MAI PHƯƠNG : Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh


VĂN HÓA

Thứ Năm, 15:33 15/05/2014

Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh

(Baohatinh.vn) – Ngày 15/5, tại TP. Vinh (Nghệ An), Bộ VHTT&DL, UBND tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca trong xã hội đương đại (trường hợp dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh)”.

Dự hội thảo có đoàn chuyên gia UNESCO, đại diện Bộ VHTT&DL, Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, các học giả trong và ngoài nước, các nghệ nhân thuộc 28 huyện trên địa bàn 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Hồ Đức Phớc, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Xuân Đường, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thiện cùng tham dự.

Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh
Các học giả trình bày tham luận tại hội thảo

Hội thảo đã nhận được 80 tham luận của các học giả trong nước và thế giới, các nhạc sĩ, nghệ sĩ, nghệ nhân trong nước. Nội dung tham luận được trình bày tập trung vào một số vấn đề lý thuyết, phương pháp tiếp cận dân ca; nghiên cứu nghệ thuật và tính đa dạng của dân ca; sự biến đổi và sức sống của dân ca; bảo tồn và phát huy giá trị của dân ca.

Một số tham luận trình bày nổi bật tại hội thảo như: Suy nghĩ về nghiên cứu âm nhạc dân gian và ứng dụng phương pháp luận phương Tây để phân tích dân ca ví, giặm của tỉnh Nghệ Tĩnh trên quan điểm âm nhạc và âm thanh của GS.TS Trần Quang Hải (Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia, Cộng hòa Pháp); Tiếp cận ví, giặm Nghệ Tĩnh từ phương pháp phân tích âm nhạc của PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Liêm (Nhạc viện TP.HCM); Sự biến đổi và sức sống của dân ca nói chung, dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh nói riêng trong xã hội đương đại của Nhạc sĩ Hồ Hữu Thới (Hội Di sản Văn hóa Việt Nam); Hợp tác trong lĩnh vực ca hát trong quá trình hợp tác ví, giặm và mô hình bảo tồn của UNESCO của TS. Ludo Jasbs Marc Maria (Đại học Tự do Brussel, Bỉ)…

Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh
Đại biểu trao đổi bên lề hội thảo

Hội thảo được các học giả, chuyên gia trong và ngoài nước ghi nhận và đánh giá cao. Những vấn đề trình bày tại hội thảo sẽ là cơ sở để Nghệ An và Hà Tĩnh tiếp tục hoàn thiện và đưa ra các giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh, góp phần xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Theo thống kê năm 2013, Nghệ An và Hà Tĩnh vẫn còn 260 làng có thực hành dân ca ví, giặm; 75 nhóm dân ca ví, giặm đang hoạt động với trên 1.500 thành viên. Với những giá trị văn hóa và nghệ thuật độc đáo, năm 2012, dân ca ví, giặm xứ Nghệ đã được Bộ VHTT&DL đưa vào danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia và hiện nay đang được Bộ VHTT&DL thừa ủy quyền của Chính phủ xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào cuối năm 2014.

MAI PHƯƠNG

http://www.baohatinh.vn/news/van-hoa-nghe-thuat/bao-ton-va-phat-huy-gia-tri-dan-ca-vi-giam-nghe-tinh/81202

LÀNG TIẾN SĨ BÊN SÔNG TIỀN , VIETNAM


Làng tiến sĩ bên sông Tiền

 

Mấy lần cùng đi công tác với Tiến sĩ Ngô Kiều Oanh, tôi phát hiện ra cô là người làng Vĩnh Kim, từ bé theo cha tập kết ra Bắc trở thành người Vĩnh Kim – Tiền Giang ở Hà Nội. Cô cho biết: Vĩnh Kim là đất học, nơi sinh ra rất nhiều người thành đạt…

Ai về chợ Giữa

Đường đến Chợ Giữa thuộc ấp Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành (Tiền Giang) cách thành phố Mỹ Tho 14 cây số nằm khép mình dưới những vòm cây trái sum suê. Vĩnh Kim là “Vương quốc Vú sữa Lò Rèn”, một thương hiệu trái cây từ xa xưa đã vang danh thiên hạ. Nhưng Vĩnh Kim còn là miền đất học nổi danh đất Nam kỳ lục tỉnh với cách gọi dân gian: Làng Tiến sĩ…

Một sáng mùa hè, tôi tìm về Chợ Giữa, đất của máu và hoa một thời còn ghi dấu bia căm thù với tượng đài thâm nghiêm giữa dãi dầu mưa nắng.

Tượng đài đó nhắc nhớ sự kiện sáng ngày 05/12/1940, dân từ các làng lân cận đổ về đây họp chợ. Vào lúc chợ đông, giặc đã cho máy bay ném bom trúng giữa chợ. Bom nổ làm chết, bị thương khoảng 200 người. Máu lẫn trong trái cây văng tung tóe, người la thét, kêu gào hoảng loạn. Đó là một ngày bi thương, ngày giỗ chung của làng.

Làng tiến sĩ

Dòng sông Rạch Gầm- Xoài Mút (sông Tiền) hiền hòa, yên bình, lặng lẽ trôi, từ thuở người xưa đi khai khẩn mở đất phương Nam đã tạo nên vùng cây trái Vĩnh Kim nổi tiếng với vú sữa Lò Rèn. Và Vĩnh Kim còn là vùng đất sản sinh ra nhiều nhân tài, trí thức yêu nước như nữ thi sĩ Đỗ Liên đã viết:

“Chợ Giữa nhiều trang danh điện ngọc/ Vĩnh Kim lắm kẻ học liên trì/Tài ba đời cổ chưa ai sánh/ Lỗi lạc thời kim ít kẻ bì”.

Có lẽ Vĩnh Kim là một làng Tiến sĩ duy nhất của đất phương Nam đã sản sinh ra những tên tuổi lớn, nổi danh như: Tiến sĩ Phan Hiển Đạo, đậu tiến sĩ năm 1856, đời vua Tự Đức, được bổ chức Đốc học tỉnh Định Tường, Giáo sư, Viện sĩ Trần Văn Khê; GSTS Trần Quang Hải (con trai của Viện sĩ Trần Văn Khê), GSTS – nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam, là nhạc sĩ có hai bằng Tiến sĩ, PGS -TS Nguyễn Tấn Phát và PGS – TS Phạm Đình Hùng,… chưa kể đến rất nhiều văn nhân tài tử.

Viện sĩ Trần Văn Khê đang thưởng thức âm nhạc truyền thống vùng sông nước. Ảnh: T.L

Từ xưa, Vĩnh Kim đã nổi danh vùng đất của sáu ông Lục Hiền, là những nhà nho yêu nước. Đây cũng là nơi dừng chân của nhiều vị cách mạng tiền bối đến tuyên truyền chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa cộng sản như: Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, cụ Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc (thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh), Tôn Đức Thắng, Phạm Hùng, Nguyễn An Ninh, Ngô Gia Tự, Lê Duẩn…

Vĩnh Kim còn là vùng đất đã sinh ra ông Ngô Tấn Nhơn, vị Bộ trưởng hai Bộ Canh nông và Kinh tế đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, do Hồ Chủ tịch sáng lập tại kỳ họp Quốc hội đầu tiên 1946. Hai cô con gái của cụ Ngô Tấn Nhơn là Tiến sĩ Ngô Kiều Nhi (Đại học Bách khoa TP, Hồ Chí Minh) và Ngô Kiều Oanh (Viện Khoa học Việt Nam).

Vĩnh Kim còn có gia đình của ông Trần Năng Lựa (cậu ruột của phu nhân Chủ tịch Tôn Đức Thắng) có ba người con đều làm bác sĩ rất nổi tiếng: bác sĩ Trần Nam Hưng, bác sĩ Trần Khải Siêu, bác sĩ Trần Hữu Di.

Còn có TS Lâm Chí Hùng, con của ông Lâm Ba, ấp Vĩnh Hòa đậu tiến sĩ tại Canada và TS Phạm Xuân Quang, con ông Phạm Xuân Thới ấp Vĩnh Thạnh thi vào đại học đậu thủ khoa, ra trường cũng thủ khoa và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại Mỹ.

Vĩnh Kim bây giờ không ngừng phát triển kinh tế – xã hội và đang đô thị hóa từng ngày. Thương hiệu Vú sữa Lò Rèn đã có mặt tại nhiều nước. Đời sống vùng đất học khấm khá lên từng ngày.

Nguồn: Báo Tiền Phong