Chu Hoàng Yến : LIÊN HOAN DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH NĂM 2014


 

 

LIÊN HOAN DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH NĂM 2014 (29/08/2014 09:34 AM)
Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

 

Liên hoan dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh năm 2014 được tổ chức tại 3 cụm Yên Thành, Thanh Chương, Đô Lương từ ngày 04/8/2014 đến 12/8/2014. Liên hoan lần này một mặt vừa chú trọng các yếu tố nguyên gốc ở các môi trường, không gian và hình thức diễn xướng, kể cả trang phục, đạo cụ, nhạc cụ bao gồm các thể loại hát chính như hát Ví, hát Giặm, Hò nghệ, xẩm Nghệ, Sắc Bùa… qua đó tái tạo và phục dựng nhiều không gian và môi trường diễn xướng của dân ca Nghệ Tĩnh. Mặt khác Liên hoan chú trọng tới dân ca nguyên gốc và dân ca đương đại, tái tạo ra nhiều không gian diễn xướng dân ca ở nhiều nơi gắn với cuộc sống đời thường với việc xây dựng nông nghiệp và phát triển nông thôn mới. Trong xây dựng chương trình dành 50% phục cổ và 50% thời lượng trình diễn Ví, Giặm lời mới.

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

 

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

 

Ảnh 1: Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Thị lệ Thanh trao cờ lưu niệm cho các đoàn

Liên hoan dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh năm 2014 nhằm tạo môi trường cho các Câu lạc bộ, các nghệ nhân dân ca được gặp gỡ, giao lưu học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm hoạt động, qua đó nhằm đẩy mạnh phong trào hát dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong các tầng lớp nhân dân, các ngành, các tổ chức, đoàn thể trường học, hướng tới sự kiện UNESCO công nhận dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Ngay từ đầu tháng 7/2014, Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ 3 được tiến hành từ cơ sở có thể nói Liên hoan đã huy động được sức mạnh tổng lực của các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể và những người yêu mến dân ca tham gia một cách nhiệt tình, tâm huyết.

Liên hoan có 34 câu lạc bộ, 779 nghệ nhân, diễn viên, nhạc công tham gia trong đó nghệ nhân nhiều tuổi nhất là trên 80 tuổi, nghệ sĩ ít tuổi nhất là 5 đến 6 tuổi, CLB có hội viên đông nhất là gần 60 người. Đây là những gương mặt tiêu biểu được chọn lựa từ phong trào hát dân ca ở cơ sở mà nền tảng phong trào là các CLB dân ca của xã, phường, thị trấn. Họ đến với Liên hoan bằng cả tấm lòng yêu mến và quý trọng dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh.105 tiết mục tham gia liên hoan trong đó  45 tiết mục đạt giải A và 45 tiết mục đạt giải B, về giải toàn đoàn có 3 giải nhất, 6 giải nhì; 9 giải 3 và 16 giải khuyến khích.

Ban Giám khảo Liên hoan là những nhà quản lý, nghiên cứu, nhạc sĩ, ca sĩ, nghệ sĩ có uy tín của tỉnh Nghệ An. Sau 6 ngày làm việc một cách nghiêm túc, nhiệt tình, khách quan và khoa học Ban Giám khảo đã xem xét thẩm định cả 105 tiết mục của 34 CLB dân ca và đều thống nhất với Ban tổ chức đánh giá về ưu điểm của liên hoan đó là trong công tác lãnh đạo, Sở Văn hoá, Thể thao và du lịch đơn vị thường trực tổ chức liên hoan đã ban hành các văn bản liên quan, thành lập Ban tổ chức, Ban giám khảo của liên hoan cụm, phân công nhiệm vụ cho các thành viên Ban tổ chức liên hoan cụm và các đơn vị liên quan trực thuộc Sở, bàn hành Thể lệ liên hoan, Quy chế chấm thi, chương trình liên hoan, phối hợp với các đơn vị đăng cai để tổ chức tốt liên hoan tại 3 cụm…về công tác tổ chức các đơn vị đăng cai như Yên Thành, Thanh Chương, Hưng Nguyên đã quan tâm vào cuộc, chuẩn bị chu đáo về điều kiện cơ sở vật chất như hội trường, điện, nước, truyên truyền quảng cáo về liên hoan trên các phương tiện hệ thống loa phát thanh, đài truyền hình địa phương. Công tác tổ chức đón tiếp đại biểu, Ban tổ chức, các câu lạc bộ chu đáo, nồng hậu. Phối hợp tổ chức tốt liên hoan tại 3 cụm tạo điều kiện thuận lợi góp phần vào sự thành công của liên hoan. Bên cạnh đó được sự ủng hộ và ý thức trách nhiệm của Lãnh đạo các địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi cho các câu lạc bộ của địa phương mình tham gia liên hoan và chấp hành đúng nội quy, quy chế đề ra. Liên hoan đã thu hút hàng ngàn khán giả ở các địa phương nơi các đơn vị đăng cai và khán giả ở các huyện, thành thị quan tâm, hưởng ứng, nhiệt tình cổ vũ đến xem các chương trình của các câu lạc bộ rất đông đúc.

Công tác tuyên truyền quảng bá cho Liên hoan dân ca ví, giặm Xứ Nghệ, ngoài những hệ thống bảng biển tấm lớn, tranh cổ động, băng cờ, khẩu hiệu rực rỡ sắc màu ở khắp các đường phố và nơi diễn ra Liên hoan; Các phương tiện thông tin đại chúng ở tỉnh và các địa phương đã giành nhiều thời lượng truyên truyền quảng cáo về liên hoan.

Về chất lượng nghệ thuật nhìn chung tổng thể cuộc Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh năm 2014 có chất lượng cả về nội dung và nghệ thuật, các đơn vị tham gia thể hiện rõ gương mặt đại diện cho phong trào hát dân ca ở cơ sở. Đa số các câu lạc bộ đã biết xây dựng chương trình đúng theo Thể lệ, Quy chế cuộc thi, từ cấu trúc chương trình đến thời gian và đối tượng tham gia. Số tiết mục tự biên, tự diễn khá nhiều, phản ánh được không gian và môi trường diễn xướng mang sắc thái của địa phương, tính chất nghề nghiệp, các tiết mục hát đối đáp đúng với thời gian, không gian diễn xướng, số lượng tiết mục sáng tác mới nhiều hơn các năm trước, cập nhật được các chủ đề mới như: Biển đảo, xây dựng nông thôn mới, nâng cao chất lượng sống trong gia đình, khai thác về đề tài dân gian truyền thống và tái tạo lại các không gian diễn xướng sinh động hấp dẫn. Có nhiều giọng hát hay, kỹ thuật nhấn nhá, ngân nga theo đúng nhịp phách âm nhạc và sáng tạo riêng thể hiện âm ngữ giai điệu của từng địa phương trong từng thể loại hò, ví và giặm của các nghệ nhân. Cách thức xây dựng chương trình, tiết mục, cách trình diễn của các nghệ nhân được nâng cao, duy trì được các thế hệ hát dân ca từ các các cụ (trên 80 tuổi) đến các cháu trẻ tuổi (4 đến 5 tuổi). Đội ngũ tác giả ở cơ sở đã mạnh dạn sáng tác, đặt lời mới cho câu lạc bộ của địa phương mình tham gia liên hoan. Có nhiều câu lạc bộ đã biết xây dựng chương trình, cách thức trình diễn linh hoạt, thông minh hóm hỉnh kết hợp được sự triết lý, hồn nhiên, hấp dẫn đã cảm hoá được thị hiếu khán giả.

Ảnh 2: Tiết mục dự thi của một CLB

  Về mỹ thuật phục trang, đạo cụ sân khấu, đa số các câu lạc bộ đã biết khai thác đúng phục trang, đạo cụ phù hợp với thời gian, không gian diễn xướng, thể hiện rõ bức tranh dân gian màu sắc hài hoà giữa các gam màu chủ đạo mang đặc trưng tính cách con người Xứ Nghệ đang lao động cần mẫn ở các lĩnh vực nghề nghiệp xưa và nay. Trang phục lao động khác trang phục lễ hội đã làm cho người xem nhận diện được từng nghệ nhân hát giao duyên dân ca ví, giặm ở đồng ruộng, sông nước hay ở làng quê, làng nghề.

 Về nhạc cụ hầu như các CLB đội văn nghệ dân ca đã biết hạn chế việc sử dụng đàn ooc gan, nhạc điện tử; mà tập trung vào các loại như nhị, sáo, đàn bầu, trống, sinh nghe rất xúc động. Có những CLB có đầy đủ cả một dàn nhạc cụ dân tộc gây được hiệu quả cao trong liên hoan.

   Bên cạnh những ưu điểm, Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh năm 2014 còn để lại một số hạn chế đó là  một số câu lạc bộ chưa chấp hành nghiêm Thể Lệ cuộc thi như xây dựng chương trình 100%  hát mới hoặc một số câu lạc bộ còn nghiêng về lời cổ, sử dụng các tiết mục cũ không có cải biên, không có tiết mục mới. Nhiều CLB, đội văn nghệ dân ca còn thiếu tiết mục “Sáng tác tự biên” chủ yếu là sưu tầm những tiết mục có sẵn để lắp vào chương trình, dẫn đến tình trạng thiếu bản sắc riêng của địa phương và lại trùng lặp giống nhau với nhiều CLB khác. Ví dụ như tiết mục “Thử tình chung thuỷ”, “Phụ tử tình thâm”, “Thập ân phụ mẫu”, “ Hò bơi thuyền”  “Bần hát ghẹo” v.v…Một số câu lạc bộ xây dựng các tiết mục cố để gây cười bằng cách đưa các trò diễn có yếu tố tục trên sân khấu gây phản cảm và không có tính nghệ thuật.

   Về trang phục, đạo cụ một số câu lạc bộ chưa chú ý đến phục trang, diễn viên mặc phục trang đính kim tuyến, kim sa loè loẹt nhiều màu, có nghệ nhân mặc phục trang dân ca lại đi giày tây không đúng với bản sắc của Xứ Nghệ. Trong các trò diễn xướng cổ, nhiều CLB còn dễ dãi, mặc áo quần vừa giống chèo, vừa giống dân ca quan họ hoặc mặc váy đen lao động thì lại đính kim sa, kim tuyến lóng lánh gây phản cảm đó là chưa nói đến tô mắt xanh, cắt tóc ngắn, nhuộm tóc nâu. Khi sử dụng đạo cụ lại không gắn với vai diễn, hời hợt, đạo cụ đặt trên sân khấu không đúng với không gian trò diễn xướng…

Tóm lại Liên hoan Dân ca Nghệ Tĩnh năm 2014 có nhiều nét mới lạ trong các trò diễn xướng hấp dẫn sinh động, có chất lượng nghệ thuật cao. Những đơn vị đã biết chú đầu tư cho các câu lạc bộ và đạt giải cao nổi bật trong Liên hoan như Yên Thành, Thanh Chương, Đô lương, Hưng Nguyên. Những đơn vị có nét bứt phá khai thác những đề tài cổ dí dỏm, hài hước nhưng triết lý sâu xa lột tả được bản ngã con người mà không hề dung tục như Diễn Châu, đơn vị đầu tư về số lượng người hoành tráng nhất trong liên hoan khoảng 5 đến 6 chục người cho 01câu lạc bộ như TP Vinh.

Đến lúc này, chúng ta có thể nói Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh năm 2014 đã thành công tốt đẹp. Qua cuộc liên hoan này, chúng ta tiếp tục đẩy mạnh phong trào hát dân ca trong mọi cấp, mọi ngành để thực sự “nhà nhà, người người yêu mến và biết hát dân ca ví, giặm Xứ Nghệ và đó là món ăn tinh thần không thể thiếu trong mỗi người dân Xứ Nghệ.

                                                                               

                                                                                         Chu Hoàng Yến

Phó phòng Nghiệp vụ Văn hoá

Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch

http://vhttdl.nghean.gov.vn/wps/portal/sovhttdl/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3i_MG9_TxPDUGcnPyczA09HU6NQYw8PY38XY_2CbEdFANN_YZQ!/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/wps/wcm/connect/so+van+hoa+tt+dl/svhttdl/ttsk/thd/0218b3804545c9dd8fd8ef65bb29511f

st1\:*{behavior:url(#ieooui) }

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}