VƯƠNG TRÙNG DƯƠNG : HÀ THANH, Hạc Vàng Về Cõi Thiên Thu


HÀ THANH, Hạc Vàng Về Cõi Thiên Thu

Vương Trùng Dương

 

“Trong như tiếng hạc bay qua”

(Kiều – Nguyễn Du)

“Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản,

Bạch vân thiên tải không du du”

(Thôi Hiệu)

 

 

Bài nầy viết năm 2000 với tựa đề “HÀ THANH, Chim Hoàng Oanh Đất Thần Kinh” cho tờ Thế Giới Nghệ Thuật (Lâm Tường Dũ, chủ bút & tôi, tổng thư ký). Nay viết lại khi nhận được tin buồn ca sĩ  Hà Thanh về miền miên viễn. Bài viết nầy trích thêm các bài viết của vài tác giả như lời chia buồn với nghười quá cố. VTrD

 

*

Có một loài chim khi cất tiếng hót thánh thót vang vọng giữa trời mây sông nước, không gian như lắng đọng để hòa nhập trong âm điệu du dương như hoàng oanh, cao vút như sơn ca, trầm bổng như họa mi. Mang âm hưởng đó, có tiếng ca ngọt ngào, truyền cảm như làn gió nhẹ, như tiếng reo của thùy dương, như tơ vương giăng mắc, như sương khói lững lờ, như lời tình tự giữa trăng thanh, như ru ta vào cõi mộng mơ, dìu ta lạc bước vào đất thần kinh với hoàng thành cung điện, với đền đài lăng tẩm, với sông nước hữu tình, với giai điệu trầm bỗng, thướt tha: Hà Thanh.

Sinh trưởng ở Liễu Cốc Hạ, Hương Trà, lớn lên bên dòng Bến Ngự, đường Huyền Trân Công Chúa, Trần Thị Lục Hà sinh ra trong gia đình gia giáo có mười anh chị em (Lục Hà là người con thứ tư), theo học Trường Nữ Trung học Đồng Khánh. Là một Phật Tử thuần thành, thuở nhỏ đã được quy y với Đức Tăng thống Thích Tịnh Khiết.

Lục Hà thích hát từ thuở mới cắp sách đến trường, dần dà năng khiếu về ca hát được thể hiện qua chương trình “Tiếng Nói Học Sinh Quốc Học – Đồng Khánh” trên đài phát thanh Huế.

Theo bài viết của Trần Kim Đoàn vào năm 2007: “Làng Liễu Hạ và họ Trần nhà tôi… dòng họ Trần Kiêm chúng tôi có bác Trần Kiêm Phổ làm trưởng tộc thì lại càng quan tâm nhiều hơn. Bác “Trợ Phổ”, thân phụ của chị Hà Thanh, với dung mạo uy nghi, thường cầm cân nẩy mực cho cả dòng họ, nay lại cho phép chị Hà đi hát công khai trên đài phát thanh, thì quả là một cuộc “đại cách mạng” trong quan niệm truyền thống còn mang nhiều định kiến của đất lề quê thói rất Huế đương thời.

Ngày đó, khu nhà vườn cổ kính ở mé này nhánh sông Hương nối liền với sông An Cựu nắng đục mưa trong; ngó qua mé bên tê sông là trường Pellerin vẫn thường được giới nam nhi Huế ròng và Huế “bậu” – bắt chước Lan Đình gọi là “Vườn Thúy Hạnh” – vì một nhà mà có nhiều hơn cả “ngũ long công chúa”, đều mang tên chữ có bộ thảo và rất chi là… tường Đông ong bướm đi về mặc ai: Tố Cần, Hà Thanh, Phương Thảo, Liên Như, Thúy Vy, Bạch Lan, Hoàng Mai”.

 

Bước Đường Nghệ Thuật

Năm 1955, trong cuộc tuyển lựa ca sĩ do đài phát thanh Huế tổ chức, cô nữ sinh Lục Hà của Trường Đồng Khánh vào tuổi trăng tròn, tham dự với danh xưng Hà Thanh. Qua 6 nhạc phẩm rất khó hát được Hà Thanh trình diễn như Dòng Sông Xanh (Le Beau Danube Bleu) của J.Strauss, lời Việt của Phạm Duy, Nhạc Buồn (Tristesse) của Chopin, lời Việt của Anh Ngọc, Đêm Tàn Bến Ngự & Áng Mây Chiều của Dương Thiệu Tước, Được Mùa của Phạm Đình Chương, Gởi Gió Cho Mây Ngàn Bay của Đoàn Chuẩn – Từø Linh. Hà Thanh được Ban Giám Khảo chấm giải nhất với số điểm 19/20.

Tên tuổi Hà Thanh đã được giới yêu thích âm nhạc ái mộ với làn hơi trong sáng, êm ái, ngọt ngào, cao sang, mượt mà, bóng bẩy, tình tự quê hương, có nét độc đáo trong âm điệu đất thần kinh. Tuy yêu nghề nhưng chưa dấn thân vào nghiệp, Hà Thanh vẫn tiếp tục con đường học vấn, chỉ hát ở Huế nhưng những ca khúc được trình bày đã vang xa khắp bốn phương trời qua làn sóng phát thanh của đài phát thanh Huế, đánh dấu sự chờ đợi, hẹn hò của các trung tâm phát hành đĩa nhạc ở thủ đô Sài Gòn.

Năm 1963, trong chuyến vào thăm Sài Gòn, Hà Thanh đã được các trung tâm đĩa nhạc Continental, Tân Thanh, Sóng Nhạc, Asia, Việt Nam mời thu thanh nhiều nhạc phẩm chọn lọc.

Năm 1965, Hà Thanh chính thức gia nhập trong môi sinh hoạt ca nhạc ở Sài Gòn. Từ đó, góp mặt với những tiếng hát hàng đầu như Thái Thanh, Mộc Lan, Kim Tước, Mai Hương, Lệ Thu, Minh Hiếu, Thanh Thúy, Quỳnh Giao, Hoàng Oanh… Vào giữa thập niên 60, tiếng hát Hà Thanh thường xuyên hiện diện trên các đài phát thanh Sài Gòn, Quân Đội, Tự Do, trong các chương trình Đại Nhạc Hội… Thời gian kế tiếp, xuất hiện trên đài truyền hình, một giọng ca mượt mà rất Huế, một hình ảnh rất thân quen đã tạo dựng cho tên tuổi Hà Thanh với sắc thái đặc biệt gắn liền với nhiều bản tình ca in sâu vào tâm tư tình cảm tha nhân.

Vào cuối thập niên 50, Nguyễn Văn Đông cho ra mắt vài nhạc phẩm đầu tay như Chiều Mưa Biên Giới, Sắc Hoa Màu Nhớ… Quái kiệt Trần Văn Trạch đã đưa ca khúc Chiều Mưa Biên Giới lên đỉnh trăng sao trong khung trời ca nhạc. Thập niên 1960, Nguyễn Văn Đông làm Giám Đốc nghệ thuật trung tâm đĩa nhạc Continental, ca khúc Chiều Mưa Biên Giới qua tiếng hát Hà Thanh đã đưa người nghe lâng lâng tâm hồn, bay bỗng “Theo áng mây trôi chiều hoang, bầu trời xanh xanh, vầng trăng, cờ về chiều tung bay phất phới…”. Và, hình ảnh biên giới với “Người đi khu chiến thương người hậu phương. Thương màu áo gởi ra sa trường” được khơi dậy trong lòng mọi người tình người giữa bối cảnh chiến tranh.

Từ đó, nhiều ca khúc của Nguyễn Văn Đông được Hà Thanh trình bày, qua các thập niên, vẫn là tiếng hoàng oanh ngân vang đầu núi. Khúc Tình Ca Hàng Hàng Lớp Lớp, Hải Ngoại Thương Ca, Nhớ Một Chiều Xuân… của Nguyễn Văn Đông, qua tiếng hát, vô hình chung trở nên “bản quyền” của Hà Thanh. Ở đó, có khi như định mệnh, thời gian ở hải ngoại, Hà Thanh gắn liền với Hải Ngoại Thương Ca.

Với những ca khúc trữ tình như Tiếng Xưa, Đêm Tàn Bến Ngự của Dương Thiệu Tước, với Tà Áo Tím, Thuở Ấy Yêu Em, Anh Đi Về Đâu, Ai Lên Xứ Hoa Đào của Hoàng Nguyên, với Chùa Hương của Hoàng Quý, Dứt Đường Tơ của Văn Thủy và Dzoãn Mẫn với Hoa Xuân, Mối Tình Trương Chi của Phạm Duy, Hẹn Một Ngày Về của Lê Hữu Mục, Nha Trang của Minh Kỳ, Bến Giang Đầu của Lê Trọng Nguyễn, với Thiên Thai của Văn Cao, Chiều Vàng của Nguyễn Văn Khánh, Nỗi Niềm của Tuấn Khanh, Tôi Đi Giữa Hoàng Hôn của Văn Phụng… được Hà Thanh trình bày, qua bao thập niên, vẫn là giọt sương long lanh, tiếng hót của loài chim quý trên đỉnh núi, lời tình tự ngát hương.

 

Nổi Trôi Theo Dòng Đời

Trong văn giới, Mai Thảo đã một thời mê bóng dáng Hà Thanh. Vào thập niên 60, Mai Thảo trông coi tạp chí Kịch Ảnh nên có sự giao tiếp rộng rãi trong giới ca nhạc. Lê Hà Nam trong bài viết về Mai Thảo đã đề cập:… “Vào cuối thập niên 50, đã từ Sài Gòn, một mình bay ra cố đô Huế; lừng lững tới tận nhà người ca sĩ họ Lục (sau nầy trở thành danh ca dưới tên H.T). Đó là Mia Thảo, ông hoàng của Đêm sài Gòn. Không chỉ đa số các khán giả không biết mà, ngay cả song thân của người ca sĩ họ Lục cũng kinh ngạc, ngỡ ngàng khi nghe Mai Thảo nói:

Tôi là Mai Thảo, từ Sài Gòn ra, chúng tôi thật sự muốn lấy L.H làm vợ…

Và, cũng ngay sau đó, song thân của người con gái họ Lục tự thấy rằng sẽ khó khăn cho họ biết là chừng nào, mếu có một chàng rể như… Mai Thảo”.

Nhà thơ Diên Nghị, cựu học sinh Quốc Học Huế, khi làm Quản Đốc đài phát thanh Huế, ái mộ Hà Thanh nhưng biến cố năm 1963, có sự đụng chạm đến vần đề tôn giáo nên có bất đồng. Và, đó phải chăng là lý do Hà Thanh bỏ đất thần hinh để vào Sài Gòn?

Hình như ca sĩ thường lập gia đình rất sớm, nhưng Hà Thanh lập gia đình vào tuổi “tam thập nhi lập”. Năm 1970 kết duyên với người hùng trong binh chủng Thiết Giáp, Trung tá Bùi Thế Dung, Thiết đoàn trưởng Thiết Đoàn 11. Năm 1972, Kim Huyên ra đời. Hiện nay, nha sĩ  Bùi Trần Kim Huyên nối nghiệp cầm ca theo thân mẫu.

GS Bùi Tường Huân, bà con họ hàng với anh Bùi Thế Dung. GS Bùi Tường Huân, cựu Khoa Trưởng đại học Luật Khoa Huế, Bộ trưởng Bộ Giáo Dục, lập gia đình với cô Phương Thảo (chị ruột Hà Thanh). Vì vậy vào thời điểm cuối cùng của tháng Tư năm 1975. Khi nội các Vũ Văn Mẫu thành lập, GS Bùi Tường Huân làm Bộ trưởng Quốc Phòng và anh Bùi Thế Dung làm Thứ trưởng QP.

Mũ đen Bùi Thế Dung cũng thích thơ phú. Có hai câu thơ ghi ở trường Thiết Giáp:

“Vó câu ngàn dặm không sờn chí

Xích sắt ngàn mile chẳng sợ mòn”.

Hà Thanh cùng chồng sống bên nhau được bốn năm, biến cố tang thương xảy ra. Năm 1975, phu quân Hà Thanh vào chốn lao tù và trải qua 13 năm. “Hà Thanh sang Mỹ năm 1984. Có những cây cầu đã gãy trong chiến tranh và những mối tình gãy đổ sau cuộc chiến. Trong cảnh “trải qua một cuộc bể dâu”, Hà Thanh tìm về với thiền học, thiền định và thiền ca” (Trần Kim Đoàn)

Năm 1984 Hà Thanh và đứa con gái duy nhất được gia đình bảo lãnh sang định cư tại miền Đông Hoa Kỳ. Tháng ngày xa vắng ở hải Ngoại, Hà Thanh, ăn chay và cầu nguyện cho phu quân được bình an và mong ngày sum họp. Năm 1990, vợ chồng được đoàn tụ với nhau. Thế nhưng, theo dòng thời gian với bao nỗi trớ trêu của hệ lụy, bóng tối cuộc tình đổ xuống trong tuổi bóng xế của cuộc đời sau 2 năm gần gũi bên nhau!. Định mệnh thật trớ trêu!

Tuy là ca sĩ chuyên nghiệp nhưng hoàn cảnh đời sống hải ngoại đưa đẫy công việc không liên quan đến nghề nghiệp trong sinh hoạt văn nghệ. Nói như thi hào Nguyễn Du “Đã mang lấy nghiệp vào thân”, làm sao rời bỏ tiếng ca, giọng hát khi lòng còn tha thiết, vẫn còn trong sáng, ngọt ngào, nét độc đáo trong tiếng hát. Trong suốt thời gian vợ chồng xa cách, Hà Thanh rất ít xuất hiện trên sân khấu, con chim hoàng oanh, sơn ca… ngậm ngùi im tiếng. Đã một thời nơi đất thần kinh, Hà Thanh được mệnh danh con chim họa mi trong vòm trời ca nhạc.

Năm 1985 trung tâm Giáng Ngọc thực hiện CD Hải Ngoại Thương Ca, gồm những ca khúc Hà Thanh đã trình bày trước năm 1975 ở Sài Gòn.

Bước vào thập niên 90, thỉnh thoảng về thăm Little Saigon cho vơi đi nỗi buồn, Hà Thanh xuất hiện, trình làng tiếng hát trong vài cuốn CD. Ngoài những ca khúc được hát chung với vài ca sĩ thành danh, tiếng hát Hà Thanh với CD kế tiếp Chiều Mưa Biên Giới, gồm hai mươi ca khúc quen thuộc, vang danh. Những ca khúc nầy đã một thời tạo dựng tên tuổi Hà Thanh nổi tiếng trong kiếp cầm ca. Và, ngược lại, đôi khi còn là của riêng bởi giọng ca đặc biệt ngọt ngào, thướt tha, mềm mại như lụa đào, như dáng liễu nhẹ nhàng tung bay trong làn gió nhẹ.

1995: Chiều Mưa Biên Giới

1995: Sầu Mộng

1999: Ngát Hương Đàm – Phật Ca

2000: Chinh Phụ Ca

2003: Nhành Dương Cứu Khổ – Phật Ca

CD Sầu Mộng gồm mười nhạc phẩm được chọn lọc của Phạm Vũ như Hương Bay, Sầu Mộng, Mây Mùa Thu… tuy không được ái mộ nhiều nhưng cũng là món quà đóng góp trong vườn hoa nghệ thuật hải ngoại.

CD Ngát Hương Đàm gồm 12 ca khúc mang mầu sắc Phật Giáo, ngợi ca đức tin, lòng yêu thương, huyền nhiệm cao cả giữa đạo và đời. Là Phật Tử, Hà Thanh thường đi trình diễn trong dịp lễ của Phật Giáo như công quả thệ nguyện. CD Nhành Dương Cưu Khổ được tiếp nối sau CD về đạo ca mà Hà Thanh ôm ấp trong tâm tưởng. CD Nhành Dương Cứu Khổ do nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng hòa âm, đúng như ý nguyện của tâm hồn mộ đạo với Tam Bảo.

Bất hạnh xảy đến với Hà Thanh khi thu ca khúc Hoa Xuân cho trung tâm Thúy Nga, ca khúc Nha Trang cho trung tâm Asia… Hà Thanh khám phá vướng vào căn bịnh hiểm nghèo ung thư máu. Từ đó, tránh né và gần như cắt đứt mọi liên lạc với những tình thân.

 

Những Dòng Chia Sẻ

Nhạc sĩ sáng tác và ca sĩ trình bày để tạo ca khúc trở thành “tác phẩm nghệ thuật” được gắn bó với nhau khi đề cập đến ca khúc có sự liên tưởng.

Trong bài phỏng vấn giữa Hoàng Chi Lan và nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông vào năm 2007, nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông chia sẻ:

“Lần đầu tiên, tôi được gập cô Hà Thanh là vào năm 1963 tại Đài Phát Thanh Sàigòn ở số 3 đường Phan Đình Phùng ngày xưa, bây giờ là đường Nguyễn Đình Chiểu. Khi ấy, tôi là Trưởng Ban Tiếng Thời Gian của đài phát thanh Sài Gòn với các ca sĩ như Lệ Thanh, Khánh Ngọc, Trần Văn Trạch, Minh Diệu, Mạnh Phát, Thu Hồ, Anh Ngọc v.v. Ngày đó cô Hà Thanh từ Huế vào Sài Gòn thăm người chị gái lập gia đình với một vị Đại tá đang làm việc ỡ Sài Gòn.

Chính nhạc sĩ Mạnh Phát cho tôi biết về cô Hà Thanh nên tôi nhờ Mạnh Phát liên lạc mời cô Hà Thanh đến hát với Ban Tiếng Thời Gian. Đây là lần đầu tiên tôi được tận tai nghe tiếng hát Hà Thanh, hát nhạc sống và hát thật ngoài đời với ban nhạc của tôi, không nghe qua làn sóng phát thanh hay qua băng đĩa nhạc.

Điều này giúp cho tôi có cơ sở nhận định chính xác về giọng hát Hà Thanh. Tôi hiểu ngay đây là giọng ca thiên phú, kỹ thuật tốt, làn hơi diễm cảm tuyệt đẹp, là một vì sao trong những vì sao hiếm hoi ỡ đỉnh cao nghệ thuật nhưng chưa có cơ hội phát tiết hết hào quang cũa mình. Ngay sau đó, tôi có mời Hà Thanh thâu thanh cho hãng đĩa Continental. Nếu tôi nhớ không lầm thì bản nhạc đầu tiên tôi trao cho Hà Thanh là bài Về Mái Nhà Xưa do tôi sáng tác. Lần đó, cô Hà Thanh hát thật tốt, toàn ban nhạc và Ban Giám Đốc hãng Continental rất hài lòng, khen ngợi. Sau ngày đó, cô Hà Thanh từ giã trỡ về lại Huế, trở về lại với cố đô trầm mặc, tĩnh lặng, không sôi nổi như thủ đô Sài Gòn, là cái nôi của âm nhạc thời bấy giờ.

Sau khi Hà Thanh trở về Huế, tôi có nhiều suy tư về giọng hát đặc biệt này. Tôi ví von, cho đây là vì sao còn bị che khuất, chưa toả hết ánh hào quang, vì chưa có hoàn cảnh thuận lợi để đăng quang, nếu phó mặc cho thời gian, cho định mệnh, có thể một ngày kia sẽ hối tiếc. Vì vậy tôi đem việc này ra bàn với Ban Giám Đốc hãng đĩa Continental để mời cô Hà Thanh vào Sài Gòn cộng tác.

Chính tôi viết thư mời cô Hà Thanh vào Sài Gòn với những lý lẽ rất thuyết phục, rất văn nghệ, rất chân tình. Và cô Hà Thanh đã vào Sài Gòn  sau khi đã tranh đấu gay go với gia đình bố mẹ, vốn giữ nề nếp cổ xưa  của con người xứ Huế. Ngày đó Hà Thanh vào Sài Gòn, hoà nhập vào đời sống người Sài Gòn, vào nhịp đập âm nhạc Sài Gòn, vốn đứng đầu văn nghệ cả nước. Hà Thanh đi thâu thanh cho đài phát thanh Sài Gòn, đài phant1 thanh Quân Đội và nhận được lời mời tới tấp của các hãng đĩa băng nhạc như Sóng nhạc, Việt Nam, Tân Thanh, Tứ Hải và hầu hết các trung tâm ở thủ đô Sài Gòn , chứ không phải chỉ riêng cho Hãng dĩa Continental và Sơn Ca của tôi.

… Tôi cho rằng Hà Thanh không chỉ hát mà còn sáng tạo trong khi hát. Hà Thanh đã tạo thêm những nốt luyến láy rất truyền cảm, rất mỹ thuật làm cho bài hát cũa tôi thêm thăng hoa, trong giai điệu cũng như trong lời ca. Tôi cho rằng khi hát cô Hà Thanh đã sống và cùng đồng điệu sẻ chia với tác gỉa khi trình bày một bản nhạc có tầm vóc nghệ thuật.

Tôi cho rằng Hà Thanh có giọng hát thiên phú, cô hát rất thoải mái dễ dàng, không cầu kỳ, không cường điệu, không gò bó nhưng nó cuốn hút ta đi trong cái bềnh bồng không gò ép đó. Tôi cám ơn tiếng hát của Hà Thanh đã mang lại cho các bài hát cũa tôi thêm màu sắc, thêm thi vị, bay bổng…

… Tiếng hát Hà Thanh đã để lại trong tôi nhiều kỷ niệm tốt đẹp, bền bỉ tuy thời gian ngắn ngủi kể từ khi cô bỏ đi lấy chồng để tôi độc hành trên đường nghệ thuật. Sau biến cố 1975, tôi không còn dịp hợp tác với cô Hà Thanh như trước đây. Nhưng thỉnh thoảng tôi được nghe cô hát một sáng tác mới của tôi ở hải ngoại, tôi vẫn cảm thấy tiếng cũa cô vẫn đậm đà phong cách ngày xưa, vẫn một Hà Thanh diễn cảm, sang trọng, sáng tạo trong khi hát, mặc dù thời gian chia cách đã 40 năm qua”.

Nhà thơ Nhất Tuấn, tác giả Chuyện Chúng Mình vang tiếng một thời, nói về Hà Thanh như sau:

 “Tôi có dịp gặp Hà Thanh khi làm quản đốc đài phát thanh Quân Đội (1968) tại Sài Gòn. Hà Thanh lúc đó hát rất hay và xuất hiện thường xuyên trên các đài VOF, Mẹ Việt Nam, đài Sài Gòn, đài Quân Đội. Hà Thanh càng ngày càng nổi tiếng. So với những ngày còn ở Huế, sự giao thiệp của Hà Thanh có phần bạo dạn hơn đôi chút, nhưng vẫn còn dè dặt và giới hạn lắm. Thời này Hà Thanh hát nhiều bài của Nhất Tuấn do Phạm Duy, Đan Thọ, Hoàng Lan phổ nhạc. Đặc biệt là Hà Thanh hát rất nổi tiếng những nhạc phẩm của Nguyễn Văn Đông và nhạc tiền chiến của Đoàn Chuẩn, Từ Linh. Bài nào Hà Thanh hát lên cũng làm người nghe rung động vì khi hát nàng để hết tâm hồn vào lời thơ, ý nhạc của tác giả muốn gởi gắm trong bài. Hà Thanh như “nhập” vào bài hát để diễn tả, để làm toát lên giọng Huế rất dễ thương”

… Dáng người thanh tú, cao cao, nụ cười vui tươi luôn nở trên môi với nét mặt rạng rỡ. Tính nết Hà Thanh nhu mì, hiền dịu, khác biệt trong giới nghệ sĩ”.

Và với Hoàng Lan Chi: “Khi tôi bước vào ngưỡng cửa trung học, một loạt các ca sĩ có chữ “Thanh” phủ đầy làn sóng thu thanh, phương tiện duy nhất thời đó. Thái Thanh, Lệ Thanh, Hà Thanh, Thanh Thúy…Với tôi, Hà Thanh có một vị trí đặc biệt và cũng với tôi, tiếng hát ấy là ‘tiếng hát hoa đàò’”…

Ca sĩ Quỳnh Giao, với nhiều bài viết về giới ca nhạc, năm 2012 viết như sau: “Hà Thanh có được Huế cưng quý như vậy trước hết là nhờ giọng ca thiên phú, trong trẻo cao vút. Ðây là một trong vài giọng soprano hiếm có của Việt Nam. Hà Thanh hát dễ dàng như hơi thở. Khi lên cao, giọng lồng lộng, thoải mái cho chúng ta cảm tưởng chiếc diều phơi phới trên nền trời xanh ngắt.”

Trong bài viết trước đây với nhạc sĩ Hoàng Nguyên, khi anh và tôi ở chung căn phòng hơn 3 tháng trong  thời gian về học Khóa 3 trung cấp CTCT vào Hè năm 1971 tại trường đại học CTCT Đà Lạt. Anh cho biết ngoài ca khúc Ai Lên Xứ Hoa Đào, nhạc phẩm Tà Aùo Tím được Hà Thanh trình bày lột tả được cái hồn trữ tình trong ca khúc. Giọng Huế rất ngọt, tiếng hát Hà Thanh càng ngọt ngào hơn. Ngày xưa Lý Bạch đến Hoàng Hạc Lâu thấy bài thơ của Thôi Hiệu, Lý Bạch định làm thơ, đã thấy thơ Thôi Hiệu đề trên vách, đọc xong, vứt bút, ngửa mặt than rằng:

“Nhãn tiền hữu cảnh đạo bất đắc

Thôi Hiệu đề thi tại thượng đầu…”.

Những ca khúc bất hủ viết về nơi chốn thần kinh như Tiếng Xưa, Đêm Tàn Bến Ngự (Dương Thiệu Tước), Ai Về Sông Tương (Thông Đạt), Từ Đàm Quê Hương Tôi (Văn Giảng), Khúc Tình Ca Xứ Huế (Trần Đình Quân), Tà Aùo Tím (Hoàng Nguyên), Cô Nữ Sinh Đồng Khánh (Thu Hồ)… qua tiếng hát Hà Thanh; ca sĩ cũng như thi nhân ngày xưa, cảm nhận và ca ngợi: tuyệt!

 

Hà Thanh được hầu hết mọi người ái mộ từ nhân cách của người ca sĩ đến giọng ca được trải dài trong hơn nửa thế kỷ. Bước sang tuổi thất thập, Hà Thanh còn giữ được giọng ca truyền cảm, điêu luyện để đóng góp vào dòng sinh hoạt ca nhạc hải ngoại. Hà Thanh thực hiện tiếng ca thiên phú, trong như tiếng hạc, nhẹ tựa mây trôi… để được lưu truyền, nếu không, phôi phai theo thời gian, mỗi chuổi giây đưa ta về miền cát bụi… rồi một ngày nào đó, không còn tác phẩm cho đời, ngậm ngùi tiếc nuối.

Hà Thanh, một giọng ca bay bỗng, lẫy lừng, tiếng hát đã chinh phục hàng triệu trái tim trên làn sóng điện, lưu lại trên hệ thống internet hiện nay. Và, một cuộc sống trầm lặng. mộ đạo, hiếu thảo. Tiếng hát Hà Thanh cao vút, luyến láy rất nhuần nhuyễn khơi dậy nhựng mạch nguồn của nhớ nhung, của một thời yêu thương với khung trời vấn vương bao kỷ niệm êm đềm, của hương xưa, của thuở chiến chinh, của trời mây non nước… tất cả mang theo hình ảnh thân thương của bóng dáng quê hương. Tiếng hát Hà Thanh như cuốn hút người nghe thả hồn về quá khứ, thả mình trong tĩnh lặng, trong nỗi xa xăm bị đánh mất, mịt mù thức mây… được vỗ về, bầy tỏ, an ủi cho nhau bởi âm điệu ngọt ngào du dương.

*

Về tuổi tác, có sự khác nhau khi loan tin ca sĩ Hà Thanh qua đời lúc 7 giờ 27 tối Thứ Tư, ngày 1 tháng 1, 2014 tại Boston. Thọ 78 tuổi. Trên giấy tờ, Trần Thị Lục Hà, Pháp Danh Tâm Từ, sanh Ngày 25 tháng 7 năm 1937. Nhương tuổi thật sinh năm 1939. Theo bài viết của Trần Kiêm Đoàn thì đúng: “Đời nghệ sĩ của Hà Thanh bắt đầu từ năm 1953, lần đầu đài Phát Thanh Huế mở một cuộc tuyển lựa ca sĩ với quy mô lớn. Anh Trần Kiêm Tịnh biết cô em gái mình có giọng hát hay quá nên đã dắt em đi thi. Điều kiện ghi danh dự thi là phải từ 15 tuổi trở lên. Ngày đó, Lục Hà, cô nữ sinh áo trắng nón bài thơ Huế mới 14 tuổi, nên phải “kiếm thêm một tuổi trời cho” nữa mới đủ tuổi dự thi và kết quả đứng đầu cuộc thi. Tuy ông cụ thân sinh chị Hà Thanh là người theo Tây học với tinh thần cởi mở phương Tây, nhưng “phương Tây Huế” thuở đó cũng vẫn còn trong mẫu mực nho phong. Nhạc sĩ Ngô Ganh là giám đốc đài phát thanh Huế đương thời, phải dùng uy tín của mình đến nhà năn nỉ, rằng: “Học hành thì đứa nào học chẳng được, nhưng còn cái tài của cháu Hà Thanh là một tài năng độc đáo, có giá trị trong cả nước Việt Nam. Nếu không cho đi hát thì tài năng sẽ bị mai một đi, uổng lắm.” Ông cụ nghe lời minh giải hợp lý nên cho đi hát ở đài phát thanh mà thôi, không hát ở phòng trà hay sân khấu. Từ đó, tiếng hát Hà Thanh đã vọng ra xa hơn bên ngoài rào dậu Vườn Thúy Hạnh”.

Vĩnh Biệt ca sĩ Hà Thanh!

Thân xác đã trở về cát bụi nhưng tiếng hát của Hà Thanh mãi mãi vang vọng. Âm vọng của loài chim hoàng oanh, họa mi, sơn ca trong Vườn Thúy Hạnh còn gởi lại cho đời, cho tha nhân trên YouTube và các trang web trên thế gian. Tiếng hát Hà Thanh “Trong như tiếng hạc bay qua” (Kiều – Nguyễn Du) cất cánh từ sông Hương đến mọi miền đất nước.

 

Little Saigon Jan 03, 2014

Vương Trùng Dương

1350_hathanh213021675144_6234_200x265csi_ha_thanhCa Sĩ Hà Thanhhathanh02ha-thanh-213371493027_4737_150x15013142831273_6311_260x260cs-ha-thanh-3HATHANH2

 

HOÀNG LAN CHI : TIẾNG HÁT HOA ĐÀO VỪA RỤNG


Hoàng Lan Chi : Tiếng hát hoa đào vừa rụng

Image

Image

“Tiếng hát hoa đào” là mỹ từ mà Hoàng Lan Chi tặng cho ca sĩHà Thanh. Hoa đào tượng trưng cho mùa xuân với vẻ đẹp nồng ấm, ngọt ngào, thanh thoát. Tiếng hát Hà là như thế. Không cao quá mà vẫn có cái lồng lộng của một cánh đào trước gió. Không quá nồng nàn quyến rũ mà có cái dịu dàng đằm thắm của một cánh hoa phớt hồng.

 

Năm 2006, tôi thực hiện chương trình Hà Thanh-Nguyễn Văn Đông. Trong ấy, tôi nói về Hà Thanh, người được coi như hát những bản nhạc tiêu biểu của Nguyễn Văn Đông thành công nhất như Mấy Dặm Sơn Khê, Khúc Tình Ca Hàng Hàng Lớp Lớp, Hải Ngoại Thương Ca. Tôi chỉ nói về giòng nhạc lính ấy và tôi để Nguyễn Văn Đông trải tâm tình. Tôi không hề phỏng vấn Hà.

 

Ngày ấy là một mùa đông của Virginia. Tuyết phủ trắng xoá trên những con đường dốc quanh co, tôi nghe Nguyễn Văn Đông kể về ngày tháng cũ với một giọng Nam trầm buồn. Giọng kể ấy nhuốm buồn hơn vì nhạc sĩ đang ở cách tôi cả nửa vòng trái đất. Ông vẫn đang ở tại quê nhà, nơi từng là thủ đô của một miềnNam tự do. Còn tôi thì đang trú ngụ cũng thủ đô nhưng lại là thủ đô của một cương quốc thế giới, một quốc gia đã song hành cùng vận mạng với Việt  Nam trong suốt chiều dài lịch sử hai mươi năm. Nhạc sĩ kể về Hà Thanh với mối duyên văn nghệ. Ông biết Hà Thanh qua nhạc sĩ Mạnh Phát. Ông khen tặng Hà có những nốt luyến láy mà theo ông “rất truyền cảm, rất mỹ thuật làm nhạc phẩm của ông thăng hoa cả về giai điệu lẫn lời ca”.  Điều mà Nguyễn Văn Đông chia sẻ ấy thì hẳn là giới thưởng ngoạn của thập niên 60-70 đều tỏ. Về Mái Nhà Xưa vàHải Ngoại Thương Ca là hai nhạc phẩm đã được Hà Thanh luyến láy những nốt không ai trình bầy được như thế và như vậy giai điệu của nhạc phẩm đã trở thành độc đáo.

 

Hà Thanh với Nguyễn Văn Đông

 

 

 

 

Đại Tá Nguyễn Văn Đông 1975

 

 

 

 

 

Nguyễn Văn Đông  2014

 

 

Chương trình được nhiều khen tặng và nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông vui bát ngát khi tôi chuyển cho ông những lời ấy. Những người của một Sài Gòn thuở nào, từng khoác chiến y hay chỉ dính líu một phần nhỏ nhoi, cũng không thể nào quên những nốt nhạc của Chiều Mưa Biên Giới, của Mấy Dặm Sơn Khê, của Khúc Tình Ca Hàng Hàng Lớp Lớp. Một tầng lớp khác thì không thể nào quên Nhớ Một Chiều Xuân, Phiên Gác Đêm Xuân, Thầm Kín…

 

Tôi không nhắc gì đến ca sĩ. Tôi yêu tiếng hát Hà nhưng lúc ấy tôi chưa nghĩ đến Hà.

 

Rồi tình cờ ai đó viết mail “Chương trình nay hay quá mà không cho Hà Thanh biết thiệt là uổng”.  Một chút xao động trong tôi. Ừ nhỉ, người đã chắp cánh cho những nhạc phẩm lính mênh mông ấy, lẽ nào không được biết?

 

Thế là tôi đi tìm Hà.

 

Tôi gọi cho chị vào năm 2007, hơn một năm sau của chương trình. Hà Thanh bất ngờ nhưng rồi mừng rỡ. Chị ríu rít như chim“Trời ơi, Hoàng Lan Chi, chị đi tìm em hoài. Chị về Cali và nghe mấy người có cả Nhất Tuấn hỏi chị là nghe chương trình phát thanh của em chưa!”. Sau đó tôi mail cho nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông báo tin hai chị em chúng tôi “tám” cả hơn một giờ. Nguyễn Văn Đông trả lời “Nghe cô đã liên lạc được cô Hà Thanh, nói chuyện vui vẻ, tôi mừng lắm. Nhưng hai bên nói chuyện lâu một tiếng rưỡi đồng hồ thì tôi lo ngại lắm. Tôi lo cô Hà Thanh xúi cô xuống tóc vào chùa thì còn gì Hoàng Lan Chi nữa. Tôi có bằng chứng là cô Hà Thanh đã gởi tặng tôi nhiều CD Kinh Phật, khuyến khích đi tu. Nhưng tôi đức mỏng, phận bạc nên Phật chưa đồng ý”. Sau đó khi  tôi “mét” Hà là anh Đông lo lắng chị dụ dỗ Hoàng Lan Chi đi tu, Hà Thanh chỉ bật cười. Một năm sau tôi thực hiện một chương trình phát thanh khác. Hà Thanh chia sẻ tâm tình của chị khi hát lại Mấy Dặm Sơn Khê ở hải ngoại:

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/89792831/Music/Single/HaThanhNoiVeMDSKhe.mp3

 

Tôi thích trò chuyện với Hà Thanh dù rằng giọng Huế hơi khó nghe với tôi. Điều thích đó là chị rất hồn nhiên, đùa nghịch líu lo như trẻ thơ. Có lần tôi trêu chị “Trên Asia, thấy chị đoan trang nghiêm chỉnh quá vậy? Bên ngoài chị đâu có thế?” Hà bật cười. Chị kể cho tôi nghe thuở xưa chị chơi với Trịnh Công Sơn thế nào. Chị bảo ngày đó có “tam Ba” chơi với nhau rất thân làBa Hà, Ba Hải, Ba Sơn cùng nhau nghịch ngợm viết giấy thề không ai lập gia đình cả! Tờ giấy  đó Ba Sơn tức Trịnh Công Sơn giữ! Chị còn kể một điều làm tôi cười ngặt nghẽo. Đó là có một nhạc phẩm ngộ nghĩnh lắm lắm, một tác phẩm học trò từ thuở xa xưa của nhạc sĩ Lê Vân Tú. Chị còn nhớ lõm bõm lời và tôi cười thú vị khi nghe chị hát. Mấy hôm sau tôi nghịch ngợm gọi sang Úc cho nhạc sĩ Lê Vân Tú và nối “three calling” với Hà Thanh. Chị cứ một điều Tú hai điều chị làm tôi buồn cười. Lý do, trong đầu tôi là một Hà Thanh trẻ trung, mặt kia là một giáo sư đại học Lê Vân Tú già dặn. Vì thế tôi không thể nào vẽ trong đầu một Hà Thanh như vai vế chị của GS Tú.

 

Một lần khác, chị vừa nói chuyện với tôi vừa chuẩn bị ăn chiều. Tôi hỏi hôm nay ăn gì. Hà Thanh cười rất hồn nhiên “Ăn mì nì ngon lắm. Hoàng Lan Chi há miệng  ra, chị Hà đút cho một miếng, hỉ”. ‘Rồi há miệng ra chưa!”.

 

Có lần tôi la lên là tại sao làm mất số phone của tôi hoài, Hà Thanh rất ngoan “Thôi bây giờ để chị Hà ghi số của Hoàng Lan Chi lên cánh cửa hỉ. Vậy là không mất”. Quả là lần sau đó thấy chị gọi được cho tôi.

 

Hà Thanh bịnh đã khá lâu nhưng chị không cho tôi biết. Một lần qua Lê Hữu, tôi được tin chị mới vào bệnh viện. Tôi gọi cho chị, lúc đó là cuối năm 2012 thì phải. Lúc đó chị mới cho hay chị bị ung thư máu và bác sĩ không thay tuỷ vì đã ngoài sáu mươi. Hà Thanh vẫn lạc quan. Có vẻ chị sùng đạo Phật, ăn chay trường đã lâu nên sinh tử là chuyện không ảnh hưởng nặng nề với chị. Tôi báo tin cho anh Nguyễn Văn Đông thôi vì Hà không muốn ai biết. Anh chỉ lặng lẽ cầu nguyện cho chị.

 

Tháng Ba năm 2013, sau khi nói chuyện với Hà, tôi viết  “Hà Thanh, tiếng hát hoa đào”. Tôi không cho ai biết đó là chương trình tôi viết riêng để tặng Hà Thanh vì tôi biết rồi chị sẽ ra đi.Vương Trùng Dương xin phép đăng trên Báo Sài Gòn Nhỏ. Rồi Hà Thanh kể “Chị đi chùa, có mấy người gọi chị nói là thấy có báo viết về chị”. Tôi mail cho Vương Trùng Dương, nhờ anh nói toà soạn Sài Gòn Nhỏ gửi báo cho Hà. Hai tuần sau gọi lại, Hà bảo không nhận được. Tôi trách Vương Trùng Dương thì anh trả lời rằng anh đã nhờ toà soạn gửi chứ cá nhân anh không lo chuyện đó. Đến giờ này tôi cũng quên không hỏi VTD nữa nhưng chắc chị Hà không nhận được rồi.

 

Tháng Mười Một 2013, tôi linh cảm và tôi gửi bài Tiếng Hát Hoa Đào cho Bút Tre. Sau khi báo đăng, tôi nhắn chủ nhiệm Mộng Tuyền gửi cho Hà. Mộng Tuyền là một chủ báo dễ thương nhất trên đời. Mọi yêu cầu của cô Hoàng Lan Chi bao giờ cũng được Mộng Tuyền chu đáo. Chu đáo hơn cả yêu cầu. Hà Thanh nói với tôi “Chị nhận hai báo Bút Tre rồi. Có cả thiệp và một cái áo thun nữa. Báo đẹp lắm. Mà họ lấy đâu được mấy bức hình cũ đẹp hỉ”. Tôi nói “Em chỉ gửi cho Bút Tre một tấm thôi, còn họ tự tìm đấy”. “Nói dùm là chị Hà cảm ơn nhiều, tốt quá hỉ. Chị cho em gái chị một cuốn, còn chị giữ một cuốn”.

 

Tôi hài lòng. Ít ra, tiếng hát hoa đào ấy, người hát lồng lộng trời cao, không điệu đà, không điều tiếng gì, người mà nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đã ngậm ngùi “Con chim hoạ mi quý đã bỏ mình tôi cô đơn trên con đường nghệ thuật kể từ khi cô đi lấy chồng” , cũng xem được một bài viết về chị từ một người phụ nữ khác; một người phụ nữ yêu mến tiếng hát Hà với tất cả chân tình, viết về Hà với tất cả dấu yêu.

 

Sau đó, thỉnh thoảng tôi gọi coi tình hình sức khoẻ Hà Thanh ra sao. Có khi Hà báo tin lên ký chút đỉnh vì không ăn chay nữa do bác sĩ yêu cầu. Cách đây khoảng hơn hai tuần, tôi gọi. Hà Thanh mới từ bệnh viện về. Tuy mệt nhưng giọng chị vẫn reo vui. Chị nói có vẻ y học đầu hàng gì đó. Tôi im lặng không biết nói gì. Hà Thanh cười “Không sao. Sống chết là chuyện bình thường”. Tôi cũng không thích an ủi lẽ thường tình vì Hà Thanh là người ngoan đạo lắm. Tôi bảo “Hà hát mấy câu gì Đến Tuổi Này đi, em thích cái đó lắm”. Hà Thanh, có lẽ giống như nhiều ca sĩ khác, nghe đến hát là không biết mệt hay đau là gì. Hà líu lo hát ngay. Hát xong, Hà nói “Hoàng Lan Chi hát đi. Hát đi mới thuộc được”. Tôi chiều chị và hát đại. Nghe dở ẹt vì vốn dĩ hát dở mà lại chưa thuộc melody nên cứ ngang phè phè. Tôi bật cười khi nghe chính giọng mình “Thôi em hát không được đâu!” Hà dỗ dành “Thì cứ hát đi”. Lúc ấy, tôi không hiểu vì sao Hà có vẻ dỗ dành tôi thế. Hà có vẻ như muốn tôi phải thuộc giai điệu mấy câu thơ của Tôn Nữ Hỷ Khương mà Hà “chế” thành nhạc! Sau vài lần thất bại, tôi nói “Để em thu âm Hà cho rồi. Em sẽ nghe đi nghe lại thì sẽ thuộc điệu nhạc.” Hà ngoan ngoãn cúp điện thọai để tôi gọi lại sau khi mở Cool Edit. Laptop với win7 không fix với Cool Edit cũ này nên tôi không chỉnh được audio như trước kia. Đành thu đại bằng cách mở speaker của cell phone.

 

Đó là những âm thanh cuối cùng của Hà Thanh. Đó là những giai điệu nhạc do Hà chế ra từ thơ Tôn Nữ Hỷ Khương. Đó là lần cuối tôi nghe Hà nói.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/89792831/Music/Single/HaThanh-DenTuoiNay.mp3

 

 

Tối mùng Một của tết tây 2014, tôi nhận mail từ Ns Nguyễn VănĐông “Anh vừa nhận được Phone của TQB ở Cali, báo tin cô Hà Thanh vừa qua đời vì bệnh ung thư máu cách đây 2 tiếng đồng hồ. TQB đề nghị anh viết về Hà Thanh. Anh viết gì nổi bây giờ nên anh vào Blog HLC, chép bài viết năm xưa “Hà Thanh với nhạc sĩ NVĐ”gởi cho TQB rồi. Ở Việt Nam bây giờ là 11 giờ sáng ngày 2/1/2014. Anh Đông”.

 

Tôi không bất ngờ vì biết trước nhưng lòng vẫn trĩu nặng. Trước đó, ngày 7 tháng 12/ 2013, tôi viết “Hai người tôi muốn gặp bây giờ”. Trong đó tôi ám chỉ nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông và ca sĩ Hà Thanh.

 

Hà Thanh đã không bao giờ gặp mặt tôi. Hai chị em như hai người tình net.

 

Tuần trước một ông anh rể mất và một ông anh viết “Nước mắt nào cho đủ để tiễn nhau đây”.

 

Dường như với Hà, tôi cũng vậy. Cũng dường như khi người ta yêu quá thì nước mắt không hề chảy.

 

Từ hôm qua đến giờ, tôi chưa hề nhỏ lệ cho Hà Thanh.

 

Tiếng hát hoa đào của tôi vừa rụng. Cánh hoa tung trong gió ngàn và có lẽ vì thế không cần đến giọt lệ Hoàng Lan Chi.

 

Cali ngày 2 tháng 1, 2014

 

Hoàng Lan Chi

 

Hai Người Tôi Muốn Gặp Bây Giờ

 

Hà Thanh, Tiếng Hát Hoa Đào

Hình nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông 2014 do nhạc sĩ cung cấp cho Hoàng Lan Chi.

Bài trích đăng từ blog hoanglanchi.com

http://hoanglanchi.com/?p=7829

 

ĐÀM TRUNG PHÁN : danh sách các bản nhạc do nữ ca sĩ HÀ THANH trình bày trên youtube


Xin cám ơn chị Karen Trinh đã cho đọc bài viết về Chị Hà Thanh mà tôi đã được biết tiếng và nghe nhạc qua TS Trần Kiêm Tịnh tại Sydney, Úc Đại Lợi trong đầu thập niên 60. Anh Tịnh là người anh của chị Hà Thanh và cũng là người anh đầu đàn của anh chị em sinh viên Miền Nam Nước Việt chúng tôi trong Plan Combo. Giọng hát của Chị Hà Thanh đã để lại cho tôi những hình ảnh đẹp dịu dàng, rất thân thương, rất Việt Nam trong những ngày sống xa nhà .
 
Hơn 40 năm sau, tôi may mắn “quen” chị Liên Như qua Internet (em gái chị Hà Thanh, mà tôi vẫn chưa được biết mặt!) và sau đó, tôi đã xung phong đưa rất nhiều PPS do chị Liên Như thực hiện với tiếng hát Hà Thanh. Và chính cá nhân tôi cũng đã có cảm hứng để làm Video với tiếng hát Hà Thanh trước khi đưa lên Youtubes.
 
Kính mời quý vị vào xem/nghe những Yutubes dưới đây để tưởng nhớ đến người ca sĩ có giọng hát tuyệt vời :
 
CA SĨ HÀ THANH TRONG YOUTUBE LINKS CỦA ĐÀM TRUNG PHÁN DO TRẦN LIÊM LIÊN NHƯ VÀ ĐÀM TRUNG PHÁN THỰC HIỆN PPS/VIDEOS:
 
(Hà Thanh – Nắng Chiều – Nhạc: Lê Trọng Nguyễn – PPS: Liên N)
 
(Hà Thanh – Ai Về Sông Tương – Nhạc: Thông Ðạt – PPS: Liên N)
 
(Hà Thanh – Bến Giang Ðầu – Nhạc: Lê Trọng Nguyễn – PPS: Liê)
 
(HaThanh-TungBuocChanThanhThoi-sucoTinhThuyHanhThien)
 
(Hathanh tung NamMoADiDaPhat Hoasen Liennhu10)
 
(Hathanh-HyXa1-TuanKhanh-thothanhtinhLienChanthien-Liennhu)
 
(HaThanh-ChieuTim-Dantho-LienNhu(2).wmv)
 
(Hathanh TiengSongHuong PhamDinhChuong Liennhu)
 
(Hà Thanh – Giọt Mưa Thu — Nhạc: Đặng Thế Phong — PPS: Liên)
 
(HaThanh MeLaPhat MonglanTrongNghia LienNhu)
 
(Sai Gon Trong Trái Tim Tôi- Nhạc: Anh Nguyễn – Tiếng Hát Hà)
 
(HaThanh-MungNgayPhatDan-NguyenThong.Liennhu.)
 
(HƯƠNG XƯA – Nhạc: Cung Tiến – Tiếng hát Hà Thanh – PPS)
 
(Hà Thanh và Duy Khánh – Nụ Tầm Xuân – Phạm Duy – PPS: Li)
 
(Hathanh XinDungTrachAnh NguyenVanDong Liennhu)
 
(HaThanh-ChanNguyen.TrucTam.Liennhu.wmv)
 
(HÀ THANH – CHIỀU MƯA BIÊN GIỚI – PPS: Phạm Huy Chương)
 
(HaThanh BongHongCaiAo PhamtheMy Liennhu10)
 
(Hathanh-TiengSongHuong-PhamDinhChuong-Liennhu.)
 
(Nhin nhung mua thu di – Ca Si: Ha Thanh – PPS: LIen Nhu)
(Hà Thanh – Lạy Phật Con Ðã Trở Về – Phạm Mạnh Cương – PPS: L)
 
(Nha Trang – Nhạc Sĩ Minh Kỳ – Tiếng hát Hà Thanh)
 
(ÁO LỤA VÀNG – PHẠM THẾ MỸ – HÀ THANH – ĐT PHÁN)
 
(Hà Thanh- Bài Thơ Paris-BỒNG-Phạm Văn Thoại-Liên Như)
 
(HÀ THANH – TÀ ÁO XANH – ĐOÀN CHUẨN – PPS: Liên Như)
 
(HÀ THANH – TƯỞNG VỌNG – Y VÂN – LIÊN NHƯ)
 
(Hà Thanh và Duy Khánh – NỤ TẦM XUÂN – Nhạc: Phạm Duy -)
 
(ÁO LỤA VÀNG – Nhạc: Phạm Thế Mỹ – Ca Sĩ: Hà Thanh- PPS: Liên Như)
 
(HaThanh-Demthu-DangthePhong-Liennhu10.wmv)
 
(HaThanh: VeTham Xu Phat – Tho: Thich Vien Ly- Nhac: Mong Lan- PPS: Lien Nhu)
 
(HaThanh-Tamlinh-TienNguoi-ThoThichVienLy.nhacMongLanTrongNghia.Liennhu1.asf)
 
(HaThanh-Nho.ThoThichVienLy-NhacTrongNghia&MongLan.Liennhu.wmv)
 
 
(HaThanh-NgatHuongDamno.TruongKhanh.PhapCu.Liennhu2.wmv)
 
 
Phan Dam / Dam Trung Phan
 

 

 
 

Hà Thanh – Nắng Chiều – Nhạc: Lê Trọng Nguyễn – PPS: Liên Như – Youtube: TMC
 
 

Hà Thanh – Ai Về Sông Tương – Nhạc: Thông Ðạt – PPS: Liên Như – Youtube: TMC
 
 

Hà Thanh – Bến Giang Ðầu – Nhạc: Lê Trọng Nguyễn – PPS: Liên Như -Youtube: TMC
 
 

HaThanh-TungBuocChanThanhThoi-sucoTinhThuyHanhThien-ThoChonDangPhap-LienNhu.wmv
 
 

Hathanh tung NamMoADiDaPhat Hoasen Liennhu10
 
 

Hathanh-HyXa1-TuanKhanh-thothanhtinhLienChanthien-Liennhu
 
 

HaThanh-ChieuTim-Dantho-LienNhu(2).wmv
 
 

Hathanh TiengSongHuong PhamDinhChuong Liennhu
 
 

Hà Thanh – Giọt Mưa Thu — Nhạc: Đặng Thế Phong — PPS: Liên Như
 
 

HaThanh MeLaPhat MonglanTrongNghia LienNhu
 
 

Sai Gon Trong Trái Tim Tôi- Nhạc: Anh Nguyễn – Tiếng Hát Hà Thanh – PPS: Liên Như
 
 

HaThanh-MungNgayPhatDan-NguyenThong.Liennhu.wmv
 
 

Hà Thanh và Duy Khánh – Nụ Tầm Xuân – Phạm Duy – PPS: Liên Như
 
 

Hathanh XinDungTrachAnh NguyenVanDong Liennhu
 
 

HaThanh-ChanNguyen.TrucTam.Liennhu.wmv
 
 

HÀ THANH – CHIỀU MƯA BIÊN GIỚI – PPS: Phạm Huy Chương – 2011
 
 

HaThanh BongHongCaiAo PhamtheMy Liennhu10
 
 

Hathanh-TiengSongHuong-PhamDinhChuong-Liennhu.asf
 
 

Nhin nhung mua thu di – Ca Si: Ha Thanh – PPS: LIen Nhu
 
 

Hà Thanh – Lạy Phật Con Ðã Trở Về – Phạm Mạnh Cương – PPS: Liên Như
 
 

Nha Trang – Nhạc Sĩ Minh Kỳ – Tiếng hát Hà Thanh
 
 

ÁO LỤA VÀNG – PHẠM THẾ MỸ – HÀ THANH – ĐT PHÁN
 
 

Hà Thanh- Bài Thơ Paris-BỒNG-Phạm Văn Thoại-Liên Như
 
 

HÀ THANH – TÀ ÁO XANH – ĐOÀN CHUẨN – PPS: Liên Như
 
 

HÀ THANH – TƯỞNG VỌNG – Y VÂN – LIÊN NHƯ
 
 

Hà Thanh và Duy Khánh – NỤ TẦM XUÂN – Nhạc: Phạm Duy – PPS: Liên Như
 
 

ÁO LỤA VÀNG – Nhạc: Phạm Thế Mỹ – Ca Sĩ: Hà Thanh- PPS: Liên Như
 
 

HaThanh-Demthu-DangthePhong-Liennhu10.wmv
 
 

HaThanh: VeTham Xu Phat – Tho: Thich Vien Ly- Nhac: Mong Lan- PPS: Lien Nhu
 
 

HaThanh-Tamlinh-TienNguoi-ThoThichVienLy.nhacMongLanTrongNghia.Liennhu1.asf
 
 

HaThanh-Nho.ThoThichVienLy-NhacTrongNghia&MongLan.Liennhu.wmv
 
 

HaThanh-NgatHuongDamno.TruongKhanh.PhapCu.Liennhu2.wmv
 
 

Hà Thanh-Chân Nguyên -Trực Tâm By ThúyVy Trầnkiêm
 
 
 
 

TRỊNH THANH THỦY : Hà Thanh, đoá Hương Ca xanh ngát


Hà Thanh, đoá Hương Ca xanh ngát
Tin cô từ trần lan ra ngày một xa. Ngày đầu năm mới, sự ra đi của nữ danh ca Hà Thanh như một làn gió thoảng với thế hệ những người không biết đến giọng hát cô.  Tuy nhiên với các thính giả mến mộ, nó như một cơn mưa tuyết, bông nõn, rơi nhẹ, nhưng thấm lạnh từ từ. 
 
Inline image 1
 
Báo chí và giới truyền thông trong và ngoài nước đều nhắc nhở tới cô như một mất mát lớn của làng ca nhạc. Những người đã từng tiếp xúc, làm việc và sinh hoạt chung với cô đều chia sẻ những cảm xúc chân thật vừa thương yêu vừa mến phục lại có phần kính ngưỡng. Tiếng hát của cô từng được khen tặng như tiếng hót một con oanh ca hàng đầu xứ Huế hay tiếng hát vượt thời gian trong một CD của Paris By Night mấy năm gần đây.
Với tôi, chỉ qua một lần tiếp xúc, tôi thấy cô như một đóa hoa xanh ngát hương thơm.
Tôi gặp cô trong một lần cô bay về Cali để hát thiện nguyện cho một buổi lễ Phật Đản được tổ chức rất lớn ở Orange County cách đây vài năm. Cô đến nhà chúng tôi trò chuyện và đàn hát rất tương đắc. Nhìn cô ôm đàn say sưa hát, tôi thấy âm nhạc hình như trổ nốt đen, trắng trong máu, trong tim cô. Cô hát tự nhiên, nhẹ nhàng và thanh thoát hệt như dáng dấp và con người. Tôi rất thích lối luyến láy của cô và phải thú nhận một điều, tôi học và cũng bắt chước lối luyến láy của cô khi hát. Cô và chúng tôi hát Đạo Ca. Chúng tôi tập bài “Chân Nguyên”, một bài hát mà cô hát rất đạt và hay của Trực Tâm. (Vài ngày sau tôi có gặp tác giả và cùng cô trò chuyện ở chùa TQ do ni sư Chơn Đạo trụ trì). Cô dạy tôi hát hai ba bài Đạo Ca do cô sáng tác. Những ca từ trong sáng, âm điệu nhẹ nhàng, lưu chảy, nói về Phật Đạo và hình ảnh ngoan hiền của người con gái đi lễ chùa. 
 
Ngày hôm sau chúng tôi cùng cô dự lễ Phật Đản và cô lên sân khấu hát. (Tôi cũng gặp ca sĩ Phương Dung ở đây).  Cô mặc một chiếc áo dài có vẽ hoa sen. Cô dịu dàng, thanh thoát, trang nhã và trẻ hơn bao giờ. Cô hát Đạo ca đẹp và cao quý như cô sinh ra để hát Đạo ca vậy. Ca từ phát huy lễ nghĩa của con người để tu thân, âm nhạc phả vào không gian cái khí thiêng của cỏ cây vạn vật. Giọng hát từ đáy lòng của cô như gió chuyên chở làn hương ca vô tận của đạo đức đến khắp phương trời. 
 
Những năm sau 1984, cô bắt đầu bước vào Đạo Ca như một lẽ tự nhiên của người con Phật.  Tôi không ngạc nhiên khi sự nghiệp ca hát của cô nghiêng về khúc rẽ đó vì tôi cũng cảm nhận được niềm hạnh phúc khi mình hát Phật ca. Kinh Phật rất khó học và hiểu. Nó khó với tôi không những vì ý nghĩa thâm sâu mà còn gây trắc trở lớn vì ngôn từ Việt pha Hán, Phạn, thành ra rất khó nhớ. Tuy nhiên âm nhạc mang âm điệu, ca từ lập đi lập lại, sự sắp xếp cung bậc cao thấp,  luyến láy, khiến óc con người dễ cảm nhận và nhớ nhanh hơn.  Giọng hát Hà Thanh rất riêng, không lẫn vào đâu được, trong và cao nên cô có thể bay bổng ở những nốt cao và đáp xuống dễ dàng ở những nốt thấp trong âm vực một bài hát.  Do đó cô hát Đạo Ca thật hợp và tuyệt. Một người bạn bảo tôi, giọng cô “sang, quí phái”, tôi không ngờ cái chất “noble” nó cũng đọng được trong giọng hát. Phải chăng giọng hát và con người thường đi đôi với nhau? Hay là nét thanh tân, khuê các của đất thành nội cổ kính đã ấp ủ, nuôi nấng người nữ sinh Đồng Khánh để hun đúc, làm nên một giọng ca vương giả đất Thần Kinh.  
 
Trong lần tiếp xúc với nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông ở Việt Nam, tôi có đàm đạo với chú về âm vực và ca từ của những sáng tác chú đã viết trong những thập niên trước 1975. Chú nói Thái Thanh có âm vực tốt, hát được những bài có nốt cao như “Mấy dặm sơn khê” của chú rất tuyệt vời.  Hà Thanh cũng vậy, Cô hát dễ dàng những bài hát có âm vực rộng của chú viết. Nhìn chú trân trọng lấy chiếc máy hát cũ mở cho tôi nghe những ca khúc Hà Thanh hát nhạc xưa của chú, tôi biết chú trân quí Hà Thanh biết dường nào. Tuy không còn gặp lại cô sau ngày cô qua Mỹ, nhưng chú vẫn dõi theo âm ba tiếng hát ngọt ngào của con hoạ mi xứ Huế. 
 
Nhìn lại những bông hoa tinh thần tuyệt sắc là những bài Phật ca mà Hà Thanh đã hát, tôi thấy được cô hát Thiền Ca rất nhiều. Ngoài những CD như : Ngát hương đàm – Phật Ca, Duy Cường hòa âm (1999) và Nhành dương cứu khổ – Phật Ca, Trầm Tử Thiêng hòa âm(2003)  còn rất nhiều bài hát được lưu hành trên các website Phật giáo, you tube, hay những trang nhà cá nhân . Tôi thích nhất là bài “Chân Nguyên”, còn những bài rất xuấc sắc khác mà khi cô hát tôi cảm được chất thiền lưu chảy trong người cô như “Thích Ca Mâu Ni Phật”, “Lạy Phật chứng tri lòng con”, “Kết hoa dâng cúng Phật đài”…v..v..
Hôm nay cô đã thanh thản đi về nơi tít tắp Chân Nguyên nào đó không còn những phiền muộn, đau đớn của kiếp người nhưng tiếng hát cô vẫn hoài vang vọng.  Tôi có nghe về một thứ hương hoa thơm ngược gió của những người đức hạnh. Tôi không dám xét đoán hay đưa đến một kết luận vội vã nào về cô. Nhưng tôi biết chắc đoá hoa hương sắc Hà Thanh mãi thơm, mãi xanh ngát trong lòng những người mến mộ.
 
Trịnh Thanh Thủy
 
Nhạc Phẩm “Chân Nguyên”, tác giả Trực Tâm, Hà Thanh trình bày