Nhạc sư VĨNH BẢO : Vài lời góp ý về ĐỜN CA TÀI TỬ


Image

ĐỜN   CA  TÀI  TỬ

 

Ngày xưa gọi là  ĐỜN CA CỔ NHẠC,

cuộc chơi giải trí mang màu sắc trưởng giả, thanh tao lúc nhàn rỗi, được tổ chức vào đêm trong nhà, dưới ánh đèn dầu, về sau dưới ánh đèn măng-xông (manchon)Image, sau này là đèn điện, đèn néon mờ mờ hay đêm trăng .

Làng cũng như xóm, nơi nào cũng có người biết đờn biết ca . Tụ họp lại, xóm nào theo xóm nấy, làng nào theo làng nấy, đờn chơi với nhau , và đôi khi xóm nầy , làng nầy chơi chung với xóm kia , làng kia gọi là chơi giao lưu, tìm hiểu và học hỏi lẫn nhau . 

Tụ điểm chơi đờn thì là lần nầy tại nhà anh A, lần khác tại nhà anh B, anh C.

Nhạc cụ gồm có đờn kìm, đờn tranh, đờn cò, đờn độc huyền và ống tiêu. Lúc đờn, các tay đờn không ngồi theo kiểu hàng ngang cùng ngó về một phía, mà là ngồi đối diện nhau trên bộ ván gỏ, trên ghế hay trên chiếu trải trên nền nhà .

Người nghe thì ngồi xen kẻ hay xung quanh những người đờn. Điều này mang lại sự hào hứng cho người đờn lẫn người ca.

Phối khí dàn đờn :

Độc tấu : đờn kìm hay đờn tranh

Song tấu : đờn kìm và đờn tranh

Tam tấu : đờn kìm, đờn tranh và đờn cò

                đờn kìm, đờn độc huyền, đờn cò và ống tiêu .

Hòa tấu trơn và hòa tấu có ca

Nhạc mục gồm 20 bản tổ gồm 4 điệu : 6 Bắc, 7 Lễ, 3 Nam và 4 Oán.

Khởi sự đờn là hòa tấu trơn và hòa tấu có ca vài bản thuộc điệu Bắc (vui).

Sau đó, ngừng nghỉ uống trà, cà phê (không có rượu), trao đổi với nhau về nhạc hay nói chuyện vui, tiếu lâm rồi đờn tiếp vài bản thuộc điệu nhạc Lễ, điệu Nam (Nam Xuân, Nam Ai, Đảo Ngũ Cung). Đờn tới đây là 12giờ đêm, nghỉ, dùng cháo trắng hay cháo gà .

Sau đó đờn tiếp điệu Oán (Tứ Đại Oán, Phụng Cầu Hoàng , Phụng Hoàng, Giang Nam). Khi đờn hết các bản Oán thì gà gáy canh ba. Có nhạc sĩ ra về, có nhạc sĩ ngủ lại sáng về.

Phong cách đờn là tiên phong đạo cốt, đờn tròn vành rõ nghĩa, chắc chiêu tô điểm từng chữ đờn. Đờn có ngừng nghỉ, lặng mộc, nhịn lẫn nhau, kẽ tung người hứng theo kiểu mượn tiếng đờn để đàm đạo với nhau . 

Người ca ngồi nghiêm chỉnh, ca từ đầu bài đến cuối bài . Không có lối ca giao lưu giữa hai ca sĩ, nữ nữ, nam nữ.

Người nghe phần đông biết thưởng thức. Họ lắng nghe kỹ tiếng đờn của từng cây đờn, cách diễn tả, cách sắp chữ sắp nhịp, ngón đờn tươi mát ngọt ngào hay khô khan. 

Nghe ca , có người thì thích giọng trong trẻo cao vút , có người thì thích giọng khàn khàn.

Nghe nghệ thuật ca và nghe để đánh giá nội dung của lời và cách hành văn .

Trong số người nghe cũng có vài người biết đờn biết ca . Giỏi dở gì cũng được vào đờn chơi vài bản . Điều này cho thấy đây là sân chơi chung rất là văn hóa.

Vài góp ý của nhạc sư VĨNH BẢO

 

NGUYỄN VŨ THÀNH ĐẠT & PHƯƠNG VY: UNESCO trao bằng vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ


12/02/2014 11:23 GMT+7

  

UNESCO trao bằng vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ

Tối qua 11/2, tại Hội trường Thống Nhất, Tp. Hồ Chí Minh, trong niềm hân hoan của nhân dân Nam Bộ, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch và UBND Tp. Hồ Chí Minh đã long trọng tổ chức thể Lễ đón Bằng của UNESCO vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ là Di sản Văn hóa phi vật thể Đại diện của nhân loại.
Bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội đã công bố Quyết định và trao Bằng vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ trở thành Di sản Văn hóa phi vật thể Đại diện của nhân loại cho Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh. Bà Katherine Muller Marin cũng khẳng định, UNESCO đánh giá cao những nỗ lực bảo vệ văn hóa phi vật thể của Việt Nam hơn một thập kỷ qua và UNESCO cam kết tiếp tục hỗ trợ và đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam trong công cuộc bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể. Nhân dịp này, bà cũng trao Bằng cho đại diện cộng đồng của 21 tỉnh, thành phố trên cả nước có phong trào bảo tồn và phát triển nghệ thuật đờn ca tài tử; khen thưởng các tập thể, cá nhân, nghệ nhân đã có những công trình, sản phẩm, thực hiện công tác truyền dạy, góp phần phát triển hoạt động Đờn ca tài tử trong nhiều năm qua.
 

Bà Katherine Muller Marin đại diện UNESCO trao Bằng vinh danh
nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ cho Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Hoàng Tuấn Anh.


Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại Lễ đón Bằng vinh danh của UNESCO.
Bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam phát biểu chúc mừng
Việt Nam đón nhận Bằng của UNESCO vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ.


Bà Katherine Muller Marin trao Bằng cho đại diện cộng đồng của 21 tỉnh, thành phố trên cả nước có sinh hoạt Đờn ca tài tử.

Phát biểu tại Lễ đón Bằng của UNESCO vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, Đờn ca tài tử Nam Bộ được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Đại diện của nhân loại đã thể hiện sự trân trọng của quốc tế đối với loại hình nghệ thuật đặc sắc này của Việt Nam, là niềm tự hào của người dân Nam Bộ nói riêng và cả dân tộc Việt Nam nói chung, minh chứng sống động về sức sống, sức lan tỏa của văn hóa truyền thống Việt Nam trong dòng chảy hội nhập của văn hóa thế giới…Sau khi nhận bằng vinh danh của UNESCO, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã công bố Chương trình hành động quốc gia nhằm kêu gọi nhân dân cả nước cùng chung tay, góp sức gìn giữ, bảo tồn và phát huy nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, nét văn hóa đặc trưng của dân tộc. 

Đặc biệt, đêm vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ còn có chương trình nghệ thuật đặc biệt trình diễn rất nhiều tiết mục đờn ca tài tử đặc sắc nhất do các nghệ sĩ nổi tiếng như NSND Bạch Tuyết, NSƯT Minh Vương, Phượng Hằng… cùng nhiều nghệ sĩ và các ban nhạc đờn ca tài tử của 21 tỉnh thành cùng tham gia biểu diễn. Cùng với những giọng ca, ngón đờn điêu liệu của các nghệ sĩ, sân khấu biểu diễn cũng đã góp phần tôn vinh thêm cho loại hình nghệ thuật đặc sắc của người dân đất phương Nam bằng cách tái hiện lại những không gian văn hóa đậm chất Nam Bộ với cảnh sông nước êm đềm, hoa thơm trái ngọt, những mái nhà tranh đơn sơ nép dưới những rặng dừa, bụi tre xanh mát…
 


Sân khấu nghệ thuật tại Lễ đón Bằng của UNESCO vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ
đã tái hiện một không gian văn hóa đậm chất Nam Bộ với cảnh các tài tử đờn ca trong cảnh làng quê, sông nước êm đềm.


Hoạt cảnh mô tả cảnh sinh hoạt Đờn ca tài tử Nam Bộ trong đêm trăng thanh gió mát.
Chương trình có sự tham gia của các tài tử nổi tiếng đến từ 21 tỉnh thành có phong trào Đờn ca tài tử mạnh trên cả nước.


Hoạt cảnh đờn ca trên vùng sông nước Nam Bộ.


Các tài tử trong trang phục bà ba khăn rằn đậm chất Nam Bộ.


NSND Bạch Tuyết biểu diễn tại Lễ đón Bằng của UNESCO vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ.


Không gian sinh hoạt Đờn ca tài tử thường gắn liền
với phong cảnh thiên nhiên bình dị thể hiện tính cách phóng khoáng của người Nam Bộ.


Các tài tử đờn thể hiện những ngón đờn điêu luyện trong một bản hòa tấu.


Một tiết mục biểu diễn của hai tài tử trẻ.


Chương trình nghệ thuật Đờn ca tài tử đã đem đến cho công chúng
những giai điệu ngọt ngào, mùi mẫn và phóng khoáng đậm chất văn hóa đất phương Nam.

Bài: Nguyễn Vũ Thành Đạt – Ảnh: Nguyễn Vũ Thành Đạt, Phương Vy

LINH PHẠM : Long trọng lễ vinh danh Đờn ca tài tử


Long trọng lễ vinh danh Đờn ca tài tử

Cập nhật: 00:22 | 12/02/2014

 – Ngoài việc nhận bằng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du Lịch (VHTT&DL) còn công bố chương trình hành động quốc gia nhằm bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật này.

Tối 11/2, buổi lễ đón bằng của UNESCO ghi nhận nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của Nhân loại đã được tổ chức long trọng tại hội trường Thống nhất, TP.HCM.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: “Việc UNESCO vinh danh Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại thể hiện sự trân trọng của quốc tế đối với loại hình nghệ thuật đặc sắc này của Việt Nam. Đây không chỉ là niềm tự hào của đồng bào Nam Bộ, của người Việt Nam chúng ta mà còn góp phần thiết thực vào việc giữ gìn sự đa dạng các biểu đạt văn hóa trong kho tàng văn hóa thế giới”.

Nguyễn Tấn Dũng, Lễ vinh danh, Đờn ca tài tử
Thủ tưởng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại buổi lễ

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ VHTT&DL, các cơ quan liên quan, các Đảng bộ, Chính quyền cùng các nghệ sĩ – nghệ nhân cùng chung tay hợp tác chặt chẽ, triển khai có hiệu quả Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị đối với Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, để loại hình nghệ thuật này luôn được bảo tồn và phát triển sáng tạo, luôn có vị trí xứng đáng trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào miền Nam, của nhân dân Việt Nam và của nhân loại.

Ngoài tấm bằng chứng nhận, Bộ trưởng bộ VHTT&DL – ông Hoàng Tuấn Anh và Trưởng văn phòng đại diện UNESCO Hà Nội – bà Katherine Muller-Marin còn tiến hành trao bằng khen cho đại diện của 21 tỉnh thành Nam bộ, những địa phương đã có công gìn giữ và phát huy nghệ thuật Đờn ca tài tử.

Nguyễn Tấn Dũng, Lễ vinh danh, Đờn ca tài tử
Ông Hoàng Tuấn Anh và bà Katherine Muller-Marin trao bằng khen cho đại diện của 21 tỉnh thành

Sau khi các nghi lễ trao bằng kết thúc, chương trình đã tiếp tục bằng một loạt những tiết mục đặc sắc, được trình diễn bởi gần 1000 nghệ sĩ, nghệ nhân, tài tử ca đến từ các nhóm ca, các câu lạc bộ đờn ca tài tử lớn trên toàn quốc.

Mở màn là bản hòa tấu Lễ nhạc trang trọng, nối tiếp bằng những giai điệu quen thuộc như Lưu thủy trường, Nhớ ơn tổ nghiệp, Dạ cổ hoài lang, Tứ đại oán…Phần biểu diễn kéo dài hơn 1 tiếng đồng hồ đã đưa tất cả các quan khách có mặt đến với một không gian nghệ thuật đậm chất dân gian của con người phương Nam.

Được biết, sau buổi lễ này, Festival Đờn ca tài tử Quốc gia lần thứ I sẽ diễn ra tại Bạc Liêu từ ngày 20/4 – 25/4/2014.

Nguyễn Tấn Dũng, Lễ vinh danh, Đờn ca tài tử
Nguyễn Tấn Dũng, Lễ vinh danh, Đờn ca tài tửNguyễn Tấn Dũng, Lễ vinh danh, Đờn ca tài tửPhần trình diễn của các nghệ nhân

Linh Phạm­

http://m.vietnamnet.vn/vn/van-hoa/161045/long-trong-le-vinh-danh-don-ca-tai-tu.html

VIỆT VĂN : UNESCO vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản của nhân loại


UNESCO vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản của nhân loại

 

 VIỆT VĂN12/02/14 09:41

(GDVN) – Tối ngày 11/2, đại diện UNESCO – bà Katherine Muller Marin đã trao bằng vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

 

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND TP.HCM tổ chức trọng thể Lễ đón nhận bằng của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại tại Hội trường Thống Nhất (quận 1, TP.HCM). 

Đây là di sản văn hóa phi vật thể thứ 8 của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa đại diện của nhân loại và được bảo vệ ở cấp độ quốc tế.

Bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội trao bằng vinh danh cho đại diện các tỉnh thành quê hương của Đờn ca tài tử Nam Bộ

 

 

Trước đó, nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 5/12/2013.

 

Quyết định trên được đưa ra tại Phiên họp Uỷ ban liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể lần thứ 8 của UNESCO diễn ra tại thành phố Baku, nước Cộng hoà Azerbaijan.

Đờn ca tài tử Nam Bộ là một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo được sáng tạo dựa trên dòng nhạc lễ, nhã nhạc cung đình và những giai điệu ngọt ngào, sâu lắng của dân ca miền Trung và dân ca miền Nam. 

Đây là loại hình nghệ thuật đặc sắc của vùng miệt vườn sông nước Nam Bộ, là sự kết hợp tinh tế – hòa quyện giữa tiếng đờn, lời ca và điệu diễn, vừa phản ánh tinh hoa văn hóa ngàn năm văn hiến của dân tộc vừa mang những nét đặc trưng của người dân vùng đất phương Nam.

Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ là một gạch nối giữa nghệ thuật truyền thống từ ngàn xưa với nghệ thuật của ngày mai và đã góp phần tạo nên sự giao lưu đa dạng cần thiết của văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại.

Ban nhạc của Đờn ca tài tử gồm có bốn loại là đàn kìm, đàn cò, đàn tranh và đàn bầu. Tuy nhiên, sau này, biên chế ban nhạc có sự thay đổi và có thể thêm các loại nhạc cụ khác như guitar phím lõm hay thậm chí là violon

Thay mặt UNESCO, bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội đã trao bằng vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và được bảo vệ ở cấp độ quốc tế, thể hiện sự trân trọng và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế đối với loại hình nghệ thuật độc đáo này của Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng việc UNESCO vinh danh nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thể hiện sự trân trọng và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế đối với loại hình nghệ thuật độc đáo này của Việt Nam.

 

Chương trình hành động Quốc gia nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Đờn ca tài tử Nam Bộ:

 

1. Đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục nhằm nâng cao nhận thức người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ với việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa nói chung, Đờn ca tài tử Nam Bộ nói riêng.

 

2. Tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hành sáng tạo và truyền lại nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ trong các gia đình, các nhà trường, câu lạc bộ cộng đồng nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng trong nhân dân.

 

3. Tăng cường nghiên cứu ứng dụng khoa học và công nghệ nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả các hoạt động kiểm kê, sưu tầm, tư liệu hóa truyền dạy trình diễn việc bảo tồn phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, đưa Đơn ca tài tử Nam Bộ vào nội dung đào tạo bồi dưỡng tại các cơ sở đào tạo chuyên ngành.

 

4. Hỗ trợ cộng đồng phục hồi lưu truyền các bài tổ, tính ngưỡng và các lễ hội liên quan đến nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, mở rộng các hình thức và môi trường sinh hoạt mới phù hợp với mục tiêu bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ trong cuộc sống đương đại.

 

5. Phối hợp với cơ quan truyền thông, các Hội nghề nghiệp thường xuyên tổ chức hoặc định kỳ các chương trình giới thiệu quảng bá về Đờn ca tài tử Nam Bộ với nhiều hình thức nhằm giáo dục thẩm mỹ về giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ đến công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

 

6. Có chính sách đãi ngộ, khen thưởng và phong tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước cho các nghệ nhân Đờn ca tài tử có nhiều đóng góp xuất sắc trong việc bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử.

 

7. Tạo mọi điều kiện để nghệ nhân Đờn ca tài tử Nam Bộ có nhiều cuộc giao lưu trình diễn ở nước ngoài, thường xuyên tổ chức Liên hoan nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tại các địa phương và định kỳ 3 năm một lần tổ chức Liên hoan nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ toàn quốc. 

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo hướng dẫn và đồng hành cùng các địa phương có nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ thực hiện tốt Chương trình hành động Quốc gia này. Đồng thời yêu cầu sở Văn hóa Thể thao và Du lịch các tỉnh có nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ căn cứ tình hình cụ thể của địa phương kịp thời xây dựng các đề án chi tiết, cụ thể hóa những nội dung của Chương trình  hành động Quốc gia báo cáo UBND các tỉnh thành phê duyệt và triển khai.

 http://giaoduc.net.vn/Van-hoa/UNESCO-vinh-danh-Don-ca-tai-tu-Nam-Bo-la-di-san-cua-nhan-loai-post139633.gd

 

TRUNG SƠN – NGUYỄN LOAN : Đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại


Thứ ba, 11/2/2014 23:07 GMT+7

Đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Tối 11/2, UNESCO đã trao bằng vinh danh nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Tại Hội trường Thống Nhất (quận 1, TP HCM), bà Katherine Muller Marin, đại diện Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) đã trao Bằng vinh danh Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ. Đây là di sản văn hóa phi vật thể thứ 8 của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa đại diện của nhân loại và được bảo vệ ở cấp độ quốc tế, thể hiện sự trân trọng và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế đối với loại hình nghệ thuật độc đáo này của Việt Nam.

nhan-bang-3168-1392133187.jpg
Bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội trao bằng vinh danh cho đại diện các tỉnh thành quê hương của đờn ca tài tử Nam bộ. Ảnh: N.B

Đờn ca tài tử Nam Bộ là loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo được sáng tạo dựa trên dòng nhạc lễ, nhã nhạc cung đình và những giai điệu ngọt ngào sâu lắng của dân ca miền Trung và miền Nam. Đây là loại hình nghệ thuật đặc trưng của vùng miệt vườn sông nước Nam Bộ, là sự kết hợp hòa quyện đặc sắc giữa tiếng đờn, lời ca và điệu diễn, vừa phản ánh tinh hoa văn hóa ngàn năm văn hiến của dân tộc.Ban nhạc của Đờn ca tài tử gồm có bốn loại là đàn kìm, đàn cò, đàn tranh và đàn bầu. Tuy nhiên, sau này, biên chế ban nhạc có sự thay đổi và có thể thêm các loại nhạc cụ khác như guitar phím lõm hay thậm chí là violon.

“Đây là một minh chứng sinh động về sức lan tỏa của văn hoá truyền thống Việt Nam trong dòng chảy hội nhập của văn hóa thế giới, tạo cơ hội để người dân trên toàn thế giới niềm hân hạnh được thưởng thức và hiểu rõ hơn về nền văn hóa tươi đẹp và phong phú của Việt Nam”, bà Katherine Muller Marin nói. Vị này cũng cho biết UNESCO đánh giá cao thành công của Việt Nam trong nỗ lực bảo vệ văn hóa phi vật thể vào các chính sách quốc gia trong hơn một thập kỷ qua nhằm nâng cao nhận thức và hành động thực hiện Công ước 2003 của UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng việc UNESCO vinh danh Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ thể hiện sự trân trọng và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế đối với loại hình nghệ thuật độc đáo này của Việt Nam. “Đây không chỉ là niềm tự hào của đồng bào Nam Bộ, của người Việt Nam chúng ta mà còn góp phần thiết thực vào việc giữ gìn sự đa dạng các biểu đạt văn hóa trong kho tàng văn hóa thế giới”, Thủ tướng nhấn mạnh.

nhan-bang-2-1282-1392133187.jpg
Các nghệ sỹ đờn ca tài tử Nam bộ biểu diễn tại lễ vinh danh và nhận bằng của UNESCO. Ảnh: N.B

Nhân dịp này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các tỉnh thành cùng các nghệ sĩ – nghệ nhân và nhân dân cả nước, nhất là các địa phương quê hương của nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, với tất cả tình cảm và trách nhiệm hãy hợp tác chặt chẽ, triển khai có hiệu quả Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị của Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ để loại hình nghệ thuật độc đáo này luôn được bảo tồn và phát triển sáng tạo, luôn có vị trí xứng đáng trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào miền Nam, của nhân dân Việt Nam và của nhân loại.

Trước đó, Phiên họp Uỷ ban liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể lần thứ 8 của UNESCO diễn ra tại thành phố Baku, nước Cộng hoà Azerbaijan được tổ chức hôm 5/12 đã khẳng định, Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ của Việt Nam được vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo đó, Nghệ thuật Đờn ca tài tử đã đáp ứng được các tiêu chí như: Được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua giáo dục chính thức và không chính thức tại khắp 21 tỉnh phía Nam; liên tục được tái tạo thông qua trao đổi văn hóa với các dân tộc khác nhau, thể hiện sự hoà hợp và tôn trọng lẫn nhau giữa các dân tộc…

Trung Sơn – Nguyễn Loan

http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/don-ca-tai-tu-la-di-san-van-hoa-phi-vat-the-cua-nhan-loai-2950207.html

VIỆT DŨNG : Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại


Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại

(VTC News) – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đến dự, chia vui khi nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ đón nhân bằng di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.
Tối 11/2, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch, UBND TP.HCM đã tổ chức lễ vinh danh, đón nhận bằng chứng nhận của UNESCO ghi nhận loại hình nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Cách đây hơn hai tháng, tại phiên họp ở TP Baku, nước Azerbaijan, UNESCO đã khẳng định nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ của Việt Nam đã đáp ứng đủ các tiêu chí, chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể, đại diện cho nhân loại.

Cụ thể, đờn ca tài tử Nam Bộ đã được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác qua con đường giáo dục chính thức và không chính thức tại khắp 21 tỉnh, TP thuộc khu vực phía Nam, được liên tục tái tạo thông qua trao đổi văn hóa với các dân tộc khác nhau, thể hiện sự hòa hợp và tôn trọng lẫn nhau giữa các dân tộc.

Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Buổi lễ vinh danh đờn ca tài tử Nam Bộ vừa tổ chức trang trọng tối 11/2 ở Hội trường Thống Nhất, TP.HCM (ảnh: N.D)
Việc vinh danh đờn ca tài tử Nam Bộ sẽ góp phần thúc đẩy việc trao đổi giữa các cộng đồng, nghệ sĩ và các nhà nghiên cứu, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể trong phạm vi địa phương, quốc gia và quốc tế.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: Đờn ca tài tử Nam Bộ là loại hình đặc trưng cho vùng miệt vùng sông nước Nam Bộ, là sự kết hợp – hòa quyện đặc sắc giữa tiếng đờn, lời ca và điệu diễn, vừa phản ánh tinh hoa văn hóa ngàn năm văn hiến của dân tộc ta, vừa mang những nét đặc sắc của người phương Nam – cần cù, bình dị, chân thành, phóng khoáng, nghĩa hiệp, can trường nhưng rất đỗi nhân văn của những người con Từ độ mang gươm đi mở cõi, ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long”.

Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ cũng cho rằng, chính đờn ca tài tử Nam Bộ đã góp phần rất quan trọng vào việc làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của cả dân tộc Việt Nam, là gạch nối giữa văn hóa bác học và văn hóa dân gian, giữa nghệ thuật truyền thống từ ngàn xưa với nghệ thuật của ngày mai, góp phần tạo nên sự giao lưu cần thiết, đa dạng của văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại.

Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thay mặt lãnh đạo Chính phủ phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ vinh danh đờn ca tài tử Nam Bộ (ảnh: N.D)
“Việc UNESCO vinh danh loại hình nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ thể hiện sự trân trọng của quốc tế đối với loại hình nghệ thuật đặc sắc này của Việt Nam, là niềm tự hào của người dân Nam Bộ nói riêng và cả dân tộc Việt Nam nói chung, minh chứng sống động về sức sống, sức lan tỏa của văn hóa truyền thống Việt Nam trong dòng chảy hội nhập của văn hóa thế giới…” – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh.

Cuối cùng, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch cùng với chính quyền, nghệ sĩ – nghệ nhân, người dân tại những khu vực là quê hương của đờn ca tài tử Nam Bộ hay triển khai có hiệu quả, hợp tác chặt chẽ để thực hiện Chương trình hành động quốc gia bảo vệ, phát huy giá trị đối với nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, để loại hình nghệ thuật này luôn được bảo tồn, phát triển sáng tạo, luôn có vị trí xứng đáng trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Nam Bộ, của người dân Việt Nam và của cả nhân loại.

Cũng tại buổi lễ, khán giả đã có dịp xem lại những tinh hoa của nghệ thuật này qua bài đơn ca, song ca, tốp ca của nhiều nghệ sĩ, tài tử của các nhóm ca, câu lạc bộ đờn ca tài tử của 21 tỉnh, thành phố ở phía Nam.

Một số hình ảnh VTC News ghi nhận tại buổi lễ vinh danh đờn ca tài tử Nam Bộ tối 11/2:
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Dòng sông với những con thuyền…(ảnh: N.D)
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Những nét văn hóa đặc trưng của vùng miền sông nước Nam Bộ (Ảnh: N.D)
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Bà Katherine – Trưởng văn phòng đại diện UNESCO tại Việt Nam công bố quyết định công nhận đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại (Ảnh: N.D)
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Bà Katherine trao quyết định công nhận của Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao Du lịch Hoàng Tuấn Anh (Ảnh: N.D)
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Đại diện lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu nhận quyết định công nhận từ Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh và UNESCO (ảnh: N.D)
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh công bố chương trình hành động quốc gia phát huy, bảo vệ giá trị của đờn ca tài tử Nam Bộ (ảnh: N.D)

Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại

Đại diện nghệ sĩ đờn ca tài tử của tỉnh Bạc Liêu phát biểu cảm nghĩ trong buổi vinh danh đờn ca tài tử Nam Bộ (Ảnh: N.D)
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Hứa Ngọc Thuận phát biểu tiếp thu ý kiến chỉ đạo của UNESCO và Thủ tướng Chính phủ (ảnh: N.D)
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Biểu diễn nghệ thuật chào mừng đờn ca tài tử Nam Bộ được vinh danh (Ảnh: N.D)
Vinh danh Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa của nhân loại
Buổi lễ vinh danh đã thu hút sự tham dự của trên 2.000 quan khách trong và ngoài nước đến tham dự (Ảnh: N.D)

Việt Dũng

http://vtc.vn/xa-hoi/vinh-danh-don-ca-tai-tu-nam-bo-la-di-san-van-hoa-cua-nhan-loai-577881.html

HOÀNG LAN : Đờn ca tài tử Nam Bộ đón nhận bằng của UNESCO


Đờn ca tài tử Nam Bộ đón nhận bằng của UNESCO

TRANG CHỦ>TIN TỨC>SỰ KIỆN HÀNG NGÀY

00:25 AM, 12-02-2014

 

(ĐSPL) – Tối 11/2 tại Hội trường Thống Nhất TP.HCM, Bộ VH-TT-DL và UBND TP.HCM đã tổ chức trọng thể lễ đón bằng của UNESCO vinh danh nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam và lãnh đạo các Bộ, Ban, Ngành, địa phương đã đến tham dự chương trình. Về phía UNESCO có bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội.
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: Trong kho tàng di sản quý báu của văn hóa dân tộc có đờn ca tài tử Nam Bộ – một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo được sáng tạo dựa trên dòng nhạc lễ, nhã nhạc cung đình và những giai điệu ngọt ngào sâu lắng của dân ca miền Trung và miền Nam. 

Đờn ca tài tử Nam Bộ đón nhận bằng của UNESCO - Ảnh 1
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại lễ vinh danh đờn ca tài tử tối 11/2.

Đây là loại hình nghệ thuật đặc trưng của vùng miệt vườn sông nước Nam Bộ, là sự kết hợp hòa quyện – đặc sắc giữa tiếng đờn, lời ca và điệu diễn, vừa phản ánh tinh hoa văn hóa ngàn năm văn hiến của dân tộc ta vừa mang những nét đặc sắc của người dân phương Nam – cần cù, bình dị, chân thành, phóng khoáng, nghĩa hiệp, can trường nhưng rất đỗi nhân văn của những người con “Từ độ mang gươm đi mở cõi. Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long”.
Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ cũng khẳng định, chính đờn ca tài tử Nam Bộ đã góp phần rất quan trọng vào việc làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của cả dân tộc Việt Nam, là gạch nối giữa văn hóa bác học và văn hóa dân gian, giữa nghệ thuật truyền thống từ ngàn xưa với nghệ thuật của ngày mai, góp phần tạo nên sự giao lưu cần thiết, đa dạng của văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại.
“Việc UNESCO vinh danh loại hình nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ thể hiện sự trân trọng của quốc tế đối với loại hình nghệ thuật đặc sắc này của Việt Nam, là niềm tự hào của người dân Nam Bộ nói riêng và cả dân tộc Việt Nam nói chung, minh chứng sống động về sức sống, sức lan tỏa của văn hóa truyền thống Việt Nam trong dòng chảy hội nhập của văn hóa thế giới…”, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh và công bố chương trình hành động quốc gia nhằm gìn giữ, bảo tồn và phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ.

Đờn ca tài tử Nam Bộ đón nhận bằng của UNESCO - Ảnh 2
Bà Katherine Muller Marin trao bằng UNESCO cho Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Hoàng Tuấn Anh.

Đại diện Tổ chức UNESCO, bà Katherine Muller Marin đã trao Bằng vinh danh Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại cho Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Hoàng Tuấn Anh. Bà Katherine Muller Marin cũng khẳng định, UNESCO đánh giá những nỗ lực bảo vệ văn hóa phi vật thể của Việt Nam hơn một thập kỷ qua và UNESCO cam kết tiếp tục hỗ trợ và đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam trong công cuộc bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể.
Bà Katherine Muller Marin cũng đã trao bằng cho đại diện của 21 tỉnh, thành trong cả nước đã có những công trình góp phần phát triển hoạt động đờn ca tài tử trong thời gian qua.

Sau nghi lễ vinh danh nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, NSND Bạch Tuyết, NSƯT Minh Vương, Phượng Hằng cùng các nghệ sĩ, các ban nhạc đã biểu diễn các tiết mục đờn ca tài tử đặc sắc nhất. Sân khấu của chương trình được đầu tư rất công phu tạo nên một không gian văn hóa đậm chất Nam Bộ với cảnh sông nước êm đềm, hoa thơm quả ngọt, những mái nhà tranh đơn sơ nép dưới những rặng dừa, bụi tre xanh mát. 

Đờn ca tài tử Nam Bộ đón nhận bằng của UNESCO - Ảnh 3
Cảnh sân khấu không gian đờn ca tài tử.

Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa phi vật thể thứ 8 của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa đại diện của nhân loại và được bảo vệ ở cấp độ quốc tế (sau Nhã nhạc cung đình Huế, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, Dân ca quan họ Bắc Giang – Bắc Ninh, Ca trù, Hội Gióng, Hát xoan, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương). Ngày 5/12/2013 vừa qua, trong phiên họp của UNESCO diễn ra tại nước Cộng hòa Azerbaijan đã chính thức ghi danh loại hình nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ của Việt Nam vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. 
Hoàng Lan

 

NHƯ Ý : Hàng nghìn du khách về dự Hội Lim 2014


13:45 ngày 12 tháng 02 năm 2014

 

Hàng nghìn du khách về dự Hội Lim 2014

TPO – Sáng nay 12/2 (tức 13 tháng Giêng Âm lịch), Hội Lim trên địa bàn huyện Tiên Du tỉnh Bắc Ninh chính thức khai hội, hàng nghìn du khách thập phương đã về dự.

Hội Lim năm 2014 được tổ chức trong 2 ngày 12 và 13 /2 (tức ngày 13 và 14 tháng Giêng) tại thị trấn Lim và các xã Nội Duệ, Liên Bão, huyện Tiên Du, Bắc Ninh, trong đó trung tâm là núi Hồng Vân (núi Lim).

Hội Lim được coi là nét kết tinh độc đáo của vùng Kinh Bắc, một sinh hoạt văn hoá – nghệ thuật đặc sắc của nền văn hoá truyền thống lâu đời ở xứ Bắc và dân ca Quan họ trở thành tài sản văn hoá chung của dân tộc Việt, tiêu biểu cho loại hình dân ca trữ tình Bắc Bộ

Tại Hội Lim 2014, những trò chơi dân gian vẫn được duy trì đều đặn như tổ tôm điếm, đu tiên, vật, đập niêu, chọi gà, bịt mắt bắt dê… tạo không khí Hội Lim thêm sôi động, phong phú.

Tuy nhiên năm nay, lượng du khách về Hội Lim ít hơn và trong lễ hội vẫn còn nhiều loại hình cờ bạc biến tướng như chọi gà cá độ…

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

PHẠM MỸ : Trưởng BTC hội Lim: ‘Liền anh, liền chị miễn cưỡng ngả nón để khách thả tiền!’


  • Từ sớm ngày 13 tháng Giêng (âm lịch), hàng vạn du khách ùn ùn đổ về Hội Lim. Theo thông tin từ BTC, trong ngày hôm qua, Hội Lim thu hút 10 vạn du khách. Dự kiến toàn lễ hội sẽ thu hút khoảng 20 vạn du khách (con số cùng kỳ năm ngoái là 30 vạn du khách)
  • Song thay vì quan họ, những hình ảnh đầu tiên đập vào mắt du khách là bạt ngàn hàng quán "vui chơi có thưởng"
  • Những trò chơi này thu hút sự tham gia của đông đảo nam, nữ thanh niên
  • "Điểm nóng" của lễ hội suốt những năm qua luôn là hình ảnh phản cảm của việc liền anh, liền chị nhận tiền du khách
  • Thay vì ngả nón, năm nay, liền anh liền chị dùng khay kim loại
  • Liền anh, liền chị với nhận tiền theo "phép lịch sự"
  • BTC hội Lim những năm qua đã nhiều lần khẳng định sẽ kiên quyết xóa sạch hình ảnh này. Song về bản chất, mọi việc vẫn chẳng có gì thay đổi
  • Cả những chiếc loa thùng năm ngoái cấm cũng lại tái xuất năm nay ở khắp các lán quan họ dẫn tới tình trạng "chạy đua âm thanh" của liền anh, liền chị. Điều này khiến không gian đồi Lim hỗn loạn âm thanh.
  • Dù quan họ đã trở thành Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại song trong hội Lim, cái nôi của di sản này, vẫn diễn ra với nhiều hình ảnh khó coi. Sự tái diễn liên miên khiến nhiều người nghĩ những hình ảnh phản cảm cứ  "đến hẹn lại lên" theo mùa lễ hội
 

Từ sớm ngày 13 tháng Giêng (âm lịch), hàng vạn du khách ùn ùn đổ về Hội Lim. Theo thông tin từ BTC, trong ngày hôm qua, Hội Lim thu hút 10 vạn du khách. Dự kiến toàn lễ hội sẽ thu hút khoảng 20 vạn du khách (con số cùng kỳ năm ngoái là 30 vạn du khách)

 
 
12/02/2014 11:00 0
 

Trưởng BTC hội Lim: ‘Liền anh, liền chị miễn cưỡng ngả nón để khách thả tiền!’

 

(Thethaovanhoa.vn) – “Liền anh, liền chị không bao giờ ngả nón xin tiền trong hội Lim. Tại du khách nghe hát hay rút tiền ra bồi dưỡng liền anh, liền chị. Theo phép lịch sự của người Kinh Bắc, liền anh, liền chị miễn cưỡng ngả chiếc nón đang đội để khách thả tiền vào”.

Đó là khẳng định của ông Lê Xuân Lợi, Phó Chủ Tịch UBND huyện Tiên Du (Bắc Ninh), trưởng ban chỉ đạo tổ chức hội Lim 2014. 

Theo ghi nhận của Thể thao & Văn hóa, trong hội Lim năm nay, liền anh liền chị không còn ngả nón nhận tiền như mọi năm. Thay vào đó, liền anh, liền chị dùng khay “để khách thả tiền vào”.

Bên cạnh chuyện “nhận tiền”, toàn cảnh hội Lim năm nay vẫn còn những nhếch nhác với nhiều hình ảnh “gai mắt”. 

Chùm ảnh phản ánh của Thể thao & Văn hóa.

Phạm Mỹ

http://thethaovanhoa.vn/gallery/van-hoa-giai-tri/truong-btc-hoi-lim-lien-anh-lien-chi-mien-cuong-nga-non-de-khach-tha-tien-n20140212110221225.htm#ad-image-0

IMG4461IMG4469IMG4476_2IMG4511IMG4525

H.OANH – Q.NGUYỄN : Trang sử mới của đờn ca tài tử


Trang sử mới của đờn ca tài tử

12/02/2014 07:50 (GMT + 7)
 
 
TT – Tối qua (11-2), lễ đón bằng của UNESCO vinh danh nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã diễn ra trọng thể tại hội trường Thống Nhất TP.HCM.

>> Lễ tôn vinh nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ

 

Tái hiện sông nước miệt vườn Nam bộ tại sân khấu ở dinh Thống Nhất trong buổi lễ tôn vinh nghệ thuật đờn ca tài tử. Trong ảnh: tiết mục bài vọng cổ 16 nhịp Chuyện người xưatại buổi lễ – Ảnh: T.T.D.

 

Dù 20g chương trình mới chính thức khai mạc nhưng từ 16g đông đảo các nghệ sĩ, nghệ nhân đã tề tựu đông đủ tại khu vực phía sau sân khấu trong không khí đầy háo hức. Đối với họ, được góp mặt biểu diễn trong buổi lễ trang trọng này là một vinh dự lớn lao của cả cuộc đời lao động nghệ thuật.

Nét đẹp miền sông nước miệt vườn

Khuôn viên rộng lớn của hội trường Thống Nhất náo nhiệt và khác lạ khi được dựng thành một sân khấu khổng lồ, mang đậm nét văn hóa Nam bộ với dòng sông trải dài hơn 40m.

Nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, tổng đạo diễn chương trình, cho biết: “Sân khấu lễ được dựng trong bốn ngày với những đạo cụ thật hoàn toàn nhằm tái hiện không gian sinh hoạt đúng của đờn ca tài tử”. Sân khấu gây ấn tượng mạnh với con sông dài, quang cảnh cũng như những sinh hoạt thường ngày của miền đất Nam bộ đã được tái hiện với những mái nhà tranh, lu hứng nước mưa, ghe bầu, xuồng ba lá, với cảnh tát nước, bắt cá, chèo ghe, với lục bình trôi, sen, súng, hoa cỏ dại, trái cây miệt vườn: mít, xoài, chôm chôm, dừa, nhãn…

Tất cả hòa quyện vào tiếng đờn, lời ca, điệu diễn đặc sắc của 13 tiết mục trình diễn: Lưu thủy trường, Dạ cổ hoài lang, Nhớ ơn tổ nghiệp, Mẹ và quê hương, Tô Huệ chức cẩm hồi văn, Sắc xuân… của những nghệ nhân, tài tử đờn, tài tử ca đến từ TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Cần Thơ, Bạc Liêu, Vĩnh Long…

Hạnh phúc một đời nghệ sĩ, nghệ nhân

Nghệ nhân Phan Văn Lựa năm nay đã 85 tuổi. Ông bắt đầu học chơi kèn và đờn cò từ năm 10 tuổi và từ đó bắt đầu cuộc sống rày đây mai đó khi theo chân các ban nhạc lễ đi biểu diễn ở các đình chùa, miếu, xóm trên miệt dưới… Đối với ông, trong hơn 70 năm đi theo đờn ca tài tử có lẽ đây là buổi biểu diễn đặc biệt nhất trong đời. Ông đến sớm và mặc áo dài khăn đóng, đợi hơn bốn giờ trong cánh gà, mắt lim dim, miệng nhẩm lại những giai điệu ngũ cung quen thuộc.

Được đào tạo bài bản về đờn ca tài tử tại Trường Sân khấu 2, sau đó là Nhạc viện TP.HCM và hiện nay đang tham gia giảng dạy tại Trường đại học Sân khấu – điện ảnh TP.HCM, nghệ nhân Phan Nhứt Dũng cho rằng sự công nhận của thế giới với âm nhạc dân tộc VN đã chứng tỏ rằng những di sản văn hóa mà cha ông để lại là thật sự vô giá và không thể phủ nhận. Bổn phận của những thế hệ sau là phải làm sao để những vốn quý đó không bị mai một, lai căng và biến mất.

Cùng tâm sự đó, nghệ sĩ Phương Trinh của CLB đờn ca tài tử tỉnh Bình Dương cho biết mình theo nghề là vì đam mê đã ngấm vào máu từ nhỏ, chứ đời sống nghệ sĩ nhạc cổ truyền nhìn chung rất khó khăn. Chị mong mỏi qua sự kiện trọng đại này, đờn ca tài tử chính thức có được một tiếng nói mạnh mẽ và lan tỏa thì những nghệ sĩ, nghệ nhân một đời theo nghề cũng sẽ được tôn vinh xứng đáng. Chị cũng bồi hồi nói nếu như ba chị – NSƯT Tư Còn, đệ nhất đờn kìm Bình Dương – còn sống đến hôm nay thì chắc ông sẽ vui đến nhường nào.

Dù đã ca bài Bánh bông lan – một bài ca cổ đậm chất Nam bộ nổi tiếng và rất được khán giả mộ điệu yêu thích – không biết bao nhiêu lần nhưng NSƯT Minh Vương vẫn tỏ ra khá hồi hộp ở lần biểu diễn đặc biệt này cùng NSƯT Phượng Hằng. Ông nói: “Tôi bắt đầu đi hát từ năm 1964, đến nay là đúng nửa thế kỷ theo nghiệp tổ rồi, không ngờ lại có được niềm vinh dự này. Thật quá sức mãn nguyện!”.

Nhạc sư Vĩnh Bảo dù tuổi già sức yếu nhưng vẫn đến tham dự chương trình từ sớm. Ông thẳng thắn bày tỏ mong muốn: “Tôi ước gì sau sự kiện này đờn ca tài tử sẽ được đưa vào trường học để tụi nhỏ biết nó là gì. Từ biết rồi mới hiểu, từ hiểu rồi mới yêu”.

Nghệ sĩ đàn tranh Hải Phượng may mắn có mặt trong đoàn đại biểu VN tham dự phiên họp của UNESCO ở thủ đô Baku của nước Cộng hòa Azerbaijan. Chị kể khi nghe tiếng búa gõ xuống quyết định công nhận đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể thế giới, tất cả đại biểu trong đoàn VN đã vui mừng không kìm được nước mắt, tay ai cũng run run giương cao lá cờ Tổ quốc mà khó khăn lắm mới tìm được trên nước bạn. Kể từ giây phút bước ngoặt đó, ai cũng tự hào tin rằng đờn ca tài tử đã chính thức bước lên một tầm cao mới, trở thành một di sản vô giá không chỉ của VN mà còn là của nhân loại. Và những điều vô giá thì phải được đối xử trân trọng và đúng tầm – đó là điều mà tất cả những nghệ nhân, nghệ sĩ, người yêu quý đờn ca tài tử đang kỳ vọng.

H.OANH – Q.NGUYỄN

 

 

Công bố chương trình hành động quốc gia vì đờn ca tài tử

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng đông đảo các lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước và TP.HCM, đại diện các cơ quan ban ngành, các nhà khoa học, mẹ Việt Nam anh hùng, các nghệ nhân tài tử đờn ca, nghệ sĩ lão thành, người dân TP… đã đến dự lễ. Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã thể hiện sự vui mừng, vinh dự cũng như xúc động khi loại hình nghệ thuật đặc sắc của vùng miệt vườn sông nước Nam bộ được Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) vinh danh.

Thủ tướng nhấn mạnh: “Tôi yêu cầu Bộ VH-TT&DL, các cơ quan liên quan, các đảng bộ, chính quyền cùng các nghệ sĩ – nghệ nhân và đồng bào ta, nhất là các địa phương quê hương của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ, với tất cả tình cảm và trách nhiệm hãy hợp tác chặt chẽ, triển khai có hiệu quả chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị đối với nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ; để nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ – một loại hình nghệ thuật độc đáo vừa mang tính dân gian vừa mang tính bác học – luôn được bảo tồn và phát triển sáng tạo, luôn có vị trí xứng đáng trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào miền Nam, của nhân dân Việt Nam và của nhân loại”.

Bà Katherine Muller-Marin, trưởng đại diện văn phòng UNESCO tại Việt Nam, đã công bố quyết định và trao bằng của UNESCO ghi danh nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại cho Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Tuấn Anh. Bà Katherine cho biết chính những nét hay – đẹp, thể hiện lòng dũng cảm, bản tính hiền hòa nhưng cũng rất cương trực cùng khí phách của người dân Nam bộ thông qua nghệ thuật đờn ca tài tử cùng tình yêu và lòng quyết tâm bảo vệ nghệ thuật truyền thống của người dân VN đã thuyết phục Ủy ban liên chính phủ về bảo vệ văn hóa phi vật thể lần thứ 8 công nhận hôm 5-12-2013.

Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Tuấn Anh đã đại diện cộng đồng 21 tỉnh thành có nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ lên nhận bằng và trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ VH-TT&DL cho các cơ quan, cá nhân có những đóng góp tích cực để giữ gìn và phát triển nghệ thuật đờn ca tài tử. Dịp này, bộ trưởng cũng đã công bố chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ.

Tối nay 12-2, chương trình biểu diễn đờn ca tài tử tiếp tục diễn ra tại hội trường Thống Nhất, mở cửa tự do cho công chúng.

 

 

 

Ba điều ước cho đờn ca tài tử

Ngày 5 tháng 12 năm 2013 tại TP Baku (Azerbaijan).

Cộp… cộp… cộp… Tiếng búa gõ xuống như những tiếng chuông vang lên trong lòng chúng tôi khi đờn ca tài tử được công nhận là di sản phi vật thể đại diện của nhân loại. Những lá cờ đồng loạt giơ lên, hạnh phúc vỡ òa trong những vòng tay siết chặt, những môi cười mà khóe mắt cay cay.

Nghệ nhân dân gian, NSƯT Ba Tu đã xúc động thốt lên: “Có lẽ đây là giây phút hạnh phúc nhất trong cả cuộc đời tui. Sống với đờn ca tài tử đến từng tuổi này, được nhìn thấy đờn ca tài tử được vinh danh là tui thấy mãn nguyện lắm rồi…”.

Gần như ngay lập tức, những người quan tâm đến đờn ca tài tử ở Việt Nam cũng nhận được tin vui.

Từ Việt Nam, GS.TS Trần Văn Khê gửi mail kể lại rằng ông đã thắp nén nhang trước bàn thờ, chắp tay cảm ơn tổ nghiệp đã cho thầy có được niềm tin vững vàng trên con đường truyền bá âm nhạc dân tộc để có được niềm vui sướng ngày hôm nay.

Trên các phương tiện truyền thông, tin tức về đờn ca tài tử được cập nhật liên tục, các phương tiện liên lạc ngập tràn lời chia sẻ hạnh phúc từ những người yêu mến bộ môn nghệ thuật này. Điều đó cho chúng tôi niềm tin lạc quan về sức sống mạnh mẽ của đờn ca tài tử trong lòng mọi người dân Việt.

Không lạc quan sao được khi Trung tâm Văn hóa TP.HCM đã thống kê được riêng tại TP.HCM hiện nay có khoảng 150 câu lạc bộ đội nhóm tài tử với khoảng 2.000 hội viên thường xuyên tham dự. Đây chỉ là con số chính thức được đăng ký, chưa kể đến những người yêu mến và thường xuyên theo dõi, cập nhật cũng như tập luyện bộ môn này ở nhiều nhóm riêng. Điều đó cũng có ý nghĩa rằng niềm vui sướng và hãnh diện khi đờn ca tài tử được vinh danh sẽ có một tác động tích cực đến môi trường văn hóa dân tộc của TP.HCM nói riêng, Việt Nam nói chung.

Lễ đón nhận bằng của Unesco đã diễn ra tại hội trường Thống Nhất. Các tài tử ca và đàn từ nhiều tỉnh thành đã tề tựu về đây tập luyện từ nhiều ngày trước, ai cũng hân hoan, nao nức cho ngày lễ trọng đại này. Mọi người vừa chuẩn bị trang phục, nhạc cụ một cách cẩn thận, vừa nhắc lại những kỷ niệm đáng nhớ trong những chuyến đi đã qua và những mong ước cho tương lai sắp đến.

Nhưng ước mong gì sau lễ vinh danh?

Đó là các “thầy”, các”nhạc sư” đáng kính trọng sẽ sống được một cách đủ đầy để có thể chuyên tâm làm nghề và có thể đem hết tâm huyết của mình truyền lại cho các thế hệ tiếp theo.

Những người chơi nhạc tài tử “đúng phong cách tài tử” có được nơi chốn để có thể cùng nhau hòa đàn, những người yêu nhạc có thể đến nghe, đến ca và thưởng thức giọng ca của những tài tử khác.

Điều ước thứ ba là trong những tiết học âm nhạc ở nhà trường, học sinh sẽ được cung cấp những kiến thức cơ bản về đờn ca tài tử đã được thế giới vinh danh và một số loại hình nghệ thuật dân tộc khác.

Có thể còn nhiều điều ước muốn riêng của từng người, nhưng có lẽ điều ước lớn nhất của những người “chơi nhạc” là ước ao “vẫn sẽ được chơi nhạc” đến cuối cuộc đời.

Ths-NS NGUYỄN THỊ HẢI PHƯỢNG

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/593304/trang-su-moi-cua-don-ca-tai-tu.html