Đức Tuyên : Mỹ nhân trong khu dưỡng lão


:47 (GMT + 7)
 
 
TT – Lặng lẽ cảnh đời cút côi khi tuổi đã về chiều. Mơ một giấc mơ gia đình nhưng nghệ sĩ cải lương Mộng Lành, nay đã 67 tuổi, đang sống những ngày cuối đời không người thân thích nơi khu dưỡng lão.

Nghệ sĩ Mộng Lành trong vở Ngũ sắc châu Ảnh do nhân vật cung cấp

 

“Này Thần nữ!… Gươm đao chẳng dung tình, ta đem ứng luôn giả hình, tội tử phải làm gương, giữa công đường quân pháp bất vị thân…”.

Hình ảnh oai hùng, bước đi hùng dũng, lời ca sang sảng, đó là hình ảnh nghệ sĩ cải lương Mộng Lành (tên thật Võ Hiếu Nghĩa) với vai nữ tướng Phàn Lê Huê trong vở Thần nữ dâng ngũ linh kỳ làm mưa làm gió một thời trên các sân khấu khắp vùng Nam kỳ lục tỉnh.

Thế nhưng sau hơn 30 năm rực rỡ nơi ánh đèn sân khấu, nay về già nghệ sĩ Mộng Lành của một thời là ngôi sao sáng trong làng cải lương tuồng cổ lại không nhà cửa, không chồng con, sống nương nhờ nơi khu dưỡng lão nghệ sĩ sân khấu tại Q.8, TP.HCM.

Hào quang của nữ võ tướng

Ký giả kịch trường của những năm 1960, 1970 Tần Nguyên – chủ nhiệm và quản lý khu dưỡng lão nghệ sĩ sân khấu – nhìn nghệ sĩ Mộng Lành cười vui: “Bả là một trong tứ đại mỹ nhân của cải lương tuồng cổ (còn gọi là cải lương hồ quảng) nổi danh một thời từ năm 1968-1975. Báo chí thời ấy ca ngợi bả vì có giọng hát hay, diễn xuất giỏi mà lại đẹp nữa. Lúc ấy tui muốn gặp bả viết bài là trần ai lắm”.

Nghe thế nghệ sĩ Mộng Lành liền đáp: “Vậy mà giờ đây ổng lại muốn đá tui ra khỏi khu dưỡng lão này đấy nhưng không dễ à nha”. Cả hai cùng cười. Giọng cười hai người già giòn giã như cái thủa Mộng Lành còn rong ruổi cùng các đoàn cải lương sống đời cơm chợ, ngủ đình.

Như sống lại thời xưa, nghệ sĩ Mộng Lành hồi tưởng những năm 1960-1970 cải lương chiếm lĩnh sân khấu, đình làng, đi vào lòng người từ thành phố lớn đến tận những vùng sâu trên khắp các tỉnh thành. Được báo chí thời ấy ca ngợi là một trong bốn đại mỹ nhân cải lương tuồng cổ gồm Bạch Lê, Thanh Thế, Xuân Yến, nghệ sĩ Mộng Lành cũng được người đưa kẻ đón.

“Nhưng tui sợ có chồng, có con, rồi già, thanh không còn trong, sắc tàn và không còn được đứng trên sân khấu nữa nên không dám nghĩ đến chuyện lập gia đình, sinh con” – nghệ sĩ Mộng Lành bồi hồi tâm sự. Tuổi xuân của người nghệ sĩ cứ thế bị cuốn theo ánh đèn sân khấu. “Khi nhìn lại thì đời mình đã xanh rêu” – Mộng Lành trầm tư, thực tại và quá khứ như đang đan xen trong suy nghĩ của người nghệ sĩ già này.

Chỉ còn nhớ mang máng gia đình, ba mẹ trước đây cùng sống với mình trong một căn nhà nhỏ ở Cái Răng, Cần Thơ, tuổi thơ của cô bé Võ Hiếu Nghĩa, sinh năm 1946, lặng lờ trôi như những vạt bèo trên dòng sông Cái Răng và chỉ đến khi có đoàn cải lương về diễn mới ồn ào náo nhiệt như ngày hội.

Và như những cô bé khác mê mệt trước hình ảnh của người nghệ sĩ, làn điệu, câu ca của cải lương, Hiếu Nghĩa khi gần bước vào tuổi 13 đã trốn cha mẹ, bỏ nhà theo gánh hát. Từ gánh nước, kiếm củi, đi chợ, nấu ăn, giặt trang phục… cho đến đóng vai tì nữ, vai phụ rồi có người nghệ sĩ nghỉ bệnh thì Hiếu Nghĩa mới được đóng thế. “Lần lần mình biết hát, có vai người ta cho mình diễn là hạnh phúc lắm” – nghệ sĩ Mộng Lành hồi tưởng.

Trải qua nhiều gánh hát, đến năm 1968 Hiếu Nghĩa nổi tiếng với nghệ danh Mộng Lành và về đầu quân cho gánh cải lương Khánh Hồng đóng tại đình Cầu Quan (Q.1, TP.HCM).

Hỏi vai nào tâm đắc nhất với suốt cuộc đời hơn 30 năm dưới ánh đèn sân khấu, nghệ sĩ Mộng Lành không chút đắn đo: “Đó là vai chính diện nữ võ tướng Phàn Lê Huê trong vởThần nữ dâng ngũ linh kỳ. Đây cũng là vai để đời, mang lại danh vọng và tiền bạc cho tui. Tui có thể diễn vở này 3-4 suất trong một ngày đêm. Và cứ ngày này qua ngày khác, từ thành phố đến các tỉnh xa, tui sống với vai diễn Phàn Lê Huê trên sân khấu cũng như trong đời thực vậy”.

Nhớ những ngày rực rỡ ánh đèn sân khấu, nghệ sĩ Mộng Lành rưng rưng nhớ lại người đã dìu dắt mình vào nghiệp ca hát – ấy là cố nghệ sĩ Minh Tơ. “Nghệ sĩ Minh Tơ vừa là thầy, vừa là cha và cũng là bạn của tui nữa. Ông là người thầy chính gốc, đã dạy từng tí một để tui đứng được trên sân khấu.

Nghệ sĩ Minh Tơ và anh em trong đoàn lúc ấy đi lưu diễn, sống và coi nhau như người thân trong nhà” – nhắc đến người thầy với lòng thương kính, nghệ sĩ Mộng Lành không khỏi bồi hồi. Thời thanh xuân, trắc trở trong chuyện tình cảm, gia đình, con cái, thế nhưng cuộc đời nghệ sĩ Mộng Lành những ngày cuối đời cũng rất “nghịch thường”.

Bi đát khôn cùng

“Người nghệ sĩ, nhất là nghệ sĩ cải lương trong những đoàn, gánh hát tư nhân, khi rời xa ánh đèn sân khấu thì cuộc đời sẽ bi đát khôn cùng. Bởi những nghệ sĩ cải lương này dù nổi tiếng, được nhiều người biết, công nhận tài năng nhưng không nằm trong biên chế nhà nước. Nghệ sĩ lại là người sống nghịch thường với người bình thường khác” – ký giả kịch nghệ Tần Nguyên đúc kết rồi đưa ánh mắt nhìn nghệ sĩ Mộng Lành.

Còn bà, đưa tay phải nhấc cánh tay trái bị bại liệt để vào lòng mình,  mắt ngân ngấn nước nhớ lại thời gian sau về đầu quân cho Đoàn cải lương Minh Tơ, Mộng Lành càng được ưu ái, kiếm được bộn tiền.

Thế nhưng bà cũng chẳng màng đến việc mua nhà cửa: “Tui đi diễn miết, mua nhà làm chi, sống với đoàn, ngủ trong đình, miếu… Giờ mới biết không có nhà cửa thì khổ như thế nào”. Những đồng tiền Mộng Lành kiếm được rồi cũng trôi theo son phấn. Năm 1997 Đoàn Minh Tơ tan rã, Mộng Lành lang thang các đình chùa hát tuồng kiếm cơm qua ngày.

Những oan trái khổ đau cũng xuất hiện từ đây. Năm 2006, sau một lần đi hát, ngủ đình, bà bị tai biến liệt nửa người, mồm méo, lưỡi rụt nói không rõ chữ. Thương quá, bà Trần Thị Bảy – một khán giả ái mộ tài nghệ, đã đưa bà về nhà ở Q.4 nuôi nấng, chăm sóc.

Sau một thời gian chạy chữa bệnh tật thuyên giảm, những đồng tiền ky cóp rồi cũng cạn, nghệ sĩ Mộng Lành nổi danh một thời giờ trở thành bà lão với nửa người liệt, nghiêng nghiêng bước đi trên khắp các ngõ hẻm bán vé số kiếm sống qua ngày.

Tưởng đời thế đã đủ khổ, nào ngờ con tạo trêu ngươi, nhà khán giả ái mộ Trần Thị Bảy bị giải tỏa. Bà Bảy và Mộng Lành che tấm bạt tá túc một thời gian nơi góc hè của căn nhà bên bờ sông bị giải tỏa còn sót lại, nương tựa nhau sống. Cực! Cuối cùng bà Bảy cũng phải về sống với người cháu.

Trở về quê không còn ai thân thích, nghệ sĩ Mộng Lành ở tuổi ngoài 60 trở thành người bơ vơ với xấp vé số trên tay, tiếp tục lang thang trên phố phường Sài Gòn. Phố phường tấp nập mà trong đầu cứ váng vất câu ca Nửa đời phiêu bạt tha hương, bóng quê dáng mẹ trĩu vương cõi lòng…

Cuối cùng, Ban ái hữu nghệ sĩ (thuộc Hội Sân khấu TP.HCM) cũng biết được nỗi khổ, hoàn cảnh khó khăn của Mộng Lành nên đã đưa bà vào sống tại khu dưỡng lão nghệ sĩ sân khấu từ năm 2007. Dù còn nhiều khó khăn, dù tiền ăn mỗi ngày chỉ được 22.000 đồng/người nhưng đối với bà cũng như những nghệ sĩ khác khi được sống trong khu dưỡng lão, chuyện trò cùng những bạn nghệ sĩ một thời, ấy cũng đã đủ trở thành một niềm vui rồi.

Giờ đây, mỗi tháng, Mộng Lành cũng như những người bạn nghệ sĩ già khác mong đến ngày rằm lên sân khấu (ngay trong khuôn viên khu dưỡng lão) để được diễn, được sống lại với những kỷ niệm vui buồn trong nghề đã qua. Và đó cũng là cách để các nghệ sĩ kiếm chút thu nhập, thêm vào cho những bữa cơm từ lòng hảo tâm, sự mến mộ của khán giả tự do đến xem.

“Sống tại đây như đang được ở cõi tiên vậy” – người nghệ sĩ đã nếm đủ vinh hoa và cay đắng thanh thản nói.

ĐỨC TUYÊN

https://www.google.fr/?gws_rd=cr&ei=CnlMUpjZOLT40gWRoID4DQ#newwindow=1&q=tuoi+tre+online&safe=off

 

Nghệ sĩ Mộng Lành chụp hình chung với nghệ sĩ cải lương tuồng cổ lớp đàn em Bảo Tiên – Ảnh: Đ.Tuyên

 

Chủ nhiệm khu dưỡng lão nghệ sĩ sân khấu Tần Nguyên cho biết hiện 26 nghệ sĩ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được chăm sóc và nuôi dưỡng tại khu dưỡng lão với chi phí hoạt động mỗi tháng hết 27-30 triệu đồng. Nguồn chi phí của khu dưỡng lão chủ yếu dựa vào sự ủng hộ của các mạnh thường quân thông qua Ban ái hữu nghệ sĩ Hội Sân khấu TP.HCM, một số cơ quan, báo đài… cũng như nguồn thu từ mỗi đêm rằm các nghệ sĩ tổ chức “sáng đèn sân khấu”.

CLB LE CERCLE PREMIER / NÉT VÒNG ĐẦU TIÊN : VIETNAM , ÂM NHẠC KHÔNG BIÊN GIỚI, Paris 6 tháng 10, 2013, 16giờ – 18giờ30


Câu lạc bộ Le Cercle Premier / Nét Vòng Đầu Tiên

 Ngày 6 tháng 10 năm 2013

 

Việt-Nam, Âm Nhạc Không Biên Giới

 

Kính mời quý đồng hương đến dự buổi trình diễn Nhạc Dân Tộc « Việt-Nam, Âm Nhạc Không Biên Giới » :

Các bài dân ca độc đáo của ba miền : Bắc Trung Nam qua tiếng hát điêu luyện của Anh Chi, Đình Đại, Ngọc Xuân,  Thi Mai Guitare : Thái Bình

 

 

Với sự hợp tác đặc biệt của danh ca Bạch Yến và nhà nghiên cứu nhạc dân tộc Trần Quang Hải – để khuyến khích các tài năng trẻ Paris.

Bạch Yến

bach yen

TQH portrait  528K Trần Quang Hải

Quý đồng hương sẽ ngạc nhiên và thích thú, Nhóm Trống Phù Đổng (Sài Gòn) sẽ trình bày một cái nhìn mới lạ về nghệ thuật trống Việt-Nam : Mai Thanh Sơn và Mai Thanh Nam, với sự đóng góp của hai nhạc sĩ chuyên nghiệp về trống, cựu sinh viên Trường Quốc Gia Âm Nhạc Paris :

mai thanh son, mai thanh namMai Thanh Sơn & Mai Thanh Nam

Yannick Monnot và Benoît Bourlet.

Crypte Ararat, 11 rue Martin-Bernard 75013 Paris Métro Tolbiac – Place d’Italie – Bus 62/57/67 trạm Tolbiac Bobillot.

de 16 heures à 18 h30     20 €

Liên lạc, giữ chỗ :Quang 01 45 89 58 32 / 06 19 03 10 26 buixuanquangparis@gmail.com

Bùi Xuân Quang

bui xuan quang

Câu lạc bộ Le Cercle Premier / Nét Vòng Đầu Tiên

 

Ngày 6 tháng 10 năm 2013

TRAN QUANG HAI IN TORONTO- SEPT 2013 – VIDEO: DT PHAN


TRẦN QUANG HẢI VỚI HÁT HAI GIỌNG, ĐÀN MÔI, GÕ MUỖNG ….
by dam trung phan on 29/09/2013
Trên đường đi tham dự Họp Mặt của các cựu học sinh Petrus Ký tại Montreal, Canada,vào cuối tháng 9, 2013, Nghệ Sĩ kiêm Giáo Sư Trần Quang Hải đã ghé thăm Toronto.

TQHai-Phan_DSC01715Tối hôm Sept. 24, 2013, một số bạn hữu chúng tôi đã được anh chị Nghiêm Phú Phúc-Mỹ Lan mời đến ăn cơm tối để có dịp gặp lại anh Trần Quang Hải mà chúng tôi đã có dịp gặp mặt lần đầu tiên vào năm 1992 tại Toronto.

TQHai-Group-P1060228Anh Hải và hầu hết nhóm chúng tôi tuổi đời cũng chẳng cách nhau bao xa và tất cả chúng tôi cũng đã từng là cựu học sinh của những trường công lập tại Miền Nam Nước Việt ngày xưa như: Petrus Ký, Gia Long, Chu Văn An, Trưng Vương, Võ Tánh … nên cả khách phương xa lẫn chủ nhân và bạn hữu gặp nhau nói chuyện ồn ào như trong giờ ra chơi của thuở học trò ngày xưa vậy.

Năm 1992, cộng đồng người Việt quốc gia vùng Toronto đã tổ chức một “Đêm Văn Nghệ Bạch Yến và Trần Quang Hải”. Ban Tổ Chức gồm có sự tham gia tích cực của các anh chị em trong Hiệp-Hội-Chuyên-Gia-vùng Nam Ontario của chúng tôi với sự yểm trợ của rất nhiều hội đòan khác. Mục đích của Đêm Văn Nghệ đó là để giới thiệu văn hóa Việt Nam tới người dân và các quan khách của Canada, quê hương thứ hai của người Việt đang sinh sống tại đây. Ban Tổ Chức chúng tôi ai nấy đều bận rộn nên không may mắn được ngồi yên nghe anh chị Trần Quang Hải – Bạch Yến trình diễn trong sự hoan hô vang dội của khán giả. Sau đó, chúng tôi chỉ được xem phần văn nghệ qua cái băng VHS mờ mờ ảo ảo mà thôi, không được thỏai mái cho lắm.

Vì lẽ đó, trong lúc ngồi ăn uống, anh chị em chúng tôi đã đề nghị anh Trần Quang Hải “diễn lại tích xưa”: biểu diễn cách hát hai giọng, nhiều giọng, đàn môi, gõ muỗng và nhất là lối nói/hát theo tiếng Tầu, tiếng Nhật, tiếng Đại Hàn … Kỳ này, chính cá nhân tôi đã đứng dựa tường để thu hình cho rõ để rồi sẽ đưa lên Youtubes cho bà con cùng coi lại. Tôi vừa thu hình, vừa dựa tường mà cùng cười với bạn bè và anh Hải.

Xin mời Quý Vị vào “Xem phim Ciné”, tha hồ mà cười: