NGÀNH MAI , thông tín viên RFA: Bài ca vọng cổ trúng giải Phụng Hoàng, chương trình radio, USA


Bài ca vọng cổ trúng giải Phụng Hoàng

Ngành Mai, thông tín viên RFA
2014-08-02
Van-Lang-1-305.jpg

Một cảnh diễn của đoàn nghệ thuật sân khấu Văn Lang.

Courtesy Ðoàn NTSK Văn Lang
 

 

Soạn giả Vĩnh Hà trúng giải nhứt

Hội Cổ Nhạc Miền Nam Việt Nam Hải Ngoại và ban tổ chức giải Phụng Hoàng trong phiên họp chiều ngày 23 tháng Bảy 2014 vừa qua tại Santa Ana Miền Nam California, để chung quyết về cuộc thi sáng tác bài ca vọng cổ.

Hội Đồng Thẩm Định (Ban Giám Khảo & Hội Đồng Giám Sát Thi Cử) sau khi thảo luận đã quyết định trao giải Phụng Hoàng cho các soạn giả các bài ca vọng cổ theo thứ hạng có tên sau đây:

1) Bài vọng cổ Yêu Lắm Quê Hương của Vĩnh Hà trúng giải nhứt sẽ được trao văn bằng & huy chương vàng.

2) Bài vọng cổ Tâm Sự Người Thương Binh của Trần Văn Tứ trúng giải nhì sẽ được trao văn bằng & huy chương bạc.

3) Bài vọng cổ Gánh Hàng Rong của Phạm Văn Phúc trúng giải ba sẽ được trao văn bằng.

4) Bài vọng cổ Tháng Ngày Lưu Lạc của Trường Giang sẽ được trao giải khuyến khích.

Tiền thưởng các giải tùy theo mạnh thường quân bảo trợ ban tổ chức sẽ thông báo sau.

Các bài ca vọng cổ trúng giải trên đây sẽ được các ca sĩ hát trong buổi lễ phát giải, và theo như nhận định của những người am tường thì bài ca trúng giải chắc chắn sẽ được giới ca sĩ, nghệ sĩ cổ nhạc hoan nghinh chào đón. Do bởi từ lâu nay họ cứ phải hát đi hát lại mãi các bài cũ gây nhàm chán cho giới mộ điệu.

Điều đáng ghi nhận là bài ca vọng cổ Tâm Sự Người Thương Binh của soạn giả Trần Văn Tứ từ Úc Châu gởi về tham dự. Không biết soạn giả có về Hoa Kỳ để nhận giải hay không? Hội Cổ Nhạc cũng thông báo các soạn giả có bài ca vọng cổ dự thi trúng giải trên đây cần liên lạc với ban tổ chức để biết ngày giờ, địa điểm, cũng như chuẩn bị hoàn tất mọi thủ tục trước khi lãnh giải.

Cũng theo ban tổ chức thì tuồng cải lương “Thu Sầu Nhả Tơ”, của soạn giả Trần Văn Hương trúng giải Phụng Hoàng hồi cuối năm 2013 cũng được trao giải cùng lúc. Tuồng “Thu Sầu Nhả Tơ” tức cuộc đời tình ái của ông Cao Văn Lầu tức nhạc sĩ Sáu Lầu, cha đẻ bài Dạ Cổ Hoài Lang, tiền thân của bản Vọng Cổ ngày nay. Ban tổ chức đã thông báo cho soạn giả Trần Văn Hương, đồng thời gợi ý soạn giả nên cho trình diễn một trích đoạn vở tuồng trong buổi lễ phát giải nói trên. Người ta còn nhớ khi xưa, thời thập niên 1960 các vở tuồng đoạt giải Thanh Tâm thường được hát trong buổi lễ phát giải rất được hoan nghinh. Thì ngày nay ở hải ngoại giải Phụng Hoàng cũng không làm khác hơn người xưa trong vấn đề tổ chức thi cử này.

Soạn giả Trần Văn Hương cho biết là ông đang xúc tiến việc mời nam nữ nghệ sĩ tập dượt vở tuồng “Ông Sáu Lầu” để trình diễn trước quan khách trong buổi lễ.

Sách 100 Năm Cải Lương Việt

100-nam-cai-luong-305
Cuốn “100 Năm Cải Lương Việt Nam” của tác giả Ngành Mai đã hoàn thành, do nhà xuất bản Người Việt phát hành.

Sách 100 Năm Cải Lương Việt Nam của tác giả Ngành Mai phát hành cách đây hơn 3 tháng, và được, khán thính giả các đài phát thanh, đài truyền hình hoan nghinh. Nói chung là những người hâm mộ cổ nhạc cải lương chiếu cố. Theo lời một vị trong ban giám đốc nhựt báo Người Việt, tức cơ sở phát hành quyển sách nói trên tiết lộ, thì đây là một trong những cuốn sách bán chạy nhứt.

Có nhiều câu hỏi của thính giả bốn phương mà tôi ghi nhận, là ai cũng muốn biết rõ nội dung cuốn sách gồm những vấn đề gì? Có vị còn hỏi rằng trong đó có tuồng cải lương này, tuồng cải lương nọ không v.v… Thật rất khó mà kể ra cho hết, bởi quá nhiều đề mục liên quan đến cải lương từ thời mới hình thành (1914) cho đến những lúc sau này. Tóm lại nếu có quyển sách thì cũng giống như quí vị đã theo dõi hoạt động cải lương từ thời xa xưa đến giờ. Có một vị đã có cuốn sách trong tay rồi, tiếp xúc trên điện thoại bà nói rằng rất xúc động, bởi trọn tuồng cải lương Hoa Rơi Cửa Phật được in lại trong quyển sách, kể cả cái bìa. Bà nói thêm rằng cuốn tuồng cải lương khổ nhỏ kia bà từng có từ thời còn con gái, tức từ nửa thế kỷ trước, và luôn cả dĩa hát cũng được nghe nhiều lần. Và bà yêu cầu nếu như nhà văn Ngành Mai còn lưu giữ được dĩa hát Hoa Rơi Cửa Phật thì xin cho được phát thanh trên đài Á Châu Tự Do giờ tạp chí cổ nhạc. Và cũng theo lời bà thì nhiều thính giả cũng rất muốn nghe dĩa hát xưa ấy.

Rất may là tôi còn lưu giữ dĩa hát nói trên. Dĩa được phát hành khoảng 1948 với các danh ca thời ấy như: Năm Nghĩa, Tám Thưa và nữ danh ca Tư Sạng. Và bây giờ mới quí vị nghe lại đoạn cắt đứt dây chuông và đoạn cuối, tức là lúc vị Hòa Thượng cho Điệp mượn chiếc áo cà sa, giả dạng Hòa Thượng vào chốn hậu liêu để cho Lan trao gởi nỗi niềm tâm sự.

Cảnh này theo như trong tuồng được diễn trên sân khấu, thì Lan bịnh đang nằm. Hai chú tiểu đưa Điệp vào (Điệp trong chiếc áo cà sa) và Lan bắt đầu kể về thân thế của nàng bằng bản ca Nam Ai lớp mái. Ca dứt bản Lan mệt nhọc hấp hối. Điệp vội vàng cởi chiếc áo cà sa ném về phía hai chú tiểu, rồi chạy lại ôm Lan trong vòng tay. Lan nói thêm vài tiếng và đi luôn. Màn từ từ hạ, vãn hát khán giả ra về, một số các bà các cô còn lau nước mắt. Và đây là dĩa hát Hoa Rơi Cửa Phật.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/TraditionalMusic/nganh-mai-08022014-08012014150118.html

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/TraditionalMusic/nganh-mai-08022014-08012014150118.html

NGÀNH MAI /thông tín viên RFA: Nhận định về 3 bài vọng cổ trúng giải Phụng Hoàng, chương trình radio,USA


Nhận định về 3 bài vọng cổ trúng giải Phụng Hoàng

Ngành Mai, thông tín viên RFA
2014-08-23
192259-coNhac-4-305.jpg

Hội Cổ Nhạc Miền Nam Việt Nam Hải Ngoại và ban tổ chức giải Phụng Hoàng trong buổi họp quyết định trao giải Phụng Hoàng bài ca vọng cổ.

Courtesy NV
 

 

Mấy tuần qua giới đờn ca tài tử cổ nhạc cũng như giới nghệ sĩ cải lương thuộc lớp trẻ, và những người hâm mộ cổ nhạc ở miền Nam California, Hoa Kỳ đã xôn xao, bàn tán không ít về 3 bài vọng cổ sáng tác vừa trúng giải Phụng Hoàng. Và hầu như ai cũng mong cho đến ngày phát giải để được nghe ca sĩ, nghệ sĩ trình bày.

Chờ đợi ngày phát giải

Hiện giờ giới cổ nhạc cũng như những người ưa thích môn nhạc cổ truyền dân tộc này, họ đang nóng lòng muốn biết ca sĩ nào, nghệ sĩ nào được chọn hát các bài ca trúng giải nói trên, để trình diễn trước quan khách, khán giả trong ngày phát giải Phụng Hoàng vào ngày 5 tháng 10 – 2014 sắp tới đây. Bởi nghe nói có 6 nam nữ ca sĩ đang học thuộc lòng 3 bài ca, có nghĩa là một cặp nam nữ ca sĩ sẽ hát một bài.

Ba bài vọng cổ sáng tác trúng giải có tên như sau:

Giải nhứt: “Yêu Lắm Quê Hương” của tác giả Vĩnh Hà ở Hawaii.

Giải nhì: “Tâm Sự Người Thương Binh” của tác giả Trần Văn Tứ, ở Úc Châu.

Giải ba: “Gánh Hàng Rong” của tác giả Phạm Văn Phúc ở Hawaii.

Từ nhiều năm nay chưa bao giờ giới hâm mộ cổ nhạc cải lương lại hân hoan, rộn rả đón mừng bài ca vọng cổ mới sáng tác như mấy tuần nay. Đó là do bởi từ nhiều năm nay đã không có bài ca mới xuất hiện, nên các ca sĩ cứ hát đi hát lại mãi những bài ca cũ rích, không còn thu hút được người nghe, vì đã quá nhàm chán.

Sau khi kết quả được loan báo thì hầu như ca sĩ nào, nghệ sĩ nào cũng muốn được hát bài ca trúng giải trước quan khách, khán giả. Chẳng hạn như ca sĩ Xuân Mỹ, từng chiếm huy chương vàng giải Phụng Hoàng. Cô rất muốn được hát bài ca trúng giải vừa nói. Thế nhưng, do bởi cô là nữ nghệ sĩ được chọn diễn tuồng cải lương “Ông Sáu Lầu” cũng trình diễn ngày hôm ấy, thành thử ra ban tổ chức đã từ chối lời yêu cầu của cô.

192693-VHNT-nganhmai-400.jpg
Ðỗ Thanh (phải) và Châu Thanh đang hát trong buổi lễ phát giải Phụng Hoàng trước đây. File photo

Là soạn giả thường trực của các đoàn Kim Chung hoạt động mạnh mẽ thời kỳ trước 1975. Yên Lang ngoài việc phát triển bảng hiệu Kim Chung, đã đóng góp vào kho tàng văn hóa nghệ thuật nước nhà những tuồng cải lương giá trị về mặt “ăn khách” mà trong số có các vở hát như: Đêm Lạnh Chùa Hoang, Mùa Thu Trên Bạch Mã Sơn, Tâm Sự Loài Chim Biển, tức Áo Vũ Cơ Hàn… Các nghệ sĩ nổi danh trên sân khấu Kim Chung như Minh Phụng, Lệ Thủy… một phần lớn là nhờ các vở tuồng thuộc loại “hương xa” của Yên Lang.

Hiện giờ giới cổ nhạc đang nô nức chờ đợi ngày phát giải Phụng Hoàng, mà trong đó có 3 bài vọng cổ sáng tác, và một tuồng cải lương trúng giải. Tôi có hỏi Yên Lang cảm tưởng của soạn giả như thế nào trước sự việc mà giới cải lương và người hâm mộ đang mong đợi.

Qua cuộc tiếp xúc với soạn giả Yên Lang, đã cho thấy rằng ông rất quan tâm, và đặt nặng vấn đề giải thưởng cổ nhạc. Đối với những người sành điệu về cổ nhạc cải lương, thì bất cứ bài ca vọng cổ nào, ca sĩ cũng phải học thuộc lòng thì ca mới hay. Điều này ai cũng biết, do vậy mà các nam nữ ca sĩ đang cố gắng học 3 bài ca trúng giải cho thật nhuần nhuyễn thì mới diễn đạt được hết ý nghĩa của bài ca.

Nghệ sĩ phải hát thật

Riêng về tuồng cải lương “Thu Sầu Nhả Tơ” của soạn giả Trần Văn Hương trúng giải Phụng Hoàng cuối năm qua, ông cũng được thông báo lãnh giải kỳ này. Đây là vở tuồng mà tình tiết câu chuyện nói về cuộc đời tình cảm của ông Cao Văn Lầu, tức nhạc sĩ Sáu Lầu, cha đẻ bài Dạ Cổ Hoài Lang, tiền thân của bản Vọng Cổ ngày nay. Theo tôi được biết thì soạn giả Trần Văn Hương đang cho các nghệ sĩ tập dượt thành thạo để hôm đó trình diễn trước quan khách, khán giả. Cái đặc biệt là nghe nói soạn giả buộc các nghệ sĩ phải hát thật, chớ không được “hát nhép”, tức là hát trước thâu sẵn vô băng, rồi ra sân khấu

chỉ nhép miệng ca theo tiếng hát của mình trong băng dĩa. Như vậy cho thấy ai cũng đặt nặng vấn đề trúng giải của bài ca hay là tuồng cải lương.

Ngược giòng thời gian của lịch sử cải lương, người ta thấy khi xưa thời thập niên 1960 có giải Thanh Tâm của nhà báo Trần Tấn Quốc. Sau 1975 ở trong nước có giải Trần Hữu Trang của Hội Sân Khấu. Và bây giờ ở hải ngoại có giải Phụng Hoàng. Cả 3 giải tuy có khác nhau về lề lối tổ chức, nhưng chung mục tiêu là phát triển, và duy trì bộ môn nghệ thuật đặc thù của văn hóa dân tộc, mà ta ai cũng quan tâm.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/TraditionalMusic/traditional-music-0823-nm-08222014133438.html

NGÀNH MAI / phóng viên RFA: ÚT HIỀN – BẠCH TUYẾT, chương trình radio, HOA KỲ


Út Hiền – Bạch Tuyết

Ngành Mai, thông tín viên RFA
2014-10-25
ut-hien1-305.jpg

Bìa đĩa hát Ngày Sau Sẽ Ra Sao của nghệ sĩ Út Hiền.

File photo
 

 

Hồi xa lắm rồi, một cậu giáo làng ở tỉnh Bạc Liêu cảm thấy nghề giáo trầm lặng quá, thiếu chất rung cảm mà tâm hồn cậu thì tha thiết với đờn ca xương hát, nên cậu cương quyết ra đi, lên Sài Gòn để theo cải lương. Cậu giáo đó về sau là kép Út Hiền.

Đệ tử của Út Trà Ôn

Đến đất Sài Gòn đầu thập niên 1960, năm ấy là năm mà danh tiếng đệ nhứt danh ca Út Trà Ôn vang dội khắp nơi, cậu bị cuốn hút bởi Út Trà Ôn nên đến xin làm đệ tử. Thấy cậu có vẻ hiền, Cậu Mười bèn đặt cho cậu cái biệt danh rất “Nam kỳ” là Út Hiền. Thế là từ đó cậu mang “dòng họ” Út.

Thời gian sau Út Hiền là kép chánh đoàn Hương Mùa Thu đóng cặp với đào Ngọc Hương. Có những màn tình tự, vai kề vai, má kề má, đã làm cho ông xã của nàng là soạn giả Thu An điên tiết lên, và nhứt định phải cho Út Hiền rời khỏi đoàn.

Rồi thì Út Hiền đi làm kép chánh của nhiều đoàn hát khác như ai nấy đều biết. Nhưng trên sân khấu Dạ Lý Hương, anh đành thúc thủ đứng hạng nhì sau kép Hùng Cường. Chuyện rõ ràng là thế, Út Hiền không bao iờ chối cả, cũng như mọi người đều xác nhận như vậy.

Rồi có một lần nọ tại Bạc Liêu, kép Hùng Cường bận về Sài Gòn đi công tác (bởi Hùng Cường là kép lính có lệnh gọi là phải về). Không lẽ vì thiếu một người đoàn hát phải nghỉ? Cũng có thể thay Hùng Cường tạm hát được mà. Thế là Út Hiền “phụng mạng” đứng ra thay thế Hùng Cường để đoàn hát khỏi nghỉ và đào kép khỏi mất đêm lương.

Tưởng vậy là ơn nghĩa, tròn trịa rồi, không dè việc thay thế ấy không làm hài lòng người đóng cặp với mình, tức đào Bạch Tuyết. Do vậy, đang hát nửa chừng, Bạch Tuyết la ó om sòm, cự nự rùm beng trước mặt đông người.

Bị chạm tự ái quá mạnh, Út Hiền không thể dằn được, nhứt là về đến xứ sở quê hương Bạc Liêu của mình. Trước mặt bạn bè mà bị Bạch Tuyết “hạ” cho một đòn chí tử, Út Hiền phản công tới tấp và không quên dùng những lời nặng nề thóa mạ trả đũa đối phương. Thế là đôi bên “sáp chiến”, một trận giặc mồm được diễn ra quyết liệt.

Út Hiền la ó:

“Cô thần tượng với ai chớ với thằng nầy… xê rô (o) biết không?”

Vừa tới đó thì có người can ra, trận chiến tàn lần không thì chưa biết hồi sau kết cuộc thế nào.

Chuyện Bạch Tuyết

covertkw-400.jpg
Bìa đãi hát Lá Sầu Riêng. Nghệ sĩ: Thành Được, Thanh Sang, Út Hiền, Kim Cương, Ngọc Giàu, Bạch Tuyết. File photo.

Và tiếp sau đây là câu chuyện Bạch Tuyết mặc sexy trên sân khấu.

Giai thoại về Bạch Tuyết mặc sexy trên sân khấu Có một dạo trong làng cải lương và khán giả hâm mộ bộ môn nghệ

thuật này, đã bàn tán sôi nổi vấn đề ăn mặc của cải lương chi bảo Bạch Tuyết, sau khi đi xem vở tuồng “Tuyệt Tình Ca” của soạn giả Hoa Phượng Ngọc Điệp trên sân khấu Dạ Lý Hương.

Thật vậy, vở tuồng nói trên Bạch Tuyết với vai Lê Thị Trường An, một cô gái “bao” của mấy ông già háo sắc, nàng mặc quần bó sát, diễn ở Lục Tỉnh làm khán giả nhao nhao lên. Cũng như trong vở hát “Gái Nhảy” Bạch Tuyết thủ vai Sương cũng ăn mặc “hấp dẫn” tương tự, do đó người ta cho rằng trong hầu hết các cô đào cải lương, Bạch Tuyết là nữ nghệ sĩ tiên phuông trong lối ăn mặc táo bạo.

Vấn đề cũng đã lên mặt báo khiến cho dư luận nổi lên với 2 khuynh hướng: Kẻ cho rằng lối diễn xuất nàng sexy xa hơn hiện trạng cải lương, không ngờ Bạch Tuyết lại tiến đến mức “quốc tế” đó! Nhưng ngược lại thì số người khác cho rằng nàng dạn dĩ chỉ vì nghệ thuật, bởi bản chất của Bạch Tuyết là tân tiến, cô không từ chối sự chỉ bảo của đạo diễn, phải khen cô ở điểm đó. Có người nói cải lương, bản thân của nó đã có tính cách sửa đổi không ngừng, việc ăn mặc của Bạch Tuyết trong các vai trò cần thiết là một sự dọ dẫm của cải lương, nhằm để cải hướng nghệ thuật sân khấu. Dù thành dù bại, nhưng lối ăn mặc bạo của Bạch Tuyết cũng là một cách thúc đẩy nền ca kịch cải lương tiến bộ theo nhu cầu cuộc sống.

Về phản ứng của khán giả, theo nhận xét của ký giả kịch trường Kỳ Quân thì ông nói rằng, lúc Bạch Tuyết mặc áo quần “đợt sống mới” bước ra sân khấu, tôi để ý dưới khán giả thấy mấy bà già hỏng chịu, còn mấy cô trẻ thì lặng im chẳng rõ có tán thành hay không. Riêng mấy cậu trai thì ưa lắm…

Hỏi ý kiến vấn đề này, nữ ký giả kịch trường Cẩm Thi nói rằng: Nếu Bạch Tuyết dám bôi đen mặt để đóng vai cô gái lai Tây đen gạch mặt trong vở “Trường Kịch 20 Năm” thì dĩ nhiên Bạch Tuyết không từ chối việc ăn mặc “bạo phổi” trong các đoạn cần yếu cho nhu cầu diễn xuất. Tôi nghĩ lối ăn mặc của vai trò không can hệ với tư cách cá nhân nghệ sĩ. Tuy nhiên khi diễn ở các tỉnh lẻ xa xôi, Bạch Tuyết nên có ý thức cẩn thận hơn lúc diễn ở Sài Gòn, bởi vì một nơi đồng bào chưa quen mắt, còn một nơi khán giả đã từng thấy nhiều cô ăn mặc còn dữ dội hơn.

Tóm lại vấn đề chẳng đi đến đâu hết, bởi lập luận của 2 khuynh hướng: Kẻ phản đối, người hoan nghinh, nhưng sở dĩ thiên hạ bàn tán là không phải chỉ riêng cá nhân của Bạch Tuyết, mà nó liên quan đến bộ môn văn hóa nghệ thuật nước nhà. Chứ nếu như Bạch Tuyết là một cô gái bình thường như hằng bao người nữ khác, thì chắc chẳng ai bàn tán làm chi, có chăng là chỉ nói một cách chung chung thôi.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/TraditionalMusic/traditional-music-1025-nm-10252014071137.html