ĐỖ ANH TÀI : Danh ca Bạch Yến hồi xuân ở tuổi ngoài 70


Danh ca Bạch Yến hồi xuân ở tuổi ngoài 70

Đăng ngày 15/12/2014 bởi Đỗ Anh Tài

Với chủ đề Đêm đông, chương trình Sol Vàng tháng 12 đã mang đến cho khán giả nhiều cảm xúc dâng trào. Danh ca Bạch Yến đã ngoài 70 tuổi nhưng vẫn cuốn hút khán giả với phong cách trình diễn sôi nổi và giọng hát khỏe khoắn

Phần mở màn ấn tượng với tuyết rơi trong ca khúc Đêm đông cùng ca sĩ Hồng Hạnh

Ca sĩ Hiền Thục tiếp tục hội ngộ thần tượng của mình với ca khúc Lời buồn thánh

Song ca cùng ca sĩ Tuyết Loan ca khúc Et maintenant

Và nồng nàn với ca sĩ hải ngoại Anh Khoa trong ca khúc Phút cuối

Giáo sư, tiến sĩ Trần Quang Hải và giáo sư Trần Văn Khê cũng có mặt để cổ vũ tinh thần cho vợ và con dâu của mình

Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 đích thân đệm piano cho ca khúc Buồn ơi chào mi do ông sáng tác

Tiết mục được chào đón nhất Ghen với điệu nhảy thiết hài gần như thất truyền đã lâu

Bài và video: ANH ĐỖ

Ảnh BTC cung cấp

http://thegioivanhoa.com.vn/showbiz/tin-tuc-giai-tri/45696001/danh-ca-bach-yen-hoi-xuan-o-tuoi-ngoai-70/

NGỌC PHÚ : Tiếng nước tôi: Văn học dân-gian (4.4) / Dân ca Việt-Nam


Tiếng nước tôi: Văn học dân-gian (4.4) / Dân ca Việt-Nam

4.1 Dân ca Bắc bộ
4.2 Dân ca Trung bộ
4.3 Dân ca Nam bộ

4.4 Dân ca Việt-Nam

Trong dân ca, tất cả các thể loại đều có ở 3 miền, nhưng mỗi vùng có sở-trường riêng của mình. “Nam lý, Bắc thơ, Huế hò”. Nhưng đứng trên phương-diện dân ca, tôi sẽ nói: “Nam lý, Bắc hát hội (nhất là Quan Họ), Huế hò“.
Dân ca Tây nguyên

Chúng ta đã nói về dân ca của nhóm người Kinh (87% dân số) nhưng nếu bàn về dân ca Việt Nam, chúng ta không thể quên nền dân ca của các sắc tộc khác, phần lớn tập trung ở các vùng miền núi và cao nguyên (trừ người Hoa, người Chăm và người Khmer).

So với dân ca của người Kinh, có lẽ người Tây nguyên chú trọng nhiều nơi nhạc khí và những điệu múa-dân vũ (?)

Một nhà nghiên cứu âm nhạc Tây Nguyên đã nhận xét rằng: “Dân ca của các dân tộc Tây Nguyên là những điệu hát huyền thoại được kết dệt từ ngàn xưa và lưu truyền từ đời này sang đời khác. Nó mô phỏng tiếng vang vọng của núi rừng, tiếng gió lách qua chòm lá, tiếng chim hót, tiếng suối reo, tiếng thác đổ ào ào… Vì vậy, âm điệu của những bài ca nghe thì thầm, nhè nhẹ như gió thoảng, lá rơi, như tiếng thì thầm của tâm hồn con người trên miền cao nguyên huyền thoại“.
Dân ca Tây Nguyên cũng có nhiều hình thức như: hát đơn, hát tập thể, hát kể chuyện trường ca (Khan của người Ê-Đê, Hơ-ri Jơrai, Hơ-mon Bahnar ), hát múa, hát đợi chờ, hát giao duyên (đối đáp), hát ru, hát đồng dao (hát trò chơi con trẻ), v.v…

Nội dung dân ca chứa đựng rất nhiều yếu tố của cuộc sống đời thường như tình yêu đôi lứa, ca ngợi buôn làng, ca ngợi những chàng trai anh dũng, có sức khỏe phi thường chiến đấu chống lại cái ác để bảo vệ buôn làng, ca ngợi thiên nhiên tươi đẹp. Có bài còn dùng để khẩn cầu các thần linh làm cho mưa gió thuận hòa, mùa màng bội thu, con người thoát khỏi bệnh dịch… Nội dung nói trên biểu hiện qua nhiều thể loại dân ca lao động, dân ca phong tục tập quán, dân ca nghi lễ tín ngưỡng, …
Nếu xét về thang âm, điệu thức thì dân ca Tây Nguyên có đủ các thể từ thang 3 bậc âm đến 4, 5, 6 và 7 bậc âm. Tuy nhiên dân ca Tây Nguyên chủ yếu dùng điệu thức 5 bậc âm (có hoặc không có bản âm tùy theo từng dân tộc).

Các nhạc cụ dân gian Tây Nguyên có nhiều và rất độc đáo. Nhạc khí Tây Nguyên thuộc nhiều loại, nhiều nhóm và được chế tác bằng nhiều chất liệu khác nhau.
Loại đầu tiên được chế tác hoàn toàn bằng chất liệu thiên nhiên như tre, nứa, gỗ, đá, vỏ bầu, dây rừng, sừng trâu, bò…;
loại thứ hai được chế tác kết hợp giữa chất liệu thiên nhiên với kim loại;
loại thứ ba là hoàn toàn bằng kim loại như: đồng, gang, chì, sắt…

Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại  vào ngày 15 tháng 11, 2005. Sau Nhã nhạc cung đình Huế, đây là di sản thứ hai của Việt-Nam được nhận danh hiệu này.
Thân mời các bạn nghe

Dân ca Tây Nguyên: Đứa con của rừng  https://www.youtube.com/watch?v=cTo1xhIl9_U

Hát ru

Còn một thể loại dân ca đơn giản nhất mà nơi nào cũng có, thời đại nào cũng có, một loại nhạc “thính phòng” mà ca sĩ là người mẹ và thính-giả duy nhất và yêu quí nhất là người con. Đó là Hát ru.

Hát ru là những bài hát nhẹ nhàng đơn giản giúp trẻ con ngủ. Phần lớn các câu trong bài hát ru con lấy từ ca dao, đồng dao hay trích từ các loại thơ hoặc hò dân gian, được truyền miệng từ bà xuống mẹ, thế hệ trước sang thế hệ sau. Do đó, những bài hát này rất đa dạng, mang tính chất địa phương, gần như mỗi gia đình có một cách hát riêng biệt.

Trong hát ru thường chỉ chú ý đến lời (ca từ) còn giai điệu (nhạc lý) thì mỗi bà mẹ có một giọng trữ tình riêng nhưng vẫn gây ấn tượng sâu sắc trong suốt cả cuộc đời người con.

Riêng tôi có được diễm phúc ru con tôi ngủ mỗi tối cho đến khi nó 4 tuổi. Tôi ru lại cho nó những bài tôi nghe được của mẹ tôi lúc trước như:

   À ơi…  Con cò mày đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm Lộn cổ xuống ao  À ơi…
Ông ơi, ông vớt tôi nao
Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng  À ơi…
Có xáo thì xáo nước trong
Đừng xáo nước đục  Đau lòng cò con…

Hoặc mấy câu như:

   Ðồng Ðăng có phố Kỳ Lừa 

   Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh
Ai lên xứ Lạng cùng anh
Bõ công bác mẹ sinh thành ra em…

Còn có bài Le ciel est par-dessus le toit của Paul Verlaine mà bố tôi thỉnh thoảng hát ru tôi ngủ lúc trước.

Những bài này, tôi cũng có hát tiếp cho thằng cháu ngoại. Hy vọng con cháu tôi sẽ tiếp tục hát ru tiếp cho cháu chắt tôi…

Thân mời các bạn nghe:
Hát ru Bắc bộ    https://www.youtube.com/watch?v=D7z8y8i8bmo
Hát ru Trung bộ   https://www.youtube.com/watch?v=E7OUa7O0W6o

Hát ru Nam bộ   https://www.youtube.com/watch?v=jyH2EewEx2A

Trở về với dân ca

Từ ngày đi du học, nhớ nhà nên tôi đã nghe dân ca, tôi đã hát dân ca trong những buổi sinh-hoạt văn-nghệ sinh-viên và tôi đã càng ngày càng yêu dân ca, sản phẩm tinh thần quý giá của cha ông để lại. Bao năm nay, quê-hương càng xa vời, tôi lại càng thiết tha với cội-nguồn, với văn-hoá dân-tộc mình.

Tôi chỉ buồn là giờ đây, muốn đi nghe dân ca cũng chả có ai tổ-chức văn-nghệ mà đi nghe, tôi muốn hát dân ca cũng chả ai muốn nghe.

Còn ai thương dân ca? Tôi hy vọng rằng còn nhiều lắm.

Yên Hà, tháng 12, 2014
Tài-liệu tham khảo
Dạo một vòng trên đôi cánh âm nhac Tây nguyên, Đào Huy Quyền

http://tailieu.vn/doc/dao-mot-vong-tren-doi-canh-am-nhac-tay-nguyen-73680.html
Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên, Wikipedia

http://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%B4ng_gian_v%C4%83n_h%C3%B3a_C%E1%BB%93ng_Chi%C3%AAng_T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn
Hát ru (Wikipedia)

http://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A1t_ru

Posted by Thanh Tuyền and Ngọc Phú at 9:54 AM

http://phu-tran.blogspot.fr/2014/12/tieng-nuoc-toi-van-hoc-dan-gian-44-dan.html

NGUYÊN MINH : Ca sĩ Bạch Yến – Giọng ca không tuổi


02:59 NGÀY 15/12/2014

Ca sĩ Bạch Yến – Giọng ca không tuổi

Chương trình âm nhạc “Sol Vàng” những tháng cuối năm 2014 đang trở thành một cầu nối đẹp giữa hiện tại và ký ức cho công chúng yêu nhạc.

Nếu như tháng trước là những tình khúc Lê Uyên & Phương, cặp nghệ sĩ đã rót những giai điệu đẹp vào làng tân nhạc Việt thì đêm 13/12 tại Nhà hát Hòa Bình (TP.HCM) là Bạch Yến, một người từ lâu đã mang hình tượng “người mở lối” ra bên ngoài.

Sự xuất hiện chính thức có thể xem như là lần đầu tiên của bà tại Việt Nam đã tái hiện phần nào cho công chúng quê nhà thấy được con đường âm nhạc mà bà đã đi, thấy được một giọng hát vẫn còn đầy hơi thở thanh xuân dù đã ngoài 70 tuổi.

Bắt đầu kể chuyện từ Đêm Đông

Được báo chí nước ngoài đặt biệt danh “Cinderella Việt Nam” nhưng cuộc đời của nữ danh ca Bạch Yến lại không có cho mình đôi giày pha lê định mệnh. Đi từ những ngày ấu thơ gian khó tới những đỉnh cao vinh quang, dường như ở người phụ nữ 73 tuổi ấy không có chỗ dành cho những đua chen, ganh đua. Bà sống bình lặng và giản dị, đón nhận vinh quang cũng bình thường như những ngày nhỏ im lặng cùng cả nhà ngồi nhìn nồi cháo trắng chẳng còn gì bên trong vào thời còn vô cùng gian khó…

Vì thế khi chương trình được mở màn đầu tiên bằng ca khúc Đêm Đôngnhiều người hiểu rằng Bạch Yến đang bắt đầu kể lại câu chuyện đời mình bởi Đêm Đông chính là bài hát thay đổi số phận Bạch Yến.

Trước đó, bà có một thời ấu thơ không êm đềm. Cha đi bước nữa, mẹ mang cả nhà lên Sài Gòn sinh sống, trong một căn nhà lá, cuộc sống rất khó khăn, lại bị cháy nhà, cháy hết không còn cái gì, cả 5 mẹ con trắng tay. “Tôi nhớ lúc ấy, hội thiện nguyện đến cho lon gạo và cá khô, tôi bật khóc tủi thân vì nghĩ cho gạo thì lấy đâu củi với lửa mà nấu?”.
Đến năm 14 tuổi khi mấy người chị tình cờ đưa Bạch Yến tập hát thửĐêm Đông thì bà gần như bị cuốn theo. Và chính ca khúc này gieo lại niềm đam mê đi hát của bà. Suốt 6 tháng trời chỉ tập đúng bài hát này, sau đó Bạch Yến xin đi hát tại một phòng trà và ngay đêm đầu tiên Đêm Đông qua giọng hát của cô bé chỉ tròn 15 tuổi đã chinh phục công chúng. Mà đặc biệt hơn, bà “dám” thay điệu tango nguyên thủy sang slow rock và từ đó nó đã trở thành khuôn thước cho những thể hiện sau này.
Đêm Đông đưa Bạch Yến ra ánh sáng và tất nhiên, không kéo màn đêm buông xuống cuộc đời bà. Từ đó trở đi, bà trở thành một trong những ca sĩ được ưa chuộng nhất. Trong đêm Sol vàng tối 13/12, có thể bắt gặp lại hình ảnh Bạch Yến thời còn ở Việt Nam qua những ca khúc như Cho em quên tuổi ngọc, Lời buồn thánh, Đi với tôi đến chốn trời xa…. Giọng hát ở tuổi 73 của Bạch Yến vẫn làm lay động những khán giả tại Nhà hát Hòa Bình.
Cuộc viễn du âm nhạc
Bạch Yến vào thời đó rất đắt show nhưng bà là người đầu tiên dám từ bỏ ngai vàng để làm một cuộc viễn du âm nhạc xa hơn đường biên tổ quốc. Bán căn nhà đang ở, năm 1961 Bạch Yến sang Pháp học thanh nhạc và từ đây, con đường bà đến với thế giới chính thức được nối liền. Năm 1965, bà là người Việt Nam đầu tiên hát trong chương trình tạp kỹ huyền thoại Ed Sullivan show và đó là dấu mốc để Bạch Yến trở thành nghệ sĩ quốc tế.

Ca sĩ Bạch Yến - Giọng ca không tuổi

Trong Sol vàng vừa qua, một phần ký ức ấy được đánh dấu lại qua những ca khúc nước ngoài được Bạch Yến thể hiện rất hay. Có thể thấy, phần 2 của chương trình mới là lúc Bạch Yến được tung tẩy hết tài năng của mình qua những bài hát như If You Go Away (Người yêu nếu ra đi), La Llorona (Người tình nữ khóc than – Dân ca Mexico), Et Maintenant…Đây là những hình ảnh mà công chúng Việt ít khi được thấy.
Trong điệu swing jazz, Bạch Yến trưng trổ hết ngón nghề và thấy rõ một tính cách âm nhạc của riêng bà. Bạch Yến kể lại: “Khi mới sang Pháp học thanh nhạc, thầy dạy bảo tôi hát nhạc Dalida tôi hát y chang, hát Edith Piaf tôi cũng làm y hệt, cứ tưởng được khen ai ngờ bị mắng té tát, bởi thầy nói “cái riêng của em đâu?”. Và từ đó, tôi cố sống cố chết phải tìm ra cho mình một cách riêng”.Nhưng đến khi tìm ra thì bà quyết định bỏ cuộc chơi ngoại quốc để quay về nhạc dân tộc, lần này cùng đồng hành với phu quân là nhạc sĩ Trần Quang Hải. Đó là năm 1978 và hơn 30 năm qua, bà đã cùng chồng đi qua hơn 70 nước để giới thiệu âm nhạc dân tộc Việt Nam.Chương trình Sol vàng tháng 12 thật ra mới chỉ tái hiện được phần nào cuộc đời âm nhạc của Bạch Yến nhưng nó cũng đủ để công chúng quê nhà biết nhiều hơn về “1 trong 10 ca sĩ có sức ảnh hưởng lớn nhất Việt Nam”, đồng thời thấy rõ hơn sự khổ luyện và những giá trị đích thực của những ngôi sao ngày cũ.

Theo Nguyên Minh/Thể thao & Văn hóa Cuối tuần

http://news.zing.vn/Ca-si-Bach-Yen–Giong-ca-khong-tuoi-post491327.html

VÕ HÀ : KHÓ ĐỂ CÓ MỘT BẠCH YẾN THỨ HAI


Khó để có một Bạch Yến thứ hai

(Giải trí +) – PN – Người ta nói nhiều về việc Bạch Yến với những thành tựu mà cho đến nay chưa có ca sĩ Việt Nam nào có được. Người ta cũng có lý để thắc mắc việc một người phụ nữ 74 tuổi thì hát trên sân khấu sẽ như thế nào. Nhưng, chỉ cần xem liveshow Sol vàng – Đêm đông của bà tối 13/12, mọi lý giải đều được vỡ ra rất rõ ràng.

Sau hơn 50 năm, Bạch Yến mới có một liveshow cho riêng mình ở quê nhà. Và lần đầu tiên thế hệ khán giả trung niên trở về sau hiểu được rằng vì sao tên của bà lại được ghi dấu ngay ở chính mảnh đất của những cái tên lừng lẫy của âm nhạc thế giới, là Mỹ và Pháp. Bạch Yến hát nhạc Việt, nhạc Pháp, nhạc Mỹ và cả bài hát tiếng Tây Ban Nha. Mỗi tiết mục là một màn trình diễn đầy cảm xúc.

Giọng hát nội lực đến không tưởng ở tuổi 74, bà gần như không nghỉ quãng nào. Với các liveshow Sol vàng trước, việc khách mời hát đơn ở quãng nào luôn là một sự tính toán mà chủ đích là để nhân vật chính có thời gian nghỉ giọng, nhưng Bạch Yến thì không. Kể từ bài hát Đêm đông mở đầu, bà hát liên tục, lúc đơn ca lúc song ca. Duy chỉ có lần duy nhất nam ca sĩ Anh Khoa hát một mình để bà có thời gian… thay trang phục.

Giai tri plus, tin nhanh giai tri hot 24h

Nghệ sĩ Bạch Yến tại liveshow Sol vàng – Đêm đông

Thời gian như chùn chân trước giọng hát Bạch Yến, và người phụ nữ nhỏ bé ấy mang trong mình một sự hồn nhiên đến đáng yêu. Bà nhảy điệu thiết hài đầy hứng khởi, bà vui tươi hớn hở như cô gái mười tám, bà di chuyển khắp sân khấu bằng đôi chân sáo, bà nói về thành tựu của đời mình nhẹ tênh. Bà kể, ngày trước có lần bà hát một bài hát Tây Ban Nha bị sai, thế là bà xấu hổ quá, nên quyết đi học tiếng Tây Ban Nha cho bằng được.

Không chỉ vì giọng hát, cái cách bà đối xử với tài năng thiên phú của mình, đối xử với khán giả của mình đã khiến bà trở thành một người mà hai chữ “danh ca” là hoàn toàn xứng đáng. Không cần phải trải nghiệm qua giai đoạn âm nhạc thời ấy, chỉ cần với liveshow này người ta cũng có thể hiểu vì sao Bạch Yến là ca sĩ Việt Nam duy nhất xuất hiện trên chương trình Ed Sullivan Show nổi tiếng của Mỹ, là nghệ sĩ Việt Nam duy nhất có cơ hội trình diễn trên cùng một chương trình với những tên tuổi nổi tiếng của Mỹ như Bob Hope, Bing Crosby, Pat Boone, Frankie Avalon…

Nhưng, Bạch Yến nói, điều làm bà xúc động nhất lại là việc bà hát điệu ru, ví, giặm ngay chính trên quê hương mình. Bà và chồng, giáo sư Trần Quang Hải đi khắp năm châu bốn bể để giới thiệu âm nhạc dân tộc Việt Nam, vậy mà cho đến giờ bà mới có điều kiện để hát ngay ở chính nơi mình sinh ra. Đã có giọt nước ứa trên mắt bà khi bà hát. Ở phía dưới, chồng và cha chồng – giáo sư Trần Văn Khê hát theo…

Bà từng nói, chính âm nhạc dân tộc đã neo cuộc hôn nhân tưởng như đùa của bà và giáo sư Trần Quang Hải khi gắn với nhau chỉ sau hai lần gặp gỡ, kéo dài hơn 30 năm. Không khó để thấy, trong ngôi nhà nhỏ của bà và chồng, lẫn ngôi nhà lớn với sự hiện diện cả cha chồng, âm nhạc dân tộc đóng vai trò lớn như thế nào. và dĩ nhiên, dù có cất công tìm thì cũng sẽ khó để nhạc Việt lại có một Bạch Yến thứ hai.

VÕ HÀ

http://giaitriplus.net/d/kho-de-co-mot-bach-yen-thu-hai.html

Phunuonline.com.vn

Bài viết được cập nhật lần cuối lúc 15-12-2014 13:00