Theo TQDT : Lễ đón nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ hội Lồng tông của người Tày” tỉnh Tuyên Quang


Lễ đón nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ hội Lồng tông của người Tày” tỉnh Tuyên Quang

Ngày 17-2 (tức ngày 8 tháng Giêng Âm lịch), tại sân vận động huyện Chiêm Hóa, UBND tỉnh Tuyên Quang và huyện Chiêm Hóa đã tổ chức Lễ hội Lồng tông và đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia “Nghi lễ hát Then của người Tày” tỉnh Tuyên Quang

Tới dự có các đồng chí: Hoàng Bình Quân, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương; Nguyễn Sáng Vang, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XIII của tỉnh; Hà Phúc Mịch, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Nông dân Việt Nam; Nguyễn Hữu Hoan, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; Chẩu Văn Lâm, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Lê Bàng, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực HĐND, UBND; Ủy ban MTTQ tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh; đại biểu các cục, vụ thuộc Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch; lãnh đạo các huyện, thành phố, cùng đông đảo du khách gần xa và nhân các dân tộc huyện Chiêm Hóa.

lễ hội Lồng tông là lễ hội cầu Thần Nông, Thành Hoàng làng và Thần Địa của đồng bào dân tộc Tày, với mục đích tạ ơn thần thánh làm cho mùa màng bội thu. Việc tổ chức Lễ hội Lồng tông của đồng bào dân tộc Tày mang nhiều yếu tố của tín ngưỡng phồn thực. Lễ hội Lồng tông huyện Chiêm Hóa được tổ chức gồm hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức tại Đền Bách Thần gồm 9 mâm Tồng với các vật phẩm được người dân làm ra từ nông nghiệp dâng lên các vị thần linh, cầu cho cuộc sống ấm no, gia đình hạnh phúc.

Tại lễ hội Lồng tông năm nay, UBND tỉnh Tuyên Quang và huyện Chiêm Hóa đã tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia “Nghi lễ Then của người Tày” tỉnh Tuyên Quang. Nghi lễ Then là di sản văn hóa độc đáo, phản ánh tập quán xã hội và tín ngưỡng của người Tày tỉnh Tuyên Quang. Nghi lễ Then là một loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian tổng hợp gồm văn học, hội họa, múa, âm nhạc. Then là những khúc hát, điệu múa thuộc thể loại dân ca nghi lễ, được sử dụng trong các lễ cúng chữa bệnh, giải hạn, cầu mùa, lễ cốm, lễ cấp sắc… Đây là những phong tục có từ lâu đời của dân tộc Tày ở tỉnh Tuyên Quang, tập trung chủ yếu ở các huyện Chiêm Hóa, Nà Hang, Lâm Bình. Trải qua thời gian tồn tại và phát triển, đến nay, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang tồn tại 2 dòng Then. Dòng Then thứ nhất là nghi lễ hát Then cổ, được một số ít nghệ nhân và những người làm nghề Then lưu giữ, hành nghề, truyền dạy, đang có nguy cơ bị thất truyền. Dòng Then thứ 2 là dòng Then mới do những người am hiểu, yêu thích Then đặt lời mới theo giai điệu Then cổ.

Then ở Tuyên Quang được chia làm 2 nhóm: Then kỳ yên (cầu điều lành và điều tốt) và Then lễ hội. Then kỳ yên có nội dung chủ yếu cầu chúc, chữa bệnh. Lễ cầu yên được tổ chức vào dịp cuối năm hoặc đầu năm tùy thuộc vào từng nơi để thiết đãi tổ tiên, cầu mong tổ tiên phù hộ. Còn Then lễ hội là những khúc hát khích lệ tinh thần mọi người thêm vui vẻ, xua tan phiền muộn, cực nhọc vất vả trong cuộc sống để thỏa mãn ước vọng về một cuộc sống đầy đủ. Loại Then lễ hội thường được sử dụng trong các nghi lễ cầu mùa, lễ vào nhà mới, cấp sắc, lễ cốm..

Thay mặt Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, đồng chí Chẩu Văn Lâm, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã khẳng định những nỗ lực của các cấp, các ngành và nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang nói chung, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc huyện Chiêm Hóa nói riêng trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt góp phần quan trọng để nghi lễ hát Then và Lễ hội Lồng tông được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đồng chí nhấn mạnh, việc nghi lễ hát Then và Lễ hội Lồng tông của người Tày ở tỉnh Tuyên Quang được công nhận là Di sản phi vật thể Quốc gia vừa là niềm vinh dự, tự hào, song cũng đặt ra những thách thức to lớn trong việc giữ gìn, trao truyền và phát huy để những giá trị văn hóa ngàn đời của cha ông không những được phổ biến ở trong nước mà còn được quảng bá rộng rãi trên thế giới.

Đồng chí nhấn mạnh, các cấp, các ngành của tỉnh cần nỗ lực hơn nữa trong việc bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia nghi lễ hát Then để phục vụ có hiệu quả cho sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, cũng như nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Tiếp tục làm tốt công tác nghiên cứu, khai thác, sưu tầm tư liệu, hiện vật về nghi lễ hát Then, tiến hành biên soạn và xuất bản thành các ấn phẩm văn hóa; xây dựng thành các chương trình, tiết mục nghệ thuật để biểu diễn phục vụ nhân dân; tổ chức để các nghệ nhân truyền dạy hát Then cổ cho hạt nhân văn nghệ cơ sở bằng những hình thức phù hợp; ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm động viên, khuyến khích và tôn vinh nghệ nhân, những người có công lao, tâm huyết trong việc lưu giữ, truyền dạy văn nghệ dân gian dân tộc thiểu số…

Sau phần khai hội đã diễn ra lễ tịch điền, các trò chơi dân gian như đánh pam, đánh yến, đánh đu và chương trình văn nghệ do các nghệ nhân hát Then của huyện Chiêm Hóa và các em học sinh Trường THPT Chiêm Hóa biểu diễn.

Theo TQDT

D.KIM THOA : Phát hiện bản thảo bài hát Happy birthday


Phát hiện bản thảo bài hát Happy birthday

07/09/2015 08:35 GMT+7

TT – Rất tình cờ, bản thảo viết tay ban đầu từ thế kỷ 19 bài hát Happy birthday vừa được tìm thấy. Phát hiện này có thể tiếp tục “đổ thêm dầu” vào cuộc tranh cãi về bản quyền bài hát.

Bản thảo viết tay bài Happy birthday của chị em bà Mildred Hill - Ảnh: DPA
Bản thảo viết tay bài Happy birthday của chị em bà Mildred Hill – Ảnh: DPA

Theo Đài DW (Đức), ông James Procell – giám đốc thư viện âm nhạc của Đại học Louisville tại bang Kentucky (Mỹ) – cho biết khi đang tiến hành lưu trữ lại tài liệu trong thư viện âm nhạc từ những năm 1950, ông phát hiện bản thảo Happy birthday viết tay đã 120 tuổi cùng 30 bài hát khác.

Ca khúc Happy birthday đã được bà Mildred Hill (1859-1916) viết cùng em gái Patty Hill năm 1893. Phần lời ban đầu của bài hát là Good morning to you chứ không phải lời chúc mừng sinh nhật, mặc dù giai điệu dễ nhớ của nó đã có thể chuyển đổi rất dễ dàng.

Bà Hill từng sống tại Louisville và toàn bộ các bản thảo cũng như tài liệu của bà là một phần trong bộ sưu tập lưu trữ của thư viện nơi đây. Dù vậy, phần bản thảo hầu hết các bài hát nổi tiếng nhất của bà đã không được ai để mắt tới trong ít nhất sáu thập kỷ qua.

Việc tìm ra bản thảo chép tay này có thể hâm nóng thêm cuộc chiến bản quyền liên quan tới ca khúc Happy birthday vốn đem lại khoảng 2 triệu USD tiền bản quyền mỗi năm. Hiện Tập đoàn âm nhạc Warner Music tại Los Angeles đang sở hữu bản quyền ca khúc này.

Tuy nhiên, một nhóm các nghệ sĩ Mỹ, đứng đầu là nhà làm phim Jennifer Nelson ở New York, đã khởi kiện Warner Music vì cho rằng bản quyền bài Happy birthday không phải là tài sản của công ty, mà thực tế thuộc về mọi người.

Bên khởi kiện cho rằng việc gia hạn thời gian bảo hộ bản quyền vào năm 1963 cho ca khúc Happy birthday (được cấp bản quyền từ năm 1935) là không đúng.

Tháng trước, một tập bài hát xuất bản năm 1922 có in ca khúc này không hề đả động tới chuyện bản quyền được công bố. Đây là căn cứ để bên khởi kiện khẳng định các tuyên bố bản quyền sau thời điểm đó là sai trái.

D.KIM THOA