NGUYỄN THỊ MỸ DUNG : Giáo sư Trần Văn Khê: Người trọn đời vì âm nhạc truyền thống Việt


Giáo sư Trần Văn Khê: Người trọn đời vì âm nhạc truyền thống Việt

Nguyễn Thị Mỹ Dung (Vietnam+) lúc : 29/06/15 16:34 Bản in

Chân dung Giáo sư Trần Văn Khê. (Ảnh: Nguyễn Vinh)

Mùa Hè năm 1998, tôi có dịp được thỏa nguyện ước vọng như trong mơ của mình là đi thăm thú những danh lam thắng cảnh của thành phố Paris hoa lệ.

Song ngay từ khi vừa đặt chân tới cái trung tâm du lịch nổi tiếng hàng đầu thế giới này, lòng tôi đã canh cánh một niềm khát khao mong muốn được gặp giáo sư-tiến sỹ âm nhạc Trần Văn Khê, Viện sỹ Hàn lâm-Ủy viên danh dự Hội đồng Quốc tế Âm nhạc (UNESCO) để được bày tỏ dầu chỉ một phút lòng ngưỡng mộ và biết ơn của mình đối với con người mà hơn nửa thế kỷ đã chuyên tâm, tự nguyện giảng dạy, quảng bá rộng rãi tại hơn 40 nước trên thế giới về nghệ thuật cổ truyền Việt Nam.

Tình cờ, có một người đồng hương vốn đã từng tham gia hoạt động tích cực trong phong trào đấu tranh của người Việt ở nước ngoài (Lào, Thái Lan, Pháp…) thông cảm với tôi, ông hứa sẽ cố gắng tìm cách liên lạc trước với giáo sư Trần Văn Khê, giới thiệu tôi và xin phép ông cho tôi được gặp mặt.

Thật chẳng ngờ, ngay sáng hôm sau (ngày 16/7/1998), người đồng hương của tôi đã đưa tôi ngồi trên xe con của ông đến thẳng nhà riêng vị giáo sư-tiến sỹ đầu ngành của âm nhạc truyền thống Việt Nam mà tên tuổi đã vang xa trên khắp cả các châu lục.

Như để cắt nghĩa về sự may mắn của tôi, người đồng hành vừa lái xe vừa trò chuyện: “Giáo sư nói ông đã đọc một số bài báo của chị viết về ca trù và về nghệ sỹ nhân dân Quách Thị Hồ, do những người thân của ông từ quê Việt gửi sang.” Tôi mừng rơn.

Giữa Paris nghe giảng âm nhạc truyền thống

Giáo sư Trần Văn Khê đón chúng tôi từ cửa ra vào. Tôi đưa máy ảnh nhờ người cùng đi bấm hộ, trong khi viên trợ lý của giáo sư đưa camera lên ngang tầm quay.

Sau những phút hàn huyên thân mật quý giá được giáo sư dành cho, tôi kính cẩn tặng ông mấy cuốn thơ, truyện in riêng của tôi cùng tập “Thế Giới Mới” và mấy tờ Báo Văn nghệ, Thể thao & Văn hóa và Người Hà Nội… có những bài tôi viết về ca trù.

Tôi tưởng như thế là mình đã toại nguyện lắm rồi. Nào ngờ, giáo sư đã dành cho tôi một sự ưu ái đặc biệt mà trước đó tôi không dám mơ tới. Tôi may mắn được dự một lớp học đặc biệt có lẽ xưa nay thế giới chưa từng có: Lớp học tại nhà riêng của giáo sư Trần Văn Khê ở Paris, giữa Thủ đô nước Pháp với la liệt những nhạc cụ dân tộc cả trong nước và ngoài nước, mà thầy giáo là một giáo sư-tiến sỹ-viện sỹ tầm cỡ quốc tế và học trò duy nhất chỉ có một mình tôi.

Vị giáo sư ngồi đó giảng bài (vì hai chân ông bị yếu) mà say sưa nhiệt tình như đang giảng trước cử tọa đông đảo ở một trường đại học âm nhạc tầm cỡ nào đó trên thế giới vậy. Khi phân tích, giảng giải, khi cất tiếng hát, tiếng ngâm và làm điệu bộ bằng tay minh họa, khi tấu lên mấy khúc nhạc bằng mấy cây đàn để so sánh âm nhạc truyền thống Việt Nam với âm nhạc truyền thống của Nhật Bản, Ba Tư, Trung Quốc, Ấn Độ…

Ông khẳng định: “Âm nhạc Việt Nam có một thực chất nghệ thuật, một thực chất khoa học. Nó là hoa thơm cỏ lạ của riêng mình, các nước không có. Mình mang ra thế giới cho họ mê, họ quý, họ tôn trọng mình và mình làm giàu có thêm cho vườn hoa âm nhạc trăm hương nghìn sắc, muôn màu muôn vẻ của thế giới. Âm nhạc truyền thống Việt Nam rất độc đáo, nó có cá tính đẹp, nó có một giá trị có sức hấp dẫn đặc biệt. Nhạc Việt Nam hát thì luyến láy, đờn thì nhấn nhá, đờn theo nguyên tắc “chân phương hoa lá” (nghĩa là thêm hoa lá vào những âm thanh chính của điệu thức). Khi mình đờn, bàn tay mặt mình sinh đẻ ra âm thanh, bàn tay trái mình tinh vi lắm, nó nhấn nhá, nuôi dưỡng âm thanh từ trong tim đi ra; hát thì phải truyền khẩu, đờn thì phải truyền ngón… Đó là chỗ mạnh của âm nhạc mình làm cho người nghe thú vị.”

Đặc biệt, khi giảng về nghệ thuật ca trù – nghệ thuật bác học đặc sắc, độc đáo và lâu đời của dân tộc, giáo sư đã gắn sự ra đời của cây đàn đáy của ca trù với truyền thuyết dân gian về chàng thư sinh Đinh Lễ được hai Tiên ông dạy cho cách đánh đàn và truyền nghề đàn.

“Tiếng đàn của Đinh Lễ đã chữa khỏi bệnh câm cho Bạch Hoa tiểu thơ và chàng được kết duyên cùng nàng.” Rồi, khi lướt tay trên dây và phím đàn để minh họa đàn đáy có “tiếng vê,” “tiếng lia,” “tiếng vẩy,” khi cất cao giọng hát để phân biệt ca trù có cách “hát khuôn” (hát chân phương), có cách hát “hàng hoa.”

Đoạn, ông đặt trước mặt một bộ phách và nhiệt tình làm “thị phạm,” khi đánh phía dẹt xuống “đòn gõ” là “lá phách,” đánh phía tròn xuống là “tay ba.” Khi gõ phách thì phải “một tay thấp, một tay cao,” “một tiếng nhẹ, một tiếng mạnh,” “một tiếng trong, một tiếng đục”…

Ông thân mật tâm sự: “Tôi sinh ra trong gia đình bốn đời nhạc sỹ, biết nói là biết hát. Càng ra khỏi đất nước tôi càng yêu nhớ đất nước, càng tìm tòi và càng thấy đẹp.”

Ông xúc động kể lại cuộc hội ngộ kỳ thú hơn một phần tư thế kỷ trước giữa ông – người nghiên cứu âm nhạc dân tộc cổ truyền với các nhạc sỹ, các nghệ sỹ ca trù hàng đầu của đất nước như Đỗ Nhuận, Nguyễn Xuân Khoát, Trúc Hiền, Đinh Khắc Ban, Phó Đình Kỳ, Nguyễn Thị Phúc và Quách Thị Hồ.

Ông không giấu nổi niềm tự hào trước những thành quả tốt đẹp của nghệ thuật truyền thống dân tộc nói chung và âm nhạc cổ truyền Việt Nam nói riêng, đĩa hát ca trù của nghệ sỹ nhân dân Quách Thị Hồ ở Hội đồng Quốc tế âm nhạc UNESCO và ở Liên hoan Âm nhạc châu Á tại Bình Nhưỡng, tiếng đàn tranh của Hải Phượng ở Pháp, tiếng hát Thúy Hòa với nhóm ca trù Thái Hà ở nhiều nước phương Tây làm người nghe phải “sốc” (chấn động mạnh). Tất cả vẫn mãi mãi xanh tươi và không ngừng phát triển.

Các nghệ sỹ tặng hoa chúc mừng giáo sư TrầnVăn Khê tròn 90 tuổi. (Ảnh: Tràng Dương/TTXVN)

Cuối cùng, giáo sư Trần Văn Khê vẫn không quên nhắc lại: “Nhưng đưa cho người nước ngoài phải cân nhắc liều lượng, đưa ra lần lần, có mức độ vừa phải, và phải thấy rằng “âm nhạc dẫu ai nói gì cũng không phải là tiếng nói của đại đồng. Do đó, phải có người bắn mũi tên âm thanh vào trái tim người ta.”

Đấy là giáo sư muốn khẳng định một kinh nghiệm: đưa nghệ thuật truyền thống dân tộc ra nước ngoài biểu diễn, phải chú ý kết hợp với giới thiệu, giảng giải ngắn gọn cho người ta hiểu: “Chúng ta phải trao cho người nước ngoài cái chìa khóa để vào vườn âm nhạc Việt Nam.”

Vị giáo sư xúc động giữ chặt bàn tay tôi trong tay ông giây lâu. Rồi ông ân cần trao tặng tôi những bức ảnh quý và nhiều tập tài liệu ông đã nghiên cứu và giảng dạy nhạc truyền thống Việt Nam ở nước ngoài cùng mấy cuốn sách về âm nhạc đã xuất bản của ông, trong đó có tập “Tình nhạc duyên thơ với Trần Văn Khê” do Trần Ngọc Sương và thân hữu xuất bản ở Pháp (Montréal – 1998).

Mấy hôm sau, người trợ lý của giáo sư mang đến Đại sứ quán Việt Nam tại Paris cho tôi một bọc tặng phẩm khá nặng, bao gồm những đĩa CD ca Huế, ca trù, quan họ… các nghệ sỹ Việt Nam biểu diễn ở nước ngoài, những băng casstte về các làn điệu dân ca cả ba miền mà giáo sư đã sưu tầm được trong mấy lần về nước, và về cuộc giao lưu kỳ thú đầu tiên giữa ông với các nghệ sỹ ca trù hàng đầu, và cả mấy băng ghi hình giáo sư Khê đang giảng ca trù cho người nước ngoài, đang ngâm thơ, lẩy Kiều và đang dạy cho những ông Tây bà đầm Paris hát ru…

Ông cũng không quên sang tặng tôi băng ghi hình về cuộc gặp gỡ kỳ thú vô song mà giáo sư đã ưu ái dành cho tôi mấy hôm trước (ngày 16/7/1998) tại nhà riêng của ông.

Mãi tới vài năm sau tôi mới được gặp lại thầy giáo âm nhạc Trần Văn Khê của tôi nhân dịp giáo sư về nước dự hai cuộc hội nghị quan trọng tổ chức tại Hà Nội: Hội nghị Vật lý với hơn 200 nhà khoa học trên thế giới (tháng 7/2000) và Hội nghị “Việt Nam trong thế kỷ 20” (tháng 9/2000) mà lần nào ông cũng gọi điện về trước, ngỏ ý muốn tôi làm cầu nối để liên hệ, thống nhất với Giám đốc Nhà hát Chèo Trung ương về một chương trình nghệ thuật truyền thống đặc sắc dành phục vụ Hội nghị Khoa học quốc tế nói trên, đồng thời để ông có điều kiện gặp gỡ, trò chuyện với anh chị em trong giới nghệ sỹ miền Bắc.

Với một người đã ở tuổi ngoại bát tuần, chân yếu, sức khỏe sút kém mà vẫn giàu nhiệt tình và sung sức với nghệ thuật truyền thống dân tộc như thế, mà vẫn thật sự cảm thấy sung sướng như cá gặp nước, như nắng hạn gặp mưa rào mỗi lần về nước như thế thì, thật dễ hiểu rằng mặc dầu đã hơn nửa thế kỷ sống ở Pháp mà giáo sư-tiến sỹ Trần Văn Khê vẫn chỉ mang trong mình một quốc tịch duy nhất: Quốc tịch Việt Nam!

Và cũng thật dễ cảm thông với những giọt nước mắt đầy xúc động của giáo sư khi ông (cùng nhà thơ Chu Hà, giáo sư Vũ Ngọc Khánh và tôi) đến thăm và tận mắt chứng kiến hình ảnh lắt lay như ngọn đèn trước gió của nghệ sỹ nhân dân Quách Thị Hồ – nghệ sỹ ca trù hàng đầu của Việt Nam.

Một tâm hồn Việt Nam

Nhận lời mời của tiến sỹ Trần Thanh Vân từ Pháp về Hà Nội, dự một cuộc Hội nghị quốc tế quan trọng ở Viện Vật lý, gồm hơn 200 nhà khoa học trên thế giới, trong đó có hai vị đoạt giải Nobel, giáo sư-tiến sỹ âm nhạc Trần Văn Khê nghĩ ngay đến việc phải nhân cơ hội này để quảng bá nghệ thuật truyền thống dân tộc Việt Nam – điều đã trở thành máu thịt tâm huyết của cả một đời ông, ông liền gọi điện về Việt Nam tìm tên tuổi và điện thoại của Giám đốc Nhà hát Chèo Vũ Đình Quân.

Thế là sau hàng chục lần gọi qua gọi lại giữa Paris-Hà Nội, Giám đốc Vũ Đình Quân đã thống nhất với giáo sư Trần Văn Khê một chương trình lựa chọn đặc sắc những tiết mục nghệ thuật truyền thống của Nhà hát Chèo Trung ương dành phục vụ Hội nghị khoa học quốc tế nói trên. Giáo sư Khê yên tâm, phấn khởi. Sàn tập của Nhà hát Chèo sôi động ôn luyện.

Vừa hạ cánh xuống Sân bay Nội Bài tối 19/7, thì ngay hôm sau (20/7), giáo sư Khê đã đích thân đến tận Dịch Vọng để dự buổi tổng duyệt của Nhà hát Chèo. Ông say sưa theo dõi và hào hứng thưởng thức liên tục cả 10 tiết mục, tay không ngừng ghi chép.

Người trợ lý của giáo sư bấm máy ảnh và quay video ghi không sót một hình ảnh náo. Mặc dầu chỉ là diễn thử trên sàn tập, các nghệ sỹ Nhà hát Chèo đã diễn hết mình, hát hết mình.

Giáo sư Trần Văn Khê thích thú khen ngợi: “Hay quá! Đẹp quá! Các cháu giỏi quá! Thật là thú vị vô cùng! Tôi chưa bao giờ được xem biểu diễn nghệ thuật truyền thống dân tộc nhiều như thế, kỹ càng như thế, cảm nhận được hết cái hay, cái đẹp của nghệ thuật truyền thống qua từng điệu hát, qua từng cử chỉ, điệu bộ, đường mày, ánh mắt, đôi tay, nét đi, dáng đứng của diễn viên!”

Đúng theo kế hoạch, tối 23/7/2000, hàng chục ôtô lớn, nhỏ đã đưa khách của Hội nghị Quốc tế Vật lý hạt nhân đến Nhà hát Lớn, dự buổi biểu diễn nghệ thuật truyền thống dân tộc của Nhà hát Chèo Việt Nam.

Từ “Hề dẹp đám,” “Hát bỏ bộ” cho đến “Ba giá hát chầu”…, 10 tiết mục diễn ra liên tục trong ngót 1 giờ 40 phút mà vẫn đủ sức hấp dẫn để giữ chân được các nhà khoa học thế giới.

Có người xem vì hiếu kỳ, có người muốn biết những sự lạ trong trang phục, dáng dấp, điệu bộ của các diễn viên, song cũng không ít những vị khách quý nước ngoài đã thật sự chú tâm theo dõi và nhiệt thành cổ vũ, tán thưởng; bởi chẳng những họ cảm nhận được cái hay, cái lạ, cái khác biệt của nghệ thuật truyền thống Việt Nam qua tài diễn xuất của các nghệ sỹ tên tuổi như Thúy Chinh (vai Thị Mầu), Thúy Ngần (vai Thị Kính và Xúy Vân), qua tiếng đàn bầu sâu lắng mà ngọt ngào của Thu Hiền, và qua những lời ca, tiếng hát thống thiết, tinh tế mà tròn vành rõ chữ của nghệ sỹ Thanh Hoài (hát xẩm và hát ca trù); mà phần nào còn nhờ ở những lời giới thiệu, giảng giải rất ngắn gọn mà sâu sắc của giáo sư-tiến sỹ Trần Văn Khê.

Chẳng hạn, bằng tiếng Anh, giáo sư Khê cho các vị khách nước ngoài biết những điều cần nhất: Tiểu Kính Tâm là đàn bà, vì bi kịch gia đình mà phải giả trai đi tu. Thị Mầu lên chùa đang khi lẳng lơ ve vãn, tán tỉnh chú Tiểu mà lại tự giới thiệu: “Nhà tôi có chín chị em, nhưng chỉ mình tôi là chín chắn nhất đấy.” Tiếng cười trào lộng dân gian của người Viêt Nam là ở chỗ đó.

Cũng như đang khi nghệ sỹ Thúy Ngần trình diễn màn “Xúy Vân giả dại,” giáo sư Khê thuyết minh: “Trên thế giới có nhiều nhân vật điên (dại) nhưng chưa hề có một nhân vật điên nào như Xúy Vân: giả-điên-vì-tình, giả điên mà như thật-điên câm. Đó là kịch không lời: ánh mắt, nét mặt diễn viên biểu hiện diễn biến nội tâm phức tạp của nhân vật: uất ức, giận hờn pha lẫn cả cay đắng, xót xa…

Còn cử chỉ, điệu bộ, dáng dấp, động tác của diễn viên thì diễn tả cuộc sống đời thường của một người phụ nữ Viêt Nam chăm chỉ, giỏi giang: nào trồng trọt, cấy hái, nào ươm tơ dệt lụa, nào xe chỉ luồn kim với một đời sống tâm hồn phong phú và tươi tắn…

Vị giáo sư chỉ nói có ít vậy thôi mà nhiều vị khách nước ngoài đã nghe hiểu và thật sự thú vị. Đó phải chăng cũng là một minh chứng cụ thể, một kinh nghiệm bổ ích giáo sư Trần Văn Khê muốn nói với các nhà văn hóa, văn nghệ dân tộc khi “mang chuông đi đấm nước người.”

Cũng trong tuần lễ dự Hội nghị Quốc tế Vật lý nói trên, giáo sư-tiến sỹ Trần Văn Khê đã có ba cuộc gặp gỡ lý thú và bổ ích với giới nghệ sỹ miền Bắc.

Trước đó, từ Paris ông đã gửi thư tâm sự: “Thời chiến tranh, tôi như cây xa cội, thiếu nhựa sống. Sau hòa bình, mỗi năm về nước một lần, tôi như được tiếp thêm nhựa sống, thêm sinh lực, tôi học hỏi thêm, mỗi người dạy tôi một câu, một điệu, không biết bao nhiêu thầy dạy tôi, tôi học được nhiều lắm” và “Ngày trước, tôi đem những kiến thức nghiên cứu được về nghệ thuật truyền thống Việt Nam giảng bằng tiếng nước ngoài, cho người nước ngoài. Nay, điều tha thiết nhất của tôi, hạnh phúc lớn nhất của tôi là được giảng giải, trò chuyện về âm nhạc truyền thống của dân tộc mình bằng tiếng mẹ đẻ, cho đồng bào mình.”

Vị giáo sư-tiến sỹ đầu ngành của âm nhạc truyền thống Việt Nam, người mà tên tuổi đã nổi tiếng trên khắp cả các châu lục, người mà hơn nửa thế kỷ đã chuyên tâm, tự nguyện giảng dạy, quảng bá rộng rãi hơn 40 nước trên thế giới về nghệ thuật cổ truyền Việt Nam, mỗi lần về nước đã thực sự cảm thấy sung sướng như cá gặp nước, như nắng hạn gặp mưa rào.

Còn giới nghệ sỹ miền Bắc đã nhiêt liệt đón mời ông với ý thức hết sức “tranh thủ khai thác” và “tận hưởng” vốn quý của dân tộc. Nhiều nghệ sỹ tên tuổi như nghệ sỹ nhân dân Đào Mộng Long, nhà thơ-nhà báo lão thành Chu Hà và các vị lãnh đạo đầu ngành các Hội nghệ sỹ Sân khấu, Hội Nhạc sỹ, Viện Âm nhạc, Giám đốc Sở Văn hóa và cả nhạc sỹ-thi sỹ Nguyễn Đình Thi, Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học-Nghệ thuật Việt Nam đều tay bắt mặt mừng và nói với giáo sư Trần Văn Khê những lời quý mến và trân trọng.

Sáng ngày 21/7/2000, mặc dầu trời mưa và chân yếu phải chống gậy, giáo sư Trần Văn Khê đã đến rất sớm với Viện Nghiên cứu Âm nhạc ở 32 Nguyễn Thái Học. Ông thật sự không giấu nổi niềm vui khi được thấy cơ ngơi Viện đã khang trang, các thiết bị ghi âm tối tân, nhạc cụ phong phú, băng đĩa rất nhiều, tất cả đều được sắp xếp cẩn thận, trưng bày đẹp mắt. Và ông cũng không dấu nổi niềm tự hào trước những thành quả tốt đẹp của nghệ thuật truyền thống dân tộc nói chung và âm nhạc cổ truyền Việt Nam nói riêng khi đưa ra nước ngoài.

Sau khi tọa đàm thân mật đáp ứng yêu cầu của nhiều nhạc sỹ muốn biết về nhạc Phật giáo, muốn so sánh âm nhạc truyền thống Viêt Nam với âm nhạc truyền thống của Nhật Bản, Ba Tư, Trung Quốc, Ấn Độ… giáo sư Trần Văn Khê nhắc lại: “Âm nhạc dầu ai nói gì cũng không phải là tiếng nói của đại đồng. Do đó phải có người bắn mũi tên âm thanh vào trái tim người ta” và “ Chúng ta phải trao cho người nước ngoài cái chìa khóa để vào vườn âm nhạc Viêt Nam.”

Sáng 25/7/2000, giáo sư-tiến sỹ Trần Văn Khê đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo và một số nghệ sỹ sân khấu Việt Nam tại 51 Trần Hưng Đạo. Ông khẳng định: “Kịch nghệ truyền thống Việt Nam kỹ thuật rất tinh vi, phong cách thể hiện rất khác biệt với các nước (kể cả với Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ): hát khác, múa khác, đi khác, vuốt râu khác… Chỉ riêng cái quạt cũng được dùng với trạng thái tình cảm khác nhau, rất đẹp. Bàn tay từ đâu tới, đôi mắt từ đó tới. Đôi mắt từ đâu tới, cái tâm từ đó tới. Cái tâm từ đâu tới, tiếng hát từ đó tới. Người nước ngoài thích, phục, quý, trọng nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam vì nó khác biệt ở chỗ đó. Càng đưa ra cái gì nguyên chất của chúng ta, thế giới càng chấp nhận. Chúng ta không phải tìm những chất ngoại lai để hợp với bên ngoài, mà phải luôn luôn giữ bản sắc dân tộc của mình, lập trường dân tộc phải vững khi “đối thoại” với người nước ngoài. Mình không bị văn hóa bên ngoài chi phối, mà phải phát huy ảnh hưởng truyền thống của mình với bên ngoài.”

Ước muốn trở về định cư trên quê Việt để được giảng dạy, truyền bá nghệ thuật truyền thống dân tộc cho đồng bào mình bằng tiếng mẹ đẻ của giáo sư-tiến sỹ Trần Văn Khê đã được toại nguyện.

Từ năm 2005, được sự hỗ trợ nhiệt tình của chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh, giáo sư-tiến sỹ Trần Văn Khê đã về hẳn, sống và làm việc tại Trường ca trang, 32 Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh. Mặc dầu chân yếu, sức khỏe giảm sút nhưng nhiệt tình và lòng yêu quý nghệ thuật truyền thống dân tộc của thầy vẫn dồi dào, sôi nổi, trẻ trung. Giáo sư vẫn thường xuyên xuất hiện trên truyền hình, các cuộc Hội thảo, các chương trình truyền bá về nghệ thuật dân tộc…

Vậy mà, tiếc thay! Chỉ sau một tháng nằm Viện vì lâm bệnh nặng, mặc dầu được gia đình và bạn hữu chăm sóc hết lòng, các thầy thuốc tận tình cứu chữa, giáo sư-tiến sỹ Trần Văn Khê đã trút hơi thở cuối cùng vào hồi 2 giờ 55, ngày 24/6/2015, tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 95 tuổi.

Mặc dầu vẫn biết quy luật không tránh khỏi của đời người, tôi vẫn quá bàng hoàng, đau xót khi nhận được hung tin giáo sư Trần Văn Khê qua đời! Vô cùng thương tiếc người thầy-người cha, bao kỷ niệm gắn bó, gần gụi giữa hai bác cháu gần vài chục năm qua bỗng ùa về trong tôi tường tận, rõ rành như một cuốn phim quay chậm.

Tôi muốn được chia sẻ cùng bạn đọc và bằng hữu, như nén tâm hương con trân quý kính dâng lên hương linh giáo sư Trần Văn Khê với lòng tri ân sâu sắc một người đã trọn đời tâm huyết với nghệ thuật truyền thống dân tộc – Một tâm hồn Việt Nam!

 

NHÓM PHÓNG VIÊN : Những câu chuyện cảm động trong đám tang GS Trần Văn Khê


Những câu chuyện cảm động trong đám tang GS Trần Văn Khê

Âm nhạc 09:32 ngày 27/06/2015
Những câu chuyện cảm động trong đám tang GS Trần Văn Khê

Lắng nghe chia sẻ của nghệ sĩ Hải Phượng, Kim Cương… để biết rằng, mất GS Trần Văn Khê, cũng là lúc một ngôi sao nền văn hóa nghệ thuật Việt không còn tỏa sáng.

Sau thời gian chống chọi với nhiều căn bệnh, cộng tuổi cao sức yếu, Giáo sư Trần Văn Khê – cây đại thụ của âm nhạc dân tộc Việt Nam trút hơi thở cuối cùng vào rạng sáng 24/6, hưởng thọ 94 tuổi. Dù gia đình, bạn bè, đồng môn… đều chuẩn bị tâm lý cách đây vài tháng nhưng khi nghe tin này, ai nấy đều bàng hoàng, tiếc nuối.

Trong đám tang tại nhà riêng (32 Huỳnh Đình Hai, Phú Nhuận, TP HCM), nhiều câu chuyện về vị Giáo sư đáng kính được bạn bè, đồng môn ôn lại. Lắng nghe để hiểu vì sao ông lại được yêu thương nhiều đến vậy.

Giáo sư tỉnh táo đến giây phút cuối cùng

Tại lễ tang, nghệ sĩ đàn tranh Hải Phượng – học trò gần gũi nhất với Giáo sư Trần Văn Khê không có giây phút nghỉ ngơi. Cô đôn đáo nhắc nhở từng bộ phận chuẩn bị kỹ lưỡng, rồi nhiệt tình tiếp chuyện mỗi khi đoàn khách đến viếng. Không giấu được vẻ mệt mỏi lẫn thương đau hằn trên gương mặt, nhưng khi nói về người thầy đáng kính, người nghe cảm nhận được vùng trời yêu thương và kính trọng.

Theo chia sẻ nghệ sĩ Hải Phượng, trong những khoảnh khắc cuối đời, Giáo sư vẫn tỉnh táo và nhận ra tất cả người thân chứ không rơi vào trạng thái hôn mê.

Vài ngày trước, NSND Kim Cương vào bệnh viện thăm và khẽ nói: “Anh Hai, em Kim Cương đây, anh còn nhớ em không?”. Ông lập tức nhận ra giọng nói quen thuộc và mở mắt, gật đầu đáp lời. Lúc này, Giáo sư không nói được nhưng hành động hồi đáp cũng đủ khiến người em gái thân thương ấm lòng, gia đình thắp niềm hy vọng.
nghe si vieng tvk hải phuong 1
Thầy trò Giáo sư Trần Văn Khê và nghệ sĩ đàn tranh Hải Phượng.

Nghệ sĩ Hải Phượng tâm sự thêm: “Thầy là người có ý chí sống rất cao. Được học và đi chung với thầy, tôi biết tình yêu âm nhạc của thầy rất lớn. Những năm gần đây, dù tuổi cao sức yếu, nhưng mỗi khi có chương trình vinh danh văn hóa Việt, thầy đều nói như không có bất kỳ đau yếu trong cơ thể.

Lần này, gia đình, bạn bè và học trò đều chuẩn bị cho sự ra đi của thầy khi bệnh tình ngày càng xấu, nhưng không ai nghĩ thầy đã ra đi vĩnh viễn.Chúng tôi vẫn giữ niềm tin rằng, thầy cứ vào viện vài ngày lại ra như những lần trước”.

Dù đang bệnh, nghệ sĩ Kim Cương vẫn đến thắp nhang tiễn biệt người anh, người thầy và cũng là chỗ dựa tinh thần, là nơi bà yên tâm tìm đến trút bầu tâm sự từ khi má Bảy Nam mất. Bà nghẹn ngào nói: “Ai nấy đều biết rồi cũng sẽ có ngày này. Nhưng 3h khuya đêm đó, nghe tin anh Khê qua đời, tôi hụt hẫng vô cùng”.
Những câu chuyện cảm động trong đám tang GS Trần Văn Khê
“Suốt cuộc đời cống hiến cho âm nhạc dân tộc, cuối cùng, thầy cũng tìm được chốn bình yên để đi về” – Thành Lộc.

nghe si thanh loc 2

Còn NSƯT Thành Lộc chia sẻ: “Nghe tin, tôi vừa buồn lại vừa mừng vì thầy được an nghỉ. Suốt cuộc đời cống hiến cho âm nhạc dân tộc, cuối cùng, thầy cũng tìm được chốn bình yên để đi về. Điều tôi tiếc nhất là sau thầy, sẽ rất khó tìm được người thứ 2 có được sự uyên thâm, tâm huyết lẫn tình yêu thật sự mãnh liệt dành cho âm nhạc dân tộc nữa”.

Tấm gương sáng cho nhiều thế hệ

Nhắc đến Giáo sư Trần Văn Khê, đó không chỉ là những công trình nghiên cứu giá trị, là khối lượng kiến thức uyên thâm, mà còn ở nhân cách sống cao quý, đầy tình thương của cả kiếp người.

Theo lời kể của nghệ sĩ Hải Phượng, Giáo sư từng nhận được rất nhiều lời mời đóng phim với cát-xê cao gấp vài lần học bổng. Tuy nhiên sau vài lần tham gia, ông quyết định dừng lại vì mục tiêu duy nhất là kiếm tiền làm luận án tiến sĩ.

“Trong cuộc sống, khi phải đưa quyết định khó khăn, thầy đắn đo rất kỹ. Sau cùng, phần thắng luôn thuộc về âm nhạc. Có những việc thầy muốn thực hiện, nhưng vẫn chấp nhận chịu thiệt thòi về phần mình để có cơ hội thực hiện điều lớn lao hơn”, cô nhớ lại.

Với nghệ sĩ Thành Lộc, hình ảnh đẹp nhất của Giáo sư là những ngày ông tìm đến nhà anh xin học hỏi NSND Thành Tôn (thân sinh Thành lộc) về nghệ thuật hát bội, dù thời điểm này ông đã là một người rất nổi tiếng.

“Ngày đó, mấy anh em chúng tôi rất thích mỗi khi thầy đến nhà vì biết chắc sẽ được xem ba và thầy hát nam, hát khắc, múa. Sau này cũng vậy, dù kiến thức đã dầy dặn, uyên thâm nhưng mỗi năm thầy vẫn đi nước ngoài để cập nhật thêm thông tin về âm nhạc. Tinh thần học, học nữa, học mãi của thầy là tấm gương để tôi và các em phải noi theo”, anh chia sẻ.

Đặt niềm tin yêu truyệt đối với âm nhạc dân tộc, nên dù từng có gần 60 năm sống, làm việc ở Pháp, ăn cơm Pháp, lĩnh lương Pháp, thậm chí khi bệnh, ông cũng uống thuốc Pháp, nhưng đến cuối đời, Giáo sư chưa bao giờ có ý định thay đổi quốc tịch.

Nói như vậy để biết khi mất Giáo sư Trần Văn Khê, cũng là lúc một ngôi sao của nền văn hóa nghệ thuật Việt Nam không còn tỏa sáng.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Chiều 26/6, một số nghệ sĩ như Kim Cương, Thành Lộc, Ngọc Ánh đã đến thắp nhang trước linh cữu giáo sư tại tư gia của ông ở TP HCM.

Lan tỏa tình yêu người và người

Khác hẳn với bề ngoài nghiêm khắc, chỉ những người có dịp tiếp xúc mới có thể cảm nhận trái tim nồng ấm và tình cảm của ông. Với những học trò, ông được ví là “chuyên viên” tư vấn tâm lý và tình cảm.

Nghệ sĩ Hải Phượng kể: “Ngày xưa, tôi thường nói vui rằng, thầy không bao giờ sợ thất nghiệp vì nếu không muốn nói về âm nhạc, thầy sẽ có nghề rất “hot” là tổng đài 1080 chuyên mục giải đáp thắc mắc tình cảm. Không phải một mà nhiều lần, có những người bế tắc, gọi điện cho thầy chỉ để chào lần cuối. Thế nhưng, sau khi nói chuyện, họ bỏ hẳn ý định đó. Hay có học trò từng nghĩ mình không thể theo đuổi con đường này vì nhiều lý do nhưng gặp thầy, họ lấy lại tinh thần, niềm cảm hứng và rất thành công trong sự nghiệp sau này”.

Riêng với cô, Giáo sư Trần Văn Khê không chỉ là người thầy tác động đến sự nghiệp mà còn là người cha thứ hai.

“Thầy cho tôi rất nhiều lời khuyên, có những điều tôi thậm chí không thể chia sẻ với gia đình. Dù lớn tuổi, nhưng thầy có suy nghĩ rất thoáng, cởi mở và đưa ra những lời khuyên vô cùng thiết thực” – nữ nghệ sĩ ôn lại kỷ niệm về thầy.
Những câu chuyện cảm động trong đám tang GS Trần Văn Khê
Với nghệ sĩ Kim Cương, Giáo sư Trần Văn Khê không chỉ là người anh, người thầy mà còn là chỗ dựa tinh thần.

nghe si kim cuong 3

Suốt cuộc đời, tâm nguyện lớn nhất của Giáo sư Trần Văn Khê là lan tỏa tình yêu âm nhạc dân tộc Việt Nam. Nhưng với mọi người xung quanh, nguồn cảm hứng ông mang đến cuộc sống không dừng lại ở đó, mà còn là tình yêu giữa người và người.

Nghệ sĩ Kim Cương bồi hồi: “Tư cách của anh Khê cho tôi rất nhiều bài học từ văn hóa đến cuộc sống. Một người Giáo sư tên tuổi lừng danh nhưng lúc nào cũng hòa nhã, vui vẻ và sẵn sàng tiếp tất cả các em. Có những em vì quý mến thầy mà từ đám cưới, đám ma đến mở hàng, hát xiệc đều mời anh tới dự. Tôi từng nói Giáo sư phải lựa chọn, chứ ai kêu cũng đi sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và riết cái tên anh cũng nhàm. Nghe vậy, Giáo sư nói rằng, anh về đây nhờ tình cảm bà con, em không cho anh đi, anh thà về Pháp ở còn hơn”.

Từ những suy nghĩ đơn giản của Giáo sư Khê, nghệ sĩ Kim Cương nhận ra bài học lớn lao là không được sống xa rời những người thương yêu mình, dù đôi khi phải chấp nhận hy sinh điều gì đó.

Phương Giang

122 Thích bài viết41 Chia sẻ

Từ khóa
giáo sư Trần Văn Khê Hải Phượng Kim Cương Thành Lộc

ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT

Rất tốt! Thông tin nhanh, nội dung trung thực và khách quan.
Bình thường: Thông tin hữu ích, nội dung không lỗi.
Kém: Nội dung không có giá trị, nhiều lỗi

Liên quan
Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê
Giáo sư Trần Văn Khê: ‘Người tình lớn nhất là âm nhạc’
Tùng Dương, Mr. Đàm đau xót khi G.S Trần Văn Khê qua đời
Giáo sư Trần Văn Khê qua đời
Đọc nhiều
Mỹ Tâm quá thẳng thắn khiến Mr. Đàm ‘quê’ trên truyền hình
Tuấn Hưng bị Phan Anh gọi là ‘trai hư’
Em họ Hồ Vĩnh Khoa dừng bước tại Vietnam Idol
‘Tuấn Hưng không còn lép vế trước Mỹ Tâm, Đàm Vĩnh Hưng’
Tiễn giáo sư Trần Văn Khê về đất mẹ
Bình luận

Nội dung

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết
Gửi bình luận

Bạn có thể quan tâm
Demi Lovato chụp ảnh bìa sexy cho single mới
Taylor Swift và bạn trai bí mật viết ca khúc chung
Siu Black trở lại ghế nóng truyền hình sau ồn ào đời tư
Những ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu

V-POP 1435335540
Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Chiều 26/6, một số nghệ sĩ như Kim Cương, Thành Lộc, Ngọc Ánh đã đến thắp nhang trước linh cữu giáo sư tại tư gia của ông ở TP HCM.

Video
Học trò xúc động trong lễ viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Chiều 26/6, lễ viếng Giáo sư Trần Văn Khê diễn ra tại nhà riêng, số 32 Huỳnh Đình Hai (quận Bình Thạnh TP HCM). Đông đảo con cháu, bạn bè, nghệ sĩ đã đến tiễn đưa ông.
Nhập mô tả cho ảnh
Ngày 26/6, lễ phát tang Giáo sư – Tiến sĩ Trần Văn Khê diễn ra tại tư gia (số 32 Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh, TP HCM). Ông từ trần tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định lúc 2h55 ngày 24/6.
Nhập mô tả cho ảnh
Đúng 10h, lễ nhập liệm bắt đầu. Gia đình, bạn bè và học trò tề tựu đông đủ tại tư gia. Lễ viếng bắt đầu từ 12h đến hết đêm 28/6. Linh cữu Giáo sư Trần Văn Khê được hỏa táng tại Bình Dương. Lễ tang được tổ chức theo nghi thức Phật giáo, đúng với di nguyện của ông trước khi mất.
Nhập mô tả cho ảnh
Con trai giáo sư Trần Văn Khê.
Nhập mô tả cho ảnh
Người thân, con cháu có mặt đông đủ dự lễ phát tang người nghệ sĩ quá cố. Trong ảnh, nghệ sĩ Kim Cương đến chia buồn cùng gia đình Giáo sư.
Nhập mô tả cho ảnh
Danh ca Bạch Yến – con dâu giáo sư Khê kể về những kỷ niệm về người cha, người thầy đáng kính.
Nhập mô tả cho ảnh
Nghệ sĩ Kim Cương không cầm được nước mắt trong tang lễ. Lễ truy điệu và động quan diễn ra lúc 6h ngày 29/6. Linh cữu Giáo sư Trần Văn Khê được đưa đi hỏa táng tại nghĩa trang Hoa Viên Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
Nhập mô tả cho ảnh
Nghệ sĩ Thành Lộc có may mắn từng nhiều lần hợp tác cùng Giáo sư – Tiến sĩ đến thắp nén nhang tiễn biệt người thầy lần cuối.
Nhập mô tả cho ảnh
Ca sĩ Ngọc Ánh nghẹn ngào khi đứng trước di ảnh vị giáo sư đáng kính.
Nhập mô tả cho ảnh
Ca sĩ Bạch Yến nén đau thương, cảm ơn từng vị khách đến chia buồn cùng gia đình.
Nhập mô tả cho ảnh
Nghệ sĩ Kim Nhụy – người từng làm việc cùng GS Trần Văn Khê trong cuộc Tìm lại lời ru Nam Bộ – đang sinh sống tại TP HCM, nghe tin Giáo sư mất bà đau buồn, ngồi xe lăn đến thắp hương tiễn biệt. Theo đánh giá của Giáo sư Trần Văn Khê, bà là một cuốn từ điển sống hiếm hoi về lời ru, dân ca Nam Bộ.
Nhập mô tả cho ảnh
Nữ ca sĩ Hồng Hạnh (áo đen) ngồi trò chuyện cùng danh ca Bạch Yến, con dâu Giáo sư Trần Văn Khê. Nữ diễn viên bày tỏ niềm thương cảm với người thầy đáng kính và chia buồn cùng gia đình ông.
2
Chiều 26/6, NSƯT Hữu Châu cũng chạy đến tư gia cúi người trước linh cữu ông.
3
Nam nghệ sĩ nén cảm xúc ghi vào sổ tang những dòng thương tiếc.
1
Nghệ sĩ Hữu Châu trò chuyện cùng các môn sinh đến phúng viếng cây đại thụ của làng nhạc Việt.
2
Hò Xự Xang Xê Cống là chương trình truyền hình thực tế dành cho thiếu nhi thi đờn ca tài tử, lần đầu tiên được tổ chức ở Bạc Liêu do Giáo sư Trần Văn Khê làm cố vấn. Cuộc thi vẫn chưa kết thúc nhưng ông đã ra đi. Khi nghe tin buồn, ba thí sinh nhí đại diện top 12 đến viếng ông.
3
Ba cô bé cũng hát tặng cố Giáo sư điệu Lý Nam Bộ trong đám tang.
1
Tối muộn 26/6, NSND Ngọc Giàu và NSƯT Út Bạch Lan tuổi đã cao nhưng vẫn đến tiễn đưa Giáo sư Trần Văn Khê. Hai nghệ sĩ gạo cội thương tiếc bậc thầy âm nhạc cổ truyền.
3
Hai nghệ sĩ thành kính tiễn biệt Giáo sư về nơi an nghỉ cuối cùng. Họ đau buồn trước mất mát to lớn của nền văn hóa nước nhà.
3
Bà Kim Loan – mẹ ca sĩ Ngọc Sơn đến tư gia thắp hương Giáo sư lần cuối. Gương mặt bà đượm buồn trước sự ra đi của người thầy âm nhạc đáng kính.
3
Bà xúc động viếng Giáo sư và ôm chặt người nhà ông chia buồn.
1
Sinh thời, Giáo sư Trần Văn Khê là người có công lớn đưa nhạc Phật giáo vào đời sống âm nhạc. Để tưởng nhớ công ơn ông, một ngôi chùa ở TP HCM mang tặng di ảnh Giáo sư lúc đến viếng.
3
Trong suốt cuộc đời Giáo sư, ông đã cống hiến toàn bộ tài năng cho âm nhạc nói riêng và văn hóa Việt Nam nói chung.
4
Các nhà sư làm lễ cầu nguyện cho linh hương Giáo sư được yên nghỉ chốn vĩnh hằng.

Nhóm PV

http://news.zing.vn/Cac-nghe-si-thanh-kinh-vieng-Giao-su-Tran-Van-Khe-post553169.html

NHÓM PHÓNG VIÊN MIỀN NAM : Hình ảnh tiễn biệt Giáo sư Trần Văn Khê về với cõi trời


Hình ảnh tiễn biệt Giáo sư Trần Văn Khê về với cõi trời

 

Dân trí Theo di nguyện của Giáo sư Trần Văn Khê, di thể của ông sẽ được hỏa táng và đem về thờ cúng tại tư gia, nơi thường xuyên diễn ra những buổi biểu diễn, đàm đạo về nhạc dân tộc của giới mộ điệu cả nước.
 >>  Đoàn xe tang chở linh cữu GS Trần Văn Khê đã rời thành phố
 >>  GS Trần Văn Khê qua đời

Cả đời ông có lẽ ở ngoại quốc còn nhiều hơn ở Việt Nam, thế nhưng ông mãi mãi vẫn chỉ có 1 quốc tịch là Việt Nam. Thế nên không thể nói giáo sư không muốn về với đất mẹ khi từ chối địa táng mà muốn hỏa táng, đưa tro cốt về nhà. Có lẽ, ông muốn hương hồn mình mãi mãi được tắm trong tiếng nhạc quê hương, âm điệu của trời. Bởi tại tư gia của giáo sư, tiếng nhạc truyền thống của dân tộc chưa bao giờ dứt. Đó cũng là nơi ông thường tổ chức những buổi truyền đạo của nghề hát, truyền tình yêu dân ca quê hương cho thế hệ trẻ. Có lẽ ông không muốn xa không gian đầy kỷ niệm và tình yêu này.

Có lẽ cũng vì thế mà người bạn tri âm của ông là thượng tọa Thích Lệ Trang, Trưởng ban Nghi lễ Giáo hội Phật giáo Việt Nam TPHCM, người được ông chọn làm chủ tế nghi thức an táng đã trưng đại liễn với từ Thiên Nhạc Vinh Quy ngay giữa chính sảnh linh đường của giáo sư. Thiên Nhạc Vinh Quy, tiếng nhạc của trời đã vinh hiển trở về với cõi trời.

Ông đã ra đi, để lại bao nuối tiếc cho người ở lại. Nhưng sinh tử là lẽ thường tình, dù tiếc thương nhưng ai cũng phải chấp nhận quy luật của tạo hóa. Những con người kính ngưỡng ông đã dành những phút giây tĩnh lặng thiêng liêng nhất để tiễn ông về cõi trời trong ngày 29/6.

Từ 4h sáng,
gia quyến và thân hữu đã tề tựu về thắp nén hương thơm cho hương hồn giáo sư

Từ 4h sáng,
gia quyến và thân hữu đã tề tựu về thắp nén hương thơm cho hương hồn giáo sư
Từ 4h sáng, gia quyến và thân hữu đã tề tựu về thắp nén hương thơm cho hương hồn giáo sư

Cầu trời đất chứng
giám cho hiếu tâm của con cháu
Cầu trời đất chứng giám cho hiếu tâm của con cháu

Xe tang tiến về vị
trí
Xe tang tiến về vị trí

Hàng trăm lẵng hoa
điếu tang người con ưu tú của dân tộc
Hàng trăm lẵng hoa điếu tang người con ưu tú của dân tộc

Hàng ngàn người đứng
nghe lễ từ ngoài đường vì sân nhà đã chật kín
Hàng ngàn người đứng nghe lễ từ ngoài đường vì sân nhà đã chật kín

Những giọt nước mắt
tiếc thương vô hạn
Những giọt nước mắt tiếc thương vô hạn

Những giọt nước mắt
tiếc thương vô hạn
Khi qua đoạn đường trước cổng tư gia GS Trần Văn Khê, để tôn trọng lễ tang, nhiều người xuống xe dẫn bộ đi qua

Những giọt nước mắt
tiếc thương vô hạn
Thành phố phải huy động cả trăm dân quân và thanh niên xung phong để đảm bảo trật tự giao thông và hướng dẫn khách viếng từ đầu đường Huỳnh Đình Hai

Nhiều tăng sư lớn
tuổi là bạn tri âm với GS cũng đến đưa tiễn người bạn già của mình
Nhiều tăng sư lớn tuổi là bạn tri âm với GS cũng đến đưa tiễn người bạn già của mình

Những người bạn
chí thân đều đã vào hàng chín mươi cũng cố gắng đến tiễn đưa ông một đoạn đường
Những người bạn chí thân đều đã vào hàng chín mươi cũng cố gắng đến tiễn đưa ông một đoạn đường

Sau nghi lễ di
quan, trưởng nam Trần Quang Hải dẫn đầu đoàn đưa di thể giáo sư rời khỏi tư gia
Sau nghi lễ di quan, trưởng nam Trần Quang Hải dẫn đầu đoàn đưa di thể giáo sư rời khỏi tư gia

Linh cữu giáo sư Trần
Văn Khê chính thức rời khỏi linh đường, lên xe tang về nơi hỏa táng
Linh cữu Giáo sư Trần Văn Khê chính thức rời khỏi linh đường, lên xe tang về nơi hỏa táng

Hàng ngàn người
dõi theo nuối tiếc
Hàng ngàn người dõi theo nuối tiếc

Tiếng nhạc của trời
về với cõi trời
Tiếng nhạc của trời về với cõi trời

Nhóm PV Miền Nam

http://dantri.com.vn/van-hoa/hinh-anh-tien-biet-giao-su-tran-van-khe-ve-voi-coi-troi-1091266.htm

HÀ ANH DUY : Người dân xếp hàng dài đưa tiễn Giáo sư Trần Văn Khê


Người dân xếp hàng dài đưa tiễn Giáo sư Trần Văn Khê

Thứ hai, 29/6/2015 | 10:10 GMT+7

Người dân xếp hàng dài đưa tiễn Giáo sư Trần Văn Khê
Những người yêu mến nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc, học sinh – sinh viên… đứng hai bên đường, tiễn linh cữu Giáo sư Khê từ nhà ở TP HCM về Bình Dương hỏa táng.

Gia đình, người thân nén tiếng khóc tiễn Giáo sư Khê lần cuối / Giáo sư Trần Văn Khê qua đời

Sáng 29/6, lễ động quan Giáo sư Trần Văn Khê diễn ra tại nhà số 32, Huỳnh Đình Hai, TP HCM. Dù 6h nghi thức mới bắt đầu, từ trước đó, rất đông người tề tựu về tư gia của ông để chờ giây phút tiễn đưa linh cữu.

Mở đầu nghi thức động quan, ông Trần Quang Hải – con trai trưởng Giáo sư Trần Văn Khê – đọc bài điếu văn ngắn gọn. Trong đó, ông Hải và gia đình tri ân sâu sắc tất cả những người sát cánh gia đình ông để lo việc hậu sự cho cha mình suốt thời gian vừa qua. Ông dành lời cám ơn những người thân, học trò, bạn hữu của cha – những người đã chăm sóc cho Giáo sư Trần Văn Khê trong thời gian ông lâm bệnh.
Tran quang hai 1

Con trai Giáo sư Khê đọc điếu văn trong lễ tang bố. Ảnh: Nguyễn Á.

Điếu văn không nhắc đến tiểu sử của Giáo sư Trần Văn khê vì theo ông Hải phần thông tin này đều được mọi người nắm rõ. Ông Hải nhắc về sự nối tiếp, kế tục những công việc mà cha ông để lại: “Ba tôi là người đã dành cả cuộc đời cho âm nhạc Việt và văn hóa Việt. Ba không chỉ là cha, người thầy mà còn là người đồng nghiệp của tôi suốt 50 năm qua, cha con tôi sát cánh với nhau trong các hoạt động âm nhạc trên trường quốc tế… Thế giới ngày này biết rõ và tôn vinh âm nhạc Việt Nam qua bảy di sản văn hóa phi vật thể như: nhạc Cung đình Huế, cồng chiêng Tây Nguyên, quan họ, ca trù, hát xoan, đờn ca tài tử, hát ví dặm, trong đó có đóng góp của cha và tôi. Hiện nay, tôi tiếp tục tiếp nối con đường mà ba tôi vạch ra để tiếp tục quảng bá, giới thiệu hát bài chòi, hát chầu văn… với thế giới”.

Ông Hải cho biết theo đúng di nguyện của Giáo sư Trần Văn Khê, toàn bộ số tiền phúng điếu sau tang lễ sẽ được tổng kết và dùng lập quỹ học bổng mang tên Giáo sư. Trong tương lai, ngôi nhà số 32 Huỳnh Đình Hai được kỳ vọng trở thành Trung tâm Trần Văn Khê chuyên về các loại hình văn hóa – nghệ thuật của miền Nam.
linh cửu 2

Đoàn người trật tự đi sau linh cữu khi di chuyển đến nơi hỏa táng tại Bình Dương. Ảnh: Nguyễn Á.

Dù đau buồn, những ngày qua, gia đình, người thân và nhiều người đến viếng tang Giáo sư Khê đều không tạo không khí bi lụy với ý nguyện để Giáo sư ra đi thanh thản. Sau phần điếu văn, linh cữu Giáo sư Khê được chuyển ra xe lên đường về Bình Dương. Nước mắt lăn dài trên gương mặt mọi người nhưng ai nấy đều cố kìm nén để không khóc thành tiếng. Đoạn đường Huỳnh Đình Hai trước nhà Giáo sư được lấp đầy với xe tang lễ và dòng người dân xếp hàng chờ. Trong số đó, có nhiều nghệ sĩ như: ca sĩ Hồng Hạnh, đạo diễn Lê Quý Dương, diễn viên Thành Lộc… Dù lượng người tập trung trước nhà Giáo sư Khê khá đông – ước tính khoảng 1.000 người, nghi thức di quan diễn ra trong trật tự và trang nghiêm nhờ lực lượng công an giao thông và bảo vệ điều phối hiệu quả.

Giữa hàng dài vòng hoa tang, người dân đứng chen cứng hai bên đường nhường lối cho gia đình Giáo sư Khê di chuyển với bài vị và di ảnh của ông. Khi xe tang di chuyển ngang Đại học Bình Dương, hàng trăm sinh viên – giảng viên của trường đứng ở cổng, cầm trên tay những bông cúc trắng vẫy chào tạm biệt ông lần cuối. Giáo sư Trần Văn Khê từng giảng dạy tại ngôi trường này. Bạn Nguyễn Thị Thảo, sinh viên Khoa Ngoại ngữ – Đại học Bình Dương cho biết dù chưa học Giáo sư Khê ở trường ngày nào, nhưng cô biết đến ông rất nhiều qua sách vở, báo chí và rất yêu quý nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc. Thảo là một trong số rất đông sinh viên theo đoàn xe tang về đến đài hỏa táng ở Nghĩa trang Hoa Viên để tiễn biệt Giáo sư.
dai học bình dương 3

Sinh viên Đại học Bình Dương đứng bên đường tiễn đưa Giáo sư Trần Văn Khê.

Tại Đài hóa thân Hoàn vũ ở Nghĩa trang Hoa Viên, các nghi thức cuối cùng được thực hiện trước khi thi hài Giáo sư Khê được đưa vào nhà hỏa táng. Sau nghi lễ Phật giáo, Tiến sĩ Nguyễn Nhã run run đọc bài thơ “Khóc Giáo sư Trần Văn Khê”. Giọng đọc trầm buồn của ông khiến những người xung quanh đều rơi nước mắt. Cuối cùng, con trai Giáo sư – ông Trần Quang Hải – một lần nữa nói lời tri ân những người tới viếng. Sau lời tri ân này, mọi người xếp hàng dài để chờ đặt trước trước linh cữu Giáo sư Khê những bông cúc trắng chia tay.

Tro cốt của Giáo sư Khê được mang về đặt tại ngôi nhà ở Huỳnh Đình Hai dưới bàn thờ ông bà như ý nguyện của ông.
* Lễ động quan và hỏa táng Giáo sư Trần Văn Khê

Giáo sư – Tiến sĩ âm nhạc Trần Văn Khê sinh ngày 24/7/1921, qua đời vào sáng 24/6. Ông là người Việt Nam đầu tiên đậu tiến sĩ ngành âm nhạc học tại Pháp. Sau đó, ông trở thành giáo sư tại Đại học Sorbonne (Pháp), thành viên danh dự Hội đồng Quốc tế âm nhạc, UNESCO… Ông là người có bề dày trong hoạt động nghiên cứu, giảng dạy, có công trong quảng bá âm nhạc Việt Nam nói riêng, văn hóa Việt Nam nói chung ra thế giới.

Giáo sư Khê quay về nước định cư từ năm 2003 ở tuổi 82. Từ đó đến nay, ông nhiều lần phải vào ra bệnh viện cấp cứu vì sức khỏe yếu. Từ trẻ, ông đã gặp nhiều vấn đề về sức khỏe. Nhưng lần nào ông cũng kiên cường chiến đấu với bệnh tật và hồi phục ngay sau đó để trở lại với công việc quảng bá, giảng dạy âm nhạc. Lần nhập viện cuối cũng là lần nằm viện lâu nhất của ông. Ông chống chọi với bệnh tật cho đến phút cuối cùng.

Trong di nguyện của mình, Giáo sư Trần Văn Khê bày tỏ mong muốn sự nghiệp tinh thần, các hiện vật, tài liệu, vật dụng của ông để lại được dùng vào việc bảo tồn và phổ biến văn hóa truyền thống Việt Nam.

Hà Anh Duy

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/gioi-sao/trong-nuoc/nguoi-dan-xep-hang-dai-dua-tien-giao-su-tran-van-khe-3240517.html

Xem nhiều nhất

Gia đình, người thân nghẹn ngào trong tang lễ Giáo sư Trần Văn Khê
Gia đình, người thân nghẹn ngào trong tang lễ Giáo sư Trần Văn Khê 127
Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời 311

Ý kiến bạn đọc (59)
Mới nhất | Quan tâm nhất

Nghiêng mình kính viếng giáo sư.
Rưng rưng dòng lệ tiễn đưa nghẹn ngào.
Phạm Tiến – 13 giờ trước

Trả lời | Thích 1,042 | Vi phạm | Chia sẻ

Một con người Việt, một tâm hồn Việt đáng kính đã ra đi. Xin kính cẩn cúi đầu tiễn biệt và cầu cho ông ra đi được thanh thản và siêu thoát. Kính cẩn.
vinhxke – 13 giờ trước

Trả lời | Thích 501 | Vi phạm | Chia sẻ

Cuộc sống của Ông không có sự bon chen , Ông sống với niềm đam mê âm nhạc nên Ông ra đi thanh thản và siêu thoát là điều tất yếu của cuộc sống.
Hoang Quoc Quang – 10 giờ trước

Trả lời | Thích 78 | Vi phạm | Chia sẻ

Có dịp nghe Giáo sư Trần Văn Khuê nói về âm nhạc dân tộc Việt Nam, cho dù bất cứ nhạc cụ gì, thể loại gì, đều hấp dẫn người nghe, vừa nói vừa diễn giải rất có hồn, chính sự uyên thâm và có hồn đó, mà Giáo sư …
Hoàng Thúc – 13 giờ trước

Trả lời | Thích 144 | Vi phạm | Chia sẻ

Thật xót thương ông đã đi rồi!
Bao trái tim ngậm ngùi thương nhớ
Dẫu sự đời có sinh có tử
Cách chia nào cũng đau đớn lắm thay!
Vĩnh biệt ông, con nuối tiếc bao ngày
Nhưng tất cả vẫn còn dang dở!!!!!
LÂM GIANG – 13 giờ trước

Trả lời | Thích 90 | Vi phạm | Chia sẻ

Kính cẩn nghiêng mình và trân trọng một tấm gương sáng.
hoanglong – 13 giờ trước

Trả lời | Thích 76 | Vi phạm | Chia sẻ

Tạm biệt một người thầy, người cha già đi đầu về quảng bá những hình thức nghệ thuật dân gian của dân tộc. Thầy ra đi để lại cho mọi người 1 lòng tiếc nuối và đau xót. Con tin rằng Thầy Trần Quang Hải sẽ nối tiếp người cha …
Ana Rini – 13 giờ trước

Trả lời | Thích 73 | Vi phạm | Chia sẻ

Ông xứng đáng được nhiều hơn thế nữa! Mọi người vẫn sẽ nhớ đến ông mãi về sau!
Quang Huy – 13 giờ trước

Trả lời | Thích 60 | Vi phạm | Chia sẻ

Cảm ơn Giáo sư về những đóng góp của GS cho nền văn hóa nước nhà. Cháu ngưỡng mộ GS lắm, cũng muốn đóng góp chút sức mọn cho nền du lịch nước nhà nhưng chưa đủ tầm.
Minh Hiếu – 13 giờ trước

Trả lời | Thích 59 | Vi phạm | Chia sẻ

Tôi đã được nói chuyện với Giáo Sư

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/gioi-sao/trong-nuoc/phan-huynh-dieu-nhac-si-chan-tinh-lac-quan-trong-mat-nghe-si-3240816.html
Phan Huỳnh Điểu – nhạc sĩ chân tình, lạc quan trong mắt nghệ sĩ
http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/gioi-sao/trong-nuoc/gia-dinh-nguoi-than-nen-tieng-khoc-tien-giao-su-khe-lan-cuoi-3240858.html
Gia đình, người thân nén tiếng khóc tiễn Giáo sư Khê lần cuối

QUANG THI : Tiễn đưa GS TS Trần Văn Khê về nơi an nghỉ cuối cùng


Tiễn đưa GS TS Trần Văn Khê về nơi an nghỉ cuối cùng

29/06/2015 10:51 GMT+7

TTO – Sáng 29- 6, đông đảo bạn bè, công chúng hâm mộ cùng tang quyến gia đình GS TS Trần Văn Khê đã đưa linh cữu của ông đến nghĩa trang Bình Dương để thực hiện nghi thức hỏa táng theo nghi lễ Phật giáo.

Đông đảo người dân có mặt từ rất sớm để đưa tiễn Giáo sư -Ảnh: Thanh Tùng
Đông đảo người dân có mặt từ rất sớm để đưa tiễn Giáo sư -Ảnh: Thanh Tùng

Trên đường đi, một hình ảnh xúc động là khi đoàn lễ tang đi ngang qua địa phận TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, đông đảo các giảng viên, sinh viên trường ĐH Bình Dương đã ra trước cổng trường để tiễn ông. Các sinh viên cầm trên tay những nhánh hoa cúc trắng và băng rôn bày tỏ sự thương tiếc, tiễn đưa GS TS Trần Văn Khê.

Tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương, nhiều đoàn thể, cá nhân… ở Bình Dương nghe tin cũng đến để tiễn đưa GS TS Trần Văn Khê.

Sau khi hỏa tang, di cốt hỏa táng của GS TS Trần Văn Khê sẽ đưa về tư gia để thờ cúng.


			Toàn cảnh lễ hỏa táng GS.TS Trần Văn Khê tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương - Ảnh: XUÂN AN
Toàn cảnh lễ hỏa táng GS.TS Trần Văn Khê tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương – Ảnh: XUÂN AN

			Nhiều người xúc động trước lúc đưa tiễn GS.TS Trần Văn Khê - Ảnh: XUÂN AN
Nhiều người xúc động trước lúc đưa tiễn GS.TS Trần Văn Khê – Ảnh: XUÂN AN
Thân nhân, gia quyến chuẩn bị làm lễ Động quan cho GS Trần Văn Khê sáng 29 -6 -Ảnh: Thanh Tùng
Thân nhân, gia quyến chuẩn bị làm lễ Động quan cho GS Trần Văn Khê sáng 29 -6 -Ảnh: Thanh Tùng
GS Trần Quang Hải bên di ảnh cha - Ảnh: Thanh Tùng
GS Trần Quang Hải bên di ảnh cha – Ảnh: Thanh Tùng
Linh cữu GS Trần Văn Khê được đưa ra xe đi hỏa táng ở Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương - Ảnh: Thanh Tùng
Linh cữu GS Trần Văn Khê được đưa ra xe đi hỏa táng ở Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương – Ảnh: Thanh Tùng
Lễ phục áo dài khăn đóng tiễn đưa GS Trần Văn Khê - Ảnh: Thanh Tùng
Lễ phục áo dài khăn đóng tiễn đưa GS Trần Văn Khê – Ảnh: Thanh Tùng
Hàng dài tiễn đưa GS Trần Văn Khê - Ảnh: Thanh Tùng
Hàng dài tiễn đưa GS Trần Văn Khê – Ảnh: Thanh Tùng
Những giọt nước mắt của con cháu đưa tiễn Giáo sư - Ảnh: Thanh Tùng
Những giọt nước mắt của con cháu đưa tiễn Giáo sư – Ảnh: Thanh Tùng
Nghi lễ tiễn đưa GS Trần Văn Khê - Ảnh: Thanh Tùng
Nghi lễ tiễn đưa GS Trần Văn Khê – Ảnh: Thanh Tùng
Người nhà đưa tiễn GS Trần Văn Khê - Ảnh: Thanh Tùng
Người nhà đưa tiễn GS Trần Văn Khê – Ảnh: Thanh Tùng
Giảng viên và sinh viên trường ĐH Bình Dương xếp hàng đưa tiễn GS Trần Văn Khê - Ảnh: Thanh Tùng
Giảng viên và sinh viên trường ĐH Bình Dương xếp hàng đưa tiễn GS Trần Văn Khê – Ảnh: Thanh Tùng
Hình ảnh xúc động trên đường với băng rôn của trường ĐH Bình Dương tiễn đưa GS Trần Văn Khê - Ảnh: Thanh Tùng
Hình ảnh xúc động trên đường với băng rôn của trường ĐH Bình Dương tiễn đưa GS Trần Văn Khê – Ảnh: Thanh Tùng
Thân nhân, gia quyến GS Trần Văn Khê tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương - Ảnh: Thanh Tùng
Thân nhân, gia quyến GS Trần Văn Khê tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương – Ảnh: Thanh Tùng
Linh cữu GS Trần Văn Khê được đưa đi hỏa táng tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương - Ảnh: Thanh Tùng
Linh cữu GS Trần Văn Khê được đưa đi hỏa táng tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương – Ảnh: Thanh Tùng
Đông đảo bạn bè, công chúng đến đưa tiễn GS Trần Văn Khê tại hoa viên nghĩa trang Bình Dương - Ảnh: Thanh Tùng
Đông đảo bạn bè, công chúng đến đưa tiễn GS Trần Văn Khê tại hoa viên nghĩa trang Bình Dương – Ảnh: Thanh Tùng
Bé Trần Minh Nguyệt, 8 tuổi, nhà ở Thủ Đức cùng mẹ đưa tiễn GS Trần Văn Khê - Ảnh: Thanh Tùng
Bé Trần Minh Nguyệt, 8 tuổi, nhà ở Thủ Đức cùng mẹ đưa tiễn GS Trần Văn Khê – Ảnh: Thanh Tùng
Nghệ nhân ca trù Phạm Thị Huệ và con gái Nguyễn Huệ Phương, học trò của thầy Trần Văn Khê ở Hà Nội vào tiễn đưa người thầy đáng kính của mình - Ảnh: Thanh Tùng
Nghệ nhân ca trù Phạm Thị Huệ và con gái Nguyễn Huệ Phương, học trò của thầy Trần Văn Khê ở Hà Nội vào tiễn đưa người thầy đáng kính của mình – Ảnh: Thanh Tùng
GS TS Trần Quang Hải phát biểu lời cảm ơn tới các cá nhân, đoàn thể đã đến tiễn đưa GS TS Trần Văn Khê -Ảnh: Thanh Tùng
GS TS Trần Quang Hải phát biểu lời cảm ơn tới các cá nhân, đoàn thể đã đến tiễn đưa GS TS Trần Văn Khê -Ảnh: Thanh Tùng

QUANG THI

LONH NHẤT : Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê


..

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

26/06/2015 18:47

Chiều 26/6, một số nghệ sĩ như Kim Cương, Thành Lộc, Ngọc Ánh đã đến thắp nhang trước linh cữu giáo sư tại tư gia của ông ở TP HCM.

Ngày 26/6, lễ phát tang Giáo sư – Tiến sĩ Trần Văn Khê diễn ra tại tư gia (số 32 Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh, TP HCM). Ông từ trần tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định lúc  2h55 ngày 24/6.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Đúng 10h, lễ nhập liệm bắt đầu. Gia đình, bạn bè và học trò tề tựu đông đủ tại tư gia. Lễ viếng bắt đầu từ 12h đến hết đêm 28/6. Linh cữu Giáo sư Trần Văn Khê được hỏa táng tại Bình Dương. Lễ tang được tổ chức theo nghi thức Phật giáo, đúng với di nguyện của ông trước khi mất.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Trần Quang Minh, con trai thứ Giáo sư Khê.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Người thân, con cháu có mặt đông đủ dự lễ phát tang người nghệ sĩ quá cố. Trong ảnh, nghệ sĩ Kim Cương đến chia buồn cùng gia đình Giáo sư.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Danh ca Bạch Yến – con dâu giáo sư Khê kể về những kỷ niệm về người cha, người thầy đáng kính.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Nghệ sĩ Kim Cương không cầm được nước mắt trong tang lễ. Lễ truy điệu và động quan diễn ra lúc 6h ngày 29/6. Linh cữu Giáo sư Trần Văn Khê được đưa đi hỏa táng tại nghĩa trang Hoa Viên Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Nghệ sĩ Thành Lộc có may mắn từng nhiều lần hợp tác cùng Giáo sư – Tiến sĩ đến thắp nén nhang tiễn biệt người thầy lần cuối.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Ca sĩ Ngọc Ánh nghẹn ngào khi đứng trước di ảnh vị giáo sư đáng kính.

Các nghệ sĩ thành kính viếng Giáo sư Trần Văn Khê

Ca sĩ Bạch Yến nén đau thương, cảm ơn từng vị khách đến chia buồn cùng gia đình.

http://kenh13.info/cac-nghe-si-thanh-kinh-vieng-giao-su-tran-van-khe.html

N.M. :Xúc động lễ tang GS-TS Trần Văn Khê


Xúc động lễ tang GS-TS Trần Văn Khê

Thứ Sáu, 26/06/2015 15:50
 
(Thethaovanhoa.vn) – Sáng nay, vào lúc 10h thi hài GS-TS Trần Văn Khê đã được đưa về nhà để làm lễ. Bắt đầu từ 12h lễ viếng chính thức đã được cử hành. Bạn bè, đồng nghiệp, bà con thân hữu đã đến viếng ông lần cuối.

Dù trong lời ngỏ, ban tổ chức tang lễ GS-TS Trần Văn Khê bày tỏ mong muốn miễn nhận vòng hoa nhưng cuối cùng hoa vẫn được đem đến để bày tỏ lòng thành của những người đến viếng.

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo, người năm nay cũng đã 97 tuổi, đến từ rất sớm để viếng người bạn thân thiết

Nghệ sỹ Bạch Yến, con dâu trưởng của giáo sư Trần Văn Khê cho biết gia đình tạo mọi điều kiện để bất cứ ai cũng có thể đến viếng ông lần cuối. Ngoài những người trong nhà, thì còn có rất nhiều học trò, bạn bè của giáo sư Trần Văn Khê cũng đã đến chung tay phụ giúp gia đình để tổ chức lễ tang được tốt đẹp.

Tang kễ sẽ kéo dài đến sáng thứ Hai, ngày 29/6. Sau đó vài lúc 6h ngày 29/6 sẽ diễn ra lễ truy điệu và động quan, sau đó linh cữu GS-TS Trần Văn Khê sẽ được hỏa táng tại nghĩa trang Hoa Viên Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

Dưới đây là một số hình tại lễ tang lễ GS-TS Trần Văn Khê vào buổi trưa hôm nay, 26/6.

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam
Bà Tôn Nữ Thị Ninh cũng đến rất sớm để viếng lần cuối GS-TS Trần Văn Khê, một người thầy mà bà rất mực yêu quý
Bà Tôn Nữ Thị Ninh ghi lại cảm xúc của mình trong cuốn sổ tang gia đình
Ông Hoàng Đức Long, Vụ trưởng, thư ký Chủ tịch nước mang vòng hoa của Chủ tịch nước đến viếng giáo sư Trần Văn Khê và ghi lại cảm nghĩ của ông trong sổ tang của gia đình
NSƯT Ái Xuân, địa diện cho gia đình đến viếng. Cô cho biết cả nhà mình có rất nhiều kỉ niệm với bác Khê và trong những lần cô biểu diễn tại Pháp những năm 80, giáo sư đều đến thăm và ân cần động viên. “Ông cho tôi một sức mạnh âm nhạc và tôi vẫn luôn gìn giữ nó. Đối diện với ông bao gờ bạn cũng sẽ nhận được hơi ấm âm nhạc dân tộc lan tỏa và nó sẽ gắn bó với bạn kể cả bạn chưa buết gì”, Ái Xuân chia sẻ   

Đạo diễn Lê Cung Bắc

Nghệ sỹ Kim Cương đã đến từ rất sớm để cùng gia đình lo tang lễ

Hai chị em nghệ sỹ Bạch Lê – Thành Lộc đến viếng GS-TS Trần Văn Khê


Ca sĩ Họa Mi


Ca sĩ Họa Mi chia buồn cùng ca sĩ Bạch Yến

 

N.M

THANH HIỆP : Hàng ngàn người dân tiễn đưa linh cữu GS-TS Trần Văn Khê


Hàng ngàn người dân tiễn đưa linh cữu GS-TS Trần Văn Khê

9/06/2015 07:56

(NLĐO) – Sáng 29-6, hàng ngàn người dân và văn nghệ sĩ, các thế hệ học trò của GS-TS Trần Văn Khê đã có mặt tại nhà số 32 Huỳnh Đình Hai, phương 25, Bình Thạnh, TP HCM để đưa tiễn linh cữu của ông về nơi an nghỉ cuối cùng.

 

 

Hàng ngàn người dân đứng chật con đường Huỳnh Đình Hai, tiễn đưa linh cữu GS-TS Trần Văn Khê về nơi an nghỉ cuối cùng
Hàng ngàn người dân đứng chật con đường Huỳnh Đình Hai, tiễn đưa linh cữu GS-TS Trần Văn Khê về nơi an nghỉ cuối cùng

Dàn nhạc lễ và đoàn ngự giá với trang phục truyền thống có mặt từ rất sớm, đứng hai bên đường chờ đưa tiễn linh cữu của người giáo sư dành trọn cả cuộc đời cho âm nhạc và văn hóa truyền thống Việt Nam. Hơn 40 diễn viên trẻ là học trò của NSƯT Hữu Châu với đồng phục áo dài trắng và nhiều thế hệ là nghệ nhân, nhạc công của CLB Tiếng hát Quê Hương có mặt tiễn đưa người thầy đáng kính.

 

GS-TS Trần Quang Hải đọc lời cảm tạ
GS-TS Trần Quang Hải đọc lời cảm tạ

Trước lúc di quan, GS-TS Trần Quang Hải, con trai trưởng của GS-TS Trần Văn Khê đọc lời cảm tạ. Ông cảm ơn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và các quan chức cấp cao của chính phủ đã gửi vòng hoa hoặc trực tiếp đến viếng hương hồn cha của ông. Trong số hơn 500 vòng hoa và hơn 1.000 tập thể, cá nhân đến viếng, còn có nhiều vòng hoa của các Tổng lãnh sự quán các nước, Tổ chức UNESCO, học trò của GS-TS Trần Văn Khê tại hải ngoại.

Tôi sẽ đi theo con đường mà cha tôi đã chọn và tâm huyết, đó là tiếp tục tham gia công tác nghiên cứu, góp phần hoàn thiện các hồ sơ đang chuẩn bị đệ trình lên Tổ chức UNESCO đề nghị công nhận các bộ môn nghệ thuật: Hát then, cải lương… là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại… Xin cảm ơn những tấm lòng kính mến và tình cảm của người dân, của các văn nghệ sĩ, của các thế hệ học trò của cha tôi trong những ngày tang lễ tổ chức tại đây này. Tôi mong sao sẽ giữ gìn và phát huy những giá trị tinh thần mà cha tôi đã để lại, để biến ngôi nhà quen thuộc với công chúng, nơi mà cha tôi đã sinh sống suốt nhiều năm qua tại quê nhà, thành trung tâm mang tên của ông. Trung tâm này góp phần bảo vệ các di sản và gìn giữ các giá trị văn hóa, truyền thống của dân tộc Việt Nam. Toàn bộ số tiền phúng điếu sẽ được dùng trong việc tổ chức quỹ học bổng mang tên cha tôi như di nguyện mà ông đã để lại cho chúng tôi” – GS-TS Trần Quang Hải chia sẻ.

 

NSND Kim Cương, nghệ sĩ đàn tranh - Tiến sĩ Hải Phượng túc trực tại tang lễ GS-TS Trần Văn Khê
NSND Kim Cương, nghệ sĩ đàn tranh – Tiến sĩ Hải Phượng túc trực tại tang lễ GS-TS Trần Văn Khê

Chị Nguyễn Thị Na, người chăm sóc sức khỏe, cận kề với GS-TS Trần Văn Khê suốt 10 năm qua khóc nghẹn ngào khi linh cữu của GS-TS Trần Văn Khê được di chuyển khỏi căn nhà số 32 Huỳnh Đình Hai, phường 25, Bình Thạnh.

 

Dàn nhạc lễ đưa tiễn linh cữu GS-TS Trần Văn Khê về nơi an nghỉ cuối cùng
Dàn nhạc lễ đưa tiễn linh cữu GS-TS Trần Văn Khê về nơi an nghỉ cuối cùng

Đến tiễn đưa GS-TS Trần Văn Khê có rất đông văn nghệ sĩ: NSND Kim Cương, NSƯT Thành Lộc, đạo diễn Nguyễn Hồng Dung, ca sĩ Bích Hồng, đạo diễn Lê Quý Dương, nhà văn Nguyễn Đông Thức…

 

Kiến trúc sư Trần Quang Minh - con trai thứ của GS-TS Trần Văn Khê nâng niu di ảnh của cha

Kiến trúc sư Trần Quang Minh – con trai thứ của GS-TS Trần Văn Khê ôm di ảnh của cha

Giáo sư – nhà sử học Nguyễn Nhã đã đọc bài thơ khóc GS-TS Trần Văn Khê rất xúc động, ông viết:

Bác Khê ơi, Bác ra đi

Biết bao thương tiếc nói gì giờ đây

Giữ hồn Việt bản sắc này

Công lao của Bác, càng ngày khắc ghi

Định hình bản sắc phát huy

Âm nhạc truyền thống những gì Việt Nam

Văn hóa ẩm thực vẻ vang

Văn hóa dân tộc Việt Nam tự hào

Lương sư hưng quốc thưở nào

Bác Khê tiếp bước nêu cao tinh thần

Rồi đây tuổi trẻ rất cần

Noi theo gương Bác giữ hồn Việt Nam

Dựng xây nội lực đàng hoàng

Nguy cơ thuộc quốc sẽ càng đẩy xa”

 

Đạo diễn Lê Quý Dương dìu chị Nguyễn Thị Na - người chăm sóc GS-TS Trần Văn Khê suốt 10 năm qua
Đạo diễn Lê Quý Dương dìu chị Nguyễn Thị Na – người chăm sóc GS-TS Trần Văn Khê suốt 10 năm qua

Tại Nghĩa trang Chánh Phú Hòa, Bình Dương, ông Lê Thanh Hải – Bí thư Thành ủy TP HCM đọc điếu văn tiễn biệt GS-TS Trần Văn Khê. Điếu văn ghi nhận những cống hiến to lớn của GS-TS Trần Văn Khê thực hiện đối với công việc truyền bá âm nhạc dân tộc bằng kiến thức, trí tuệ, sự sáng tạo và tấm lòng cao quý của ông đối với văn hóa nghệ thuật nước nhà.

 

Bà Võ Thị Dung - Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam - TP HCM tiễn đưa GS-TS Trần Văn Khê về nơi an nghỉ cuối cùng
Bà Võ Thị Dung – Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam – TP HCM tiễn đưa GS-TS Trần Văn Khê về nơi an nghỉ cuối cùng
Bà Trương Ngọc Thủy - nguyên giám đốc Sở VHTT TP HCM - người gắn bó với GS-TS Trần Văn Khê trong nhiều công trình văn hóa nghệ thuật của TPHCM đã đến tiễn biệt ông trong tâm trạng đau buồn

Bà Trương Ngọc Thủy – nguyên giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch TP HCM – người gắn bó với GS-TS Trần Văn Khê trong nhiều công trình văn hóa nghệ thuật của TPHCM đã đến tiễn biệt ông

NSƯT Thành Lộc lặng lẽ đi sau quan tài GS-TS Trần Văn Khê

NSƯT Thành Lộc lặng lẽ đi sau quan tài GS-TS Trần Văn Khê

Dàn ngự giá với đồng phục truyền thống dẫn đầu xe tang

Dàn ngự giá với đồng phục truyền thống dẫn đầu xe tang

THANH HIỆP : Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu từ trần


Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu từ trần

(NLĐO) – Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đã trút hơi thở cuối cùng lúc 10 giờ 15 phút ngày 29-6 tại Bệnh viện Thống Nhất, TP HCM, hưởng thọ 91 tuổi.

Chị Loan – con gái của cố nhạc sĩ Xuân Hồng, Chuyên viên của Hội Âm nhạc TP HCM cho biết nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu nhập viện vào sáng 26-6, sau khi có triệu chứng khó thở do sốt. Trước đó, ông đã được các bác sĩ khám tại nhà và đề nghị đưa ngay vào bệnh viện cấp cứu.

Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đang làm giám khảo chuyên môn của chương trình Tiếng hát mãi xanh 2015 và trước đó một ngày, các thí sinh của chương trình này đến thăm ông tại nhà riêng. Nhạc sĩ Phan Hồng Sơn – Trưởng Ban ca nhạc Đài Truyền hình TP HCM cho biết nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu vẫn tỉnh táo và còn trò chuyện, hát cho cả đoàn nghe với tâm trạng phấn khởi. Vì thế, tin ông qua đời khiến mọi người vô cùng bất ngờ!

 

Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu tại buổi họp báo Chương trình Phan Huỳnh Điểu tuổi 90- Cuộc đời vẫn đẹp sao. Ảnh: T.Trang

Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu tại buổi họp báo Chương trình “Phan Huỳnh Điểu tuổi 90- Cuộc đời vẫn đẹp sao”. Ảnh: T.Trang

 

Linh cữu nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu được quàn tại Nhà tang lễ Bộ quốc phòng (5 Phạm Ngũ Lão, quận Gò Vấp, TP HCM).

Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu sinh 1924 tại Đà Nẵng; nguyên quán: Điện Bàn, Quảng Nam. Ông được nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật vì những đóng góp của mình cho sự nghiệp âm nhạc Việt Nam.

Phan Huỳnh Điểu bắt đầu sáng tác từ năm 1940 trong nhóm Tân nhạc, ca khúc đầu tay là Trầu cau. Sáng tác nổi tiếng nhất của ông là bài Đoàn giải phóng quân.

 

Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu thời trẻ. Ảnh: Tư liệu
Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu thời trẻ. Ảnh: Tư liệu

 

Sau 1975, Phan Huỳnh Điểu chuyển về Hội Âm nhạc TP HCM.  Ông đã sáng tác và công bố hơn 100 ca khúc, hơn phân nửa trong số đó là các ca khúc phổ thơ. Một số tác phẩm tiêu biểu của ông: Đoàn giải phóng quân, Quê tôi ở miền Nam, Nhớ ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đội kèn tí hon, Cuộc đời vẫn đẹp sao, Anh ở đầu sông em cuối sông, Những ánh sao đêm, Ở hai đầu nỗi nhớ…

Ca khúc Sự tích trầu cau của ông đã từng được sử dụng trên nhiều sân khấu cải lương, kịch, dân ca khu 5.

 

T.Hiệp

CHÂU PHONG : Cả đời gắn bó với âm nhạc dân tộc


Cả đời gắn bó với âm nhạc dân tộc
 
Thứ năm, 25/06/2015 – 08:45 PM (GMT+7)
 
 
 
 
GS, TS Trần Văn Khê.
 

Hay tin cây đại thụ của nền âm nhạc dân tộc – Giáo sư, tiến sĩ Trần Văn Khê vừa qua đời (ngày 24-6-2015), những người yêu mến ông đều không kìm nén được xúc động. Lúc ông còn tương đối khỏe đã dành cho chúng tôi một buổi tiếp xúc, xin ghi lại những dòng cảm xúc này như một nén tâm nhang kính viếng ông, một người thầy kính mến.

 

Trong ngôi nhà ở phường 14, quận Bình Thạnh (TP Hồ Chí Minh), thầy Khê kể với chúng tôi, đầu thập niên 1960 ông đã viết bài giới thiệu, ca ngợi sức sống cùng lòng mến mộ của người bình dân phương nam dành cho nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ. Vui chuyện, ông kể về con đường đến với âm nhạc của mình, giải thích vì sao từ một sinh viên trường y lại chuyển hướng dành tất cả tâm huyết cho âm nhạc dân tộc.

… Ông sinh trưởng trong một gia đình cải lương tài tử tại Tiền Giang. Ngay từ khi còn rất nhỏ, Trần Văn Khê đã được nghe tiếng sáo véo von của người cậu thứ năm và lớn lên trong bầu không khí thấm đẫm âm nhạc.

Năm 1942, ông ra Hà Nội học y khoa. Năm 1945, xảy ra nạn đói, sinh viên y khoa Trần Văn Khê đã hưởng ứng phong trào xếp bút nghiên cùng với Huỳnh Văn Tiểng, Hồ Thông Minh về quê lập gánh hát mua gạo cứu đói dân nghèo. Năm 1949, ông sang Pháp học. Để có chi phí học hành, ông vừa học vừa đi đàn ở các hiệu ăn. Ông đàn tranh trong hiệu ăn La Paillote, giới thiệu đàn cò, đàn tranh tại hiệu ăn Bồng Lai. Năm 1951, bệnh nặng phải nằm nhà thương dài hạn, ông suy ngẫm và giật mình khi nhìn lại những gì đã làm và chưa làm. Ông quyết định luyện tập trở lại và nghiên cứu dòng nhạc dân tộc.

Năm 1953, ông soạn luận án “Âm nhạc truyền thống Việt Nam”. Năm 1958, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Văn khoa (môn Nhạc học) Đại học Sorbonne. Từ đây, đi đến đâu ông cũng hãnh diện nói về âm nhạc nước mình. Nhiều học trò nước ngoài được thầy Trần Văn Khê dạy nhạc Việt Nam đã yêu tha thiết; thậm chí hát rất rành, đàn rất hay những bản nhạc tài tử như Nam Xuân, Tứ đại Oán…

Suốt 55 năm sống ở Pháp, ông là thành viên Ban chấp hành, sau đó là Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc tế âm nhạc thuộc UNESCO; giữ chức Giám đốc nghiên cứu trong Trung tâm nghiên cứu khoa học (CNRS), Giáo sư Trường đại học Sorbonne. Ông vẫn giữ quốc tịch Việt Nam và được công nhận là một trong 50 công dân nước ngoài lập nghiệp và nổi tiếng ở Pháp, được hưởng mọi chế độ bảo hiểm nhưng ông vẫn quyết định đem tất cả tài sản tri thức của mình về nước.

Ông tâm sự: “Khi gom đồ đạc để về Việt Nam, nhìn ngôi nhà trống rỗng mình đã từng gắn bó mấy chục năm, tôi cũng cảm thấy day dứt. Nhưng khi nghĩ về quê hương, nhận lại được sự đùm bọc, yêu thương của dân tộc, tôi cảm thấy mình như sống lại, như cá gặp nước, như rồng gặp mây”. Một điều an ủi rất lớn với ông là người con trai lớn của ông, GS, TS Trần Quang Hải, đang sống ở Pháp và vẫn tiếp nối sự nghiệp âm nhạc của ông và của ông cha thuở trước.

Là người gắn bó với nhạc dân tộc từ khi còn trong bụng mẹ, miệt mài học tập, nổi danh cả thế giới, nhưng ông vẫn xem mình là một “tài tử” của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ. Ông cho rằng, trải qua bao thời đại, cha ông ta đã tạo dựng và lưu truyền những nét đặc thù của âm nhạc truyền thống Việt Nam. Đầu tiên là những bài hát ru mà các bà mẹ thường dùng để đưa con vào giấc ngủ êm đềm, đến trò chơi ở tuổi đồng ấu đều bắt đầu bằng những bài đồng dao. Đó là lời dạy cách ứng xử tốt đẹp trong gia đình: “Một lòng thờ mẹ kính cha …”. Rồi những câu hò gắn với công việc đồng áng giúp người nông dân thấy vui và bớt mệt. Lúc ngồi nghỉ lại có những bài lý là những bài hát trữ tình có giai điệu tương đối hoàn chỉnh theo thể lục bát hay lục bát biến thể. Vào những đêm sáng trăng hoặc dịp lễ, tết thì có những bài hát huê tình, đối ca nam nữ như các điệu hát đúm Phú Thọ, hát quan họ Bắc Ninh, hát xoan, hát ghẹo, cò lả, trống quân ở miền bắc, hát đối đáp trên cạn dưới sông ở miền trung và miền nam.

Đời sống tâm linh cũng có nhiều loại nhạc đa dạng, phong phú, sâu sắc trong nội dung và hình thức như hát văn (chầu văn miền bắc, hầu văn miền trung, rỗi bóng miền nam). Đến khi từ giã cõi đời, có những bài hò đưa linh, những điệu nhạc lễ dùng trong đám tang để đưa người quá cố về chốn vĩnh hằng.
Chúng tôi như được mở tầm mắt khi nghe ông nói về nhạc truyền thống dân gian Việt Nam. Theo thầy Khê, âm nhạc truyền thống bác học là loại nhạc đòi hỏi người diễn phải có thời gian học tập, được thầy truyền lại kỹ thuật trong thanh nhạc và khí nhạc. Loại nhạc này có những quy luật được truyền khẩu từ thầy tới trò, có những thang âm, điệu thức, tiết tấu đa dạng, phong phú; có những bài bản, làn điệu phức tạp, những cách biểu diễn có lề lối như nhạc thính phòng, do một số nhỏ nhạc công, nhạc sĩ biểu diễn cho một số nhỏ thính giả như ca trù (hát ả đào) miền bắc, ca Huế miền trung, đờn ca tài tử miền nam. Mỗi loại đều có những quy luật chặt chẽ trong kỹ thuật phát âm, cách luyến láy tế nhị, trong thủ pháp nhấn nhá tinh vi.

Nhạc sân khấu gồm hát chèo miền bắc, hát bội (hát tuồng) miền trung, hát bài chòi xứ Quảng, hát cải lương miền nam. Nghệ thuật sân khấu của người Việt rất phong phú, đa dạng, có những nét đặc thù tạo nên một bản sắc riêng biệt không thể lẫn với nghệ thuật sân khấu các nước Đông Á (Trung Quốc – Nhật Bản – Triều Tiên). Nhã nhạc cung đình Huế, kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại được bảo tồn, nghiên cứu, phát huy.

Nghe những lời thầy Khê nói, chúng tôi cảm nhận âm nhạc truyền thống đến với chúng ta từ thuở lọt lòng. Còn ông, đã đi khắp nơi để nói chuyện về nhạc dân tộc, nhất là với lớp trẻ, để họ cảm, hiểu, yêu và nhận thức được giá trị đích thực mà âm nhạc dân tộc đem lại. Điều này làm cho nhiều người luôn dành cho ông tình cảm thân thiết như các nghệ sĩ Phạm Thúy Hoan, Hải Phượng, nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương, nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo…

 
Châu Phong