Anh Vân : Trao giải thưởng Đào Tấn 2005


Thứ sáu, 30 Tháng mười hai 2005, 16:59 GMT+7

Trao giải thưởng Đào Tấn 2005

 
Trao giai thuong Dao Tan 2005
Những gương mặt nhận giải thưởng Đào Tấn 2005: GS-TS. Trần Văn Khê, nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo, GS-TS. Thái Kim Lan, nhà thơ Nguyễn Thế Kỷ. Ảnh: Anh Vân

Sáng nay, tại TP HCM, Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc tổ chức hội nghị tổng kết 5 năm phát triển của trung tâm và trao giải thưởng Đào Tấn 2005 cho 6 nhà văn hóa và 1 tập thể đã có những đóng góp tiêu biểu cho nền văn hóa nghệ thuật dân tộc năm qua.

Chỉ mới 5 năm trưởng thành, Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc đã có thêm nhiều cơ quan đại diện ở TP HCM, Vũng Tàu, Huế, Vinh, Đà Nẵng, Đức, Ba Lan; tổ chức được nhiều hội thảo khoa học; xuất bản nhiều công trình nghiên cứu khoa học, học thuật; triển khai thành công dự án Sân khấu học đường: đưa nghệ thuật tuồng chèo, cải lương vào một số trường phổ thông trung học.

Tại hội nghị, GS. Hoàng Chương, đại diện trung tâm, cho biết, những kế hoạch cụ thể trong năm mới của trung tâm như: đầu tháng 1/2006 mở hội thảo về “Xây dựng hình tượng Hồ Chủ tịch trên sân khấu dân tộc”. Cuối tháng 3/2006, Trung tâm sẽ kết hợp với thành phố Đà Nẵng tổ chức Tuần lễ nghệ thuật tuồng với quy mô lớn. Đầu tháng 6/2006 thực hiện hội thảo “Những nét tương đồng giữa nghệ thuật kịch No, Kabuki của Nhật và tuồng của Việt Nam”.

Trao giai thuong Dao Tan 2005
GS-TS. Trần Văn Khê và nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo đang cùng hòa khúc bài “Tây Thi” tại lễ trao giải. Ảnh: A.V.

Sau phần hội nghị, lễ trao giải thưởng Đào Tấn đã diễn ra trang trọng. Danh sách những cá nhân, tập thể đoạt giải thưởng Đào Tấn được công bố từ tháng 11 bao gồm: GS-TS. Trần Văn Khê (Việt kiều Pháp); nhà văn Dương Trọng Dật – Tổng biên tập báo Sài Gòn Giải Phóng; nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo – nghệ nhân lão thành đờn ca tài tử; nhà thơ Nguyễn Thế Kỷ – Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc; GS-TS. Thái Kim Lan – giảng viên triết học và nghệ thuật dân tộc Việt Nam tại Đức; Võ Thành Tân – Tổng giám đốc doanh nghiệp nhà sách Thành Nghĩa; tập thể Nhà hát nghệ thuật Hát bội TP HCM.

Anh Vân

Việt Báo (Theo_VnExpress)

◾Nguyễn Bảy : Nguyễn Vĩnh Bảo / Người cộng tác với đương thời


Thứ tư, 26 Tháng mười một 2003, 17:12 GMT+7

Người cộng tác với đương thời

 

Xuất phát từ ý tưởng muốn lưu lại phương pháp ký âm mới của nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo trong bộ môn đàn tranh, Trung tâm Văn hóa tỉnh Long An đã mạnh dạn mời lão nhạc sĩ này hình thành quyển sách “Thử tự học đàn tranh” và đã được giới chuyên môn đánh giá khá cao.

Nguoi cong tac voi duong thoi
Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo.

Sinh năm 1918 tại làng Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp) trong một gia đình Nho học, Tây học và có truyền thống về âm nhạc dân tộc, Nguyễn Vĩnh Bảo đã sớm tiếp thu được nền âm nhạc Nam bộ. Cậu bé Bảo đã tự mò mẫm các nhạc cụ như đoản, cò, gáo khi mới lên sáu. Lên 10 tuổi mới thực sự học đàn trực tiếp với những nhạc sư, nhạc sĩ tên tuổi đương thời. Ngoài ngón đàn tranh sở trường, các cây đàn khác như kìm, cò, gáo, xến, bầu, ghi-ta lõm phím, vĩ cầm, độc huyền đều được ông sử dụng khá điêu luyện trong những bản nhạc tài tử Nam bộ.

Được giao lưu với nhiều nền âm nhạc trên thế giới, Nguyễn Vĩnh Bảo đã có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc dân tộc. Năm 1955, chính ông là người cải tiến cây đàn tranh 16 dây thành 17, 19 và 21dây với nhiều kích thước khác nhau, âm thanh vừa phong phú vừa dễ sử dụng. Đồng thời ông cũng đã sáng tạo ra phương pháp ký âm bài bản nhạc dân tộc theo mô hình để dùng trong việc giảng dạy.

Khi được Trung tâm Văn hóa Thông tin Long An mời làm quyển sách về cách học đàn tranh theo phương pháp dễ tiếp thu, mặc dù đã cao tuổi nhưng ông vẫn vui lòng, coi đó là “một chút đóng góp” cho nền âm nhạc của nước nhà. Quyển sách dày 230 trang bao gồm tiểu sử đàn tranh, cách đàn, giới thiệu vài loại dây trong nhạc tài tử Nam bộ… và rất nhiều bài tập đàn từ đơn giản đến phát triển được ký âm theo phương pháp mới do ông nguyên cứu và truyền dạy có hiệu quả tốt cho nhiều học trò trong và ngoài nước. Đặc biệt quyển sách được kèm theo hai đĩa ghi hình minh họa (do chính nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo hướng dẫn).

Nguoi cong tac voi duong thoi
Bìa sách “Thử tự học đờn tranh”.

Hiện nay, mặc dù đã bước vào tuổi 86, nhưng ông vẫn chưa muốn nghỉ ngơi. Hàng ngày vẫn đàn, đọc sách, làm thơ và tiếp khách hâm mộ âm nhạc. Suốt cuộc đời gần 80 năm gắn bó với âm nhạc truyền thống dân tộc, danh sách những nhạc sư, nhạc sĩ, nghệ nhân tên tuổi khắp các vùng miền của đất nước mà ông đã tiếp xúc, hòa nhạc với họ từ năm 1925 đến nay có tới trên 200 người. Nhờ vậy ông đã tiếp thu, tích lũy nhiều kinh nghiệm quý báu, những ngón đàn độc đáo, những khúc nhạc xuất thần của nhiều nghệ nhân, nhạc sĩ tài hoa và lấy đó làm nguồn cảm hứng vô tận trong sáng tạo nghệ thuật đối với bản thân mình. Cầm trong tay quyển sách “Thử tự học đàn tranh”, ông thừa nhận: “Tôi là một kẻ cộng tác với đương thời, truyền đạt lại cho thế hệ hậu duệ vốn quý của dân tộc là nhiệm vụ thiêng liêng tôi phải làm…”.

Vài nét hoạt động âm nhạc của nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo

Năm 1938, ông đàn gáo vào đĩa Béka cho nhà làm đĩa Keller (Đức).

Năm 1955, Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn (nay là Nhạc viện TP.HCM) mời ông dạy môn đàn tranh kiêm trưởng ban giáo sư miền Nam của trường. Thời gian nay ông nghiên cứu cải tiến cây đàn tranh 16 dây ra 17, 19 và 21 dây.

Năm 1963, ông được mời tham dự hội nghị âm nhạc châu Á Tân Gia Ba.

Năm 1969, sang Đông Kinh (Nhật) trình tấu đàn tranh Việt Nam trên đài truyền hình NHK đối chiếu với đàn tranh KoTo Nhật. Sau đó thực hiện băng nhựa Nam Bình 1 và Nam Bình 2 với sự cộng tác của một số nhạc sư, nhạc sĩ tên tuổi như Sáu Tửng (Huỳnh Văn Sâm), Mười Tiểng (Võ Văn Tiểng), Hai Phát (Hồng Tấn Phát), Tư Huyện (Nguyễn Thế Huyện), Năm Vĩnh, Hai Thơm, Chín Trích (Hà Văn Tân), Bảy Bá, Năm Cơ, Văn Vĩ, Ngô Nhật Thanh.

Năm 1970, ông được Đại học Southern Illinois Hoa Kỳ mời sang với tư cách giáo sư biệt thỉnh dạy đàn tranh, kìm và nghệ thuật đóng đàn dân tộc.

Năm 1972, Trung tâm Nghiên cứu Âm nhạc Đông Phương tại Paris mời ông cùng giáo sư, tiến sĩ Trần Văn Khê thuyết trình về âm nhạc dân tộc Việt Nam và đàn tại Grand Amphithéâtre de L`institut d`Art et d`Archéologie, và thời điểm này ông cùng Trần Văn Khê thực hiện hai dĩa nhạc cho Ocora Radio France và UNESCO.

Năm 1979 ông Alain Boulfroy, giáo sư, nhạc sĩ, nhạc trưởng dàn nhạc Thính phòng Pháp, Giám đốc Viện Âm nhạc Nantes la Jolie mời ông sang Pháp dạy nhưng ông đã từ chối vì muốn ở lại phục vụ quê hương.

Từ năm 1960 ông đã thuyết trình nhiều buổi về âm nhạc truyền thống Việt Nam tại hội Việt Mỹ, Trung tâm Văn hóa Đức, Pháp tại TP. HCM. Năm 2000, ông vẫn còn khả năng thực hiện cho Ocora Radio France dĩa nhạc tài tử Nam bộ thứ hai mang tên Việt Nam – Nguyễn Vĩnh Bảo Ensemble với sự cộng tác của các nhạc sĩ Ba Tu (đàn Kìm), Hoàng Cơ Thụy (đàn Tỳ bà) và Út Tỵ (đàn cò và đàn gáo).

Việt Báo (Theo_Tuổi Trẻ) : Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo được vinh danh tại Hội thảo quốc tế


Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo được vinh danh tại Hội thảo quốc tế

 
Nhac su Nguyen Vinh Bao duoc vinh danh tai Hoi thao quoc te

Nhạc sư Vĩnh Bảo tại buổi lễ nhận giải Đào Tấn 2005

Hội thảo Dân Tộc Nhạc Học thế giới lần thứ 51 đã diễn ra tại thành phố Honolulu, bang Hawaii, Hoa Kỳ, từ ngày 15 đến 19-11-2006. Đề tài “Danh nhân âm nhạc trong ngành Dân tộc nhạc học” mà nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo của VN là một đối tượng nghiên cứu đã được hội thảo đón nhận nồng nhiệt.

Cùng lúc với Hội nghị APEC tại Việt Nam, Hội thảo tại đây đã diễn ra thành công với hơn 250 bài tham luận và sự tham dự của 800 nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh, cũng như các dự thính viên mở rộng.

Cử tọa hội thảo đón nhận hết sức nồng nhiệt với một đề tài theo sát bộ phận tham luận lớn của hội thảo là “Ethnomusicology of the Individual” (Danh nhân âm nhạc trong ngành Dân tộc nhạc học) trong đó có 6 nhạc sư có tầm ảnh hưởng đến nghiên cứu âm nhạc thế giới gồm Nguyễn Vĩnh Bảo (Việt Nam), Hwang Byung Ki (Hàn Quốc), Miyagi Michio (Nhật Bản), Sun Wen-Ming, A-Bing (Trung Quốc) và Joseph Cooper Walker (Ai-len).

Đặc biệt, hội thảo lần này có sự tham gia đề tài về việt Nam qua thuyết trình của GS-TS Nguyễn Thuyết Phong (Đại Học Kent, Viện Âm Nhạc Việt Nam tại Hoa Kỳ) về Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo với chủ đề “Considering the Fate of Tài Tử Music: Nguyễn Vĩnh Bảo, the Last Guardian of the Tradition” (Mối quan tâm đến vận mạng của Đờn ca tài tử: Nguyễn Vĩnh Bảo, người bảo vệ sau cùng của truyền thống).

GS-TS Nguyễn Thuyết Phong cho biết nhận định và luận điểm của ông được hội thảo nhất trí tán thành khi cho rằng nhạc sư Vĩnh Bảo là một nhân vật đã sống trọn vẹn cuộc đời cho Đờn ca tài tử Nam Bộ qua việc dạy học, diễn giảng, biểu diễn, đóng đàn và sáng tạo nhạc cụ, sáng tạo các loại dây (tunings) và kỹ thuật diễn tấu, cũng như tư duy mỹ quan âm nhạc Việt Nam.

Ông là nghệ nhân được ghi âm đĩa Béka sớm nhất tại Việt Nam vào năm 1938 cùng với danh ca Cô Ba Thiệt (tức chị ruột Cô Năm Cần Thơ). Điểm đặc trưng về ông là không những đã đào tạo nhân tài âm nhạc (hiện nay gồm các Nhà giáo ưu tú, là giảng viên tại các Nhạc viện, giúp sinh viên Mỹ John Paul Trainor hoàn thành luận án tiến sĩ về Đờn ca tài tử), mà còn ở việc sáng tạo ký âm, cải tiến nhạc cụ mà không đi lệch chiều hướng nhạc truyền thống dân tộc.

Hội Dân Tộc Nhạc Học (Society for Ethnomusicology), một tổ chức chính qui, đứng đầu về việc nghiên cứu và giảng dạy âm nhạc các dân tộc trên thế giới, lần này chọn địa điểm hải đảo Hawaii nhằm vào việc tái tạo và khích lệ nghiên cứu thế giới quan tâm đến vùng Châu Á -Thái Bình Dương, vùng khởi điểm cho nhiều đề tài nghiên cứu chủ đạo của học thuật nầy cách đây hơn một thế kỷ.

PV

Việt Báo (Theo_Tuổi Trẻ)