LA PASSION POUR LA CUISINE VIETNAMIENNE AVEC MINH TÂM : BÒ BÚN (vermicelles de riz au boeuf sauté) et CHÈ CHUỐI (bananes au lait de coco et perles de tapioca)


HOÀNG OANH : Giải Trần Hữu Trang 2014: Hi vọng cho “cải lương mới”


Giải Trần Hữu Trang 2014:

Hi vọng cho “cải lương mới”

28/04/2014 02:12 (GMT + 7)
 
 
TT – Tối 27-4, tại Trung tâm Văn hóa tỉnh Bạc Liêu đã diễn ra đêm công bố kết quả Giải Trần Hữu Trang lần 12-2014 trong khuôn khổ Festival đờn ca tài tử quốc gia tại đây.

Thí sinh Mỹ Vân (Đoàn văn công Đồng Tháp) với diễn xuất ấn tượng vai bà Tư Lành đang “hóa cáo” trong trích đoạn Người cáo – Ảnh: H.T.Vân

>> Khởi động giải thưởng Trần Hữu Trang 2014

 

Ba huy chương vàng xuất sắc và bảy huy chương vàng triển vọng của mùa thi năm nay đã tạo thành một con số tròn trĩnh đầy hi vọng cho “cải lương mới”.

 

Ðây là lần thứ hai liên tiếp vòng chung kết Giải Trần Hữu Trang đã có một cuộc “hành hương” về đúng với cội rễ của mình ở vùng đồng bằng Tây Nam bộ. Trước khi “đổ bộ” về với Bạc Liêu, Giải Trần Hữu Trang đã “quét qua” Sài Gòn và Cần Thơ với những ấn tượng đẹp. Ðiều đặc biệt của năm nay là dù được tổ chức ở không gian nào: nhà hát sân khấu nhỏ 5B ở TP.HCM, Trường đại học Cần Thơ hay Trung tâm Văn hóa tỉnh Bạc Liêu, đông đảo khán giả đến xem đã có người trẻ xen kẽ người già. Ðiều này đã hình thành nên một cụm từ mà NSND Bạch Tuyết – chủ tịch hội đồng giám khảo chuyên môn – gọi là “cải lương mới”. Theo bà, đã đến lúc cải lương cần bước ra khỏi những điều bi thương cũ kỹ để cất lên tiếng nói mới mẻ tươi tắn. Cải lương cần phải có tiết tấu nhanh, ca diễn hấp dẫn, lời thoại sạch sẽ, không lai căng pha tạp mà vẫn gần gũi và sinh động.

 

Cuộc thi năm nay đã ghi nhận những nỗ lực đáng quý từ các thí sinh. Trong đó cá biệt có thí sinh như Trần Chí Hòa (Đoàn ca múa nhạc dân tộc tỉnh Hậu Giang) đã phải… cầm chiếc xe máy để có tiền sắm sửa trang phục vào vai Lê Quyết trong trích đoạn Trời Nam. Thí sinh Hoàng Oanh (25 tuổi, Đoàn nghệ thuật cải lương Long An) tranh thủ… trốn viện trong lúc đang điều trị bệnh để đi làm Ðàm thái hậu trong trích đoạn Dấu ấn giao thời…

 

Ba thí sinh được huy chương vàng xuất sắc là Ngọc Quyền (Ðoàn văn công Quân khu 9), Nguyễn Ngọc Ðợi (Ðoàn cải lương Cao Văn Lầu) và Mỹ Vân (Ðoàn văn công Ðồng Tháp). Cả ba gương mặt này đều đã có những phần thi khiến ban giám khảo “tâm phục khẩu phục”. Trong đó cô gái trẻ Ngọc Quyền chỉ mới 22 tuổi nhưng đã được hầu hết cây đại thụ như NSND Thanh Tòng, NSND Bạch Tuyết, NSƯT Minh Vương đánh giá có một chất giọng đặc biệt hiếm có mà mấy chục năm nay cải lương đang tìm kiếm. Cô đào Ngọc Ðợi có lối diễn trong ca đã đạt đến trình độ điêu luyện khiến khán giả chỉ cần nhắm mắt mà nghe cũng đã đủ cảm nhận được bao nhiêu hỉ, nộ, ái, ố. Còn cô đào Mỹ Vân gây nên bất ngờ lớn ở nội lực ca diễn xuất thần trong trích đoạn Người cáo nhiều tầng nghĩa.

 

Bảy gương mặt đoạt giải triển vọng Trần Hữu Trang gồm: Hoàng Hải, Vĩnh Sơn, Anh Duy, Ngọc Hoa, Hồng Thủy, Hoàng Oanh, Xuân Hồng. Phần lớn những gương mặt này đều ở độ tuổi 8X, 9X với dáng dấp của những “hot boy”, “hot girl” nhưng lại vào ca cổ ngọt lừ, đi trình thức đẹp mắt, diễn trong ca và ca trong diễn đều chỉn chu, đầy nỗ lực. Có thí sinh khi được ban giám khảo hỏi: “Có muốn chuyển sang làm ca sĩ nhạc trẻ để mau nổi tiếng và catsê cao?” đã trả lời: “Em cũng có chạnh lòng, nhưng chắc sẽ không bỏ nghề đâu”.

HOÀNG OANH

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/604806/hi-vong-cho-cai-luong-moi.html

TẤN ĐỨC – CHÍ QUỐC : Đừng làm đờn ca tài tử biến chất


Đừng làm đờn ca tài tử biến chất

28/04/2014 08:15 (GMT + 7)
 
 
TT – Ngày 27-4, tại khu lưu niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu (TP Bạc Liêu), nhiều giáo sư, nghệ nhân, nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc và các nhà quản lý văn hóa đã cùng nhau thảo luận, tìm giải pháp để bảo tồn và phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT).

Người dân về dự Festival đờn ca tài tử viếng mộ nhạc sĩ Cao Văn Lầu sáng 27-4 – Ảnh: Hoàng Thạch Vân 

Hội thảo mang tên “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể ĐCTT Nam bộ” do Viện Âm nhạc (Học viện Âm nhạc VN) phối hợp với Sở VH-TT&DL tỉnh Bạc Liêu tổ chức.

Phát biểu tại hội thảo, ông Huỳnh Vĩnh Ái – thứ trưởng Bộ VH-TT&DL – cho rằng việc bảo tồn, phát triển ĐCTT là trách nhiệm của cả nước, nhưng nòng cốt phải là 21 tỉnh, thành Nam bộ có di sản này.

Xoay quanh ý kiến kết hợp ĐCTT với du lịch, GS.TS Trần Văn Khê bày tỏ lo ngại: “Hiện nay nhiều công ty du lịch tạo ra những dàn nhạc tài tử để phục vụ du khách, phần lớn là người nước ngoài. Nhưng điều đáng nói là trong vòng 15 phút làm sao có thể biểu diễn ĐCTT cho ra hồn, cho xuất thần được. Khách đến nghe cũng không phải người đồng điệu, chỉ là một người xa lạ khám phá một lối nhạc mà họ chưa nghe bao giờ, nên việc tổ chức nhiều dàn nhạc như vậy chỉ nhằm vào số lượng, còn chất lượng kém đi rất nhiều”.

 

“Đừng biến ĐCTT thành một tiết mục biểu diễn trên sân khấu, một món hàng. Phải để ĐCTT phát triển tự nhiên, phải giữ cái chất của ĐCTT, cái chất của nghệ thuật không vụ lợi; cái tài tử vốn có trong tiếng đờn, lời ca cũng như tình người trong ĐCTT không vì bất cứ một cái gì mà mất đi. Mất nó sẽ không còn ĐCTT nữa…”

GS.TS Trần Văn Khê

 

“Nếu muốn đưa ĐCTT vào du lịch thì phải chuẩn bị thật kỹ, nghệ nhân phải có tâm huyết, có thời gian thể hiện hết cái hay, cái độc đáo của ĐCTT, “buộc” du khách phải nghe mình. Đó mới là cách để bảo tồn và phát triển nghệ thuật ĐCTT” – GS.TS Trần Văn Khê nói.

Cùng suy nghĩ này, GS Đặng Hoành Loan – nguyên phó viện trưởng Viện Âm nhạc VN – đề xuất những yêu cầu cụ thể: Nếu muốn đưa ĐCTT vào tour du lịch thì trong nhóm tài tử phải có người có năng lực giới thiệu khái quát về ĐCTT cho du khách trước khi biểu diễn; có người biết tiếng Anh để giới thiệu (nếu phục vụ khách nước ngoài) và đặc biệt “phải dành thời gian biểu diễn ít nhất 45 phút để các nghệ nhân ĐCTT thể hiện phần nào cái hay cái đẹp của ĐCTT”.

Nhà nghiên cứu Võ Trường Kỳ (Long An) nêu ý kiến “đã bảo tồn thì cần phải biết bảo tồn cái gì”. Theo ông, Viện Âm nhạc cần tổ chức thu âm ngay 20 bài bản tổ với sự tham gia của các nghệ nhân gạo cội để đạt độ chuẩn cao nhất, rồi phổ biến cho nhiều người biết. Theo ông Kỳ, bài bản tổ là cái gốc cần phải làm cho chuẩn trước. Song song đó, cần có chính sách đãi ngộ các nghệ nhân nắm giữ những tuyệt kỹ của nghệ thuật ĐCTT, xem đó như những “báu vật sống”. Song song với bảo tồn, cần phát động các phong trào sáng tác, sáng tạo bài bản mới trên nền căn bản của nghệ thuật ĐCTT, “qua thời gian sẽ chắt lọc được tinh hoa” – ông Kỳ đề xuất. Đó cũng là suy nghĩ và đề xuất của lãnh đạo ngành văn hóa nhiều địa phương khi đối diện thực tế là số người chơi ĐCTT đông, nhưng người biết hết các bài tổ thì chỉ “đếm trên bàn tay”.

PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Liêm – phó giám đốc Nhạc viện TP.HCM – nêu một góc nhìn khác: “Chúng ta luẩn quẩn trong 20 bài bản tổ mấy chục năm qua mà thiếu yếu tố sáng tạo để duy trì sự phát triển”. Theo bà Liêm, trên nền tảng khuôn mẫu cũ, cần khơi gợi nên những sáng tạo mới mang hơi thở thời đại. GS.TS Trần Văn Khê nói thêm: “Có thể phát động sáng tác mới để chúng ta không những bảo tồn, gìn giữ mà còn phát huy nghệ thuật ĐCTT. Nhưng sáng tác đó không được làm cho nghệ thuật ĐCTT biến chất, mất đi tính đặc thù”.

TẤN ĐỨC – CHÍ QUỐC

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/604805/dung-lam-don-ca-tai-tu-bien-chat.html

TẤN ĐỨC : Âm vang tiếng hát, tiếng đờn / festival đờn ca tài tử 2014, bạc liêu


Âm vang tiếng hát, tiếng đờn

28/04/2014 20:06 (GMT + 7)
 
 
TTO – Hai mươi mốt chiếc nón lá “khổng lồ” như một mái nhà được bố trí trên một cung đường dài non cây số quanh khu du lịch Hồ Nam (TP Bạc Liêu) đã tạo nên một ấn tượng đẹp tại Festival Đờn ca tài tử.

 

Bên trong những chiếc nón lá ấy, trên tấm sạp cách điệu như bộ ván gỗ, những nghệ nhân đờn ca tài tử (ĐCTT) cùng các “ca sĩ” không chuyên, già có, trẻ có cùng tham gia một cuộc chơi “hết sức dân dã mà cũng hết sức bác học” (chữ dùng của nhà văn Phan Trung Nghĩa – Bạc Liêu) – chơi ĐCTT.

Ngày hội của những người mê ĐCTT

Vợ chồng ông Trần Thanh Xuân – Nguyễn Thị Mó, dẫn theo đứa cháu nội mới lên 9 tuổi, vượt quãng đường mấy chục cây số từ thị trấn Giá Rai (Bạc Liêu) đến góp mặt với liên hoan ĐCTT. “Câu hát, tiếng đờn như là cơm ăn, nước uống hàng ngày với gia đình tui. Bữa nào không “chơi” mấy câu vọng cổ, không gảy mấy bản ruột là thấy trong người như thiếu thiếu cái gì” – anh Xuân bộc bạch. Với bề dày 4 thế hệ chơi ĐCTT, hiện gia đình ông Xuân là thành viên nòng cốt của CLB ĐCTT huyện Giá Rai.

 

“Từ là từ phu tướng/Báu kiếm sắc phán lên đàng/Vào ra luống trông tin nhạn/Năm canh mơ màng/Em luống trông tin chàng/Ôi! Gan vàng thêm đau…” – lời ai ca bảnDạ cổ hoài lang nhịp đôi nguyên bản của nhạc sĩ Cao Văn Lầu vang lên văng vẳng, trên nền tiếng đàn kìm, đàn bầu lan tỏa theo mặt hồ rộng, dài, có sen hồng đang nở, có chiếc thuyền câu của vợ chồng ngư ông đang buông lững lờ…Tất cả đã tạo nên một không gian ĐCTT, với những cảnh sắc làng quê vừa mộc mạc vừa gần gũi, những lời ca trữ tình, êm ái đã góp phần “kéo” những người chưa quen lại gần nhau.

 

Cha anh, ông Trần Phú Thi, là thầy đờn có tiếng trong vùng, sử dụng điêu luyện cả bộ “tứ tuyệt”: đờn kìm, đàn cò, đàn tranh và đàn bầu. Ngón đàn, câu hát đã gắn bó với lão nghệ nhân Phú Thi từ hồi thanhh niên, tới năm ông mất cách đây không lâu, ở tuổi 94. Ông Xuân bảo tuổi thơ của ông lớn lên cùng với tiếng đàn và câu vọng cổ nên hơn mười tuổi đã rành rẽ hết 20 bản tổ – ba nam, sáu bắc, bốn oán, bảy bài. Rồi ông lấy vợ, cũng là một giọng ca có tiếng trong vùng. Như một dòng sông không bao giờ ngừng chảy, niềm đam mê ĐCTT cứ tiếp tục truyền từ thế hệ trước tới thế hệ sau. Bây giờ, cả nhà ông Xuân có hơn chục người hát hay đờn giỏi.

Gia đình nghệ nhân Sáu Sợi, ngụ P.2, TP Bạc Liêu cũng có tới ba thế hệ đam mê ĐCTT. Hai người con của ông là Thanh Thanh – Thanh Thảo cũng như cha, đều có giọng ca “ngọt lịm”, cùng với cha mẹ, là những gương mặt từng đoạt giải cao tại các hội thi “gia đình tài tử” cấp tỉnh và khu vực. Dù bận chuyện mưu sinh với nghề đan lát cần xé, mê bồ, thúng giê, thúng giạ…nhưng mấy ngày qua, hễ lúc nào ngơi tay là vợ chồng ông Sáu Sợi lại ghé qua giao lưu, học hỏi với các nghệ nhân ĐCTT trong và ngoài tỉnh. “Chúng tôi chơi ĐCTT không phải để thi thố, mà đơn giản chỉ là để giải khuây, để quên đi nhọc nhằn trong cuộc sống” – ông Sáu Sợi cho biết.

Để lại nhiều cảm xúc cho người mê ĐCTT là hình ảnh hai ông lão Lê Minh Tố (Ba Tố, 74 tuổi) và Ngô Văn Túc (Bảy Túc, 72 tuổi) nhà ở xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải (Bạc Liêu). Không phải đợi tới ngày khai mạc liên hoan ĐCTT mà cách đây mấy hôm, hai ông đã chở nhau trên chiếc xe máy, vượt hơn 60 cây số từ nhà ra TP Bạc Liêu, mang theo cây đờn sến ba dây và cây đờn gáo mà người trong giới chơi nhạc tài tử thường gọi là “hồ cầm cải tiến ba dây”, do hai người tự làm để thỏa niềm đam mê chơi nhạc tài tử từ mấy chục năm qua, đến với festival. “Người biết chơi các loại nhạc cụ truyền thống của loại hình ĐCTT, đặc biệt là đờn sến ba dây giờ hiếm lắm. Chúng tôi đến đây không ngoài mong muốn để nhiều người biết tới, cùng chung sức gìn giữ và trao truyền nhũng tinh hoa của ĐCTT cho thế hệ sau” -lão nghệ nhân Ba Tố tâm sự.

Trong dòng người đến với liên hoan ĐCTT, chúng tôi cũng bắt gặp những gia đình, gồm nhiều thế hệ cha mẹ, con, cháu cũng góp mặt. Có những gia đình có tới trên 20 người cùng đam mê ĐCTT. “Đây là cơ hội lớn để chúng tôi giao lưu, học hỏi và thêm yêu quý ĐCTT” – anh Trần Phúc Vĩnh, thành viên câu lạc bộ ĐCTT xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải, nói.

 

Trăn trở cho tương lai

Nữ soạn giả Hà Nam Quang đến từ huyện Tịnh Biên (An Giang), tác giả của hàng chục vở cải lương và trên 100 bản vọng cổ, không giấu cảm xúc: “Trước đây có người nói với tôi loại hình nghệ thuật của bà sắp tuyệt chủng. Nhưng bây giờ thì đã có tín hiệu lạc quan, khi ĐCTT được UNESCO đưa vào hàng di sản phi vật thể đại diện của nhân loại. Nhưng chúng ta còn nhiều chuyện phải làm trong thời gian tới, trong đó việc quan trọng là nên trang bị kiến thức về ĐCTT cho giới trẻ, tạo điều kiện để họ tiếp cận với các sinh hoạt ĐCTT, thưởng thức các đặc sắc của loại hình nghệ thuật này trước xu thế các loại hình giải trí khác đang lấn át”.

Soạn già Trọng Nguyễn, một trong hai người được vinh danh tại festival lần này, tác giả của các tác phẩm được nhiều người nhắc tới như: Giọt máu oan cừu, Rừng thần, Tình sử thiên Na Va (vở cải lương), Chợ mới, Giọt sữa cuối cùng, Mỹ Tho mùa trăng bến hẹn, Quê anh quê em,  Hậu Giang chiều vắng em, Bạc Liêu ngày ấy (vọng cổ)… bày tỏ trăn trở: “Vọng cổ, cải lương không phải là thể loại dễ sáng tác, nhưng điều đáng buồn là bây giờ có những người không chuyên môn, viết không không sâu, không hay nhưng họ lại có tiền và có quyền để quyết định việc dàn dựng, biểu diễn. Điều này làm cho người xem, người nghe dễ chán”. Tuy nhiên vị soạn giả đã hơn 50 năm gắn bó với nghề cũng tỏ ra lạc quan: “May mắn là bây giờ người dân, đặc biệt là giới trẻ có trình độ học vấn khá chuẩn để tự thẩm định. Cho nên nếu các ngành chuyên môn biết quan tâm đào tạo những cây viết trẻ có triển vọng để có những tác phẩm hay thì khán giả, thính giả sẽ không quay lưng với vọng cổ, cải lương”.

Trong khi đó, soạn giả Lam Tuyền đến từ TP.HCM đưa ra một góc nhìn: “Có người cho rằng xu hướng thương mại hóa đã giết chết vọng cổ, cải nói riêng và ĐCTT nói chung. Theo tôi không phải vậy. Chính yếu tố thương mại, buộc người ta phải tính tới hiệu quả kinh doanh, phải làm ra những sản phẩm thu hút sự quan tâm của mọi người. Đó là động lực để ĐCTT phát triển”.

TẤN ĐỨC

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/604909/am-vang-tieng-hat-tieng-don.html#ad-image-0

BA KHÊ & MÁ SƯƠNG trong giây phút lịch sử của tuổi già / 29 tháng 4, 2014


Image

 

Sức mạnh TÌNH YÊU em thấp cánh

Xe lăn em bỏ đến bên anh

Tình xưa tưởng chìm trong quên lãng

Ước mơ ấp ủ nay đã thành !

 

Giây phút bên anh dù ngắn ngủi

Nhưng em vẫn tìm thấy niềm vui

Cho dù không gian bao cách trở !

Kỷ niệm ngày xưa em ngậm ngùi 

 

Một phút yêu thương trong giây lát

Tình xưa nghĩa cũ không phai nhạt !

Thời gian qua nhanh như gió thoảng

Hình ảnh em yêu anh ghi tạc !

Trần thị Thủy Tiên sáng tác (29 tháng 4, 2014)

Image

 

Image

 

Image

 

Image

 

Image

Image

 

TVK HUN MA SUONG  2014

 

Tình xưa sống lại chỉ mươi giây

Mắt mắt nhìn nhau sẽ nhớ hoài

Một nụ hôn nồng hàn gắn lại

Đôi tay siết chặc khắc ghi ngày !

Trần Quang Hải sáng tác thơ tứ tuyệt cho ngày “lịch sử” (Limeil Brévannes 29 tháng 4, 2014)

 

 

 

 

MA SUONG HUN BA KHE 2014

BA MA BÊN NHAU 2014