TRẦN VIỆT HẢI (VHLA) : Bơi trong cõi văn chương Cung Trầm Tưởng


 Subject: Bơi trong cõi văn chương Cung Trầm Tưởng – VHLA 

Image
Sans Elle –  Xa Em Rồi – Trung Hành:http://www.nhaccuatui.com/bai-hat/xa-em-roi-sans-elle-trung-hanh.9-g35bbc-H.htm
Hãy Nói Lời Yêu Thươnghttp://www.ninh-hoa.com/VietHai-HayNoiLoiYeuThuong.htm

Image

Một Hành Trình Thơ 1948-2008 – Thi Sĩ Cung Trầm Tưởng 
Bơi trong cõi văn chương Cung Trầm Tưởng
Việt Hải Los AngelesTrong một bài viết bàn bạc về ngôn ngữ, chữ nghĩa, nhà thơ Cung Trầm Tưởng dùng câu nói của nhà phê bình văn học Pháp Roland Barthes khi đề cập: “C’est le frisson du sens que j’interroge en écoutant le bruissement du langage”. Phải chăng khi ta nghe tiếng xào xạc của chữ nghĩa, ta tự hỏi lòng nỗi cảm giác rung cảm ấy? Đối với nhà văn, nhà thơ, hình như mỗi người có những kiểu nói, những chữ viết (từ vựng) riêng, có thể là đặc thù, dù duyên dáng hay ngộ nghĩnh, đó là biểu tượng của họ và từ họ mà ra.

Hôm nọ nhạc sĩ Trường Sa bên Canada email đến chúng tôi bài nhạc Kiếp Sau, phổ từ thơ Cung Trầm Tưởng cùng tựa, do ca sĩ Minh Châu (Los Angeles), tâm tư tôi dâng lên những thích thú, hay hay như sự đột phá, lạ lẫm. Thơ Kiếp Sau có những câu như:

“Bù em một tháng trời gần

Đơm hoa kết mộng cũng ngần ấy thôi

Bù em góp núi chung đồi

Thiêu nương đốt lá cũng rồi hoang sơ.

Bù em xuôi có ngàn thơ

Vẫn nghe trắc trở bên bờ sông thương…

Tôi nói với hai vị thi sĩ và nhạc sĩ là tôi thích 2 chữ “bù em”. Phải chăng thơ là thể văn rút ngắn, thay vì nói dài cho rõ hơn trong văn xuôi là “anh đền cho em…”, nhà thơ dùng kéo tỉa gọn ra thơ. Trong thi ca, sự lạ lẫm về chữ nghĩa lao xao, xào xạc (rustling, bruissement) như thật có đấy, nhiều lắm. Ví dụ nhé, trong bài thơ Ngậm Ngùi của thi sĩ Huy Cận:

“… Cây dài bóng xế ngẩn ngơ

Hồn em đã chín mấy mùa thương đau ?

Tay anh em hãy tựa đầu,

Cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi…”

Chữ nghĩa lao xao ở các chữ “Hồn em đã chín mấy mùa” hay “trái sầu” trong thơ, nếu diễn dịch rõ nghĩa trong văn xuôi văn chương bút tạp ghi bình phẩm sẽ dài. Trong thơ Nguyên Sa, bài Tuổi 13 tôi thích thú khi chữ nghĩa lao xao:

“Trời hôm nay mưa nhiều hay rất nắng

Mưa tôi chả về bong bóng vỡ đầy tay

Trời nắng ngạt ngào tôi ở lại đây

Như một buổi hiên nhà nàng dịu sáng”

Ậy, lại chữ nghĩa lao xao ở chỗ “mưa… bong bóng vỡ đầy tay”, rồi “Trời nắng ngạt ngào”, những chữ nghĩa của người thơ là thế, nắng sao lại ngạt ngào, mà không là nắng gay gắt, hay nắng như thiêu đốt cremation của lò thiêu Peek family, nói toạc móng heo như thế còn gì lãng mạn tính, còn gì thơ mộng tính khi mà nắng ngọt ngào vì có em, còn không có em thì như bài Tây Ninh nắng cháy da người, cháy luôn da em  <?>.

Nguyên Sa bồi tiếp những lao xao chữ nghĩa như những ví von, những ẩn dụ (metaphor), những so sánh áo vàng lại yêu hoa cúc, chứ không là Áo Vàng như Mai Thảo, tên tựa tác phẩm của Mai Thảo, rồi tại sao áo nàng xanh lại mến lá sân trường, mà không mến màu áo của Con Ma Áo Xanh (Little Green), tiểu thuyết nổi danh của nhà văn Mỹ Walter Mosley. Chữ nghĩa của những lao xao.

“Áo nàng vàng tôi về yêu hoa cúc

Áo nàng xanh tôi mến lá sân trường.

Sợ thư tình không đủ nghĩa yêu đương

Tôi thay mực cho vừa màu áo tím.”

Thế giới văn học vốn thắc mắc hai vị phù thủy của chữ nghĩa lao xao trong thi ca văn học, Thanh Tâm Tuyền của sự thể “ôm em trong tay mà nhớ em ngày sắp tới” và Du Tử Lê của sự thể “Con dế buồn tự tử giữa đêm sương”. Chữ nghĩa của những lao xao chạy sang thơ Du Tử Lê nhé. Bài Ơn Em của thi sĩ Du Tử Lê lao xao ở chỗ: “Ơn em ngực ngải môi trầm”, rồi lao xao tiếp “Cho ta cỏ mặn, trăm lần lá ngoan”…

Image

“Ơn em thơ dại từ trời,

Theo ta xuống biển, vớt đời ta trôi.

Ơn em dáng mộng mưa vời,

Theo ta lên núi, về đồi yêu thương.

Ơn em ngực ngải môi trầm,

Cho ta cỏ mặn, trăm lần lá ngoan

.

Tạ ơn em… tạ ơn em..”

Thật vậy, bần bút tôi trố mắt thò lò, mắc chứng bứt rứt tóc tai (trichotillomania), khi âm thầm lẩm bẩm vì những lao xao, bruissement, “Con dế buồn tự tử giữa đêm sương”. Mà tại sao “Con dế buồn tự tử giữa đêm sương”?, trong khi ngày xưa tôi là vua đá dế, nuôi cả bầy dế than, dế lửa mà chả thấy con dế nào buồn lại tự tử giữa đêm sương cả, dế thua dế ôm xác bỏ chạy te te như đồng minh tháo chạy vì chứng diarrhea bị Tào Tháo đuổi, hay hiện tượng “hit-and-run” của sự thể Clinton- Lewinsky bị bọn Cộng Hòa truy kích, truy đuổi. Rồi sự thể lạ lẫm “Ơn em ngực ngải môi trầm”, những biểu tượng thiêng liêng của người nữ trong sứ mạng truyền giống, nghĩa vụ sinh sản để dòng sông đời còn những đẹp đẽ nối tiếp. Nếu đời này chỉ có những nam giới, những mày râu thôi, eo ơi chán bỏ sừ, chỉ có nam với nam lặng lẽ nhìn nhau nơi khuê phòng, chán chết, văn học romantisme sẽ cụt hứng , như dế chết queo râu. Thế giới này chả chóng thì chầy sẽ triệt sản. Sự thể ca tụng “Ơn em ngực ngải môi trầm”, cũng nên vinh danh những tubib phù thủy sửa sang sắc đẹp, nào những đôi môi trầm khêu gợi, những núi đồi diệm sơn, sự cần thiết cho vẻ đẹp cần có cho âm phái. Thế giới sẽ tận thế, sẽ vô nghĩa khi không có những xôn xao của “ngực ngải môi trầm”, đẹp biết bao với những vệ nữ kiều diễm Bo Derek, Dolly Parton, Rachel Welch hay Brigitte Bardot. Còn ngược lại chỉ có nam, tức chỉ có những hệ quả yếm thế, những u buồn của những Al Qaeda, những Hamas, những Taliban mà thôi. Buồn lắm, chán lắm.

Như vậy những ngôn ngữ, chữ nghĩa lao xao trong văn học có cần không? Thưa, rất cần cho sự thăng hoa văn học chắp cánh bay cao…

Image

Thấy mồ rồi, xe chạy xa đề tài Cung Trầm Tưởng quá rồi, xin U-turn quẹo lại đi nhe. Bài trường bút, còn tiếp lê thê… Kính mời  quý netters  nghe giải lao bài tình ca Tương tư 4, nhạc Mặc Thế Nhân, thơ Cung Trầm Tưởng:

Bài nhạc “Tương tư 4” của Mặc Thế Nhân, phổ từ thơ Cung Trầm Tưởng:
http://www.nhaccuatui.com/bai-hat/tuong-tu-elvis-phuong.wH1dVIaEnX.html       

“Phải chi em đừng có chồng và anh còn đơn côi  

Thì giờ đây em đâu buồn, anh đâu sầu, đâu lo lắng, đâu phân vân 

Chiều qua ru em ngủ, chiều nay em theo chồng 

thế hỏi lòng có buồn không?    

Tiếc thương cũng rồi, đành thôi ván đóng thuyền

Còn đâu ước mơ gì cũng thế   

Nhưng lỡ yêu rồi, em ơi biết bao giờ    

lòng mới quên được người xưa, hỡi em?   

 
Phải chi em đừng có chồng và anh không là riêng ai

Thì ngày nay duyên đôi mình không âm thầm

không xa cách, không đau thương    

Lòng anh không than thở, lệ em không chan nhòa,

những khi mình đến tìm nhau     

 

Tiếc thương cũng rồi, đành thôi ván đóng thuyền

Còn đâu ước mơ gì cũng thế    

Nhưng lỡ yêu rồi, em ơi biết bao giờ    

Lòng mới quên được người xưa, hỡi em?”    

Image

 _________________________________________________Subject: Bơi trong cõi văn chương Cung Trầm Tưởng – VHLA

H.H. : Khánh Ly về nước hát những ca khúc hay nhất trong 50 năm


Khánh Ly về nước hát những ca khúc hay nhất trong 50 năm

(Dân trí)- Cùng với sự ủng hộ, tạo điều kiện từ phía Cục Nghệ thuật Biểu diễn, tháng 5 này Khánh Ly sẽ về nước tổ chức liveshow với những ca khúc hay nhất trong sự nghiệp của mình.

Sau loạt chương trình “Viet Nam Concert” với các khách mời là Bằng Kiều, Thu Phương, ca sỹ Khánh Ly sẽ là khách mời tiếp theo. Trong chương trình, khán thính giả sẽ được nghe lại những bài hát hay nhất của giọng ca Khánh Ly. Và chắc chắn, phần đặc biệt nhất của chương trình sẽ là “giọng hát Khánh Ly trong âm nhạc Trịnh Công Sơn”.
 
Khánh Ly về nước hát những ca khúc hay nhất trong 50 năm
Khánh Ly sẽ hát tại Hà Nội vào đêm 9/5 tới. Như cách chia sẻ của bà, “Tôi trở về hát khi với các bạn, tôi đã trở thành kỷ niệm”

Chia sẻ về lần trở về này, Khánh Ly nói: “Tôi là người đã sống qua hai thế kỷ, là kẻ kể chuyện rong trong suốt hơn 50 năm. Tôi đã kể cho các bạn nghe về tình yêu đôi lứa, tình bằng hữu, tình quê hương. Các bạn đến với tôi ngày hôm nay không phải tôi đẹp hơn như tuổi hai mươi, cũng không phải vì giọng hát tôi còn như thuở thanh xuân, mà vì những năm tháng cách xa, tôi đã trở thành kỷ niệm. Và tôi sẽ rất hạnh phúc được gặp lại nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trong những khoảnh khắc quý giá trên sân khấu quê nhà”.

Khách mời đặc biệt tham gia chương trình là bốn nam ca sĩ Tuấn Ngọc, Thái Châu , Quang Thành, Hà Anh Tuấn. Đây là những người bạn thân tình, cùng có chung những kỷ niệm qua nhiều năm tháng với Khánh Ly. Sự xuất hiện của họ sẽ là những điểm nhấn thú vị, đầy cảm xúc trong câu chuyện âm nhạc của ca sĩ Khánh Ly.

“Live Concert Khánh Ly” được tổ chức vào đêm 9/5 tới tại trung tâm Hội nghị Quốc Gia Mỹ Đình, Hà Nội.

H.H

SÁU NGHỆ : Đờn ca tài tử: Thiếu bài bản, sáng tạo?


 

Đờn ca tài tử: Thiếu bài bản, sáng tạo?

Quang cảnh buổi tọa đàm. ẢNH: SÁU NGHỆQuang cảnh buổi tọa đàm. ẢNH: SÁU NGHỆ
TP – Sáng 8/4, Sở VHTT&DL TP Cần Thơ tọa đàm “Đờn ca tài tử -Từ di sản đến hiện thực” có nhiều nhà nghiên cứu, nghệ nhân, đại diện các trường học, bảo tàng tham dự.

Các ý kiến vẽ ra nhiều hình ảnh khá trái ngược nhau, người cho rằng đờn ca tài tử thu hút đông người chơi với hàng nghìn câu lạc bộ (CLB), số khác lại chỉ trích đờn ca tài tử chạy theo hình thức, thậm chí băn khoăn nguy cơ tàn lụi.

HỌC LÓM

Phó giám đốc Sở VHTT&DL TP Cần Thơ, ông Hồ Văn Hoàng, kể rằng từ huyện Châu Thành tách ra quận Cái Răng và huyện Phong Điền, quận chỉ có 7 CLB, còn huyện có hơn 60 CLB đờn ca tài tử. “Dứt khoát một trong hai con số không chính xác. Có lẽ con số 7 đúng với chất lượng hơn”, ông Hoàng nói. 

“Nhưng 7 CLB cũng là trên danh nghĩa, xét về chất lượng thì gom lại thành một cũng không được”, TS Huỳnh Công Tín, PGĐ Trung tâm Văn hóa học Lý luận và Ứng dụng Trường Đại học KHXH&NV thành phố HCM, nhận xét. Vì một CLB có chất lượng theo TS Tín phải “hội đủ lực lượng sáng tác, thầy đờn, tài tử ca”.

Ý kiến của TS Tín được nhiều người tán đồng. Nghệ sỹ Minh Thơ ở quận Ô Môn (Cần Thơ) cho biết, những bậc thầy về đờn ca tài tử xưa kia đều phải rất rành 20 bản tổ trong 119 bài tài tử đã có lời ca hẳn hoi. 

“Còn hiện nay, nơi nào có dán bảng ấp văn hóa, xã văn hóa thì thấy có bảng CLB đờn ca tài tử nhưng thực chất đa phần quá yếu kém. Có một bộ phận chơi tài tử, nhất là thanh niên, còn nhầm lẫn đờn ca tài tử với vọng cổ và cải lương”, nghệ sỹ Minh Thơ thở dài.

Thiếu người am hiểu chỉ bảo trực tiếp nên đờn ca tài tử lâu nay tồn tại theo kiểu “học lóm”. TS Tín lo lắng: “Không biết tương lai đờn ca tài tử sẽ đi về đâu?”.

THIẾU ĐỜN, CẦN BẦU

Giám đốc Trung tâm Văn hóa TP Cần Thơ, ông Đặng Xuân Phương cho biết thực trạng thiếu nhạc công đờn ca tài tử rất trầm trọng: “Trong lần liên hoan đờn ca tài tử năm 2013, có 6/9 đơn vị phải mời nghệ nhân đờn ở tỉnh bạn sang hỗ trợ”. Thiếu thầy đờn là sự thiếu vắng rất đáng lo trong bảo tồn đờn ca tài tử.

Bài Tình anh bán chiếu của Viễn Châu có câu “Nhà của cô sau trước vắng tanh gió lạnh chiều hôm bỗng có ai dạo lên tiếng nguyệt cầm như gieo vào lòng tôi một nỗi buồn thê thảm”. Trong đờn ca tài tử, tiếng đờn cất lên trước rồi tiếng ca mới vào sau, đờn dẫn dắt và nâng đỡ tiếng ca. 

Các vị tổ đờn ca tài tử đều rất giỏi đờn, những người đúc kết nên 20 bản tổ như ông Nguyễn Quang Đại vốn là quan nhạc dưới bốn triều vua Nguyễn, hoặc Nhạc Khị ở Bạc Liêu là nhạc sư mù hai mắt, liệt một chân. Nay có nhiều CLB đờn ca tài tử mà nghệ sỹ Minh Thơ nhận xét “không có được một thầy đờn đủ trình độ bài bản”.

PV Tiền Phong hỏi một số đại biểu: Đờn ca tài tử là tiếng lòng diễn tả đủ các cung bậc tình cảm của con người, các CLB hiện nay đạt được chưa? Mọi người khẳng định: “Chưa!”. TS Tín cho biết, ông đang nghiên cứu về các sáng tác mới, chưa thống kê cụ thể nhưng nhìn chung, các bài tài tử mới hầu hết thiên về ca ngợi quê hương đổi mới.

Giám đốc Phương thừa nhận, đờn ca tài tử diễn tả nỗi buồn mới hay nhưng trong các cuộc liên hoan không dám khuyến khích, nên các CLB khi diễn tả nỗi buồn đều phải hát bài cũ “nghe nhàm chán”. “Thiếu hơi thở đương đại thì làm sao có sức sống?”, PV hỏi tiếp. Soạn giả Nhâm Hùng trả lời: Nên các CLB hiện nay thiếu sức lôi cuốn, hầu hết là người lớn tuổi.

Soạn giả Nhâm Hùng bày tỏ, đờn ca tài tử đang rất cần sự sáng tạo, trong viết bài bản tài tử và cả trong ứng dụng khoa học công nghệ để phổ biến. 

Ông nói: “Cần thoát khỏi lối hội diễn sáo mòn mấy chục năm qua, mà chú trọng tạo điều kiện phát triển các ông bầu là những nhà tổ chức, quảng bá”. Nghệ sỹ Minh Thơ nói thêm: “Cán bộ quản lý cần người hiểu biêt về đờn ca tài tử để thoát khỏi trì trệ, chất lượng kém”. 

Phó giám đốc Sở VHTT&DL Hồ Văn Hoàng đồng ý là cần có tư duy mới trong quản lý. “Ngay văn bản hướng dẫn quản lý từ Bộ VHTT&DL trước nay cũng chưa có, chúng tôi cứ mày mò theo kinh nghiệm”, ông Hoàng nói. 

TS Dương Thu Vân, Phó hiệu trưởng Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật TP Cần Thơ, cho biết trong 20 năm qua, trường tuyển sinh đào tạo 105 diễn viên cải lương và 15 nhạc công cải lương, nhưng tốt nghiệp theo thứ tự chỉ được 41 và 7 người. Giám đốc Trung tâm Văn hóa TP Cần Thơ, ông Đặng Xuân Phương, nói thêm, mỗi lần liên hoan đờn ca tài tử, mỗi quận huyện chỉ cử một đội tham gia mà hầu hết “phải chạy mượn chỗ nọ, chỗ kia búa xua”.

 

http://www.tienphong.vn/van-nghe/don-ca-tai-tu-thieu-bai-ban-sang-tao-693804.tpo

This blog is focused on Trân Quang Hai