THANH HIỆP: Thanh Sang tưởng nhớ cố nghệ sĩ Thanh Nga


26/11/2015 17:26

(NLĐO) – Ngày 26-11, nghệ sĩ Thanh Sang đến nghĩa trang nghệ sĩ TP HCM để thắp nhang tưởng nhớ cố nghệ sĩ Thanh Nga, người bạn diễn ăn ý một thời, nhân ngày giỗ của bà.

 

Thanh Sang bùi ngùi nhớ Thanh Nga trong ngày giỗ
Thanh Sang bùi ngùi nhớ Thanh Nga trong ngày giỗ

Đã 37 năm trôi qua, nghệ sĩ Thanh Sang vẫn không quên được cảm giác đứng trên sân khấu hợp diễn cùng nghệ sĩ Thanh Nga. Điều ông xúc động hơn cả là dù đã nhiều năm như thế nhưng tình cảm khán giả dành cho nữ nghệ sĩ danh tiếng một thời vẫn tràn đầy. Họ nhớ rõ ngày giỗ của bà nên mang hoa, trái cây khu mộ trong nghĩa trang nghệ sĩ TP HCM.

“Mỗi khi diễn lại vai Thi Sách trong vở “Tiếng trống Mê Linh”, tôi thường nhận được sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả. Lúc đó, tôi lại nhớ đến người bạn diễn tài hoa nhưng bạc mệnh của mình là Thanh Nga. Chúng tôi đã từng được ủng hộ rất nhiều khi thể hiện vai Thi Sách – Trưng Trắc trong vở “Tiếng trống Mê Linh” trên sàn diễn” – Thanh Sang thổ lộ.

 

Cố nghệ sĩ Thanh Nga
Cố nghệ sĩ Thanh Nga

Nam nghệ sĩ này cho biết thêm nhiều khán giả vẫn nhớ tiếc nghệ sĩ Thanh Nga và phàn nàn rằng các suất hát kỷ niệm 64 năm ngày thành lập đoàn cải lương Thanh Minh – Thanh Nga quá ít. Họ đề nghị tái diễn nhưng sức khỏe của ông lẫn các nghệ sĩ khác đều đã cao, khó đáp ứng được yêu cầu này.

 

Hoa trên mộ cố nghệ sĩ
Hoa trên mộ cố nghệ sĩ

Tuy nhiên, nếu đầu năm 2016, sức khỏe tốt hơn, ông sẽ tổ chức suất hát tri ân tình cảm của khán giả, dùng lợi nhuận đêm diễn trao cho Chùa nghệ sĩ và nghĩa trang nghệ sĩ tại TP HCM, Ban Ái hữu Hội Nghệ sĩ TP HCM nhằm giúp đỡ các nghệ sĩ già yếu, neo đơn, chăm sóc những ngôi mộ nghệ sĩ không có thân nhân.

 

Vẻ đẹp của cố nghệ sĩ Thanh Nga
Vẻ đẹp của cố nghệ sĩ Thanh Nga

 

Tin – ảnh: T. Hiệp

THIÊN HƯƠNG :Lan Khuê mang ‘hòa bình và lòng nhân ái’ đến Miss World


07:44 PM – 20/11/2015 Thanh Niên Online

Lan Khuê (trái) hội ngộ Thúy Vân trong buổi họp báo
Lan Khuê (trái) hội ngộ Thúy Vân trong buổi họp báo
Cùng chuyên mục

Top tin tức

Trước việc cuộc thi Miss World 2015 được tổ chức tại Trung Quốc, đại diện Việt Nam – Lan Khuê cho rằng cô sẽ mang hòa bình và lòng nhân ái đến cuộc thi này và tự tin với những gì mình chuẩn bị thời gian qua.

Tin liên quan

Chiều nay 20.11, Lan Khuê đã có buổi gặp gỡ báo chí trước khi lên đường sang Trung Quốc tham dự Miss World 2015. Người đẹp cho biết đáng ra chiều 20.11 cô đã phải lên đường nhưng vì buổi giao lưu này cô quyết định dời lại vào hôm sau.

Chia sẻ về sự chuẩn bị suốt thời gian qua, Lan Khuê cho biết cô rất tự tin và tinh thần cũng khá thoải mái vì có nhiều thời gian để chuẩn bị kỹ cho cuộc thi lần này. Về kỹ năng nói tiếng Anh, Lan Khuê khẳng định cô không chỉ thành thạo tiếng Anh mà còn có thể nói được tiếng Đức.

Đặc biệt, khi được hỏi có lo ngại về việc sang Trung Quốc dự thi, Lan Khuê nhấn mạnh cô muốn mang hòa bình và lòng nhân ái đến với Miss World lần này.

Bà Thúy Nga, đại diện của Elite Việt Nam, đơn vị thường xuyên đưa các người đẹp Việt Nam tham gia các cuộc thi quốc tế nhiều năm qua cho biết thêm: “Năm 2013, khi đưa Lại Hương Thảo tham gia Miss World tại Bali, Indonesia, chúng tôi dự định chuẩn bị một cuốn sách hướng dẫn du lịch để tặng cho các thí sinh và ban tổ chức cuộc thi nhưng khi kiểm tra lại cuốn sách này, chúng tôi thấy phần bản đồ không hề in Hoàng Sa – Trường Sa thuộc Việt Nam nên chúng tôi quyết định không dùng cuốn sách này làm quà tặng nữa. Từ những kinh nghiệm thực tế, chúng tôi, đặc biệt là Lan Khuê rất cẩn trọng trong những vấn đề về chính trị, chủ quyền”.
Lan Khuê mang 'hòa bình và lòng nhân ái' đến Miss World - ảnh 1

Bà Thúy Nga (thứ 2 từ trái) cùng Lan Khuê, Thúy Vân và Nguyễn Thị Loan

Có mặt trong buổi họp gặp gỡ còn có Thúy Vân, người vừa trở về với giải Á hậu 3 cuộc thi Hoa hậu Quốc tế 2015. Đây là thành tích cao nhất của Việt Nam từ trước đến nay tại đấu trường sắc đẹp thế giới và là niềm khích lệ lớn để hai ứng viên còn lại là Lan Khuê và Lệ Quyên tự tin tỏa sáng tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới và Hoa hậu Siêu quốc gia sắp tới.

Ngoài việc dành nhiều lời động viên cho Lan Khuê, Thúy Vân còn khẳng định trong cuộc thi Hoa khôi Á dài 2014 thì Lan Khuê là người thích hợp nhất với Miss World.

Lan Khuê mang 'hòa bình và lòng nhân ái' đến Miss World - ảnh 2

Thúy Vân (trái), Lan Khuê và người đẹp Nguyễn Thị Loan

Hoa khôi Lan Khuê sẽ lên đường sang Trung Quốc dự thi Hoa hậu Thế giới 2015 diễn ra từ ngày 21.11 đến 19.12. Á khôi 2 Lệ Quyên cũng lên đường sang Ba Lan dự thi Hoa hậu Siêu quốc gia diễn ra vào ngày 29 và 30.11.
Khởi động Hoa khôi Áo dài – Đường tới vương miện Hoa hậu Thế giới mùa thứ 2
Sau thành công của mùa đầu tiên, Hoa khôi Áo dài chính thức khởi động mùa thứ 2 từ ngày 21.11 để tìm ra và đào tạo thí sinh đại diện Việt Nam dự thi Hoa hậu Thế giới (Miss World), Hoa hậu Quốc tế (Miss International) và Hoa hậu Siêu quốc gia (Miss Supranational).
Đối tượng dự thi là những cô gái mang quốc tịch Việt Nam, đang sống tại Việt Nam trong độ tuổi từ 18 đến 25, cao từ 1,65 m trở lên, chưa lập gia đình, chưa có con, chưa qua phẫu thuật thẩm mỹ, phẫu thuật chuyển đổi giới tính và đã tốt nghiệp phổ thông trung học…
Đặc biệt, những người đẹp đã có danh hiệu từ các cuộc thi hoa khôi, người đẹp, hoa hậu trong nước vẫn được quyền đăng ký tham gia dự thi.
18 ứng viên xuất sắc nhất sẽ bước vào “Lâu đài sắc đẹp” để được đào tạo, khổ luyện với việc ghi hình và phát sóng trong vòng hơn một tháng.
Chương trình sẽ tuyển sinh tại bốn điểm: Thái Nguyên (28.11), Hà Nội (29.11), Cần Thơ (30.11) và TP.HCM (1.12).

Thiên Hương
Ảnh: Ân Nguyễn

http://thanhnien.vn/van-hoa/lan-khue-mang-hoa-binh-va-long-nhan-ai-den-miss-world-636716.html

VI THÙY LINH : Nguyễn Thiện Đạo – nhạc sĩ, văn sĩ, tâm hồn lớn


Nguyễn Thiện Đạo – nhạc sĩ, văn sĩ, tâm hồn lớn

authorVI THUỲ LINH Thứ Hai, ngày 23/11/2015 08:04 AM (GMT+7)

(Dân Việt) Rạng sáng 21.11 (giờ Việt Nam), nhà soạn nhạc Nguyễn Thiện Đạo qua đời tại Paris (Pháp), hưởng thọ 75 tuổi. NTNN giới thiệu bài viết của nhà thơ Vi Thùy Linh về cuộc đời và sự nghiệp của nhà soạn nhạc tài ba này.

nguyen thien dao -  nhac si, van si, tam hon lon hinh anh 1

Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo. Ảnh: I.T

Tôi từng nói với ông, nếu anh không theo âm nhạc thì có thể là một nhà văn nổi tiếng. Yêu nước bằng kết nối tâm linh, tâm hồn dân tộc, Nguyễn Thiện Đạo đã thấy dặm dài lịch sử nước Việt bao trùm lịch sử các thành tựu nghệ thuật tựu lại 2 cụm từ: Hào khí và Trữ tình lai láng. Quan điểm nghệ thuật và tư duy dân tộc trong âm nhạc của Nguyễn Thiện Đạo tương liên ở văn chương. Đến Paris (Pháp) khi 13 tuổi,  dễ nạp, tiếp thu những cái mới và phải thích nghi với cuộc sống đất khách, giữ nguyên quốc tịch Việt Nam dù nhập quốc tịch Pháp từ năm 1980, nhạc sĩ ấp ủ lòng thương nhớ quê hương bằng việc đọc và tìm hiểu văn chương qua sách, văn học lịch sử, những huyền thoại, truyền thuyết. Tôi là một trong rất ít người đầu tiên được nhạc sĩ ký tặng truyện dài “Sống lửa” (NXB Hội Nhà văn, tháng 4.2015).

“Sống lửa” đang được dịch ra tiếng Pháp, tác giả không chờ được đến ngày bản dịch ra đời để hưởng hạnh phúc truyền vẻ đẹp tâm hồn – lịch sử Việt Nam bằng ngôn ngữ, sau âm nhạc. “Sống lửa” vẫn sống cùng tên Nguyễn Thiện Đạo, người đã thấu Ánh sáng thần linh qua bao biến động, chiến tranh, máu chảy, chết chóc truyền ngọn lửa thần kỳ của cái đẹp và niềm tin vào tâm hồn dân tộc.

Kế hoạch làm việc của Nguyễn Thiện Đạo thường kín lịch trước cả năm. Ông đang dồn sức cho giao hưởng Linh giác (tiểu thành vua, vua thành Phật) là câu chuyện âm nhạc mang âm hưởng dân ca Nam Bộ về Lý Công Uẩn và Trần Nhân Tông do vùng Val de Marne (ngoại ô Paris) đặt viết, sẽ diễn vào 8-10.4.2016, tại vùng Choisy le Roy (kết nghĩa với quận Đống Đa), tỉnh nhỏ của Val de Marne và kết thúc tại Ile Saint Louis (Paris). Tháng 9 vừa qua, nhạc sĩ về nước chuẩn bị biểu diễn Thiên sử thần kỳ, do UBND TP.Hà Nội đặt hàng. Chuyến đi dở dang vì ông phải về Pháp gấp do phát hiện ung thư gan. Nguyễn Thiện Đạo lỡ hẹn với tôi trong chuyến về Việt Nam này và cũng không thể chỉ huy trong đêm nghệ thuật kỷ niệm 20 năm cầm bút của tôi Thu 2016. Song tôi vẫn hằng tin ở thế giới tâm linh, tin ông vẫn thức động những hoài bão, từ năng lượng sáng tạo tràn đầy.

Nguyễn Thiện Đạo sành ăn, đi uống, ăn với ông ở Paris hay Hà Nội rất thú vị, bởi ông không chỉ biết về nhiều món ngon mà còn giới thiệu quán, nhà hàng về giá trị lịch sử của nó. Chúng tôi đã ăn một bữa trưa kéo dài ở nhà hàng thuộc Hotel Lutétia (từ 1910, là khách sạn sang trọng duy nhất thuộc tả ngạn sông Seine), tại quận 6 Paris, nơi Hồ Chí Minh đã tới đây năm 1946.

Những con đường trung tâm Paris đầy dấu ấn danh nhân có bước chân Nguyễn Thiện Đạo đi qua, lưu dấu bóng hình người  đàn ông nhỏ bé mà tầm vóc và sự nghiệp bề thế. Người vợ  Nguyễn Thị Thương Hiền đã sống cùng ông 52 năm, nay chỉ còn một mình. Nguyễn Thiện Đạo sống trên phố Đàn Bà (28 Rue Madame), song cả đời chỉ có một người tình – Nghệ thuật. Người tình ấy là ý nghĩa cuộc sống của ông bằng mong mỏi cống hiến hết mình cho Việt Nam, bằng những tác phẩm nghệ thuật kiệt xuất.

Tôi sẽ trở lại Paris, đi bộ trên đại lộ và những con phố đã dạo bước cùng ông, như từng vừa đi vừa nói chuyện, tranh luận, bàn bạc về nghệ thuật mãi không muốn dứt..

 Trong sự nghiệp của mình, Nguyễn Thiện Đạo sáng tác gần trăm tác phẩm âm nhạc: Giao hưởng, opéra, hoà tấu, hợp xướng, nhạc phim “dân tộc đích thực – nhân loại tiên phong” và là một trong số ít các nhạc sĩ có năng lực văn học dù mới chỉ có “Sống lửa” được xuất bản.

http://danviet.vn/van-hoa/nguyen-thien-dao-nhac-si-van-si-tam-hon-lon-642545.html

VI THÙY LINH : Nguyễn Thiện Đạo – người bước nhanh trên Đại lộ Ánh sáng


Thứ Hai, 23/11/2015 09:12

(Thethaovanhoa.vn) – Rốt cuộc, tôi – người ra đời sau Nguyễn Thiện Đạo 40 năm vẫn không theo kịp ông trong hành trình nhịp sống. Bộn bề tư liệu, hình ảnh, CD, những link nhạc, email ông gửi đầy hộp thư và tủ tài liệu của tôi. Không thể viết hết, viết xuể trong một bài báo về một nghệ sĩ lớn cống hiến chính yếu thời gian sống cho âm nhạc. Trước mắt tôi, ông đang tới gần dương cầm K.Kawai, mở nắp và ngồi xuống tay lướt trên phím.

1. Buổi chiều ấy đang trở lại, mặt hồ Đống Đa xanh lặng, đôi cây phượng bên hồ trước cửa ngôi nhà 254 Mai Anh Tuấn quyện tán lá xanh mà nụ gọi hoa bung nở sớm như quà tặng tác giả Sống lửa. Tôi xúc động, hiểu đấy là khoảnh khắc vô giá mà tôi là một trong số hiếm được nghe Nguyễn Thiện Đạo hát và chơi đàn sáng tác của ông, cho một khán giả.

Nguyễn Thiện Đạo tự hào được sống gần hồ từ lúc sinh ra đến lúc về già. Người con cả của doanh nhân, chiến sĩ cách mạng Nguyễn Thiện Chúc rời ngôi nhà 19 Tràng Tiền từ năm 1953 sang Paris du học nhờ bảo hộ của ngài Giám đốc Viễn Đông Bác Cổ và trợ cấp của gia đình tư sản, mang theo nỗi nhớ của ký ức niên thiếu bên hồ thiêng Hoàn Kiếm. Năm tôi sinh ra, năm ông nhập quốc tịch Pháp, ông vẫn giữ quốc tịch Việt Nam.

Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo

Ở Hà Nội, vẫn có người thân của ông cùng nhiều kỷ niệm, bởi thế năm 2007 ông đã mua căn hộ 32m2 x 4 tầng, đứng tên sổ đỏ, để có chốn đi về. Ông đã nỗ lực “ghê gớm” (chữ Nguyễn Thiện Đạo hay dùng) để học giỏi, học vượt trội bạn đồng môn người Pháp, là học sinh giỏi, sinh viên giỏi của Nhạc viện Paris để thành đạt trên đất Pháp, nơi vẫn nhìn về Việt Nam là xứ sở thuộc địa lạc hậu.

Tình yêu nước đâu chỉ là nhớ, những câu nói quen tai mà được chuyển hoá bằng khát vọng làm sáng tên mình và danh từ Việt Nam ở Kinh đô Ánh sáng. Những bức ảnh thời trẻ thuở ông chỉ huy hợp xướng, giao hưởng tại Nhà hát Opéra de Paris, những Phù Đổng, Mỵ Châu Trọng Thuỷ (1979) đến sau này qua tuổi 70, chỉ khác bộ râu thưa hơn. Dáng người thấp bé tỷ lệ nghịch với tầm vóc âm nhạc.

2. Tháng Tư 2015, tháng sinh nhật tôi, tôi nhận được quà bất ngờ: sách đầu tiên mà ông là tác giả. Sống lửa là tác phẩm in đầu, cũng là sáng tác văn học đầu tiên và cuối cùng của nhạc sĩ công bố lúc sinh thời. Sống lửa xuất bản sau cuốn sách tiếng Pháp đầu tiên viết về ông – Nguyen Thien Dao, une voie de la musique contemporaine Orient – Occident (Nguyễn Thiện Đạo, một con đường âm nhạc hiện đại Đông – Tây) thuộc Collection Les Maîtres de musique (Bộ sách Những người thầy âm nhạc) của nữ tiến sĩ Isabelle Massé (Đại học Sorbone), 114 trang được NXB Van de Velde (quận 4, Paris) phát hành ngày 23/3/2015, giá bán 18 Euro.

Nguyễn Thiện Đạo hiểu về văn chương những điển tích, truyền thuyết Việt Nam hơn nhiều nhà văn ở trong nước. Đã biết ông từ năm 2000, khi tôi có hai tập thơ Khát, Linh, gặp ông trong bữa trưa cùng nhạc sĩ Ngọc Đại tại quán Valentine của ca sĩ Sao Mai đối diện khách sạn Hà Nội ở Giảng Võ, tôi đã ấn tượng bởi ông thẩm thơ thật tinh.

Sau này, qua nhiều dịp gặp ông tại Nhà khách Uỷ ban Việt Kiều ở phố Bà Triệu, tại nhà ông hay một quán ăn, nhà hàng nào đó, tôi đều thấy đồng điệu và nể phục không chỉ bởi sự nhạy bén cập nhật thông tin, điều dễ có ở ai chịu “lướt mạng”, mà ở ông không có khoảng cách định hạng của Việt kiều lâu năm xa Tổ quốc với quê nhà.

Nhà soạn nhạc Nguyễn Thiện Đạo qua đời: 'Dân tộc đích thực, nhân loại tiên phong'Nhà soạn nhạc Nguyễn Thiện Đạo qua đời: ‘Dân tộc đích thực, nhân loại tiên phong’Nhà soạn nhạc Nguyễn Thiện Đạo đã qua đời tại Pháp (20/11), một tổn thất lớn đối với nền khí nhạc bác học Việt Nam. Cuộc đời của ông là hành trình “tiên phong” tiêu biểu của người nghệ sĩ sáng tạo.

Ông thăng hoa và sáng tạo một dấu ấn độc đáo của tiêu chí “Dân tộc đích thực – Nhân loại tiên phong” bởi hội tụ và bình định vững vàng trong tâm thế – trí tuệ cộng hưởng văn minh Đông – Tây. Nguyễn Thiện Đạo đã nhận nhiều giải thưởng, tước hiệu: Hiệp sĩ Nghệ thuật và Văn chương của Chính phủ Pháp (Chevalier des Arts et des Lettres), vào từ điển Le Petit Larousse (1982) và Le Petit Robert (1995), thường được mời đến các sự kiện, dự tiệc năm mới của Toà thị chính Paris, điện Élysées (Palais de L’ Élysées), gặp Tổng thống Pháp F. Hollande… nhưng ông rất hãnh diện khi là hội viên danh dự của Hội Nhạc sĩ Việt Nam, công dân nhận bằng “Vinh danh nước Việt” tại Văn Miếu.

Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo bên tượng thiên tài Beethoven ở Vườn danh tiếng nhất thế giới – Luxemburg, nơi ông vẫn đi bộ mỗi sáng (Ảnh được nhạc sĩ gửi cho tác giả tháng 5/2015)

Hạnh phúc lớn của ông là nhạc mình được vang lên ở châu Á, châu Âu. Và nhà chỉ huy Nguyễn Thiện Đạo còn hãnh diện hơn khi vung đũa điều khiển dàn nhạc ở Pháp, ở Tokyo là lúc chỉ huy đại dàn nhạc tại Hà Nội – Nhà hát Lớn, Lễ hội Phật Đản tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, tại Fesstival Huế và tối 8/2/2015, bên Bến Nhà Rồng, nơi chàng trai chí lớn Nguyễn Tất Thành lên tàu sang Pháp cách đây 104 năm, nơi đây mở đầu chương trình Xuân quê hương bằng bản nhạc Hồn thiêng sông núi và sau buổi hòa nhạc được mời đích danh ra sân khấu để Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang chúc mừng.

Chỉ một lần nghe “khó vào”, nhiều người ngay cả trong giới nhạc sĩ Việt Nam đã cho rằng nhạc Nguyễn Thiện Đạo khó cảm thụ. Đúng vậy, tinh hoa luôn thuộc về số ít, và Nguyễn Thiện Đạo không định hướng nghệ thuật để chiều theo thị hiếu đám đông.

Chất trữ tình trong âm nhạc ông cần được những người nghe hiểu biết, mở rộng thính lực đa dạng. Hãy nghe giai điệu chủ đề nhạc phim truyện Chuyện của Pao. Hãy nghe Inori – 11.3 (Kinh cầu nguyện) viết cho nạn nhân sóng thần ở Nhật Bản, lời ca của Kiều qua giọng hát Vành Khuyên vở Opéra Định mệnh bất chợt… mới thấy Nguyễn Thiện Đạo sung mãn từ vựng Việt để diễn đạt vốn văn chương và phức cảm tâm hồn cho cội nguồn đất nước.

3. Nguyễn Thiện Đạo đã viết tựa cho tập thơ ViLi & Paris ra mắt tối 1/12/2012 tại Nhà hát Lớn Hà Nội và lấy làm tiếc khi lúc đó không thể về chứng kiến chỉ xem mạng và nghe qua lời kể bạn bè. Mỗi dịp về thành phố quê hương, tôi, nhạc sĩ Nguyễn Thuỵ Kha, Giáng Son, vẫn thường được ông dành thời gian. Với riêng tôi, tuy không cùng lĩnh vực sáng tạo, lại được Nguyễn Thiện Đạo dành cho sự liên tài.

Ông không có con, không đam mê nào lớn hơn và chiếm đoạt thời gian của ông thay âm nhạc. Thừa quyền kiêu hãnh và ích kỷ để không phí một xu thời gian nào cho nhạt nhẽo vô vị; ông đã đọc tôi, tin tưởng mời tôi hợp tác trong tác phẩm tới. Nhạc sĩ đã nhận lời mời của tôi tham gia sự kiện kỷ niệm 20 năm cầm bút vào mùa Thu 2016, lên sân khấu trực tiếp chỉ huy một tác phẩm viết cho thơ tôi.

Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo và phu nhân tại điện Élysées, 18/2/2013. Ảnh: Nguyễn Quý Đạo

Nguyễn Thiện Đạo dành tình tự dân tộc cho âm nhạc, vào 125 trang viết truyện dài Sống lửa ông ký tặng chúng tôi, ký riêng một cuốn cho con gái tôi. Cuộc đời ông không được làm cha của đứa con ADN sinh học, rất hiếm khi ông chú tâm cho trẻ con, mọi việc chăn lo gia đình đều do bà Nguyễn Thị Thương Hiền, người phụ nữ có làn da trắng hồng, mang một phần dòng máu Pháp đảm nhiệm.

Ông cưới vợ ngay khi tốt nghiệp Đại học và chỉ có một người vợ ấy từ tuổi 23 tới hết cuộc đời. Ông đã mời chúng tôi và con đến nhà hàng chả cá trên đường Giảng Võ dùng bữa tối tháng Tư, ông không giấu được niềm vui và sự trìu mến khi con tôi, lúc đó chỉ mới hơn 4 tháng, đã rất hay cười. Từ đấy, mỗi email hay mỗi lần gọi điện ông đều dặn: “Hôn thiên thần T.Đ giúp anh nhé!”.

Nguyễn Thiện Đạo gửi tôi 2 thùng sách Sống lửa, nhờ tôi đưa đến tay độc giả đích thực của văn chương, những người xứng đáng. Nhạc sĩ hẹn sẽ gặp lại vào tháng 9-10/2015. Mỗi năm, ông thường trở về vào mùa Xuân và Thu, mỗi lần 2 tháng. Ông không rời Paris dịp Noel, Tết Tây và Tết ta, những ngày đặc biệt vì nhà chỉ có 2 người.

Tôi đã chờ ông gọi suốt tháng 9 mà không thấy, bèn viết thư trách. Thực ra tôi có thể gọi, tôn trọng ông bận rộn nên muốn để ông chủ động, ông email xin lỗi phải đi nghỉ ở biển rồi đến tháng 10 thì viết thư là phải về Paris gấp bởi mang trọng bệnh, lại xin lỗi vì không gặp được và vẫn giữ quà mà chưa đưa được cho con tôi. Tôi trân trọng tình cảm ấy của ông và sẽ kể lại cho cháu khi con biết chữ với Sống lửa ông đề tặng.

4. Gió mùa Đông hun hút thổi bên ngoài quán ăn mà vách tường bằng gỗ thông, tôi, kỹ sư hàng không Đỗ Hữu Mười, bạn đồng niên của ông đã dùng bữa tối. Ông Đạo từng là uỷ viên Ban Chấp hành, cố vấn Hội Người Việt Nam tại Pháp (UGVF do Bác Hồ thành lập năm 1919). Ông đã có lịch ra mắt Sống lửa tại trụ sở UGVF, hơn nửa năm sau khi sách ra cho việc chuẩn bị được kỹ càng.

Thư viện Paris (Mediatheque de Paris) và UGVF tổ chức Hội sách tại trụ sở UGVF, số 16 phố Petit Musc, quận 4 vào ngày 6-7-8/11, lúc ông chịu những cơn đau kịch liệt. Giọng nói lửa nói về những dự án âm nhạc, tất cả mang chất “hào khí và trữ tình lai láng”, về Linh giác (tiểu thành vua, vua thành Phật – về vua Lý Công Uẩn và Trần Nhân Tông) – tác phẩm cuối cùng đang vang ngân trong thế giới của âm thanh…

Tất cả sẽ theo ông đến nghĩa trang hơn 200 tuổi, Père-Lachaise số 6 phố Repos, quận 20, nằm trên ngọn đồi cổ kính, lớn nhất Paris, là một trong những nghĩa trang nổi tiếng nhất hành tinh, nơi yên nghỉ của nhiều tên tuổi lớn của nước Pháp và thế giới. Tôi đã đến đấy thăm mộ Chopin, nhạc sĩ thành đạt, sống chủ yếu và từ trần ở Paris nhưng chưa bao giờ nguôi nhớ Ba Lan yêu dấu. Nguyễn Thiện Đạo cũng thế với Tổ quốc mình.

Nguyễn Thiện Đạo đang đồng hiện bên tôi, đại lộ Saint Germain des Prés mùa Đông 2011. Mùa Đông năm nay, Nguyễn Thiện Đạo bước trên đại lộ này, trên những con đường quận 6 thân thuộc có căn hộ ông ở 28 phố Đàn Bà (Rue Madame).

Đường trắng, gió trắng, những khuông nhạc kéo dài mãi. Nguyễn Thiện Đạo bước nhanh thoăn thoắt, thói quen ông đã rèn luyện nhiều năm bởi nếp sống khoa học diều độ, đi bộ mỗi sáng tại Vườn Luxemburg thuộc quận 6 nhà mình. Đi bộ không theo kịp ông, song tôi sẽ sớm trở lại Paris, không chỉ đến trò chuyện với ông ở Père-Lachaise, mà lại đi bộ cùng ông trên những con đường của Kinh đô Ánh sáng.

Nhà thơ Vi Thùy Linh
Thể thao & Văn hóa

http://thethaovanhoa.vn/dien-dan-van-hoa/nguyen-thien-dao-nguoi-buoc-nhanh-tren-dai-lo-anh-sang-n20151123062709024.htm

THANH HIỆP : Nghệ sĩ hát bội không độc hành


24/11/2015 22:29

Cả đời cống hiến không mệt mỏi cho bộ môn nghệ thuật hát bội, niềm vui lớn nhất của NSND Đinh Bằng Phi là truyền dạy được nghề cho hậu thế

NSND Đinh Bằng Phi là nghệ sĩ hát bội tài danh thuộc hàng quý hiếm của đất Nam Bộ. Ông có 60 năm tuổi nghề, vượt qua biết bao thăng trầm, sóng gió của cuộc đời và của nghề nhưng ngọn lửa đam mê nghệ thuật hát bội trong ông đến nay vẫn rực cháy.

Người “ngoại đạo”

Tự xem mình là người “ngoại đạo” đến với nghề, ông trải qua nhiều thử thách, thậm chí cả sự cấm kỵ của gia đình.

NSND Đinh Bằng Phi kể rằng từ nhỏ ông mê truyện Tàu, mê xem hát bội, tập sáng tác truyện ngắn, kịch bản tuồng hát bội từ những năm còn học trung học, đã có nhiều tác phẩm được đăng báo, được dàn dựng và phát trên sóng phát thanh… Khi làm thầy giáo dạy các môn văn, sử, địa, ông lại thích tìm hiểu về nghệ thuật hát bội, nên cứ lao vào dàn dựng nhiều trích đoạn hát bội tuồng lịch sử, dã sử cho học sinh và giáo viên. Ông tự hỏi sao mình không cố gắng làm mới hát bội, vậy là bắt tay dịch một số tác phẩm truyện ngắn tiếng Pháp, rồi chuyển thể sang hát bội. Gia đình ông biết việc này nên ngăn cấm ông. Ba ông còn nói: “Muốn thêm của thì sắm cày. Muốn đi ăn mày thì lập gánh hát bội”. “Cha tôi cấm nhưng tôi vẫn theo. Bây giờ có điều kiện, tôi lại không tìm cách đi gieo hạt giống đam mê hát bội trong giới trẻ?” – NSND Đinh Bằng Phi nói.

NSND Đinh Bằng Phi
NSND Đinh Bằng Phi

NSND – đạo diễn Huỳnh Nga cho biết: “Thời đó ít người trẻ Phi am tường Hán học, biết cổ văn và biết nhiều điển tích như anh, nên từ năm 1969, anh Phi được mời giảng dạy và làm chủ nhiệm lớp Hát bội – Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn, nay là Nhạc Viện TP HCM, sau đó anh được bầu làm thư ký Hội Khuyến lệ cổ ca Sài Gòn (1969-1975), được mời làm giảng viên Trường Đại học Văn khoa – TP Cần Thơ về nghệ thuật sân khấu cổ Việt Nam (niên khóa 1974-1975)… Năm 1971, anh lập Ban Hát bội Đinh Bằng Phi, quy tụ nhiều nghệ sĩ trẻ có tiềm năng: Kim Thanh, Ngọc Khanh, Ngọc Dung, Xuân Quan… Bây giờ, họ đều là những tên tuổi của hát bội TP HCM. Anh đã cống hiến cho khán giả hàng loạt vở tuồng dài, đặc sắc được chỉnh lý, làm nhẹ đi những thuật ngữ vốn nặng về Hán ngữ, như: “Giang tả cầu hôn”, “Sự tích Trần Huyền Trang”, “Cánh tay Vương Tá”, “Trưng Nữ Vương”…

“Bằng các tác phẩm của mình, tôi muốn dung hòa giữa nghệ thuật có tính ước lệ cao, những động tác cách điệu, cách nói lối, ca ngâm đầy âm sắc với ngôn ngữ Hán văn và những cách thể hiện được gia giảm nhẹ nhàng hơn, nói một cách nào đó như “cách tân” để hát bội dễ xem hơn, dễ hiểu hơn” – NSND Đinh Bằng Phi nói.

Truyền lửa yêu tuồng cho giới trẻ

Câu hỏi lớn nhất của đời ông vẫn là làm sao truyền được lửa yêu nghề, lửa yêu tuồng cho giới trẻ. Gần chạm tuổi 80, ông không còn sức đứng trên sân khấu nhưng hàng chục năm qua vẫn cần mẫn với công việc truyền thụ kiến thức nghệ thuật hát bội cho thế hệ trẻ. Tính đến nay, đã có 100 diễn viên trẻ theo học môn nghệ thuật này của ông và hứa sẽ bám nghề, khẳng định tài năng, “đặng sau này tiếp bước thầy Phi giữ lửa cho tuồng” như lời họ tâm sự.

Ông đã viết giáo trình giảng dạy nghệ thuật hát bội, có công trình nghiên cứu độc đáo về quá trình hình thành và phát triển nghệ thuật hát bội phương Nam. Tất cả đều xuất phát từ cái tâm muốn ngọn lửa yêu tuồng được thắp lên trong giới trẻ. Hiện ở trụ sở Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP HCM có 29 diễn viên trẻ đang được đào tạo căn bản, để từ đó đào sâu cách diễn, cách dựng hát bội theo giáo trình ông viết. Ông bỏ công từ 10 năm qua để nghiên cứu và dần dần trả lời được những câu hỏi éo le của nghề nghiệp mà mình theo đuổi, những điều tưởng chừng nghịch lý nhưng lại hết sức căn cơ trong việc định hình niềm đam mê.

NSND Đinh Bằng Phi (bìa phải) trong chương trình “Sân khấu học đường” do Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP HCM tổ chức
NSND Đinh Bằng Phi (bìa phải) trong chương trình “Sân khấu học đường” do Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP HCM tổ chức

Ông đã lao vào công việc giảng dạy, bất chấp sức khỏe, vẫn ngày đêm tìm kiếm những nét mới cho môn nghệ thuật này. Ông đã dùng những thuật ngữ dễ tiếp cận nhất để chỉ cho các diễn viên trẻ thấy nghệ thuật hát bội đặc sắc ở lối diễn, bước đi, điệu roi, ánh mắt, hóa trang, phục trang, võ thuật…, rồi qua những khóa đào tạo, ông đã tìm được những diễn viên trẻ mê hát như ông ngày xưa.

Trao vai diễn lại cho lớp kế thừa

Hơn 26 năm (từ 1977-2003), NSND Đinh Bằng Phi cộng tác với Đoàn Hát bội TP HCM (nay là Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP HCM) và từ năm 2010 đến nay, ông vẫn tham gia công tác đào tạo cho nhà hát này. Nhiều nghiên cứu sinh từ các nước Pháp, Mỹ, Anh, Hà Lan tìm hiểu về hát bội đã tìm đến ông.

Sự nghiệp nghệ thuật của ông đã có trên 30 nhân vật từ vai kép văn, lão văn có tính cách hiền, trung quân, quan văn, đến các vai vua nhu nhược, mềm yếu…

Trong đó, thành công và ấn tượng nhất là các vai: Tử Trình (vở “Sơn Hậu”), Tư Đồ (“Phụng Nghi Đình”), Triệu Khuôn Dẫn (trong 2 vở “Trảm Trịnh Ân” và “Lưu Kim Đính”), Trần Nhân Tôn (“Sát Thát”)… Những vai diễn đó hiện nay ông đã trao lại cho dàn diễn viên trẻ. Nghệ sĩ Thành Tây tâm sự: “Thầy Phi dạy tôi nhiều kinh nghiệm. Lòng tận tụy của thầy đã cho tôi ý chí vượt khó để cùng giữ lửa yêu tuồng”.

Sau NSND Năm Đồ (bà ngoại NSƯT Tú Sương) và NSND Thành Tôn (cha của NSƯT Thành Lộc), ông là  nghệ sĩ thứ ba trong làng hát bội TP HCM được vinh dự nhận danh hiệu NSND do nhà nước phong tặng, mà không phải đong đếm bằng HCV, HCB qua các kỳ hội diễn.

“Nhà hát bội học” hiếm hoi

“Chính vì nhận thức rõ khoảng cách của một nghệ sĩ “tay ngang” đến với nghề hát bội, nên anh Phi đã tận tâm tận lực học hỏi, tiếp xúc với nhiều nghệ nhân, nhà nghiên cứu nổi tiếng như: Huỳnh Khắc Dung, Mai Thọ Truyền, Trần Văn Hương, Vương Hồng Sển, Nguyễn Văn Quý và các nghệ sĩ tài danh: Ba Út, Năm Đồ, Hai Nhỏ, Năm Sa Đéc, kép Hữu Thoại, Minh Tơ, Thành Tôn…; trao đổi, nghiên cứu để xóa dần khoảng cách. Anh Phi đã trở thành một pho tự điển sống, góp công lớn trong việc đúc kết một cách có hệ thống niêm luật, kỹ năng, trình thức biểu diễn của hát bội. Và anh ấy đang làm công việc có ích, đó là nhân rộng những pho tự điển ấy để không bị mai một” – NSND Viễn Châu nói.

NSƯT Ngọc Nga (Phó Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Hát bội

TP HCM) cho biết: “Ông còn góp phần đưa hát bội đến gần công chúng trẻ. Từ năm 2000-2013, ông đưa nghệ thuật hát bội đến trường học, cổ xúy hát bội bằng việc thuyết minh, phân tích, giảng dạy về cái đẹp của nghệ thuật hát bội. Hiện nay ông vẫn đi dạy, nói chuyện chuyên đề, tham gia hội thảo, để những vốn quý của ông truyền thụ đến lớp trẻ, ông là một nhà “Hát bội học” hiếm hoi của đất phương Nam”.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

http://nld.com.vn/van-hoa-van-nghe/nghe-si-hat-boi-khong-doc-hanh-20151124220847543.htm

THUẬN THẮNG :Nhớ nghề xưa năm cũ, thời bây giờ còn không…


20/11/2015 11:41 GMT+7

TTO – Xem bộ ảnh ghi lại những ngành nghề từng một thời vàng son ở Hà Nội, những giá trị  văn hoá, tinh thần sắp mai một qua ống kính của Lê Bích – một người chụp tự do.

Sinh ra trong một gia đình có các cụ thân sinh đều công tác tại Nhạc viện, ông Đặng Nguyên Hào có 10 năm theo học chuyên ngành biểu diễn piano tại trường Âm nhạc Việt Nam (1965-1975). Sau đó, ông được cử đi học một khóa 2 năm về lên dây đàn piano tại Nhà máy Tháng Mười Đỏ ở Moskva. Ngay khi về nước, ông trở thành người lên dây dàn và làm nghề được hơn 30 năm nay. ít ai biết, góp phần không nhỏ để tiếng đàn của nghệ sỹ danh tiếng Đặng Thái Sơn được bay bổng, ngân vang chính là nhờ Đặng Nguyên Hào. Ông là người được NSND Đặng Thái Sơn tin tưởng gửi gắm cây đàn của mình trước mỗi buổi biểu diễn. Ông đã được vinh danh trong cuốn sách “Người Hà Nội” cùng 35 nhân vật tiêu biểu khác - Ảnh: Lê Bích
Sinh ra trong một gia đình có các cụ thân sinh đều công tác tại Nhạc viện, ông Đặng Nguyên Hào có 10 năm theo học chuyên ngành biểu diễn piano tại trường Âm nhạc Việt Nam (1965-1975). Sau đó, ông được cử đi học một khóa 2 năm về lên dây đàn piano tại Nhà máy Tháng Mười Đỏ ở Moskva. Ngay khi về nước, ông trở thành người lên dây dàn và làm nghề được hơn 30 năm nay. ít ai biết, góp phần không nhỏ để tiếng đàn của nghệ sỹ danh tiếng Đặng Thái Sơn được bay bổng, ngân vang chính là nhờ Đặng Nguyên Hào. Ông là người được NSND Đặng Thái Sơn tin tưởng gửi gắm cây đàn của mình trước mỗi buổi biểu diễn. Ông đã được vinh danh trong cuốn sách “Người Hà Nội” cùng 35 nhân vật tiêu biểu khác – Ảnh: Lê Bích

Lê Bích là người chụp tự do, ảnh của anh thiên về báo chí và xoáy sâu vào những giá trị văn hoá. Nhất là nét văn hoá hồn cốt của dân tộc đang ngày càng mai một.

Ban đầu anh đi theo khuynh hướng nhiếp ảnh đèm đẹp: cây, hoa, lá, cành. Rồi một cuộc triển lãm ảnh của các nhà báo làm anh thay đổi suy nghĩ. Anh bắt đầu đi chụp những hình ảnh có nội dung rồi đến câu chuyện và cuối cùng là những câu chuyện văn hoá.

Lê Bích rất kì công lẫn thành công với bộ ảnh về giếng. Bộ ảnh giếng của anh là duy nhất ở Việt Nam.

Nhân ngày di sảng Việt Nam 23-11, anh  tổ chức một triển lãm cá nhân nho nhỏ về “Những người giữ nét tinh hoa Hà Nội” tại Đình Kim Ngân (số 42-44 phố Hàng Bạc, Q.Hoàn Kiếm, Hà Nội) từ 19-11 đến 31-12.

Bộ ảnh kể về những con người đang miệt mài giữ nghề cổ truyển hay lâu đời từng góp phần mang lại nét đa dạng, đặc sắc và riêng biệt của Hà Nội. Những nghề sắp biến mất. Còn nó có biến mất hay không như Lê Bích chia sẻ là anh đặt niền tin vào ý thức dân tộc của các cấp quản lý và mọi người dân.

Anh chụp cả trăm nghề nhưng chọn ra 26 nghề theo anh là “có nguy cơ mai một cao” để giới thiệu trong triển lãm.

Tuổi Trẻ Online xin giới thiệu một số ảnh trong triển lãm của anh:

Ông Nguyễn Bảo Nguyên chuyên vẽ truyền thần ở số 47 Hàng Ngang. Ông đã làm nghề được hơn 40 năm, giờ ngoài 80 tuổi hàng ngày ông vẫn miệt mài giữ nghềÔng Nguyễn Bảo Nguyên chuyên vẽ truyền thần ở số 47 Hàng Ngang. Ông đã làm nghề được hơn 40 năm, giờ ngoài 80 tuổi hàng ngày ông vẫn miệt mài giữ nghềÔng Nguyễn Bảo Nguyên chuyên vẽ truyền thần ở số 47 Hàng Ngang. Ông đã làm nghề được hơn 40 năm, giờ ngoài 80 tuổi hàng ngày ông vẫn miệt mài giữ nghề Ông Nguyễn Bảo Nguyên chuyên vẽ truyền thần ở số 47 Hàng Ngang. Ông đã làm nghề được hơn 40 năm, giờ ngoài 80 tuổi hàng ngày ông vẫn miệt mài giữ nghề - Ảnh: Lê Bích
Ông Nguyễn Bảo Nguyên chuyên vẽ truyền thần ở số 47 Hàng Ngang. Ông đã làm nghề được hơn 40 năm, giờ ngoài 80 tuổi hàng ngày ông vẫn miệt mài giữ nghềÔng Nguyễn Bảo Nguyên chuyên vẽ truyền thần ở số 47 Hàng Ngang. Ông đã làm nghề được hơn 40 năm, giờ ngoài 80 tuổi hàng ngày ông vẫn miệt mài giữ nghềÔng Nguyễn Bảo Nguyên chuyên vẽ truyền thần ở số 47 Hàng Ngang. Ông đã làm nghề được hơn 40 năm, giờ ngoài 80 tuổi hàng ngày ông vẫn miệt mài giữ nghề Ông Nguyễn Bảo Nguyên chuyên vẽ truyền thần ở số 47 Hàng Ngang. Ông đã làm nghề được hơn 40 năm, giờ ngoài 80 tuổi hàng ngày ông vẫn miệt mài giữ nghề – Ảnh: Lê Bích
Tại căn gác nhỏ 73 Hàng Than-Hà Nội , hai vợ chồng ông Nguyễn Văn Hòa và bà Đặng Hương Lan đã gắn bó với công việc làm mặt nạ giấy bồi 35 năm. Ông Hoà làm mặt nạ thuần tuý theo lối thủ công truyền thống. Vì thế hàng nghìn chiếc mặt nạ làm ra không cái nào giống cái nào. Ông bảo: "Chừng nào còn sức khỏe thì tôi vẫn còn làm". Nhưng các con không ai theo nghề và cũng chưa có ai theo học nghề của hai vợ chồng ông - Ảnh: Lê Bích
Tại căn gác nhỏ 73 Hàng Than-Hà Nội , hai vợ chồng ông Nguyễn Văn Hòa và bà Đặng Hương Lan đã gắn bó với công việc làm mặt nạ giấy bồi 35 năm. Ông Hoà làm mặt nạ thuần tuý theo lối thủ công truyền thống. Vì thế hàng nghìn chiếc mặt nạ làm ra không cái nào giống cái nào. Ông bảo: “Chừng nào còn sức khỏe thì tôi vẫn còn làm”. Nhưng các con không ai theo nghề và cũng chưa có ai theo học nghề của hai vợ chồng ông – Ảnh: Lê Bích
Ông Hùng (nhà số 30, ngõ 29/68 Khương Hạ, Thanh Xuân, Hà Nội), con trai của một nghệ nhân làm tàu thuỷ sắt tây, người nối nghiệp cha và là người thợ cuối cùng ở làng Khương Hạ còn làm nghề này. Ông Hùng làm quanh năm cung cấp cho các cửa hàng bán đồ lưu niệm cho người nước ngoài ở phố cổ và bán ở chợ Hàng Lược vào dịp Trung thu - Ảnh: Lê Bích
Ông Hùng (nhà số 30, ngõ 29/68 Khương Hạ, Thanh Xuân, Hà Nội), con trai của một nghệ nhân làm tàu thuỷ sắt tây, người nối nghiệp cha và là người thợ cuối cùng ở làng Khương Hạ còn làm nghề này. Ông Hùng làm quanh năm cung cấp cho các cửa hàng bán đồ lưu niệm cho người nước ngoài ở phố cổ và bán ở chợ Hàng Lược vào dịp Trung thu – Ảnh: Lê Bích
Trên căn gác xép 8 m2 ở số nhà 22 Của Đông-Hà Nội. Hàng ngày ông Lê Đình Nghiêm 66 tuổi, người được xem như nghệ nhân cuối cùng của dòng tranh dân gian Hàng Trống vẫn miệt mài vẽ tranh. Tranh ông vẽ vẫn theo lối cổ. In viền bằng khuôn gổ cổ trên giấy dó, sau đó vờn màu và vẽ chi tiết bằng bút lông. Cuối cùng là bồi thủ công. Tranh ông vẽ ra đến đâu bán hết đến đó. Có nhiều khách yêu mến tranh của ông vẽ nhưng phải đợi vài tháng mới có tranh. Ông tâm sự: " Con trai tôi giờ cũng theo nghề, hiện em nó đang công tác tại bảo tàng Mỹ Thuật.". Thật vui khi ông đã có truyền nhân - Ảnh: Lê Bích
Trên căn gác xép 8 m2 ở số nhà 22 Của Đông-Hà Nội. Hàng ngày ông Lê Đình Nghiêm 66 tuổi, người được xem như nghệ nhân cuối cùng của dòng tranh dân gian Hàng Trống vẫn miệt mài vẽ tranh. Tranh ông vẽ vẫn theo lối cổ. In viền bằng khuôn gổ cổ trên giấy dó, sau đó vờn màu và vẽ chi tiết bằng bút lông. Cuối cùng là bồi thủ công. Tranh ông vẽ ra đến đâu bán hết đến đó. Có nhiều khách yêu mến tranh của ông vẽ nhưng phải đợi vài tháng mới có tranh. Ông tâm sự: ” Con trai tôi giờ cũng theo nghề, hiện em nó đang công tác tại bảo tàng Mỹ Thuật.”. Thật vui khi ông đã có truyền nhân – Ảnh: Lê Bích
Tại số nhà 14, ngách 31, ngõ 105 Thụy Khê (Ba Đình, Hà Nội), ông Doãn Hải, người con trai kế nghiệp duy nhất của nghệ nhân Doãn Đại, vẫn còn làm đầu lân sư, đầu rồng theo lối truyền thống. Hàng làm ra bày bán tại 22A Phố Hàng Mã (Hoàn Kiếm, Hà Nội). Kế tục bí quyết làm đầu lân của bố, ông Hải còn nghiên cứu thay đổi vật liệu mới để đầu lân bền hơn và nhẹ hơn, phù hợp với người dùng và có thể làm số lượng lớn - Ảnh: Lê Bích
Tại số nhà 14, ngách 31, ngõ 105 Thụy Khê (Ba Đình, Hà Nội), ông Doãn Hải, người con trai kế nghiệp duy nhất của nghệ nhân Doãn Đại, vẫn còn làm đầu lân sư, đầu rồng theo lối truyền thống. Hàng làm ra bày bán tại 22A Phố Hàng Mã (Hoàn Kiếm, Hà Nội). Kế tục bí quyết làm đầu lân của bố, ông Hải còn nghiên cứu thay đổi vật liệu mới để đầu lân bền hơn và nhẹ hơn, phù hợp với người dùng và có thể làm số lượng lớn – Ảnh: Lê Bích

 

 

Ông Phúc 71 tuổi người chuyên sửa chữa, phục hồi và sưu tầm quạt điện cổ ở 2 Tạ Hiện, Hoàn Kiếm, Hà Nội . Nhà ông có nhiều quạt cổ nhất Hà Nội và được mọi người gán cho cái tên "vua" quạt cổ. Khách hàng của ông đa phần là những người nổi tiếng trong và ngoài nước. Đặc biệt ông Phúc có sưu tầm được một chiếc quạt cổ từ lúc chưa phát minh ra điện đó là chiếc quạt chạy bằng chạy bằng dầu hỏa đốt nóng nồi hơi và tạo ra áp lực để quay cánh quạt thông qua một trục khuỷu của Đức sản xuất năm 1873. Ông Phúc rất vui khi phục hồi xong một chiếc quạt, ông thường nói đùa là " trả lại tên cho em" - Ảnh: Lê Bích
Ông Phúc 71 tuổi người chuyên sửa chữa, phục hồi và sưu tầm quạt điện cổ ở 2 Tạ Hiện, Hoàn Kiếm, Hà Nội . Nhà ông có nhiều quạt cổ nhất Hà Nội và được mọi người gán cho cái tên “vua” quạt cổ. Khách hàng của ông đa phần là những người nổi tiếng trong và ngoài nước. Đặc biệt ông Phúc có sưu tầm được một chiếc quạt cổ từ lúc chưa phát minh ra điện đó là chiếc quạt chạy bằng chạy bằng dầu hỏa đốt nóng nồi hơi và tạo ra áp lực để quay cánh quạt thông qua một trục khuỷu của Đức sản xuất năm 1873. Ông Phúc rất vui khi phục hồi xong một chiếc quạt, ông thường nói đùa là ” trả lại tên cho em” – Ảnh: Lê Bích
Ông Nguyễn Phương Hùng 52 tuổi ở 26 phố Lò Rèn là một trong những người cuối cùng làm nghề rèn thủ công ở phố cổ Lò Rèn, Hà Nội. Gia đình 3 đời theo nghề này, nhưng hiện chỉ có ông Hùng nối nghiệp. Các cụ nhà ông vẫn truyền, trước đây người dân làng Canh (huyện Từ Liêm) có nghề đặt bễ rèn những đồ dân dụng bằng sắt. Họ gánh bễ đi khắp nơi rèn thuê nông cụ, đồ dùng gia đình cùng những vũ khí nhỏ. Về sau người làng Canh di cư lên Hà Nội, mở lò rèn làm nên phố Lò Rèn. Trước đó con phố này có tên là Hàng Bừa - Ảnh: Lê Bích
Ông Nguyễn Phương Hùng 52 tuổi ở 26 phố Lò Rèn là một trong những người cuối cùng làm nghề rèn thủ công ở phố cổ Lò Rèn, Hà Nội. Gia đình 3 đời theo nghề này, nhưng hiện chỉ có ông Hùng nối nghiệp. Các cụ nhà ông vẫn truyền, trước đây người dân làng Canh (huyện Từ Liêm) có nghề đặt bễ rèn những đồ dân dụng bằng sắt. Họ gánh bễ đi khắp nơi rèn thuê nông cụ, đồ dùng gia đình cùng những vũ khí nhỏ. Về sau người làng Canh di cư lên Hà Nội, mở lò rèn làm nên phố Lò Rèn. Trước đó con phố này có tên là Hàng Bừa – Ảnh: Lê Bích

			Giờ đây ở thôn Hậi Ái, xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, Hà Nội vẫ còn gia đình chị Tuyến còn giữ lại nghề làm đồ chơi trung thu truyền thống và chị Tuyến vẫn tâm đắc nhất với hình ông tiến sĩ giấy. Từ những miếng giấy màu cùng tre nứa vải lụa... dưới bàn tay khéo léo của chị ông tiến sỹ giấy được dựng lên nhìn oai phong sáng láng giống như trong bài vịnh của cụ Nguyễn Khuyến xưa : "Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai. Cũng gọi ông nghè có kém ai. Mảnh giấy làm nên thân giáp bảng. Nét son điểm rõ mặt văn khôi. Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ? Cái giá khoa danh thế mới hờ! Ghế tréo, lọng xanh ngồi bảnh chọe. Nghĩ rằng đồ thật hóa đồ chơi".
Giờ đây ở thôn Hậi Ái, xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, Hà Nội vẫ còn gia đình chị Tuyến còn giữ lại nghề làm đồ chơi trung thu truyền thống và chị Tuyến vẫn tâm đắc nhất với hình ông tiến sĩ giấy. Từ những miếng giấy màu cùng tre nứa vải lụa… dưới bàn tay khéo léo của chị ông tiến sỹ giấy được dựng lên nhìn oai phong sáng láng giống như trong bài vịnh của cụ Nguyễn Khuyến xưa : “Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai. Cũng gọi ông nghè có kém ai. Mảnh giấy làm nên thân giáp bảng. Nét son điểm rõ mặt văn khôi. Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ? Cái giá khoa danh thế mới hờ! Ghế tréo, lọng xanh ngồi bảnh chọe. Nghĩ rằng đồ thật hóa đồ chơi”.
Một người ngoại tỉnh chuyên làm nghề mài dao kéo được 10 năm. Ông kể : "Mài dao bài để pha thịt ở hàng phở hết 7 phút/con với giá 5.000 đồng. Đá mài dao có 3 loại thô, vừa và mịn, dao sắc phải mài đủ qua 3 loại đá này. Đá được lấy từ núi trên Thái Nguyên" - Ảnh: Lê Bích
Một người ngoại tỉnh chuyên làm nghề mài dao kéo được 10 năm. Ông kể : “Mài dao bài để pha thịt ở hàng phở hết 7 phút/con với giá 5.000 đồng. Đá mài dao có 3 loại thô, vừa và mịn, dao sắc phải mài đủ qua 3 loại đá này. Đá được lấy từ núi trên Thái Nguyên” – Ảnh: Lê Bích
Nhà văn Băng Sơn từng viết: "Đĩa hoa cúng thường có nhiều loại hoa, những bông hoa rời đặt lên cái đĩa nhỏ, khô, sạch. Có thể là bông huệ trắng muốt thơm ngát, một bông ngọc lan thơm nồng, một nhánh hoàng lan mềm mại, hương phảng phất. Cũng có khi có nhánh hoa sói, một bông cúc bán khai, một đóa hoa thược dược, một nhánh cúc bách nhật khô cứng, đôi khi vào mùa ít hoa, còn thấy có cả một bông hoa mào gà nữa…Tùy theo mùa, theo thời tiết mà đĩa hoa cúng đầy hay vơi, có thứ này thứ nọ”. Giờ ở Hà Nội vẫn còn nơi bán hoa cúng để bày lên đĩa, đó là hàng bà Thu trên phố Hàng Khoai-Hà Nội. Bà Thu bán hoa ở Hàng Khoai từ năm 13 tuổi cho đến nay đã được 63 năm - Ảnh: Lê Bích
Nhà văn Băng Sơn từng viết: “Đĩa hoa cúng thường có nhiều loại hoa, những bông hoa rời đặt lên cái đĩa nhỏ, khô, sạch. Có thể là bông huệ trắng muốt thơm ngát, một bông ngọc lan thơm nồng, một nhánh hoàng lan mềm mại, hương phảng phất. Cũng có khi có nhánh hoa sói, một bông cúc bán khai, một đóa hoa thược dược, một nhánh cúc bách nhật khô cứng, đôi khi vào mùa ít hoa, còn thấy có cả một bông hoa mào gà nữa…Tùy theo mùa, theo thời tiết mà đĩa hoa cúng đầy hay vơi, có thứ này thứ nọ”. Giờ ở Hà Nội vẫn còn nơi bán hoa cúng để bày lên đĩa, đó là hàng bà Thu trên phố Hàng Khoai-Hà Nội. Bà Thu bán hoa ở Hàng Khoai từ năm 13 tuổi cho đến nay đã được 63 năm – Ảnh: Lê Bích

THUẬN THẮNG

Hommage à un homme lumière : Pr.TRÂN VAN KHÊ, 26 novembre 2015, à 19h, Maison des Cultures du Monde, Paris


Hommage à un homme lumière : Pr.TRÂN VAN KHÊ

tran-van-khe-955x1224

Le professeur Tran Van Khê

Soirée d’hommage

Rendre hommage à la mémoire du Professeur Tran Van Khê est un devoir que la Maison des cultures du monde se doit d’accomplir. Elle le fait par admiration et respect pour cet éminent musicologue qui lui a fait l’honneur de son attention et de sa collaboration. Elle le fait aussi par amitié, celle qui lie les passionnés de découverte et de connaissance des cultures du monde.   Lui rendre hommage c’est aussi rendre hommage à l’ouverture, à la générosité du musicologue toujours soucieux de « donner », de faire connaître, jamais avare de son savoir.   Ses amis, ses collègues, ses disciples présenteront films et documents sonores et témoigneront de l’œuvre du grand érudit disparu.   Chérif Khaznadar