HUỲNH VĂN MỸ : Đào Tấn – ông quan kịch tác gia: Người học trò xuất sắc


Đào Tấn – ông quan kịch tác gia: Người học trò xuất sắc

30/03/2015 11:22 GMT+7

TT – Có một ông quan để lại hàng trăm bài thơ, bài từ hay, trên chục vở tuồng hát bội đặc sắc. Đó là Đào Tấn (1845-1907).

Chân dung Đào Tấn – Ảnh: B.A.V.H. (N.Đ.X. st)

Chuyện những vị quan thời trước làm thơ, viết văn lưu hậu thế không hiếm bởi họ hầu hết là những bậc khoa bảng. Nhưng chuyện một ông quan để lại hàng trăm bài thơ, bài từ hay, trên chục vở tuồng hát bội đặc sắc thì chỉ có Đào Tấn (1845-1907).

Vị đại quan này còn là nhà đạo diễn, là vị thầy mở trường nuôi dạy diễn viên, đã truyền lưu những bài bản kinh điển cho nghệ thuật hát bội còn mãi đến nay.

Nhân 170 năm ngày sinh Đào Tấn, chúng ta cùng nhìn lại chặng đường nghệ thuật của nhà soạn tuồng có một không hai này…

Không có trò giỏi nếu thiếu thầy hay. Nhưng thầy hay thì dễ tìm mà trò giỏi thì rất khó kiếm. Nói về nhà soạn tuồng Đào Tấn, nhiều nhà nghiên cứu thường nhắc lại câu nói trên của người xưa để nhấn mạnh việc Đào Tấn và vị thầy dạy chữ, dạy viết tuồng cho ông đã “cùng may mắn gặp được nhau” để rồi “trò Tấn” vừa thành danh trên đường khoa cử vừa trở thành soạn tuồng kiệt xuất…

Di ảnh Đào Tấn (phải) được thờ tại nhà ông Đào Tụng Phi – Ảnh: H.V.M.

Vở tuồng đầu tiên

Làng Vinh Thạnh (xã Phước Lộc, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định) – quê nhà của Đào Tấn – áp cuối phía đông nam châu thổ sông Côn, được che chắn bởi vòng cung rừng núi từ phía tây và tây nam cho đến phía đông và đông bắc dù chỉ cách quốc lộ 1A chừng ba cây số về phía tây và cách biển hơn mươi cây số về phía đông.

Cổng làng Vinh Thạnh được dân làng quen gọi là lý môn, được xây năm 1918, vẫn còn nguyên, chính là biểu trưng của “làng Vinh Thạnh của Đào Tấn”.

Ông Đào Tụng Phi, 81 tuổi, cháu gọi Đào Tấn là ông cố, kể về việc dựng lý môn: “Năm 1904 cụ nghỉ hưu chức thượng thư bộ Công.

Năm 1905, cụ dời mộ mẹ cụ từ Huế về quê. Nhân dịp này các quan triều vào thấy cổng làng Vinh Thạnh lợp tranh nên trình xin triều đình ân cấp tiền cho cụ làm cổng xây, mái vòm. Cụ không muốn đụng đến công quỹ nên từ chối.

Mãi đến sau ngày cụ mất, nhớ lại việc cũ, năm 1918 bộ Công truy cấp kinh phí cho Vinh Thạnh làm cổng làng để tưởng nhớ cụ. Lúc này con trai cụ là bố chánh Đào Nhữ Tuyên đành phải nhận, đứng coi làm cái cổng này đó…”.

Lớp người lớn tuổi ở Vĩnh Thạnh và các làng lân cận gần như ai cũng biết về gốc nguồn của “ông quan viết tuồng” Đào Tấn, biết nhà soạn tuồng lừng danh này đã học viết tuồng từ vị thầy nào.

Nhằm góp phần nói lên độ sâu dày của “đất tuồng” Bình Định – nơi mở ra mạch nguồn sáng tạo của nhà soạn tuồng Đào Tấn, năm 2011 nhà nghiên cứu nghệ thuật hát bội Vũ Ngọc Liễn đã cho ra tác phẩm Quỳnh Phủ Nguyễn Diêu – ông đồ nghệ sĩ, trong đó kể chuyện Đào Tấn vừa học chữ vừa học soạn tuồng từ vị tú tài Nho học – ông đồ nghệ sĩ này.

Thật ấn tượng, vị đại quan – nhà thơ – nhà soạn tuồng Đào Tấn được sinh ở vạn Gò Bồi, là nơi mà 70 năm sau nhà thơ Xuân Diệu cất tiếng chào đời.

Gò Bồi (xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước) là nơi song thân Đào Tấn dời đến ở tạm để làm thuốc đông y, buôn bán và làm ruộng mưu sinh, cách làng Vinh Thạnh của tổ tiên mình chừng mươi cây số về phía đông bắc.

Cảnh trí hữu tình của thị tứ bên sông, lời ca điệu múa của những đoàn hát bội trong làng, những bài giảng về kinh sách, về tuồng tích của vị thầy được coi là “tứ kiệt” về văn chương của đất Bình Định đã làm cậu học trò sáng trí lại có thiên hướng về nghệ thuật Đào Tấn sớm phát lộ được tài năng.

“Cụ Nguyễn Diêu thật thỏa lòng khi có được người học trò như Đào Tấn để truyền cho văn chương, tuồng tích. Làm thầy mà được thấy người học trò trẻ của mình soạn được tuồng, rồi đến khi ứng thí lại được vinh quy bái tổ thì quả là sung sướng!” – nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Liễn đã viết.

Ông muốn chỉ việc Đào Tấn viết vở tuồng đầu tay Tân Dã đồn lúc 19 tuổi và chiếm bảng cử nhân năm 22 tuổi.

Cổng làng Vinh Thạnh ở xã Phước Lộc, huyện Tuy Phước, do bộ Công cấp kinh phí xây để tưởng nhớ cụ Đào Tấn – Ảnh: H.V.M.

Sửa tuồng thầy

Tú tài Nguyễn Diêu là vị thầy đồ có tiếng của Bình Định. Theo nhà thơ Quách Tấn ghi lại, vì mối duyên đầu gặp điều nghiệt ngã nên Nguyễn Diêu đã “gãy gánh” chuyện lều chõng cho mong ước đại khoa. Nhưng dù chỉ đậu tú tài ông vẫn nổi danh hay chữ, nhất là tài soạn tuồng hát bội.

Học trò Tú Diêu đông và quý trọng thầy đến mức sau khi ông mất đã chung tiền mua được năm mẫu ruộng hạng nhất gần mộ ông (ở làng Kỳ Sơn, cũng thuộc huyện Tuy Phước) để làm hương hỏa (cúng giỗ) cho ông. Tuy vậy chỉ có Đào Tấn là học trò xuất sắc.

Đào Tấn rất mực kính yêu thầy – vị thầy không chỉ dạy cho ông chữ nghĩa, kinh sách mà cả tuồng tích, nghệ thuật. Trên dặm dài sáng tác và hoạt động nghệ thuật của mình, Đào Tấn luôn tôn gọi cụ Tú Diêu là “nghiệp sư” của mình.

Tấm lòng quý kính thầy đã được Đào Tấn lưu lại trong một bài thơ đầy cảm động “Tháng 7, đi viếng mộ Nguyễn tiên sinh – thầy dạy nghề (nghiệp sư) ở Nhơn Ân”:

Thu quyện quanh mồ, thu nửa núi/Nhớ thầy nhớ ngọn gió xuân xưa/Đất trời nghiêng ngửa sao về muộn/ Luống phụ thầy ta những dặn dò (Đỗ Văn Hỷ dịch).

Theo nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Liễn, có lẽ Đào Tấn viếng mộ thầy vào thời ông bỏ quan về quê ẩn dật ở chùa Linh Phong lúc loạn triều với sự cố “bốn tháng ba vua” 1883-1885.

Nước nhà bị ngoại xâm, triều chính rối ren, với tâm sự ngổn ngang, chán ngán, lại thương thầy không còn, lời thơ ông như tiếng thổn thức bên mộ vị ân sư!

Quý trọng thầy vậy đó, nhưng trong nghệ thuật tuồng Đào Tấn đã không ngại sửa kịch bản của thầy. Chuyện Đào Tấn “sửa tuồng thầy” có lẽ là một trong những giai thoại hấp dẫn về Đào Tấn mà nhiều người Bình Định được biết.

Ấy là sau khi thầy Nguyễn Diêu qua đời, khi đọc lại vở tuồng Ngũ hổ bình Liêu (còn gọi Ngũ hổ bình Tây) – một vở tuồng hay, rất phổ biến của Nguyễn Diêu, ông thấy ở đoạn “Địch Thanh qua ải” có một chi tiết thầy Diêu xử lý chưa được thấu đạt.

Đó là khi công chúa Trại Ba (của nước Đơn) ra lệnh đóng chặt cửa thành không cho chồng là nguyên soái Địch Thanh qua ải (vì Địch Thanh trốn vợ mà đi).

Khi được Địch Thanh phân giải lý do, công chúa cảm hiểu được nên đã để Địch Thanh được qua ải. Nhưng công chúa lại không truyền lệnh mở cửa (sau khi đã ra lệnh đóng chặt) làm sao Địch Thanh có thể đi được?

Để tình tiết của đoạn tuồng được thấu tình đạt lý, phải sửa lại tuồng thầy. Để đúng đạo tôn sư, trước khi chỉnh sửa Đào Tấn đã cho giết một con heo làm lễ vật mang đến nhà thờ thầy Nguyễn Diêu ở làng Kỳ Sơn vái lạy trình thầy sự việc “mở cửa thành cho Địch Thanh qua ải”.

Ông nối tiếp đoạn tuồng của thầy bằng lời ra lệnh của công chúa Trại Ba: “Cáp Man! Truyền Cáp Man mở ải! Đặng cho ta đưa Nguyên soái lên đàng…”.

Tiếp theo ông thêm vào một đoạn giao đáp ngắn của đôi vợ chồng trước lúc chia tay với ân tình thống thiết rồi dùng lại hai câu hát nam của thầy ở cuối đoạn này: Dứt tình một khúc dương quan/Tây Liêu anh tới, Đơn bang em về!

Nhà soạn tuồng Đào Tấn chi li, cẩn trọng trong hoạt động sáng tác kịch bản như thế đó.

____________

Kỳ tới: Ông quan viết tuồng

HUỲNH VĂN MỸ

Ngày Hội Ngộ với NS Lam Phương, 5 tháng 4, 2015, nhà hàng Seafood Palace, Westminster, California



Subject: Ngày Hội Ngộ với NS Lam Phương

 

Chương trình gặp gỡ NS Lam Phương được tổ chức tại nhà hàng Seafood Palace, vào ngày Chủ Nhật 5 tây tháng 4, 2015 lúc 11AM đến 3:30PM, số 6731 Westminster Boulevard, Westminster, CA 92683. Phone:(714) 379-2338.

 

Kính mời quý thân hữu, quý đồng hương mến mộ người nhạc sĩ tài hoa này, xin hãy đến chung vui với ban tổ chức chúng tôi. Thứ nhất, để gặp gỡ, hàn huyên, chụp hình lưu niệm, chia vui nhân dịp sinh nhật 78 tuổi của ông; Thứ hai, để thưởng thức chương trình văn nghệ nhạc Lam Phương và buổi tiệc ăn trưa cùng tất cả quan khách tham dự.

 

Nhân dịp này nhóm Nhân Ảnh Tân Văn sẽ khởi sự thu bài vở để thực hiện sách kỷ niệm về Nhạc sĩ Lam Phương, tác phẩm sẽ được ra mắt sách vào dịp cuối năm 2015.

 

  1. Ban Tổ Chức

Ngô Thiện Đức, nhóm Nhân Ảnh Tân Văn.

Liên Lạc:
Ngô Thiện Đức: (714) 487-9764
Lý Tòng Tôn:   (661) 733-1602
Lê Thúy Vinh:  (714) 889-0104
Trần Mạnh Chi: (310) 628-7499
Lê Hân:        (408) 844-3507

poster lam phuong

Chế Linh khoe vợ trẻ đẹp


Chế Linh khoe vợ trẻ đẹp

Danh ca sinh năm 1942 tình tứ bên bà xã trong dịp du xuân thưởng cảnh tại địa danh nổi tiếng miền Bắc.

Chế Linh, vợ, trẻ đẹp
Sau thành công của tour diễn xuyên Việt vừa qua, danh ca Chế Linh quyết định dành thời gian để đưa vợ – bà Vương Nga – đi thăm thú cảnh đẹp miền Bắc.  

Chế Linh, vợ, trẻ đẹp

Danh ca hải ngoại chia sẻ, dù hai vợ chồng đi diễn ở nhiều nơi nhưng hầu như không có thời gian để đi chơi.

Chế Linh, vợ, trẻ đẹp

40 năm gắn bó bên nhau, bà Vương Nga luôn ở bên hỗ trợ chồng về tinh thần. Trong các show diễn của Chế Linh, bà là người đồng hành, lo cho ông từng miếng ăn, giấc ngủ.  

Chế Linh, vợ, trẻ đẹp

 

Từng được nghe kể rất nhiều về chùa Hương, nhưng đây lại là lần đầu tiên Chế Linh có dịp đến địa danh nổi tiếng của miền Bắc. Đối với ông, đây là khoảng thời gian rất quý báu vì ông được dành trọn một ngày bên vợ và bạn bè để thả hồn vào thiên nhiên thơ mộng, vãn cảnh chùa chiền.  

Chế Linh, vợ, trẻ đẹp

Vừa qua, Chế Phong – con trai của Chế Linh – kết hôn với nữ diễn viên Thanh Thanh Hiền. Vì bận lịch chạy show tại Quy Nhơn nên Chế Linh không kịp về Hà Nội dự ngày vui của con. Dù vậy, ông vẫn gửi lời chúc phúc tới đôi uyên ương.  

Chế Linh, vợ, trẻ đẹp

Năm nay, Chế Linh hạnh phúc vì đã thực hiện được nhiều việc ông mong ước từ rất lâu là thực hiện một tour diễn xuyên Việt. Bên cạnh đó, giọng ca Thành phố buồn còn có dịp đón Tết Nguyên đán tại Việt Nam.  

Chế Linh, vợ, trẻ đẹp

Vào ngày 28/3 tới, Chế Linh sẽ biểu diễn tại Nhà thi đấu tỉnh Khánh Hòa. Ông tiết lộ, lần này ông sẽ hát nhiều ca khúc về biển và tình yêu khi đến với thành phố biến. 

Throat Singing : its origin and Mechanisms


Throat Singing
It’s origin and Mechanisms

 

Musical art of the Tuvans, people inhabiting the western Sayans in the Upper Enisey, is notable for its big originality.

The Tuvan singing presents a special interest. The peculiarity of the art of the Tuvan musicians lies in the fact that the singer simultaneously extracts by voice, two or even three sounds. The solo two/three-voice singing emerges thanks to the simultaneous sounding of the fundamental which has a gutteral timbre colouring and its upper overtones which are caught and amplified by the head resonator. For all this the fundamental performs the function of the bass pedal and the upper subsounds also carefully draw a crystal pure melody on natural overtones in a high register. Sometimes a special additional subsound joins the lower sound. In such cases this produces the effect of the solo three-voice singing.

There exist a number of styles of the Tuvan throat-singing, sometimes a singer can perform several styles. The styles differ by the pitch of the sound extraction and timbre peculiarities of the phonation connected with it. Each style has its own distinctive expressive properties.

The highest, brightest style is ‘sygyt’ in which the highest register of the voice is used. The head subsounds have a singing ‘glass’ timbre shade.

Songs in the ‘khoomei’ style sound somewhat softer. The timbres in the style are slightly muffled.

Singing in the ‘borbannadyr’ style attracts by its velvet sound. The bass pedal in the middle register has an additional subsound affecting the quint overtone over an octave, as a result of that, there appears a peculiar three-voice singing.

Usually the performing of the melody with corresponding words foregoes an inclusion of the head subsounds on the bass pedal. There are a lot of different songs that can be performed in each style.

In a number of cases, the throat singing can be accompanied by an instrument, either the stringed pizzicato – doshpuluur or the stringed bow – igil, byzaanchy.

In every-day life the throat singing songs are usually performed while a herder, watching a flock of sheep, is having a rest, the throat-singing in the mountains can be heard far away. According to a singer he is sending greetings with his song to his people who are staying in a yurt far away from the pasture.

From: Liner notes for the LP  “Pesni I Instrumentalie Melodii Tuvi”
Melodiya D030773-74, 1969
Recorded by Vyacheslav Shchurov.
(Translation from Russian, supplied by
 Bernard Kleikamp, Pan Records).
http://www.khoomei-shaman.com/throat-singing_e.html

 

GS Trần Văn Khê nhận Giải thưởng Phan Châu Trinh


Published on Aug 29, 2013

GS Trần Văn Khê nhận giải thưởng văn hóa Phan Châu Trinh 2011 do những đóng góp xuất sắc trong việc nghiên cứu và quảng bá âm nhạc truyền thống Việt Nam ở trong và ngoài nước. Đây là giải thưởng trao hằng năm cho các cá nhân có cống hiến xuất sắc trong các lĩnh vực Giáo dục, Nghiên cứu văn hoá, Việt nam học và Dịch thuật. Giải mang tên Phan Châu Trinh – là nhà cách mạng, nhà cải cách và là nhà văn hóa Việt Nam đầu thế kỷ 20….

Bạch Yến – Ca Sĩ Đẳng Cấp Quốc Tế [Jeffrey Thai]


http://jeffreythaiblog.blogspot.fr/2014/11/bach-yen-ca-si-ang-cap-quoc-te-jeffrey.html

TURDAY, DECEMBER 20, 2014

Bạch Yến – Ca Sĩ Đẳng Cấp Quốc Tế [Jeffrey Thai]

 

Bạch Yến là một trong những ca sĩ đàn chị đầu tiên trong thế hệ ca sĩ nổi danh vào thập niên 50 và 60 của thế kỷ trước.  Thế nhưng, ngoài việc Đêm Đông là nhạc phẩm đưa Bạch Yến lên đài danh vọng, trước đây, không nhiều người biết nhiều về người ca sĩ này.  Bạch Yến trong tâm trí của người nghe nhạc VN cứ như một thoảng vọng nào đó từ trong quá khứ và không còn hiện hữu ở thì hiện tại.   


Giờ thì nhờ vào mạng Internet, người ta đã có thể đọc được nhiều thông tin hơn về Bạch Yến.  Bạch Yến không còn là một kỳ bí liêu trai mà người ta không thể khám phá được.  Hóa ra, Bạch Yến xuất ngoại từ rất sớm trong sự nghiệp ca hát của mình và ở lại nước ngoài cho mãi đến ngày hôm nay.  Tuy không sống ở VN nhưng sự nghiệp âm nhạc của Bạch Yến là một sự nghiệp liên tục thăng hoa, không gián đoạn.  Dường như khó có ai được như thế.  Bạch Yến trước sau là một ca sĩ đúng nghĩa và chỉ là ca sĩ mà thôi.  

Ngày nay, chúng ta có cả một thế hệ ca sĩ Việt lưu vong sống ngoài tổ quốc, mà đa phần trong họ là những ca sĩ của dòng nhạc vàng, thoát ly đất nước từ sau biến cố năm 1975.  Bạch Yến lại khác:  Là người hầu như duy nhất rời khỏi VN trước năm 1975 để hoạt động âm nhạc ở trường quốc tế.  Bỏ lại dĩ vãng “Đêm đông” ở phía đằng sau, Bạch Yến đơn thân độc mã làm cuộc phiêu linh chinh phục thế giới bằng giọng hát của mình.  Xem các video clip nhạc Bạch Yến trình diễn trên sân khấu nước ngoài, người ta không khỏi thán phục khả năng ca hát, cách trình diễn và phong cách giao lưu của Bạch Yến.   

Giọng hát của Bạch Yến hay như thế nào, có lẽ là điều không cần bàn cãi, khi Bạch Yến đã sớm thành công ở VN; rồi sớm được mời thâu âm và trình diễn vòng quanh Châu Âu khi sang Pháp trau giồi nghệ thuật năm 1961; rồi năm 1965, được mời sang Hoa Kỳ để trình diễn trong show nổi tiếng của Ed Sullivan.  Từ rất sớm trong hành trình nghệ thuật ấy của mình, Bạch Yến đã sớm định hình một phong cách và đẳng cấp mang tầm vóc quốc tế.  

Điều khiến Bạch Yến trở thành một ca sĩ đẳng cấp quốc tế không chỉ nằm ở khả năng ca hát ngoại hạng, hát được nhiều thứ tiếng nước ngoài rất chuẩn như Anh, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Do Thái… ; mà còn nằm ở khả năng giao lưu trên sân khấu.  Xem Bạch Yến giao lưu (cho dù bằng ngôn ngữ mẹ đẻ hay một thứ ngôn ngữ khác như Anh hay Pháp), người xem không khỏi thầm thán phục, vì không có nhiều ca sĩ VN có khả năng như thế.  Lối giao lưu ấy vừa nhẹ nhàng, lưu loát, tự nhiên, lại vừa dí dỏm, duyên dáng, đầy cuốn hút. 

Nhưng trên hết trong phong cách giao lưu ấy của Bạch Yến là tính chân thực.  Người xem cảm nhận được sự chân thực trong lời ăn, tiếng nói, trong ngôn ngữ diễn đạt của Bạch Yến.  Sự chân thực ấy cũng toát lên từ trong ánh mắt, nụ cười, từ vóc dáng nhỏ bé thân quen:  không gượng gạo, không cố làm.  Có nhiều ca sĩ khiến người xem cảm thấy băn khoăn, khi chỉ cần họ quay lưng đi chút thôi, người xem đã có cảm giác đó là một con người khác.  Ở Bạch Yến, trước, sau, trong khi trình diễn, hay ở mọi góc cạnh nào khác, người xem cảm nhận chỉ có một Bạch Yến hiện hữu và chỉ có một mà thôi.      

Nửa thế kỷ đã trôi qua.  Bạch Yến trở lại.  Phải, Bạch Yến đã trở lại vùng đất xưa đã đưa mình lên ngôi vị của một danh ca đầu đàn.  Bạch Yến quay lại để tiếp nối dư âm của “Đêm đông” ngày cũ vẫn còn lạnh giá trong một góc khuất kỷ niệm.  Người xem, người nghe nhạc VN giật mình gặp lại, nghe lại Bạch Yến ngày cũ.  Giật mình không phải vì ở Bạch Yến đã có sự thay đổi quá nhiều, mà chỉ vì cái khoảng thời gian ngót nghét nửa thế kỷ vừa tê tái nằm lại phía đằng sau.  

Bạch Yến ngày nay vẫn thế.  Vẫn nhỏ nhắn như thuở nào.  Không thể phủ nhận là dấu vết thời gian đã hằn nhiều lên gương mặt, lên dáng hình, lên ánh nhìn của Bạch Yến – người ca sĩ đã bước qua lứa tuổi “thất thập”; nhưng hãy nghe, hãy xem Bạch Yến ngày nay nói và hát, để thấy rằng Bạch Yến vẫn trẻ trung và hồn nhiên như một Bạch Yến của ngày xưa cũ; thậm chí còn dịu dàng và nũng nịu nhiều hơn.  

Báo chí vốn thường hay lạm dụng những cụm từ như “nhan sắc không tuổi” hay “tiếng hát vượt thời gian” để nói về các mỹ nhân hay các danh ca một thời vang bóng.  Đôi khi, sự lạm dụng ấy gây cho người nghe hay xem cảm giác bị lừa dối không đáng có.  Nhưng với Bạch Yến, người ta có thể nói với sự tự tin rằng đó là giọng ca vượt qua được qui luật tàn phá của thời gian, ít nhất là cho đến thời điểm hiện tại.  

Nghe và xem Bạch Yến hát ngày hôm nay, người ta không khỏi thầm ngạc nhiên về sức sống mạnh mẽ và dài lâu trong vóc dáng con người tưởng chừng như nhỏ bé ấy.  Dáng hình ấy vẫn còn đầy sức sống để diễn tả đủ đầy mọi biểu hiện sắc thái tình cảm của bài ca.  Tâm hồn ấy vẫn còn đầy sức thanh xuân để hát, để nói như một cô gái chỉ vừa bước qua lứa tuổi đôi mươi.  Và trên hết, ở trong giọng ca “thất thập” ấy, sóng gió vẫn cuộn trào những âm ba bão tố.  

Có người ví giọng ca của Bạch Yến là giọng ca của cuồng phong.  Đó là một so sánh khá chính xác và tinh tế – một sự cảm nhận thẳm sâu.  Đôi khi, nghe Bạch Yến hát, không khỏi có cảm giác như cơn phong ba đang cuồn cuộn đâu đó, dữ dội và mãnh liệt.  Từng đợt gió bão cứ liên tục nối tiếp nhau mà hú vang và không có biểu hiện dừng lại.  Lần theo cơn cuồng phong, người nghe trôi nổi qua những vùng miền vừa hoan lạc, vừa xót xa.  Khi cơn cuồng phong, cuối cùng, dịu đi, cũng chính là lúc người nghe thấy mình rơi vào trong vùng tâm bão, êm dịu nhưng chơi vơi.  

Có thể có người cho rằng Bạch Yến hát không mùi.  Không mùi như những ca sĩ nhạc vàng chính hiệu.  Có thể có người cho rằng Bạch Yến hát không buồn.  Không buồn như những ca sĩ nhạc vàng chính hiệu.  Có thể như vậy lắm.  Người nghe có thể không tìm thấy trong giọng ca Bạch Yến những luyến láy mùi mẫn trữ tình đặc trưng của những ca sĩ hát nhạc vàng.  

Nhưng cứ hãy thử nghe Bạch Yến hát đi.  Nghe và thả lỏng tâm hồn để giọng hát ấy dẫn dắt đi như đứa trẻ níu tay mẹ ngày đầu tiên đi học trên con đường làng.  Giọng hát ấy sẽ  quyến rũ bạn và mê hoặc bạn tự lúc nào mà bạn không hề biết.  Có thể là do kỹ thuật hát chăng?  Chắc là vậy.  Bạch Yến hát một cách rất có kỹ thuật, mà không cần phải có trình độ thẩm thấu âm nhạc cao siêu gì lắm mới có thể nhận ra.  Có thể là do cách phát âm và nhả chữ chăng?  Không có gì phải nghi ngờ điều này.  Phát âm là thế mạnh của Bạch Yến:  tròn vành và rõ chữ.  Hãy nghe Bạch Yến nói tiếng Anh và tiếng Pháp để thấy rõ điều này.  

Có thế thôi ư?  Không.  Trên hết, điều quan trọng là Bạch Yến hát với tất cả tâm hồn và cả thể xác.  Điều đó thể hiện rõ lắm.  Bạch Yến hát bằng miệng, bằng mắt, bằng môi, bằng tay, bằng chân, bằng cả trái tim.  Nhắm mắt mà nghe Bạch Yến hát, vẫn có thể hình dung rất rõ nhân dáng một ca sĩ đang giao phó cả thể xác mình cho những xúc cảm tâm hồn mà bài hát gởi trao:  khi quằn quại, đớn đau, khi hoan hỉ, vui cười, khi chua xót, tái tê, khi âm thầm, lặng lẽ…  Ở Bạch Yến, người ta không bao giờ nhìn thấy sự phân thân giữa ca sĩ và nhân vật trong bài hát.  Cả hai chỉ là một.   

Điểm đặc biệt nữa người ta tìm thấy trong giọng ca của Bạch Yến là sự bứt phá của mọi giới hạn.  Ở giọng ca ấy, không có nốt nào là nốt quá trầm, cũng không có nốt nào là nốt quá cao.  Giọng ca ấy ung dung cất lên rồi cứ thế mà theo gió xuống sâu đến những thung lũng hoang vu hay theo mây mà bay cao đến những tầm xa vời vợi .  Ung dung, miệt mài và không mệt mỏi.  Không bị giới hạn bởi không gian.  Không có thời gian.  Không có tuổi tác.  Chỉ có con người và… kiếp phận, cùng những lời thở than.  

Không có nhiều những sản phẩm âm nhạc của Bạch Yến trên thị trường để người nghe có thể tìm mua để nghe.  Có nhiều lý do lý giải cho điều đó.  Nhưng cho dù vì lý do gì đi nữa, những ai lỡ phải lòng tiếng hát Bạch Yến sẽ cảm thấy một nỗi khát khao cứ dâng trào không bao giờ được thỏa.  Trong bối cảnh ấy, album nhạc Bạch Yến Hát Tình Ca Lam Phương có thể được xem là một món quà vô giá, một giọt mưa rất đỗi ngọt ngào giữa mùa nắng hạn.  

Hãy nghe những bản tình ca Lam Phương qua tiếng hát Bạch Yến để cảm nhận rằng, dẫu nửa thế kỷ đã trôi qua, tiếng hát của người ca sĩ ấy vẫn vọng và vang mạnh mẽ như thuở mới vào nghề với nhạc phẩm Đêm Đông, tâm hồn người ca sĩ ấy vẫn trẻ trung, vẫn yêu đương nồng nàn và khổ đau da diết như ở mối tình đầu tiên.  Nói một cách chung, bất chấp những dấu vết thời gian hằn trên dung nhan và nhân dáng, người ca sĩ ấy thật sự không có tuổi theo ý nghĩa chính xác nhất của cụm từ này.  Đó cũng là lý do vì sao, trong bài viết này, bạn đã không tìm thấy bất cứ một nhân xưng nào khác dành cho người ca sĩ ấy ngoài nghệ danh:  Bạch Yến.  

03/11/2014
Jeffrey Thai 

Read more: http://jeffreythaiblog.blogspot.com/2014/11/bach-yen-ca-si-ang-cap-quoc-te-jeffrey.html#ixzz3VVbvn3ut

MINH AN : Liên hoan Âm nhạc truyền thống các nước ASEAN năm 2015


Liên hoan Âm nhạc truyền thống các nước ASEAN năm 2015

Thứ tư, 11/03/2015, 00:35 (GMT+7)

(SGGP).- Bộ VH-TT-DL cho biết, “Liên hoan Âm nhạc truyền thống các nước ASEAN năm 2015” lần đầu tiên sẽ tổ chức tại Việt Nam từ ngày 1 đến ngày 6-8 tới. Đây là đề án vừa được Bộ VH-TT-DL phê duyệt.

Liên hoan Âm nhạc truyền thống các nước ASEAN là hoạt động chào mừng sự hình thành cộng đồng ASEAN vào cuối năm 2015 đồng thời là ngày hội âm nhạc để nghệ sĩ các nước gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm trong lao động sáng tạo nghệ thuật; tiếp thu những tinh hoa âm nhạc truyền thống trong cộng đồng các nước ASEAN.

Liên hoan còn là dịp để nghệ sĩ giới thiệu, tôn vinh các giá trị độc đáo trong âm nhạc truyền thống của mỗi quốc gia; thắt chặt quan hệ, tình đoàn kết của cộng đồng các nước ASEAN trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật cũng như thể hiện tính thống nhất trong đa dạng của văn hóa ASEAN và hướng tới xây dựng cộng đồng văn hóa – xã hội ASEAN ngày càng vững mạnh.

Liên hoan sẽ diễn ra tại TP Thanh Hóa với sự tham dự của 12 đoàn nghệ thuật thuộc các quốc gia trong khối ASEAN, các quốc gia đối tác của ASEAN và 1 đơn vị biểu diễn nghệ thuật truyền thống của chủ nhà Việt Nam. Mỗi đơn vị xây dựng một chương trình nghệ thuật có nội dung, hình thức phong phú, chất lượng nghệ thuật cao, mang đậm phong cách và bản sắc văn hóa của mỗi quốc gia, với thời lượng từ 35 đến 40 phút.

Ngoài chương trình biểu diễn chính thức, các đoàn nghệ thuật còn biểu diễn phục vụ khán giả tại một số địa điểm thuộc tỉnh Thanh Hóa và tham gia tọa đàm khoa học chủ đề “Âm nhạc truyền thống các nước ASEAN – Thống nhất trong đa dạng”.

MINH AN

http://www.sggp.org.vn/amnhac/2015/3/377515/

– See more at: http://www.sggp.org.vn/amnhac/2015/3/377515/#sthash.mcMzAnWg.dpuf