Soirée de présentation de l’ouvrage “Ethnocentrisme & Création”, 25 septembre 2014, à 19h, 86 rue Claude Bernard, 75005 Paris


Les Éditions de la Maison des Sciences de l’Homme sont heureuses de vous inviter à la soirée

10609729_10152427484837739_2941424089329464407_n

Ethnocentrisme et création
Parution • février 2014
Édition Maison des sciences de l’homme
ISBN • 978-2-7351-1298-2
544 p., ill. en noir + 30 pl. h. t. en coul.

En présence de :

P1020882

Annie Dupuis, ethnologue et vidéaste

jacques_lombard_anthropologue_cineaste
Jacques Lombard, anthropologue,

10373526_779813252042913_6094433280035114862_n
Trân Quang Hai, ethnomusicologue,

Interlude musical de Trân Quang Hai

Jeudi 25 septembre 2014 à 19h

Comptoir des presses d’Universités
86 rue Claude Bernard
75005 PARIS

Invitation

Plus d’informations • www.editions-msh.fr

http://laodong.com.vn/van-hoa/mot-doi-dam-me-nghe-thuat-dan-toc-khmer-236073.bld


Một đời đam mê nghệ thuật dân tộc Khmer

(LĐ) – Số 194 THI RE – 11:54 PM, 20/08/2014

Từ một đứa trẻ say mê âm nhạc, lớn lên ông quyết tâm thành lập Đoàn Nghệ thuật (ĐNT) Khmer quần chúng Chông Prêk. Hiện đã bước vào tuổi 80, ông vẫn dạy nhạc cho lớp trẻ và thành lập đội nhạc truyền thống. Ông là Liêu Si Nê – ngụ ấp Bờ Đập (xã Viên An, huyện Trần Đề, Sóc Trăng).

Trước đây, khi nhắc đến L’khôn Basăc Chông Prêk, bà con Khmer ở Sóc Trăng nghĩ ngay đến ông Trưởng đoàn Liêu Si Nê. Chỉ là ĐNT quần chúng, nhưng từ nội dung vở diễn, cách diễn đến nhạc công đều rất hay, thu hút đông đảo bà con đến xem.

Ông Sơn Hoàng Xinh – người đóng vai chính của ĐNT Chông Prêk trước đây – kể: “Ngày xưa đoàn tham gia hội diễn đều đoạt giải xuất sắc. Hàng năm, mùa khô đoàn đi biểu diễn suốt, mùa mưa mới quay về. Tất cả diễn viên, nhạc cụ và trang thiết bị phục vụ đều do một tay chú Nê lập nên. Chú ấy hướng dẫn diễn viên, nhạc công rất kỹ, từ cách đàn đến cách biểu diễn”.

 

 

 Ông Liêu Si Nê và các loại nhạc cụ ông đã gìn giữ mấy chục năm.

Theo Trưởng phòng VHTT huyện Trần Đề Thạch Văn Mến, không chỉ đứng ra lập ĐNT, ông Nê còn vừa đóng vai diễn dù kê, vừa chơi nhiều loại nhạc cụ như nhạc cụ phục vụ lễ cưới, nhạc ngũ âm, nhạc Basăc (phục vụ trong hát dù kê)… Giờ đây, tuổi già ông vẫn một lòng truyền nghề cho lớp trẻ ở vùng quê.

80 tuổi, ông Nê vẫn minh mẫn, khoẻ mạnh. Hàng ngày, ông vẫn đi rẫy trồng màu để lo cuộc sống. Ông Nê tâm sự: “Bữa nay, trời mưa lớn nên tôi mới ở nhà và tụ tập mấy tay đàn về hoà tấu, uống trà chơi. Đến giờ, tôi vẫn tiếc vì không giữ được đoàn dù kê chính tay tôi lập nên. Cuộc sống của mỗi diễn viên đều khó khăn nên ai cũng phải bươn chải lo cuộc sống”.

Ông Nê lớn lên trong một gia đình có cha là người chơi nhạc nổi tiếng. Ông được cha chỉ dẫn cách chơi từng loại đàn. Năm 18 tuổi, ông đã trở thành tay chơi nhạc cụ nổi tiếng trong đội nhạc của cha mình ở phum Chông Prêk.

Không thoả mãn, ông còn tìm đến 2 người thầy để học thêm nhạc ngũ âm, nhạc L’khon Basăc… Ông Nê nhớ lại: “Hồi xưa nhạc cụ truyền thống và dù kê được bà con Khmer quý lắm! Không có đội nhạc thì không thể tổ chức đám cưới. Vì vậy, bắt đầu từ mùa khô đội nhạc đi biểu diễn suốt. Còn bây giờ, các đám cưới hầu như không thấy bóng dáng đội nhạc cụ truyền thống. Nếu tôi không truyền dạy cho con cháu, chắc chắn nhạc cụ truyền thống ở Chông Prêk dần dần bị mai một”.

Từ suy nghĩ này, sau khi giải tán ĐNT Chông Prêk, ông vẫn giữ được một đội nhạc cụ truyền thống và đội Chhăy-dăm hoạt động thường xuyên đến nay. Hàng ngày, cứ đúng 18h, ông Nê bắt tay vào dạy cách chơi nhạc cụ cho con cháu ở phum sóc…

Ông Nê còn biết làm các loại nhạc cụ như trống Chhăy-dăm, đàn cò, đàn khưm… để phục vụ cho đội nhạc. Cầm cây đàn cò kéo một đoạn nhạc, ông Nê tâm sự: “Bây giờ niềm vui lớn nhất của tôi là con và cháu trai đều biết chơi nhạc cụ, múa Chhăy-dăm để tiếp nối nghề gia truyền cha ông để lại”.

http://laodong.com.vn/van-hoa/mot-doi-dam-me-nghe-thuat-dan-toc-khmer-236073.bld

 

LAM ANH : Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014: Vắng bóng nghệ nhân lão thành


Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014: Vắng bóng nghệ nhân lão thành

Báo TTVH – 20/08/2014 07:50

26 đơn vị đến từ 12 tỉnh thành với 132 tiết mục sẽ tham dự Liên hoan ca trù toàn quốc 2014, diễn ra từ 26-29/8 tại Viện Âm nhạc, Hà Nội. Đây là sự kiện thuộc Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy di sản Ca trù.

Một buổi biểu diễn của CLB Ca trù Thăng Long – một trong những đại diện của Hà Nội tham dự liên hoan

Năm nay, Liên hoan sẽ vắng bóng các nghệ nhân lão thành trên sân khấu, “nhường chỗ” cho các lớp nghệ sĩ trẻ (ca nương, kép đào, giọng hát) kế cận. Bên cạnh đó, nhiều đổi mới trong liên hoan không chỉ đem đến những tiết mục, giọng hát và phong cách ca trù đương thời mà còn thể hiện sự “kết nối” với Nghị định 62/2014NĐ-CP (vừa có hiệu lực ngày 7/8) về quy định xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể. Cụ thể, giải thưởng năm nay sẽ tập trung dành cho các cá nhân như kép đàn, ca nương, đặc biệt là giải triển vọng dành cho ca nương dưới 15 tuổi.

Lam Anh
Thể thao & Văn hóa

http://www.baomoi.com/Lien-hoan-Ca-tru-toan-quoc-2014-Vang-bong-nghe-nhan-lao-thanh/52/14614008.epi

THỦY HIỀN : Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014


Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014

CAND Portal – 19/08/2014 20:59 2 tin đăng lại

Ngày 19/8 tại Hà Nội, Viện Âm nhạc đã tổ chức họp báo Liên hoan ca trù toàn quốc 2014.

Liên hoan do Viện âm nhạc kết hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh thành có di sản Ca trù tổ nhằm mục đích đánh giá kết quả bảo tồn nghệ thuật ca trù trong 5 năm (2010 – 2014) như đã cam kết với UNESCO.Theo Nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, Tổng đạo diễn kiêm Cố vấn chuyên môn của Liên hoan ca trù toàn quốc 2014, Liên hoan năm nay sẽ tập trung đầu tư và giới thiệu lớp ca nương và tay đàn trẻ cũng như các tiêu chí xét giải cũng đánh giá đến việc giữ gìn và truyền giao nghệ thuật hát Ca trù của các thế hệ nghệ nhân kế cận.

Các chương trình nghệ thuật trong khuôn khổ liên hoan sẽ được dàn dựng trong khoảng thời gian tối đa là 30 phút và đánh giá dựa trên 5 tiêu chú: không gian Ca trù, giọng hát Ca trù hay, tay đàn Ca trù giỏi, giọng hát Ca trù triển vọng và tay đàn Ca trù triển vọng.

Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014 diễn ra từ ngày 26-29/8/2014 tại Hà nội với sự tham gia của 26 đơn vị trực thuộc 12 tỉnh thành

Thủy Hiền

http://cand.com.vn/vi-vn/vanhoa/2014/8/241489.cand

TRANG NHÀ PHÒNG TRÀ TIẾNG XƯA / VŨ XUÂN HÙNG & ĐINH THỊ XUÂN HÒA, VIETNAM


http://www.phongtratiengxua.com/

 

Phòng trà Tiếng Xưa | Tiếng Xưa Music & Café
Địa chỉ: 442 Cao Thắng, Phường 12, Quận 10, TP.HCM
Điện thoại: (08)39797240 – Hotline: 0916.468.588 – 0945.86.66.86 – 0903.911.629
Email: phongtratiengxua@gmail.com
Website: www.phongtratiengxua.com | Đăng nhập
Vui lòng gọi điện đặt bàn trước để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn!
Chịu trách nhiệm: Đinh Thị Xuân Hòa – NS: Vũ Xuân Hùng
Copyright © 2014 · Collected and Designed Website by: Đinh Thị Xuân Hòa ·
in chat luong cao, giay my thuat, in thiep, in buu thiep, in bao li xi, in giay my thuat, in cong nghe cao, in cao capin giay my thuat, in danh thiep, in card visit, in nhanh danh thiep, in danh thiep nhanh

Vũ Xuân Hùng Xuân Hòa
Phòng Trà Ca Vũ Nhạc Tiếng Xưa
442 Cao Thắng ( nối dài ) Quận 10 HCMC
Điện Thoại : 08.3.9797240
Cell : 0903.911.629 Fax : 3832.6687
E.mail:vuxuanhungxuanhoa@gmail.com

 

HOÀNG LAN ANH : XÉT TẶNG NGHỆ NHÂN NHÂN DÂN : ĐÁNH ĐỐ NGƯỜI ĐƯỢC XÉT TẶNG


Xét tặng Nghệ nhân Nhân dân: Đánh đố người được xét tặng

 

Việc phong tặng các danh hiệu nghệ nhân được tiến hành theo cơ chế xin – cho chứ không phải sự chủ động của nhà nước với những người gìn giữ di sản văn hóa dân tộc

Sau nhiều năm soạn thảo, Nghị định số 62/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân (NNND), Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể đã được ban hành và có hiệu lực từ ngày 7-8-2014. Tuy nhiên, dù đã có thời gian soạn thảo rất dài, rất nhiều hội thảo góp ý được tổ chức từ các bộ – ngành trung ương đến địa phương nhưng những nội dung bị cho là thiếu hợp lý và bất cập vẫn còn nguyên vẹn.
 
Quy định bất khả thi
 
Theo quy định, danh hiệu NNND, NNƯT được phong tặng cho các công dân Việt Nam đang nắm giữ, truyền dạy và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể thuộc các loại hình: tiếng nói, chữ viết; ngữ văn dân gian; nghệ thuật trình diễn dân gian; tập quán xã hội và tín ngưỡng; lễ hội truyền thống; tri thức dân gian… Các nghệ nhân được phong tặng danh hiệu phải có tài năng nghề nghiệp đặc biệt xuất sắc; có cống hiến to lớn, tiêu biểu cho sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong phạm vi cả nước (đối với NNND) hoặc của địa phương (đối với NNƯT), thể hiện ở việc nắm giữ kỹ năng, bí quyết thực hành di sản văn hóa phi vật thể, có thành tích, giải thưởng, sản phẩm tinh thần hoặc vật chất có giá trị cao (đối với NNND) và có giá trị (đối với NNƯT) về lịch sử, văn hóa, khoa học, nghệ thuật, thẩm mỹ, kỹ thuật.
 
Nghệ nhân đàn đáy Nguyễn Phú Đẹ. Ảnh: Hoàng Nguyên
Nghệ nhân đàn đáy Nguyễn Phú Đẹ. Ảnh: Hoàng Nguyên
 
Theo nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền, Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam, trong văn hóa nghệ thuật truyền thống, nghệ nhân vốn là danh xưng được xã hội mặc nhiên công nhận đối với những tài năng hoạt động gìn giữ di sản. Việc chia danh hiệu thành NNND và NNƯT trong nghị định là không cần thiết vì nó không phù hợp thực tiễn hoạt động của nghệ nhân các loại hình di sản. Thêm vào đó, các tiêu chuẩn của danh hiệu cũng cho thấy nhiều điều bất cập với thực tiễn hoạt động của các nghệ nhân. Nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền phân tích việc các nghệ nhân phải có học trò, có thành tích và giải thưởng là không thực tế bởi từ bao đời nay, sự tồn tại của nhiều loại hình di sản luôn ở mức nguy cơ báo động do không có người kế tục. “Người ta không thích học thì các cụ không có học trò” – ông nói.
 
Ngoài ra, việc phải có giải thưởng mới được xét tặng là không phù hợp thực tiễn. “Ở phía Nam, nhắc đến đờn ca tài tử là nhắc đến những cái tên Bảy Bá, Ba Tu, Văn Giỏi, ai cũng biết đó là những bậc thầy về đàn, những danh cầm nổi tiếng nhưng người ta đâu có tham gia những cuộc thi để lấy giải thưởng. Cụ Nguyễn Phú Đẹ cũng là bậc thầy về đàn đáy, danh cầm ca trù cuối cùng còn lại của lớp nghệ nhân thế kỷ XX nhưng có đi thi bao giờ đâu mà lấy giải thưởng làm hồ sơ xin tặng danh hiệu NNND” – ông Hiền phân tích. Chuyên gia này cũng cho biết nghệ nhân hát kể trường ca các tộc Tây Nguyên hiện nay chỉ còn số lượng đếm trên đầu ngón tay, việc kêu gọi thanh niên nghe họ hát đã khó chứ chưa nói đến việc có học trò theo nghiệp?
 
Cũng theo quy định này, muốn trở thành NNND, người thực hành di sản trước đó buộc phải đạt danh hiệu NNƯT. Như vậy, lớp các bậc nghệ nhân lão thành hiện nay đã ở tuổi 80-90, giả sử các cụ muốn trở thành nghệ nhân cấp “nhân dân” thì trước nhất phải là NNƯT, điều đó thật bi hài với tuổi đời của các cụ. Một bất cập nữa cũng được các chuyên gia chỉ ra là các NNND phải “phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong phạm vi cả nước” trong khi phần lớn các di sản mang tính khu biệt vùng miền, chẳng hạn đờn ca tài tử ở phía Nam, ca trù, hát xoan… ở phía Bắc thì chắc chắn các NNƯT sẽ không thể có cơ hội được xét tặng danh hiệu NNND bởi họ không thể thực hiện được mục tiêu “phát huy giá trị di sản” trong “phạm vi cả nước”.
 
Thủ tục phức tạp
 
Để được phong tặng danh hiệu này, các nghệ nhân phải làm (hoặc nhờ làm hồ sơ). Trong đó, bên cạnh bản khai thành tích còn có các tài liệu như băng, đĩa tư liệu mô tả chuyên môn, tri thức mà nghệ nhân nắm giữ; bản sao có công chứng các quyết định tặng thưởng huân, huy chương, giải thưởng, bằng khen… Các hồ sơ phải qua 3 cấp xét duyệt là huyện, tỉnh, nhà nước.
 
Thủ tục phức tạp của việc xét tặng danh hiệu nghệ nhân đã khiến nhiều chuyên gia thẳng thắn chỉ ra là không hợp lý. Những nội dung không phù hợp này đã được các đại biểu nêu ra trong các cuộc hội thảo góp ý cho nghị định trước đó nhưng dường như không được tiếp thu. GS Hoàng Chương, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Nghiên cứu văn hóa dân tộc, cho rằng thủ tục rườm rà khiến người đáng được tôn vinh nản chí. Đa số nghệ nhân là người lao động ở nông thôn, họ yêu nghề, giữ nghề nên yêu cầu họ khai hồ sơ thì phải hết sức đơn giản.
 
Nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền cho rằng với lượng lớn các nghệ nhân cao tuổi, đặc biệt nghệ nhân các dân tộc thiểu số mà hiện rất nhiều người còn chưa biết chữ, việc làm thủ tục xin phong danh hiệu sẽ khó khăn đến nhường nào. Ở đây, cũng thấy rõ việc phong tặng được tiến hành theo cơ chế xin – cho chứ không phải sự chủ động của nhà nước với những người gìn giữ di sản văn hóa dân tộc.
 
PGS Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Di sản văn hóa Việt Nam, cho rằng phải đặt tài năng và cống hiến lên trên hết. “Sự suy tôn của cộng đồng là quan trọng nhất, làm được điều này thì sẽ không có sự xin – cho” – PGS Bài nói.
 
Cơ quan quản lý đùn đẩy
 
Cục Di sản và Vụ Thi đua – Khen thưởng, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL), đơn vị trực tiếp soạn thảo Nghị định 62, chưa có câu trả lời rõ ràng khi được hỏi về những quy định bất cập vẫn tồn tại trong nghị định này. Ông Phùng Huy Cẩn, Vụ trưởng Vụ Thi đua – Khen thưởng, cho hay Cục Di sản chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng nghị định, Vụ Thi đua – Khen thưởng chỉ tham gia nên muốn có thông tin cụ thể thì hỏi Cục Di sản. Liên lạc với lãnh đạo Cục Di sản, ông Nguyễn Thế Hùng, Cục trưởng Cục Di sản, cho biết đang bận họp và chỉ sang Phòng Di sản phi vật thể. Ngoài ra, ông Hùng sẽ đi công tác nên không thể gặp được phóng viên vào hôm sau.
 
Một đại diện của Phòng Quản lý di sản, Sở VH-TT-DL Hà Nội cho biết vừa nhận được kế hoạch xét tặng danh hiệu NNND, NNƯT lần thứ nhất năm 2015 của Bộ VH-TT-DL. Theo vị này, vì mới nhận được hướng dẫn nên cũng chưa thể lường trước sẽ gặp khó khăn như thế nào.
 
 
Theo Hoàng Lan Anh
Người lao động

HÀ HƯƠNG : 3,5 tỉ đồng bảo tồn ca trù


3,5 tỉ đồng bảo tồn ca trù

14/10/2011 04:01 (GMT + 7)
TT – Đó là kinh phí dự kiến của một đề án nhiều tham vọng về “Nghiên cứu, truyền dạy, phát huy và kiểm kê ca trù năm 2012” trên quy mô toàn quốc do Viện Âm nhạc đề xuất, được công bố tại hội nghị Kiểm kê di sản văn hóa ca trù 2009-2010 tại Hà Nội ngày 13-10.

Theo dự án này, Viện Âm nhạc dự kiến tiến hành biên soạn và xuất bản hai cuốn Những điệu hát ca trù phổ thông (có đĩa nhạc kèm theo) và cuốn Tổng tập ca trù xưa và nay. Bên cạnh đó, viện sẽ mở bốn lớp học ca trù ở các địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Hà Tĩnh và TP.HCM. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng con số 3,5 tỉ đồng quá nhỏ bé để bảo tồn ca trù khi lớp nghệ nhân cứ mai một dần, câu lạc bộ ca trù nhiều nhưng không hoạt động, không biểu diễn.

Báo cáo của Sở VH-TT&DL Hà Nội nêu rõ: một số cá nhân có lẽ dự đoán bộ môn này sẽ được sự quan tâm của quốc tế nên nhanh chóng “đi tắt, đón đầu” thành lập câu lạc bộ, nhóm ca trù. Vì thế, Hà Nội có thể được coi là nơi có phong trào ca trù phát triển nhất và có nhiều câu lạc bộ, nhóm hoạt động. Nhưng thực tế số đào nương, kép đàn, trống chầu đông về số lượng, trẻ về tuổi tác nhưng kém về chất lượng. Và nghịch lý của sự phát triển ca trù chính là “người sành nghe thậm chí còn ít hơn người làm nghề”, nên nhiều khi cũng chẳng có mấy người đồng cảm chịu nghe ca trù.

Hai năm kiểm kê ca trù nhưng rất nhiều ý kiến đều cho rằng ca trù ngoài cái vỏ di sản thì vẫn giẫm chân tại chỗ, thậm chí vì chạy theo số lượng mà chất lượng ngày càng đi xuống.

HÀ HƯƠNG

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/460380/35-ti-dong-bao-ton-ca-tru.html

HÀ HƯƠNG : Thiếu thầy, thiếu cả người nghe ca trù


Thiếu thầy, thiếu cả người nghe ca trù

18/10/2011 01:54 (GMT + 7)
TT – Những hàng ghế vắng người, những lời than lớp ca nương trẻ hát sai nhiều quá khiến sân khấu lộng lẫy của Liên hoan ca trù toàn quốc 2011 (diễn ra từ ngày 13 đến 16-10 tại Viện Âm nhạc, Mỹ Đình, Hà Nội) trở nên lạc lõng.

Ca nương nhí Thu Hà (9 tuổi) đoạt giải triển vọng tại Liên hoan ca trù toàn quốc 2011 – Ảnh: Hà Hương

>> 3,5 tỉ đồng bảo tồn ca trù
>> Có câu lạc bộ ca trù không biết gì về ca trù!

Nghe ca trù tại liên hoan cho người ta cảm giác: sau ba năm trở thành di sản, dường như ca trù vẫn giẫm chân tại chỗ trong nỗ lực tìm lại hào quang của chính mình.

“Chất lượng so với liên hoan mấy năm về trước cũng chẳng có gì thay đổi. Có người chất giọng tốt đấy nhưng hát không ra khuôn khổ của ca trù. Khuôn khổ không phải cái tự nhiên mà có, phải học, phải mài giũa mới nên. Âu cũng chỉ là đi thi để… rút kinh nghiệm thôi”, nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị Chúc thở dài nói vậy. Nỗi niềm của người nghệ nhân ca trù già cứ đeo đẳng theo bà suốt những ngày liên hoan. Bà bảo nghề này quý lắm, phải giữ lại cho con cháu nhưng “nhìn bọn trẻ hát ca trù lại lo”. “Người ta còn mải bươn chải kiếm tiền đâu có nhiều thời gian cho ca trù, thành ra cứ gọi là ca nương chứ chỉ biết mấy bài đơn giản, thầy thợ thì chẳng có, chỉ học trên băng đĩa thôi”.

Nỗi lo của bà Chúc cũng dễ nhìn thấy khi hàng loạt ca nương kép đàn tham gia liên hoan đều “nhảy” từ quan họ hay chèo sang. Một ca nương sau buổi thi tất tả thay quần áo chạy xe máy từ Hà Nội xuống tận Hải Dương vì lý do “đã nhận lời ở một buổi biểu diễn chèo, vì mình là diễn viên chèo trong đoàn nghệ thuật của tỉnh”. Thành ra trên sân khấu ca trù thi thoảng lại xuất hiện những vạt áo mớ ba mớ bảy, tóc vấn cao và ca nương thì hát ca trù mà người nghe cứ thấy na ná như… chèo.

Cần mẫn hơn rất nhiều người khác, ba ngày liên hoan, bất kể chiều tối, nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ vẫn có mặt dưới hàng ghế khán giả. Nghe nhiều là thế nhưng khi được hỏi, người nghệ nhân già cũng cười buồn: “Bây giờ đi hát, không gian đẹp thế này, quần áo đẹp đẽ thế này, đáng ra phải hát hay hơn mới đúng, đằng này lại dở quá”.

Cái khó của ca trù theo trần tình của những người trong cuộc là thiếu thầy truyền dạy. Nếu như hơn 20 năm trước, thuở ca nương Bạch Vân bắt đầu theo ca trù, vẫn có thể tìm đến nhà nghệ nhân Quách Thị Hồ, NSƯT Kim Đức, nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc… xin học thì bây giờ rất khó tìm thầy truyền dạy trực tiếp. Chính nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc cũng thừa nhận: cái khó nhất của ca trù là người dạy.

Ngày xưa chỉ học ca trù theo lối chân truyền, nhưng bây giờ còn mấy nghệ nhân để mà truyền dạy? Ca nương Trần Thị Cảnh (CLB ca trù Cổ Đạm, Nghi Xuân, Hà Tĩnh) cho biết: “Các nghệ nhân phần lớn tuổi đã ngoài 80, sức khỏe yếu nên thời gian dạy trực tiếp cho ca nương trẻ cũng rất ít. Chúng tôi phải bổ sung các buổi học do ca nương lớp trước hướng dẫn, học qua băng đĩa và các ghi chép của các cụ”.

Một nghệ nhân ca trù ở Hà Nội than rằng tìm thầy dạy đã khó, tìm người nghe còn khó hơn. “Một canh hát ca trù quanh đi quẩn lại chỉ một vài người quen và một số khách Tây đến vì tò mò”, nghệ nhân này nói. Xem qua liên hoan ca trù toàn quốc cũng đủ thấy ca trù dường như vẫn là chuyện “trong nhà hát cho nhau nghe”.

Để duy trì sự sống cho ca trù, theo GS Tô Ngọc Thanh – chủ tịch Hội Văn hóa văn nghệ dân gian VN, chúng ta cần phải có một quỹ đào tạo riêng và muốn có người nghe ca trù thì trước hết phải làm cho họ hiểu ca trù thế nào. “Chúng tôi đang đề xuất Đài truyền hình VN nên dành một thời lượng nhất định để các nhà nghiên cứu có thể nói về nhịp phách, về cách “đổ hột” của đào nương”, ông nói.

HÀ HƯƠNG

56 giải thưởng cho… 23 đoàn

Trong đêm bế mạc Liên hoan ca trù toàn quốc 2011 tối 16-10 tại Hà Nội, “kho” giải gồm 56 giải thưởng lớn bé đã được trao cho 23 đoàn tham dự, gồm năm giải hát cửa đình, ba giải hát cửa quyền, bốn giải hát thi, sáu giải hát chơi, hai giải hát tổ nghề, tám giải cho đơn vị có tiết mục tiêu biểu, bốn giải giọng hát hay, hai giải đàn giỏi, giải triển vọng, giải cho ca nương già nhất…

Trong rất nhiều tranh cãi về kết quả liên hoan, một trường hợp giành được sự đồng thuận của người nghe, người chấm và người hát ca trù là ca nương nhí Nguyễn Thị Thu Hà (9 tuổi) ở CLB ca trù Cổ Đạm (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) với giọng hát bẩm sinh, lối hát khuôn khổ đã giành giải triển vọng.

H.HƯƠNG

http://tuoitre.vn/van-hoa-giai-tri/460924/thieu-thay-thieu-ca-nguoi-nghe-ca-tru.html

This blog is focused on Trân Quang Hai