MAI CHÂM : Liên hoan ca trù 2014: đột phá nhờ các tác phẩm mới


Thứ Sáu, 29/08/2014 – 00:48

Liên hoan ca trù 2014: đột phá nhờ các tác phẩm mới

(Dân trí) – Nhiều tác phẩm ca trù mới mang chủ đề biển đảo, ca ngợi những người lính hải quân và đời sống nông thôn thời đại mới… góp mặt tại liên hoan ca trù toàn quốc 2014.

Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014 đang diễn ra tại Viện Âm nhạc – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (CC2-Khu đô thị mới Mỹ Đình, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội). Liên hoan thu hút hơn 300 nghệ sĩ đến từ 25 đơn vị, câu lạc bộ ca trù của 12 tỉnh, thành phố tham gia.

Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014
Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014

Liên hoan ca trù được tổ chức theo hình thức thi tài. BTC đánh giá các màn trình diễn dựa trên năm tiêu chí: không gian ca trù, giọng hát ca trù hay, tay đàn ca trù giỏi, giọng hát ca trù triển vọng và tay đàn ca trù triển vọng.

Điểm mới của liên hoan ca trù năm nay so với các năm trước là việc nhiều tác phẩm mới được sáng tác mang tới dự liên hoan. Đây là một tín hiệu đáng mừng của ca trù Việt Nam bởi loại hình nghệ thuật này rất ít tác phẩm mới, các nghệ sĩ hầu như chỉ diễn lại những sáng tác đã có từ hàng trăm năm trước.

“Liên hoan ca trù năm nay vượt bậc về trình độ của các nghệ sĩ, về đề tài, nội dung, thể loại và phong cách biểu diễn. Các đoàn nghệ sĩ tham gia liên hoan phải hát được ít nhất 5 bài trong số 15 bài kinh điển mới vượt qua vòng loại. Nếu so với các năm trước thỉnh thoảng mới có người hát được những bài thét nhạc, bài “Tỳ bà hành” thì năm nay đoàn nào cũng có người hát được. Đáng quý hơn nữa là các nghệ sĩ thể hiện đúng các sắc thái, kĩ thuật của ca trù”, Tiến sĩ Nguyễn Bình Định, Viện trưởng Viện Âm nhạc, Trưởng BTC nhận xét về chất lượng Liên hoan ca trù toàn quốc 2014.

Điều mà ông Định tâm đắc nhất là việc Liên hoan ca trù năm nay có rất nhiều tác phẩm mới. Những sáng tác mới với nhiều đề tài phong phú sẽ là nguồn dinh dưỡng nuôi sống môn nghệ thuật ca trù. “Xưa nay, đề tài của ca trù chỉ xoay quanh các vấn đề về nhân tình thế thái, đạo lý, tình duyên… nhưng năm nay đã có những tác phẩm mới sáng tác mang chủ đề thời sự hiện đại: khẳng định chủ quyền biển đảo, ca ngợi những người lính hải quân và đời sống nông thôn mới… Tất nhiên những tác phẩm mới đều phải dựa trên làn điệu vốn có của ca trù từ xưa nhưng đối với môn nghệ thuật ít có nhiều biến động như ca trù thì đây là một bước đột phá. Để khuyến khích các tác giả, Liên hoan sẽ trao giải cho những tác phẩm mới xuất sắc”.

Ngoài ra, Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014 cũng quy tụ rất nhiều nghệ sĩ trẻ, trog đó, người trẻ nhất mới chỉ 4 tuổi. Người cao tuổi nhất trong các đoàn diễn đã gần 90 tuổi. Sự phát triển nối tiếp của lớp măng non thông qua việc học hỏi từ những nghệ sĩ gạo cội được các nhà chuyên môn đánh giá rất cao.

Nghệ sĩ ca trù 9x Thùy Chi biểu diễn 36 giọng
Nghệ sĩ ca trù 9x Thùy Chi biểu diễn “36 giọng”

“Chúng tôi mong rằng công tác truyền bá ca trù phải ngày càng mạnh hơn nữa. Ca trù là một thể loại dân ca đặc biệt, có thể gọi là dân ca thính phòng cổ điển bởi làn điệu và ca từ đều có từ rất lâu đời, kén người nghe. Muốn truyền đạt được cho các thế hệ ngày nay nghe hiểu đã khó, làm sao để các bạn trẻ cảm được cái hay, cái quý của ca trù càng khó hơn.

Vì vậy, chúng ta phải có thêm nhiều chương trình biểu diễn, đưa ca trù vào các chương trình nghệ thuật, biểu diễn tại các điểm du lịch… Ở các địa phương có loại hình ca trù phải có kế hoạch phát triển hàng năm, cung cấp kinh phí, phong tặng danh hiệu nghệ nhân…”, ông Nguyễn Bình Định nhận xét.

Tháng 10/2009, ca trù đã chính thức được UNESCO ghi danh vào “Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại”. Nhận danh hiệu này, Việt Nam đã kí vào cam kết sẽ bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật dân gian ca trù. Để hiện thực hóa cam kết, các hoạt động tuyên truyền mang tầm quốc gia như Liên hoan ca trù chính dịp để các nghệ nhân, nghệ sỹ thể hiện khả năng sáng tạo, trình diễn và truyền dạy nghệ thuật ca trù trong đời sống hiện đại.

Lễ tổng kết và trao giải Liên hoan ca trù toàn quốc sẽ diễn ra vào tối 29/8 tại Viện Âm nhạc.

Mai Châm

http://dantri.com.vn/van-hoa/lien-hoan-ca-tru-2014-dot-pha-nho-cac-tac-pham-moi-936722.htm

DUNG TRẦN : 5 Dòng Kẻ đến thăm và hát tặng nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý


Văn hóa

Thứ Sáu, 29/08/2014 – 14:27

5 Dòng Kẻ đến thăm và hát tặng nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý

(Dân trí) – Nhìn cảnh nhạc sĩ tài hoa nổi tiếng với những bài hát gắn liền bao thế hệ người Việt như “Dư âm”, “Mẹ yêu con”, “Dáng đứng Bến Tre”… cô đơn quạnh quẽ lúc bóng ngả chiều tà cùng nỗi đau bệnh tật, chật vật về kinh tế, nhóm 5 DK không khỏi xúc động.

Ngày 26/8 , nhóm 5 Dòng Kẻ (5DK) đã ghé thăm nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, cây đại thụ của âm nhạc Việt Nam, một nhạc sĩ tài hoa nổi tiếng với những bài hát đã gắn liền với bao thế hệ người Việt : Dư âm, Mẹ yêu con, Dáng đứng Bến Tre, Người đi xây Hồ Kẻ Gỗ, Một khúc tâm tình người Hà Tĩnh…

Đặc biệt, đi cùng nhóm 5DK là gia đình của thành viên Thùy Linh . Bà Nguyễn Thị Bảy, Bà của ca sĩ Thùy Linh chính là mối tình khắc cốt ghi tâm đã tạo nên cảm hứng để nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý viết nên bài hát Dư âm nổi tiếng.

Nhóm 5DK  đã tìm đến nhà nhạc sĩ  Nguyễn Văn Tý qua địa chỉ ghi trên bì thư mà ông đã gửi cho bà của ca sĩ Thùy Linh cách đây hơn 10 năm.  Căn hộ nhỏ bé của nhạc sĩ nằm trong một con hẻm nhỏ ở đường Trần Khắc Chân, Quận 1, TPHCM.

Bì thư nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý gửi cho Bà ca sĩ Thùy Linh

Tiếp đón nhóm 5DK và gia đình của “người tình” năm xưa, ông hăm hở ngồi dậy dù khắp thân thể  đau nhức do nhiều căn bệnh hành hạ:  3 lần bị tai biến, tắc nghẽn mạch máu não, hư thận, dạ dày và bị bệnh về tiền liệt tuyến…

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý ở tuổi bóng ngả chiều tà cùng nỗi đau bệnh tật, chật vật kinh tế

Ông hồi tưởng kể lại những bóng hồng đã đi qua cuộc đời mình, trong đó có Bà Bảy. Ông yêu thương phụ nữ theo cách của riêng ông, đắm đuối và tôn thờ, thậm chí “không dám chạm vào họ vì sợ làm họ đau”. Có những mối tình bất thành nhưng mãi mãi để lại trong ông những hồi tưởng kéo dài cả cuộc đời. Dư âm vì thế còn sống mãi…

Hình bà Nguyễn Thị Bảy, mối tình “Dư âm” khắc khoải của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý

Đến thăm nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, ngoài sự chia sẻ về tài chính, nhóm 5DK còn mang theo đàn để hát cho nhạc sĩ nghe bài hát Dư âmMẹ yêu con. Nhạc sĩ đã hào hứng hát theo, đôi lúc còn giơ tay “chỉ huy” lên xuống. Ai hát sai lời thì ông nhắc ngay. Tất cả đều có chung một suy nghĩ rằng ông có một tâm hồn đa cảm và tuy cao tuổi nhưng vẫn còn rất tuệ mẫn.

5 Dòng Kẻ đang ngồi đàn hát tặng nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý

5 Dòng Kẻ và người thân chụp ảnh kỷ niệm với nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý

Nhìn cảnh nhạc sĩ cô đơn quạnh quẽ lúc bóng ngả chiều tà cùng với nỗi đau bệnh tật và chật vật về kinh tế, nhóm 5 DK và gia đình không khỏi xúc động và tự hỏi, lẽ ra một tượng đài âm nhạc như ông với những đóng góp lớn lao cho đất nước, phải có chế độ đãi ngộ thật xứng đáng. Những bài hát do ông sáng tác đã động viên, cỗ vũ bao thế hệ người Việt vượt qua khó khăn gian khổ để vươn lên. Ấy thế mà, một tháng ông chỉ nhận được một vài triệu trợ cấp ít ỏi. Nhóm 5DK kính mong sự đóng góp thiện nguyện về tài chính của những nhà hảo tâm cũng như cả sự chia sẻ, động viên về mặt tinh thần cho nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý. Nhạc sĩ rất mong được gặp gỡ trò chuyện để không cảm thấy buồn tủi, lẻ loi trong 4 bức tường chật hẹp của căn phòng chỉ chừng 10m2.

Căn nhà nhỏ bé nơi nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đang sinh sống

Ca sĩ Bảo Lan, nhóm 5DK chia sẻ: “Khi chúng tôi ra về, ông đã nắm tay từng người và nói với ánh mắt rưng rưng: Cảm ơn các con đã cho Bác những phút giây vui vẻ. Các con về nhé… Tôi chợt nhận ra rằng, đằng sau vẻ ngoài của một cụ già 91 tuổi là một tâm hồn tràn đầy cảm xúc. Trái tim của người nghệ sĩ vốn nhạy cảm, khi tuổi già đến lại càng dễ tổn thương. Trong cuộc sống khốn khó của mình, ông vẫn luôn khát khao được chia sẻ mọi mặt của cuộc sống, cả về vật chất và tinh thần để vượt qua những đau đớn của bệnh tật và sống nốt những năm tháng của tuổi già cô đơn…Chúng tôi mong mỗi người hãy gửi đến ông một sự sẻ chia, để trước khi về với đất Mẹ ông còn được nở một nụ cười hạnh phúc trong sự yêu thương của bao người…”

Mọi sự đóng góp, sẻ chia xin gửi về địa chỉ  nhà của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý ở số 94/19 , đường Trần Khắc Chân, Quận 1, TPHCM. Số điện thoại : 08.8436169

Dưới đây là  video clip nhóm 5 Dòng Kẻ hát tặng nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý bài “Dư Âm”:

:

Dung Trần

http://dantri.com.vn/van-hoa/5-dong-ke-den-tham-va-hat-tang-nhac-si-nguyen-van-ty-936907.htm

Nghê – Sấu, linh vật Việt trong dòng chảy thời gian


Nghê – Sấu, linh vật Việt trong dòng chảy thời gian
Thứ năm, 28/08/2014 – 04:18 PM (GMT+7)
[+] Cỡ chữ: Mặc định
Thành bậc sấu đá, thời Lý thế kỷ 11-12, tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Thành bậc sấu đá, thời Lý thế kỷ 11-12, tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

NDĐT – Sau khi có chủ trương bảo tồn văn hoá Việt bằng việc loại bỏ những linh vật ngoại lai, nhiều người băn khoăn, chưa hiểu về linh vật Việt. Chúng tôi xin giới thiệu phóng sự ảnh của tác giả Nguyễn Hoài Nam, với chuyên đề nghê và sấu, hai linh vật mang đậm bản sắc Việt trong suốt chiều dài từ thế kỷ 11-12 cho đến thế kỷ 19-20 để độc giả tham khảo.

Con sấu trang trí thành bậc đã xuất hiện ở Việt Nam từ hàng nghìn năm nay, phát triển qua các thời kỳ Lý, Trần, Hồ. Sau khi nhà Hậu Lê đánh đuổi được quân Minh xâm lược, hình tượng con sấu biến mất dần, thay vào đó là hình tượng con nghê. Đặc biệt từ thời nhà Mạc trở về sau, con nghê xuất hiện với mật độ dày đặc, nhất là thời Lê Trung Hưng, gắn liền với sự phát triển của đình làng Việt Nam. Từ chức năng ban đầu là con vật canh cửa, con nghê đã tiến vào đình làng, ngồi chầu trên khán thờ là nơi linh thiêng nhất của ngôi đình. Rồi nó xuất hiện trên những bộ vì cốn, trên trang trí cửa võng… với muôn hình vạn trạng. Nghê chỉ đứng sau rồng về tần suất xuất hiện trên điêu khắc đình làng, đặc biệt là giai đoạn Lê Trung Hưng. Sau đây xin giới thiệu một số hình ảnh những linh vật sấu, nghê… đã và đang tồn tại ở nước ta trong hàng trăm năm nay:

Sấu đá thời Lý thế kỷ 11-12. Đây là hiện vật duy nhất còn tương đối nguyên vẹn. Các hiện vật khác cùng loại đều đã bị sứt vỡ hoặc mất đầu.

Thành bậc kiến trúc chạm sấu đá và chim phượng thời Lý, thế kỷ 12 ở chùa Hương Lãng, Hưng Yên. Đây là ngôi chùa còn giữ được nhiều thành bậc thời Lý dạng này nhất tính đến nay.

Thành bậc sấu đá và chim phượng thế kỷ 11-12 thời Lý, tại chùa Bà Tấm, Gia Lâm, Hà Nội.

Thành bậc sấu đá chùa Phổ Minh, Nam Định thời Trần thế kỷ 13.

Thành bậc sấu đá thời Hồ thế kỷ 14, thành nhà Hồ, Thanh Hóa.

Với sự phát triển của đình làng, con nghê đã đi vào kiến trúc đình làng, trở thành một mô típ quan trọng trong trang trí kiến trúc. Nghê thời Mạc ở Đình Thổ Hà, Bắc Giang thế kỷ 16.

Thế kỷ 17-18 được đánh giá là giai đoạn phát triển đỉnh cao của điêu khắc đình làng, nghê trên cốn gỗ thế kỷ 17, tại đình Giẽ Hạ, Phú Xuyên, Hà Nội.

Gia đình nhà nghê, điêu khắc thế kỷ 17 trên cốn gỗ đình Cổ Chế, Phú Xuyên, Hà Nội.

Nghê trên cốn gỗ, thế kỷ 17, đình Giẽ Hạ, Phú Xuyên, Hà Nội.

Chạm nghê, voi và rồng trên cốn gỗ, đình Hoàng Xá, thế kỷ 17 (năm 1694) thị trấn Vân Đình, Ứng Hòa, Hà Nội.

Nghê và rồng trang trí kiến trúc đình làng Chu Quyến, thế kỷ 17, Ba Vì, Hà Nội.

Nghê thế kỷ 17, tượng tròn, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Nghê thế kỷ 17, tượng tròn, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.


Nghê thế kỷ 17, đình Quang Húc, Ba Vì, Hà Nội.


Nghê thế kỷ 17, chùa Thầy, Quốc Oai, Hà Nội.


Nghê thế kỷ 18 (năm 1736) đình Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh.


Nghê cối cửa thế kỷ 18 (năm 1736) đình Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh.


Nghê cối cửa, quán Phương Bảng, Hoài Đức, Hà Nội, thế kỷ 19-20.


Mây hóa nghê thành Bậc, Chương Mỹ, Hà Nội, thế kỷ 19.

http://www.nhandan.com.vn/vanhoa/di-san/item/24167702-nghe-sau-linh-vat-viet-trong-dong-chay-thoi-gian.html

Đưa dân ca đào tạo chính thức ở trường học


MINH GIẢNG : Đưa dân ca đào tạo chính thức ở trường học

29/08/2014 08:37 (GMT + 7)
TTO – Trường Đại học FPT vừa ký kết thoả thuận hợp tác với Công ty Cổ phần Thanh Hoa Concert đưa âm nhạc dân gian vào chương trình đào tạo của trường.

TS. Lê Trường Tùng, hiệu trưởng Trường Đại học FPT, ký kết thỏa thuận đào tạo dân ca với NSND Thanh Hoa

Đại diện Công ty Cổ phần Thanh Hoa Concert là NSND Thanh Hoa.

Theo thoả thuận hợp tác kể từ năm học này Trường Đại học FPT sẽ chính thức triển khai chương trình đào tạo dân ca cho học sinh, sinh viên.

Bước đầu, chương trình sẽ được triển khai tại Trường THPT FPT (trực thuộc ĐH FPT), tiếp sau đó sẽ triển khai cho sinh viên ĐH FPT.

Với chương trình học dài 18 tuần, bên cạnh các kiến thức cơ bản về dân ca Việt Nam, mỗi học sinh, sinh viên FPT sẽ được học hát dân ca một cách bài bản với sự truyền dạy của những nghệ sỹ chuyên nghiệp.

Chương trình giảng dạy sẽ giúp sinh viên hiểu và hát được khúc dân ca tiêu biểu của dân ca đồng bằng Bắc Bộ; dân ca các tỉnh; dân ca quan họ Bắc Ninh; dân ca miền núi; dân ca Trung Bộ và dân ca Nam Bộ.

Chương trình giảnh dạy với hy vọng giúp học sinh sinh viên học hỏi những vốn kiến thức quý báu về lịch sử dân tộc, về những nét văn hóa đặc trưng mỗi vùng miền, cũng như cảm nhận được cốt hồn văn hoá trong từng lời ca, điệu hát dân ca.

MINH GIẢNG

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/625557/dua-dan-ca%C2%A0dao-tao-chinh-thuc%C2%A0o-truong-hoc.html