TRÂM ANH : Quỹ văn hóa Phan Châu Trinh: Lập ngôi đền tinh hoa văn hóa Việt thời hiện đại


Quỹ văn hóa Phan Châu Trinh: Lập ngôi đền tinh hoa văn hóa Việt thời hiện đại

25/03/2015 – 09:06 AM
Lễ trao giải văn hóa Phan Châu Trinh lần thứ 8 đã diễn ra vào tối 24.3 tại TP.HCM. Đông đảo các nhà trí thức, những người quan tâm đến tinh thần canh tân đất nước của giải thưởng đã đến dự. Ngoài 5 giải được trao, năm nay Quỹ văn hóa Phan Châu Trinh cũng đã đã công bố việc thành lập ngôi đền tinh hoa văn hóa Việt thời hiện đại.

Bà Nguyễn Thị Bình, chủ tịch Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh trao giải cho các cá nhân và tập thể. 

Các hạng mục giải đã được trao cho các cá nhân:

 Giải Vì sự nghiệp văn hóa – giáo dục có hai giải: Giải cho nhà giáo Phạm Toàn và nhóm Cánh Buồm vì những hoạt động sáng tạo góp phần canh tân giáo dục; giải cho nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo vì những đóng góp đặc sắc trong việc sưu tầm, sáng tạo và truyền bá âm nhạc truyền thống Nam Bộ.

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo là người có hơn 80 năm đóng góp cho hoạt động của nhạc tài tử Nam bộ, được giáo sư Trần Văn Khê gọi là “đệ nhất danh cầm”. Ở tuổi 98, nhạc sư vẫn lên sân khấu và nói: “tôi năm nay 98 tuổi, vẫn còn đờn. Đó là câu trả lời cho câu hỏi rằng nhạc tài tử Việt Nam có gì hay”. Trăn trở trước câu chuyện giới trẻ và âm nhạc dân tộc, nhạc sư nói trong diễn từ của mình “Muốn lôi kéo giới trẻ quay về với nhạc dân tộc thì phải cho chúng thấy những nét tinh vi, hay ho, độc đáo của nhạc Việt Nam. Chương trình giảng dạy phải do những người có trách nhiệm về văn hóa, có nắm vững truyền thống, biết hướng đi của nó, biên soạn ra để các nhạc sĩ theo đó mà dạy”.

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo đang trình diễn đàn minh họa cho sự độc đáo của nhạc tài tử Việt Nam.

Nhà giáo Phạm Toàn đã thay mặt nhóm Cánh Buồm nhận giải vì sự nghiệp văn hóa – giáo dục và thông báo về quá trình hoạt động của nhóm trong thời gian qua, những triết lý và giá trị giáo dục mà nhóm đang theo đuổi, cũng như những nội dung dự tính sẽ làm trong chặng đường sắp tới.

Giải Nghiên cứu được trao cho nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân vì những công trình nghiên cứu xuất sắc về biển Đông. Cụm công trình nghiên cứu về chủ quyền Việt Nam ở biển Đông và Hoàng Sa – Trường Sa của nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân trong nhiều năm qua là ghi nhận mới của giải. Ông chia sẻ thực tế nghiên cứu lịch sử tại Việt Nam: “Trong lúc nghiên cứu về lịch sử biển Đông, tôi chỉ đơn thuần vì mục đích muốn biết rõ sự thật, vì tò mò, tôi tìm hiểu, kê cứu, hệ thống và đối chiếu so sánh nguồn sử liệu Trung Hoa chỉ để thỏa mãn ham muốn riêng, muốn hiểu biết cặn kẽ và tường tận những ghi chép trong sử liệu thực. Lúc đọc hiểu tư liệu cũng như lúc phân tích chuỗi sự kiện, tôi không nghĩ mình là người dân của một quốc gia nào, lúc này chỉ có tính khách quan của khoa học dẫn dắt. Điều băn khoăn khó nói mà tôi cũng muốn chia sẻ là khi nhìn kỹ lại hoạt động học thuật sử học trong bối cảnh hiện nay, trình độ nghiên cứu lịch sử nói chung hoặc nghiên cứu chuyên sâu các đề tài lịch sử liên quan đến biển Đông nói riêng, chúng ta còn thua khá xa các nước, mà trong đó đáng ngại đáng lo nhất là chưa theo kịp trình độ của người Trung Quốc. Mấy mươi năm qua, nền sử học nước ta đã để quá nhiều khoảng trống trong nghiên cứu cơ bản, riêng ở lĩnh vực nghiên cứu biển Đông, giới sử học trong nước hầu như chưa làm tròn trách nhiệm ở nhiều mặt, chỉ lướt qua công việc dịch thuật, mà sản phẩm của nó là nguồn căn cứ thiết yếu trong nghiên cứu đối sánh, đã thấy còn quá nhiều điểm đáng lo ngại”.

Giải dịch thuật được trao cho dịch giả Nguyễn Nghị vì những thành công trong việc chuyển ngữ nhiều tác phẩm kinh điển.

Giải Việt Nam học cho GS Keith Weller Taylor vì những thành tựu đã đạt được trong nghiên cứu và truyền bá lịch sử – văn hóa Việt Nam.

Ngoại trừ GS Keith Weller Taylor vì sức khỏe không đến nhận giải được, còn lại các cá nhân được vinh danh đều có mặt nhận giải. Đáng chú ý, nhiều cá nhân được vinh danh năm nay vốn là những nhà nghiên cứu, dịch thuật độc lập như dịch giả Nguyễn Nghị, nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân.

Từ trái qua: nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo, nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân, bà Nguyễn Thị Bình, nhà giáo Phạm Toàn và nhóm Cánh Buồm, dịch giả Nguyễn Nghị. 

Một nội dung mới trong hoạt động của Quỹ Phan Châu Trinh được công bố nhân dịp này là dự án “Ngôi đền tinh hoa văn hóa Việt Nam thời hiện đại” vừa được khởi động.

Đây là “ngôi đền” hiểu theo nghĩa bóng, tức là một hoạt động online, nằm trong sứ mệnh của Quỹ văn hóa Phan Châu Trinh, bao gồm: Du nhập, Phục hưng, Khởi phát, Gìn giữ & Lan tỏa những giá trị tinh hoa văn hóa nhằm góp phần canh tân văn hóa Việt Nam trong thế kỷ 21.

Theo đó, những nhân vật đã trở thành danh nhân bởi những đóng góp cho văn hóa Việt Nam, tính từ giữa thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20 sẽ được hội đồng đề xuất, bình chọn và quyết định đưa vào vinh danh ở đền.

3 nhân vật đầu tiên của ngôi đền, 3 danh nhân văn hóa Việt Nam thời hiện đại được tôn vinh là danh nhân văn hóa Trương Vĩnh Ký, Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu.

Ngôi đền online mang trong mình hai mục đích: thứ nhất, là để tưởng nhớ, tri ân và tôn vinh các danh nhân văn hóa tiêu biểu của Việt Nam thời hiện đại. Thứ hai, là để góp phần phục hưng, gìn giữ và lan tỏa những giá trị tinh hoa văn hóa của các danh nhân văn hóa này thông qua các tư liệu/tài liệu mà họ để lại và các tư liệu/tài liệu viết/nghiên cứu về họ.

“Ngôi đền” này được truyền cảm hứng từ Điện Panthéon (Pháp), và chỉ dành cho các danh nhân văn hóa tiêu biểu. Cũng trong  ngôi đền online này, mỗi danh nhân văn hóa sẽ có một chuyên mục của riêng mình, nơi cất giữ nhưng phần “hồn” của các danh nhân thông qua việc một tập hợp sâu rộng những tư liệu về cuộc đời của danh nhân, các tác phẩm và thành tựu tiêu biểu của danh nhân, những bài viết và nghiên cứu đặc sắc về danh nhân cũng như một số đề xuất nghiên cứu thêm về từng vị danh nhân.

Có mặt tại lễ trao giải, phát biểu ngay từ đầu, bà Nguyễn Thị Bình, chủ tịch Hội đồng quản lý quỹ, nguyên phó chủ tịch nước đã nói: “Những hiện trạng đầu năm 2015 đang làm chúng ta lo lắng vì sự tiếp tục xuống cấp đạo đức, văn hóa, giáo dục, bạo lực học đường đang cuốn hút cả các em nữ học sinh; sự tham ô, giả dối vẫn được bao che… Đó là thực trạng đáng buồn của xã hội ta hiện nay. Thiếu văn hóa và giáo dục là thiếu nền tảng về tinh thần; không thể có xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; đất nước không thể phát triển tốt đẹp, bền vững nếu kinh tế phát triển không đi đôi với văn hóa”.

Tin, ảnh: Trâm Anh

Mời độc giả đọc thêm các bài viết về giải văn hóa Phan Châu Trinh lần thứ 8 của nhà văn Nguyên Ngọc, GS.TS Trần Văn Khê, nghệ sĩ Hải Phượng trên báo giấy Người Đô Thị xuất bản hôm nay, 25.3.

http://www.nguoidothi.vn/vn/news/chuyen-hom-nay/tin-tuc-thoi-su-noi-bat/3897/quy-van-hoa-phan-chau-trinh-lap-ngoi-den-tinh-hoa-van-hoa-viet-thoi-hien-dai.ndt

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s