, có giá trị làm chất liệu (ví, giặm, phát triển thành ca khúc, ca cảnh đi vào lòng người lâu dài). Người Việt ở nước ngoài nhớ về đất nước, luôn xao xuyến khi nghe quan họ và dân ca Nghệ Tĩnh, đấy là vốn quý không vùng nào khác có được.

Hát xoan đơn điệu, không thể phát triển rộng. Ví giặm lan tỏa, có sức sống ra khỏi vùng gốc, vì nó buồn, sâu lắng. Vui sướng quá, người ta dễ quên. Chỉ nỗi buồn thắm đượm ở lại. Nghệ sĩ sáng tác, biểu diễn mà chạm đến đáy nỗi buồn của con người, là chiếm được công chúng. Dân ca Nghệ Tĩnh thành công, bởi nó buồn nhất trong kho tàng dân ca Việt Nam”.

Sông La cuối nguồn hòa vào sông Lam ra biển. Từ hai dòng sông ấy, bao lớp giai nhân tài trí xuất chúng được sinh ra, làm vinh danh quê hương, xứ sở. Đại hội đồng UNESCO sẽ họp, bỏ phiếu tháng 4/2014. Tin rằng, ví giặm sẽ được công nhận để không chỉ “tôn vinh”, mà có cơ sở giữ gìn, truyền phổ, lưu danh nhiều thế hệ nữa, chứ không dừng lại ở… nỗi buồn.

VI THÙY LINH
Thể thao & Văn hóa

http://thethaovanhoa.vn/van-hoa-toan-canh/vi-giam-buon-nhat-trong-kho-tang-dan-ca-viet-nam-n20130817010943177.htm

VŨ HOÀNG , phóng viên RFA : Nhạc sĩ khiếm thị Nguyễn Đức Đạt, USA


Nhạc sĩ khiếm thị Nguyễn Đức Đạt

Vũ Hoàng, phóng viên RFA
2013-07-21
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ

In trang này

07212013-vanct-blin-guit-ng-duc-dat.mp3 Phần âm thanh Tải xuống âm thanh

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt trong một buổi trình diễn tại Canada

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt trong một buổi trình diễn tại Canada

Courtesy hatnang.net

Nghe bài này

Là một trong số hiếm hoi nhạc sĩ Việt Nam khiếm thị thành danh trên đất Hoa Kỳ, nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt được xem là biểu tượng của niềm tin, sự nỗ lực và chính những chông gai từ khi còn sinh sống tại Việt Nam cho đến những vất vả, cực nhọc khi học tập và bươn chải trên xứ người đã tạo nên một Nguyễn Đức Đạt của ngày hôm nay.

Thời thơ ấu

Chia sẻ về câu chuyện cậu bé Đạt 9 tuổi đến với âm nhạc đã cách đây hơn 30 năm, anh tâm sự:

Về con đường đi đến âm nhạc của Đạt cũng có nhiều gian nan bởi vì ngày xưa khi còn ở Việt Nam, Đạt là một đứa trẻ thứ nhất là khiếm thị, thứ hai là thân phận không được may mắn bởi cha mẹ qua đời sớm, sống trong những cảnh làng quê nghèo nàn, sống gần một nhà sửa radio và tivi, ông hàng xóm mở nhạc tối ngày, Đạt bị nhiễm âm nhạc từ đó.

Ông mở những bài nhạc rất hay như là Hotel California hay Bee Gees… Một ngày nọ, Đạt được người hàng xóm dẫn về nhà, chính họ đã dạy cho Đạt chơi trống, sau đó, Đạt được đi học những lớp nhạc dành cho người khiếm thị ở Sài Gòn, nhưng cũng gian truân lắm vì điều kiện không có, sách vở dành cho người bình thường cũng đã hiếm, huống chi là người khiếm thị nữa. Đến năm 15 tuổi, Đạt mới có cây đàn guitar riêng của mình.

Đạt là một đứa trẻ thứ nhất là khiếm thị, thứ hai là thân phận không được may mắn bởi cha mẹ qua đời sớm, sống trong những cảnh làng quê nghèo nàn, sống gần một nhà sửa radio và tivi, ông hàng xóm mở nhạc tối ngày, Đạt bị nhiễm âm nhạc từ đó

nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt

Rời Việt Nam

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt kể rằng vào cuối năm 1990, khi vừa 19 tuổi, anh được sang Hoa Kỳ định cư, đó là một điều kỳ diệu với anh, không chỉ bởi cuộc sống vật chất thay đổi, mà hơn hết là anh có một môi trường học tập, cơ hội phát triển kiến thức âm nhạc và theo đuổi niềm đam mê chơi guitar và sáng tác.

Với những người mắt sáng, chuyện học hành xem ra có vẻ dễ thở hơn rất nhiều, nhưng với người khiếm thị như anh Đạt, thì chỉ một việc đơn giản thôi, như băng qua đường chẳng hạn cũng là một nỗi gian truân, có khi là cảm giác như sắp đánh đổi cả mạng sống:

Nghệ sĩ Nguyễn Đức Đạt DR
Nghệ sĩ Nguyễn Đức Đạt DR (datguitar.com)

Đi xe bus nhiều khi Đạt đi trong những ngày mưa, mùa đông tháng lạnh, khi buổi sáng băng qua đường là một điều nguy hiểm, Đạt nói là “đổi tính mạng để lấy kiến thức” băng qua đường, trời sáng mờ mờ, trời mưa ướt, bánh xe ma sát vào lòng đường trong khi bị ướt rất bị chi phối hơn so với đường khô, đường khô thì dễ nghe xe nào chạy, nhưng đường ướt thì rất là khó, phải cầu nguyện ơn trên phù hộ thôi.

Trường Đại học Cal State Fullerton nơi anh theo học, là trường dành cho người mắt sáng, thế nên, toàn bộ sách vở và tài liệu anh sử dụng, phải có người giúp thu âm trước, vì vậy, anh mất thêm rất nhiều thời gian, muốn được ngang bằng với các bạn trong lớp, anh phải nỗ lực gấp 5, gấp 10 lần.

Hơn nữa, nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt cho biết, bởi trường Đại học Cal State Fullerton nơi anh theo học, là trường dành cho người mắt sáng, thế nên, toàn bộ sách vở và tài liệu anh sử dụng, phải có người giúp thu âm trước, vì vậy, anh mất thêm rất nhiều thời gian, muốn được ngang bằng với các bạn trong lớp, anh phải nỗ lực gấp 5, gấp 10 lần.

Con đường sáng tác của Đạt bắt đầu từ tuổi thiếu niên bên Việt Nam, Đạt sáng tác từ khi 15, 16 tuổi, khi còn ở Việt Nam, Đạt ái mộ những nhạc sĩ như Phạm Duy, Lê Uyên Phương, Trịnh Công Sơn hay Lam Phương. Sau khi sang Hoa Kỳ được những kiến thức và những điều kiện được nghe nhạc thật là hay, thật là mới và có nhiều sáng tạo, rồi lại ngưỡng mộ thêm những con người rất tuyệt vời giống như Bob Dylan, John Lenon, James Taylor… những tay guitar vừa hát, vừa sáng tác thì Đạt cũng muốn mình được như vậy. Thế nên, khi Đạt sang Hoa Kỳ được một vài tháng, sau đó, Đạt đã trở lại con đường sáng tác sau khi học trung học. Kể từ đó trở đi, Đạt tiếp tục sáng tác, đi đâu cũng trình diễn nhạc của chính mình nhiều hơn là nhạc của những người khác.

Thành tựu

Với những nỗ lực không mệt mỏi, chàng nhạc sĩ khiếm thị tài ba Nguyễn Đức Đạt đã được xã hội Hoa Kỳ ghi nhận và vinh danh, anh đã nhận được hàng loạt những giải thưởng cao quí, cụ thể, anh được giải sáng tạo của hãng Disney năm 1993, vô địch giải tây ban cầm toàn bang California, anh là một trong 3 tay chơi guitar xuất sắc nhất của giải nghệ sĩ độc tấu trẻ Panasonic 1996 – 1997, ngoài ra, anh còn được nhiều bài báo đăng trên các tạp chí tên tuổi của Hoa Kỳ viết về cuộc đời sáng tác và con đường âm nhạc của anh như Reader Digest, O.C Register, LA Times…Thế nhưng, có lẽ kỷ niệm sâu đậm nhất là anh từng được trình diễn chung trên một sân khấu với thần tượng của mình, nhạc sĩ Mỹ Steve Wonder:

Anh đã nhận được hàng loạt những giải thưởng cao quí, cụ thể, anh được giải sáng tạo của hãng Disney năm 1993, vô địch giải tây ban cầm toàn bang California, anh là một trong 3 tay chơi guitar xuất sắc nhất của giải nghệ sĩ độc tấu trẻ Panasonic 1996 – 1997

Được trình diễn chung với nhạc sĩ Steve Wonder là một người khiếm thị nổi tiếng thế giới, đó là một vinh hạnh lớn, một kỷ niệm đáng nhớ trong đời Đạt. Nhạc sĩ Steve Wonder là thần tượng của Đạt từ hồi còn nhỏ.

Sau nhiều nỗ lực và thành công, giờ nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt hạnh phúc bên gia đình và cô con gái nhỏ 5 tuổi cùng công việc mà anh yêu thích là cộng tác với nhóm Ngọc Trong Tim:

Đạt hiện bây giờ là chủ tịch của nhóm Ngọc Trong Tim, Ngọc Trong Tim là một nhóm các bạn gồm Đạt và một số các anh chị em nghệ sĩ khuyết tật lập nên, dùng truyền thông để đem tới cho bà con khán thính giả khắp nơi biết về cuộc đời của những người khuyết tật, tuy có thể khuyết tật nhưng có thể cống hiến được cho cuộc đời.

Lời cuối cùng Đạt muốn nói với các bạn khuyết tật rằng nếu ra đời vẫn còn nhút nhát, sở dĩ, Đạt có thành công trong một mức nào đó thì chỉ có một chủ trương này thôi: không biết thì hỏi, không có gì là khó khăn hết, không có gì là phức tạp cả, chủ trương của Đạt rất đơn giản, nếu không biết thì hỏi.

Được biết, đến thời điểm hiện giờ, nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt đã ra đời được 2 albums nhạc là Gã Điên Trên Đồi Hoang và Sacred Guitar và album thứ ba của anh có tên Diệu Khúc Của Phương – sự hợp tác giữa anh và nhạc sĩ Lam Phương được thể hiện qua tiếng đàn của anh, sẽ sớm ra mắt quý khán thính giả.