HÀ TÙNG LONG : Nhạc sĩ Vinh Sử: Từ đỉnh cao danh vọng… đến vực thẳm cô đơn


Thứ tư, 30/12/2015 – 09:51

Nhạc sĩ Vinh Sử: Từ đỉnh cao danh vọng… đến vực thẳm cô đơn

Dân trí Được mệnh danh là “vua nhạc sến”, tên tuổi nhạc sỹ Vinh Sử gắn với nhiều nhạc phẩm nổi tiếng qua nhiều thế hệ. Từng đứng trên đỉnh cao của danh vọng, có đến bốn đời vợ nhưng về già ông lại sống cô đơn, bệnh tật và nghèo khổ.

Bị vứt đĩa vào sọt rác

Cha mẹ của nhạc sỹ Vinh Sử từ Hà Tây đi làm phu đồn điền cao su cho Pháp rồi lưu lạc vào miền Đông Nam Bộ trong thập niên 1940. Sau đó song thân của ông tìm về Sài Gòn sinh sống bằng nghề làm lò bún. Nhạc sỹ ra đời trong một xóm lao động nghèo ở Bến Vân Đồn, quận 4.

Nhớ lại những năm tháng tuổi thơ, nhạc sĩ Vinh Sử kể: “Ba tôi làm nghề bún giàu lắm, giàu nhất xóm nhưng ông rất hà tiện, ra đường khát nước không dám mua uống. Con cái lớn 9, 10 tuổi đã bắt đi học nghề để khỏi phải nuôi. Nhà tôi có bốn anh em, ai cũng dốt hết, có mình tôi được đi học đàng hoàng. Mấy đứa em theo nghề ba tôi nên giờ giàu lắm, có mình tôi mê nhạc nên lênh đênh thôi”.

Vinh Sử thời còn trẻ.
Vinh Sử thời còn trẻ.

Vốn bản tính hơi ngông và ương ngạnh của tuổi mới lớn, năm 15 tuổi, Vinh Sử bỏ học và bắt đầu sáng tác nhạc. Ông đã phải chịu không ít ánh nhìn hoài nghi từ chính gia đình và những người hàng xóm thân quen. Ông tâm sự: “Ba tôi không biết chữ nên cả xóm ai cũng nghĩ tôi giống ba, không ai tin tôi viết nhạc hết. Họ nói nhạc gì mà nhạc, mày ăn cắp chứ viết được gì. Tới khi tôi nổi tiếng rồi mà cũng chả có ai tin”.

Âm nhạc như đã có sẵn trong máu của ông từ kiếp nào. Vừa học nhạc, ông vừa mua sách hướng dẫn để học cách sáng tác. Sau một năm học nhạc, Vinh Sử âm thầm tập sáng tác, những tác phẩm của ông đều nói về sự chia ly, những mất mát của tình yêu đôi lứa.

Tuy nhiên, sáng tác là một chuyện còn được ra mắt hay không là cả một vấn đề nan giải đối vị nhạc sĩ trẻ mới tập tành viết nhạc lúc đó. Ánh mắt Vinh Sử không khỏi ánh lên cay đắng khi kể lại: “Trước khi bước vào nghề nhạc, tôi từng ăn cắp tiền của ba má để bao những người trong giới đài phát thanh Sài Gòn, giới nghệ sĩ nổi tiếng thời đó. Tôi bán luôn nguyên căn nhà ba má cho, thời đó vàng được 1 ngàn/lượng, nhà bán được khoảng 300 – 400 ngàn. Ăn uống chơi bời cho tới khi hết tiền cũng chẳng ai giúp tôi cái gì cả. Nhà mất tôi giấu giếm gia đình ở với người bạn xích lô trong con hẻm ở quận 4. Sau ba má tôi cũng phát hiện, ông bà tức giận đến mức kêu công an tới bắt tôi.

Nhạc phẩm đầu tay trong sự nghiệp sáng tác của nhạc sỹ Vinh Sử.
Nhạc phẩm đầu tay trong sự nghiệp sáng tác của nhạc sỹ Vinh Sử.

Lúc đó, Chế Linh có thâu cho tôi bài Yêu người chung vách. Cứ tối đến tôi lại cầm cái băng nhỏ tới mấy chỗ xay sinh tố, cà phê lề đường mở cho mọi người nghe, ai cũng tấm tắc khen hay. Tôi đem bán bản quyền cho nhà phát hành nhạc ở đường Nguyễn Trung Trực nghe thử nhưng ổng chỉ ậm ờ, hẹn lần lựa kêu đi về đợi. Vài ngày sau trở lại, tôi bất chợt thấy cái bìa băng của mình trong sọt rác nhưng không dám cúi xuống lượm, phải lấy đôi dép đang mang kẹp cái băng đem đi giấu rồi lủi thủi về nhà”.

Càng yêu nhiều càng dễ sáng tác

Dù chịu không ít sự tổn thương và bị coi thường, Vinh Sử vẫn xem đây là điều may mắn khi không lâu sau đó, bản nhạc đầu tay Yêu người chung vách của ông được phát miễn phí suốt một tuần trên Đài phát thanh Sài Gòn nhờ cuộc gặp gỡ tình cờ với trưởng ban văn nghệ đài lúc đó.

Vinh Sử kể: “Sau khi bài nhạc ra mắt tôi nhận được bông của bà con khắp nơi gởi về khen tặng. Cả ông Minh Phát từng quăng sọt rác bản nhạc cũng tìm đến tôi và ra giá nhất quyết đòi mua lại để phát hành. Từng bị lừa mất hết một căn nhà nên tôi trở nên dè chừng mọi người xung quanh, ngay khi được trả một cái giá rất hời cho bản nhạc tôi chỉ chấp nhận tự in 10.000 bài theo đơn đặt hàng để ông ấy phát hành. Sợ người ta ăn gian kê thêm số lượng đĩa của mình nên khi đi in băng tôi cứ thụt thò, lén lút”.


Nhạc sỹ Vinh Sử chia sẻ rằng càng yêu nhiều ông càng dễ sáng tác.

Nhạc sỹ Vinh Sử chia sẻ rằng càng yêu nhiều ông càng dễ sáng tác.

Có thể nói thời điểm đó, âm nhạc đã mang đến cho nhạc sĩ Vinh Sử tất cả, từ danh tiếng đến tiền bạc. Thời hoàng kim trước năm 1975 với tiền tác quyền từ các ca khúc đủ để ông tậu xe hơi, nhà lầu. Nhạc sĩ tâm sự trời cho ông cái tài chấp bút là sẽ nổi tiếng hay in bài nào thì nổi tiếng bài đó, kể cả các ca khúc mua lại từ các nhạc sĩ đàn anh như: Đỗ Thanh Sơn, Hàng Châu… Còn các bản nhạc được ông sáng tác từ trong những ngày đầu tập tành làm nhạc sĩ như: Gái nhà nghèo, Hai bàn tay trắng, Người phu kéo mo cau, Nhẫn cỏ cho em… nhanh chóng được đông đảo mọi người yêu mến. Vinh Sử vụt chốc trở thành một nhạc sĩ nổi tiếng, được mệnh danh là “vua nhạc sến”.

Thế nhưng, ông quan niệm có tiền thì phải tiêu, ăn nhậu thì phải linh đình. Có tiền trong tay, vị nhạc sĩ nổi danh lại đổ vào những cuộc ăn chơi, làm “vua một đêm” ở các nhà hàng sang trọng bậc nhất Sài Gòn, mỗi đêm chi tiêu cả chục lượng vàng. Bên cạnh những lời đồn thổi “tiêu tiền như nước”, Vinh Sử còn từng nổi tiếng đào hoa vì yêu nhiều và có tới bốn đời vợ.

Dù trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc đời nhưng nhạc sỹ Vinh Sử vẫn chưa bao giờ ngừng việc sáng tác nhạc.
Dù trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc đời nhưng nhạc sỹ Vinh Sử vẫn chưa bao giờ ngừng việc sáng tác nhạc.

Ông “vua nhạc sến” tếu táo chia sẻ: “Tôi thích yêu những người đẹp để dễ thất tình mà lấy cảm hứng viết nhạc. Tôi chỉ yêu người đẹp chứ người xấu thì ai mà yêu, ai điên mà yêu người xấu. Cuộc đời của tôi hình như không may mắn về đường tình duyên, người xấu cũng phụ mà người đẹp cũng bị phụ. Càng nhiều người phụ tôi thì lại càng có nhiều bài nhạc. Bao nhiêu bài nhạc thì bao nhiêu nhân tình, trong đó có viết cho vợ nữa. Nhưng tôi không lăng nhăng nhiều người, chấm hết với bà này tôi mới ở với bà khác.

Lúc trước báo chí cứ đồn thổi tôi ở một lượt với mấy bà, tôi đâu phải thần thánh gì đâu mà ở với tận mấy người một lúc dữ vậy. Bị người này bỏ thì tôi mới đi tìm người khác. Tôi không biết duyên là gì, chỉ có gặp hợp là tới với nhau. Nhiều khi đi tình cờ gặp nhau, nhìn rồi thấy cảm mến dần dần thương nhau. Thường khi bị bỏ tôi mới viết được nhạc như mấy ca khúc xa xưa như: Đêm lang thang, Yêu người chung vách, Gõ cửa trái tim…, có trái gõ bể cửa luôn mà vẫn không thấy gì”.

Tuổi già cô đơn, bệnh tật, nghèo khó

Ba năm trước nhạc sĩ Vinh Sử phát hiện ông bị căn bệnh ung thư đại tràng. Đến năm 2014, căn bệnh đã chuyển sang giai đoạn di căn. Tuy nhiên trái với thời hoàng kim sung túc có đủ đầy vợ đẹp, con khôn, ở tuổi xế chiều, ông “vua nhạc sến” lại có cuộc sống đơn bạc trong căn nhà 15m2 tại một con ngõ nhỏ ở Sài Gòn. Vinh Sử tâm sự: “Bây giờ tôi có người bạn già thỉnh thoảng cũng ghé thăm, đó là người vợ thứ ba. Cô ấy sau khi rời bỏ tôi thì có chồng khác nhưng giờ ông ấy cũng không còn nên lại về thăm tôi.

Còn chuyện ăn uống, thời buổi này chỉ cần có tiền thì cái gì cũng không thiếu, ngày ba bữa của tôi đã có hàng quán lo. Con cái tôi đều có nơi có chốn, nhiều khi chúng cứ điện thoại hoài tôi còn bực mình hơn. Tôi không cô lập mà chỉ thích sống một mình. Từ trắng tay mà trở nên giàu có giờ lại về trắng tay cũng là bình thường thôi, có nữa thì chết cũng đâu có mang theo được đâu nên thôi vậy cũng đủ rồi”.

Vinh Sử đang sống những ngày tháng tuổi già trong cô đơn, bệnh tật và nghèo khó.
Vinh Sử đang sống những ngày tháng tuổi già trong cô đơn, bệnh tật và nghèo khó.

Hiện tại, sau một thời gian trị bệnh, sức khỏe của Vinh Sử đã tạm ổn định. Tác giả của các ca khúc trữ tình hóm hỉnh chia sẻ nhờ bệnh tật, sức khỏe yếu nên ở nhà hoài mà ông mới viết được nhiều bài hơn. Ông vẫn còn mấy cuốn nhạc với khoảng trên 200 bài chưa được ra mắt.

Sol Vàng tháng 1/2016 với chủ đề “Vinh Sử – Gõ cửa trái tim” hứa hẹn sẽ là đêm nhạc mang đến nhiều cảm xúc sâu lắng cho những ai yêu mến dòng nhạc, trữ tình nói chung và âm nhạc của Vinh Sử nói riêng.

Đêm nhạc đặc biệt vinh danh những đóng góp to lớn của nhạc sĩ Vinh Sử với các ca khúc nổi tiếng của ông như: Gõ cửa trái tim, Đêm lang thang, Qua ngõ nhà em, Nối lại tình xưa… cùng một số ca khúc mới sáng tác gần đây. Góp mặt trong chương trình là các giọng ca đặc biệt yêu mến và thành danh với âm nhạc của Vinh Sử như: danh ca Giao Linh, ca sĩ Ngọc Sơn, Chế Thanh, Đàm Vĩnh Hưng, Ngô Khả Tú, Tuấn Vỹ, Mai Quốc Huy. Đêm nhạc sẽ phát sóng lúc 20 giờ thừ bảy ngày 9/1 trên VTV9.

Hà Tùng Long

http://dantri.com.vn/van-hoa/nhac-si-vinh-su-tu-dinh-cao-danh-vong-den-vuc-tham-co-don-20151230094836097.htm

 

HÀ TÙNG LONG :Hà Nội tổ chức nhiều sự kiện âm nhạc hoành tráng chào năm mới 2016


Thứ tư, 30/12/2015 – 09:12

Dân trí Chào đón năm mới 2016, Sở VH&TT Hà Nội tổ chức 3 chương trình nghệ thuật có quy mô lớn nhằm tạo không khí cho người dân Thủ đô trong những ngày năm mới 2016.

Cụ thể, “Chương trình nghệ thuật đếm ngược chào năm mới 2015” là sự kiện văn hóa thường niên sẽ diễn ra tại Vườn hoa Lý Thái Tổ vào lúc 20 giờ tối 31/12. Chương trình nghệ thuật đếm ngược bắt đầu bằng màn trình diễn ca múa nhạc đặc sắc quy tụ các nghệ sỹ đến từ khắp mọi miền Tổ quốc và nghệ sỹ chơi nhạc DJ quốc tế.

Cùng với hệ thống sân khấu, âm thanh, ánh sáng hoành tráng, những màn biểu diễn ca nhạc và những vũ điệu chuyên nghiệp, người dân Thủ đô sẽ được thưởng thức một đêm nhạc đầy sắc màu.

Chương trình có hai chủ đề chính: Mừng Đảng, mừng Xuân 2016 và Nhịp điệu tuổi trẻ hướng tới tương lai chào đón Năm mới 2016.

Hà Nội sẽ ngập sắc màu và âm nhạc. Ảnh minh hoạ.
Hà Nội sẽ ngập sắc màu và âm nhạc. Ảnh minh hoạ.

Với những ca khúc “Mình anh nhớ,” “Bang Bang,” “Phai,”” Giấc mơ tuyệt vời,” “Ước gì,” “Như một giấc mơ,” “Đánh thức bình minh,” “Áo xanh…” cùng với những màn múa đương đại, chương trình sẽ đưa khán giả hòa mình vào khoảnh khắc chào năm mới trong khí thế tràn đầy niềm vui.

Chương trình “Chào năm mới 2016, hào khí Thăng Long – Hà Nội” cũng diễn ra từ 20 giờ 31/12 đến 0 giờ 15 phút ngày 1/1/2016, tại Quảng trường Cách mạng tháng Tám (trước Nhà hát Lớn Hà Nội). Chương trình được chia làm hai phần: Muôn sắc muôn màu chào năm mới 2016Ánh sáng mùa Xuân. Phần một sẽ giới thiệu những ca khúc hay ca ngợi Đảng, ca ngợi đất nước và Thủ đô Hà Nội như “Tự hào ta đi lên ơi Việt Nam,” “Khát vọng,” “Mùa Xuân dâng Đảng,” “Hà Nội niềm tin và hy vọng,” “Linh thiêng Việt Nam…”

Phần hai sẽ là chương trình âm thanh, ánh sáng sôi động với sự tham gia của các nhóm nhạc hiện đại, trình diễn các điệu nhạc như DJ Battle, Remix… cùng Nhà hát nghệ thuật đương đại Việt Nam phối hợp cùng các đơn vị liên quan thực hiện chương trình.

“Chương trình nghệ thuật chào năm mới 2016” sẽ diễn ra tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục từ 21 giờ ngày 31/12 đến 0 giờ 30 phút ngày 1/1/2016. Phần một chương trình mang chủ đề: Chương trình ca nhạc chào mừng Đại hội Đảng do Nhà hát ca múa Thăng Long đảm trách. Phần hai mang chủ đề: Dòng chảy sinh động, được thể hiện với những màn nhảy hiện đại, ca khúc sôi động với sự tham gia của Vũ đoàn Carmen, nhóm O’ Plus, vũ đoàn Sine…

Ngoài ra, trong khuôn khổ các sự kiện chào đón năm mới 2016 còn có đại nhạc hội đón chào năm mới “Countdown 2016” diễn ra tại cổng chính Công viên Thống Nhất, Hà Nội vào tối ngày 31/12. Chương trình sẽ bắt đầu từ 21h cho đến thời khắc giao thừa, khép lại năm 2015 và chào đón năm 2016. Nhiều nghệ sĩ trẻ tên tuổi sẽ góp mặt trong chương trình như: Lưu Hương Giang, Khắc Việt, Trịnh Thăng Bình, Đoàn Thýy Trang, Hạnh Sino, Yến Lê, Min, nhóm Oplus…

Chương trình được chia ra làm các phần với màu sắc đón năm mới trên nhiều vùng đất của thế giới, từ châu Âu, châu Phi, châu Mỹ… rồi quay về châu Á, nơi có đất nước Việt Nam xinh đẹp. Sân khấu sẽ được dàn dựng với bố cục sinh động, dựa trên hệ thống màn Led và âm thanh, ánh sáng hiện đại hàng đầu hiện nay. Các nghệ sĩ trẻ hàng đầu sẽ trình diễn đan xen giữa các bản “hit” của họ với các ca khúc được làm mới với phong cách EDM, hứa hẹn sẽ khuấy động và làm nóng bầu không khí trong khoảnh khắc đón chào năm mới.

Hà Tùng Long

http://dantri.com.vn/van-hoa/ha-noi-to-chuc-nhieu-su-kien-am-nhac-hoanh-trang-chao-nam-moi-2016-2015122922055634.htm

THẢO THANH :Hồ Ngọc Hà gửi quà để nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đón Tết


10:51 AM – 28/12/2015 Thanh Niên Online
Trong tập 2 chương trình Hội ngộ danh hài, ca sĩ Hồ Ngọc Hà dành toàn bộ giải thưởng 10 triệu đồng gửi tặng nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý. Nữ ca sĩ nổi tiếng mong muốn người nhạc sĩ già sẽ có một cái Tết đầm ấm.
Tập hai của Hội ngộ danh hài mùa 4 lên sóng ngày 27.12. Trong tập này, các nghệ sĩ tiếp tục đối mặt với những thử thách như diễn hài trên sân khấu nghiêng, vừa hát cải lương vừa diễn hài, nhìn động tác đoán tên bài hát…
Ca sĩ Hồ Ngọc Hà tham gia thử thách nhìn động tác đoán tên bài hát của tuần này. MC Hoàng Phi chỉ dùng động tác hình thể để diễn tả tên của một bài hát. Hồ Ngọc Hà phải dựa vào các động tác đó để đoán tên bài hát do chính cô từng trình bày.
Sau một hồi “rối loạn” với những đáp án “đi quá xa”, cuối cùng Hồ Ngọc Hà cũng đoán đúng tên bài hát Tìm lại giấc mơ của mình và nhận giải thưởng trị giá 10 triệu đồng.
Hồ Ngọc Hà gửi quà để nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đón Tết ấm áp 2

Nữ ca sĩ dành toàn bộ giải thưởng để tặng cho nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý

Nữ ca sĩ này dành toàn bộ số tiền để tặng nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý. Sở dĩ Hồ Ngọc Hà tặng số tiền này cho vị nhạc sĩ gạo cội là vì cô rất yêu mến các sáng tác của ông, đặc biệt là ca khúc Mẹ yêu con. Ngoài ra, nữ ca sĩ này cũng yêu thích một sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý về đất Hà Tĩnh – cũng là miền Trung, quê hương của Hồ Ngọc Hà. Ca sĩ Tìm lại giấc mơ mong rằng Tết này, nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý sẽ đón một cái Tết sung túc và hạnh phúc.
Trong thử thách “cải lương hài”, Chí Tài lần đầu tiên khoe khả năng ca cải lương trên sân khấu trong vai diễn Trư Bát Giới. Diễn viên Lê Giang vào vai một cô gái với ngoại hình xinh đẹp, lẳng lơ, do bị yêu quái nhập nên không ngừng cố gắng câu dẫn Thiên bồng nguyên soái. Diễn viên Võ Minh Lâm vào vai Tề Thiên Đại Thánh, người duy nhất không bị lừa dối bởi vẻ ngoài của yêu quái nên đã ra tay dẹp loạn.
Hồ Ngọc Hà gửi quà để nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đón Tết ấm áp 3

Các nghệ sĩ trong thử thách “cải lương hài”

Ở thử thách sân khấu nghiêng, Hoàng Phi và Thu Trang hóa thân thành cặp đôi “Tiên đồng – Ngọc nữ” suốt ngày “đấu võ mồm” với nhau. Ngô Kiến Huy đóng vai nữ thiên tiên luôn đứng giữa phân giải cho cặp đôi “Tiên đồng – Ngọc nữ”.
Hồ Ngọc Hà gửi quà để nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đón Tết ấm áp 4

Các nghệ sĩ trong thử thách “sân khấu nghiêng”

Tập 3 của Hội ngộ danh hài mùa 4 sẽ lên sóng vào ngày 2.1.2016.

Thảo Thanh

http://thanhnien.vn/van-hoa/ho-ngoc-ha-gui-qua-de-nhac-si-nguyen-van-ty-don-tet-651602.html

CAO MINH HƯNG : Anh Bằng: Nỗi Lòng Qua Từng Ca Khúc


Anh Bằng: Nỗi Lòng Qua Từng Ca Khúc

anh bằng

19/12/201500:00:00(Xem: 1070)
Anh Bằng: Nỗi Lòng Qua Từng Ca Khúc

“>

Ngày 12 tháng 11 vừa qua, nền âm nhạc Việt Nam của chúng ta đã mất đi một cây đại thụ, đó chính là nhạc sĩ tài hoa Anh Bằng, với hơn 600 nhạc phẩm ông đã để lại trong suốt chiều dài sáng tác của ông. Riêng đối với Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ, Nhạc sĩ Anh Bằng còn là vị Sáng Lập Viên, vị Niên Trưởng, người Thầy đã hướng dẫn và dìu dắt các anh chị em, đặc biệt là các anh chị em trong Ban Văn Nghệ trong suốt gần 6 năm qua. Sự ra đi của Ông đã để lại một niềm tiếc thương vô hạn cho những người yêu mến ông và dòng nhạc của ông. Riêng đối với CLB Tình Nghệ Sĩ, chúng tôi mất đi một người luôn khích lệ tinh thần cho các anh chị em cũng như đã cùng chúng tôi sáng tác để Ban Hợp Ca CLB Tình Nghệ Sĩ có thêm những bản nhạc hùng ca góp mặt trong các chương trình văn nghệ đấu tranh cho quê hương Việt Nam.

Đêm thứ Sáu, ngày 11 tháng 12, CLB Tình Nghệ Sĩ đã cùng một số ca sĩ thân hữu tổ chức “Đêm Tưởng Niệm Nhạc Sĩ Anh Bằng – Người Nhạc Sĩ của Dân Tộc Việt Nam” qua dòng nhac bất hủ của ông.

Trời cuối Thu ở miền Nam Cali đã bắt đầu trở lạnh với những cơn gió nhẹ. Mặc dầu trong thư mời ghi chương trình bắt đầu từ 6:30 pm, nhưng khi hội trường VNCR vừa mở cửa lúc 5:00 pm cho Ban Tổ Chức vào chuẩn bị, đã có hơn 20 đồng hương Việt Nam có mặt. Thật cảm động khi có một vài đồng hương phụ giúp chúng tôi mang ghế và nước vào hội trường vì có lẽ họ biết các anh chị em tổ chức chương trình hoàn toàn từ tấm lòng tự nguyện cho chương trình vào cửa tự do này.

Trước khi chương trình bắt đầu, hội trường VNCR với sức chứa khoảng 200 người đã không còn ghế trống. Một số khán giả tham dự phải đứng dọc theo các bức tường phía sau và hai bên hội trường.

Sau nghi thức chào quốc kỳ Việt Nam và Hoa Kỳ là giây phút mặc niệm Nhạc sĩ Anh Bằng, người đã cống hiến trọn cuộc đời mình cho quê hương, dân tộc qua dòng nhạc thắm đượm tình quê hương, những bản tình ca đầy tình tự dân tộc, cho thân phận của con người và đặc biệt là những bản hùng ca bất khuất đấu tranh cho quê hương Việt Nam. Cả hội trường dường như lắng đọng, chỉ có những ngọn nến lung linh theo tiếng nhạc khi ban nhạc The Family Band hòa tấu một đoạn trong bài “Mai Tôi Đi” của Nhạc Sĩ Anh Bằng.

MC Lisa Trần đã nhắc lại mục đích ra đời của CLB Tình Nghệ Sĩ từ hoài bão của nhạc sĩ Anh Bằng. Ông mong ước thành lập một tổ chức để đoàn kết các anh chị em văn nghệ sĩ sinh hoạt trong mục đích bảo tồn và phát huy nền văn hoá Việt Nam ở hải ngoại, khuyến khích và nâng đỡ những tài năng mới và đấu tranh cho quê hương Việt Nam qua các sáng tác đấu tranh. Để hỗ trợ cho mục đích này, Ban Hợp Ca của CLB Tình Nghệ Sĩ đã ra đời và đã có mặt trong nhiều sinh hoạt văn hoá, xã hội và đặc biệt là các chương trình văn nghệ đấu tranh của cộng đồng trong nhiều năm qua.

Sau đó, MC Phiến Đan đã giới thiệu nhạc phẩm “Tình Nghệ Sĩ Hành Khúc”, một sáng tác của Nhạc sĩ Anh Bằng và Cao Minh Hưng, cũng là những người Sáng Lập Viên của CLB Tình Nghệ Sĩ. Đây là một bản nhạc hiệu dùng để mở màn trong những chương trình của CLB Tình Nghệ Sĩ, trên các chương trình talk show, với mục đích là mang tiếng hát lời ca để bảo tồn nền văn hoá và đấu tranh cho quê hương Việt Nam sớm có ngày được “tự do, nhân quyền”. Mặc dầu đã trình bày bài hát này nhiều lần trước đây, nhưng trong “Đêm Tưởng Niệm Nhạc Sĩ Anh Bằng”, các anh chị em trong Ban Hợp Ca CLB Tình Nghệ Sĩ dường như ai cũng mang trong lòng nỗi xúc động khi hát lại bài hát vì biết rằng người Nhạc Sĩ kính yêu đã không còn ngồi dưới hàng ghế khán giả như trong các chương trình trước đây.

Sau phần phát biểu của GS Nguyễn Thanh Liêm, Nguyên Thứ Trưởng Bộ Văn Hóa Giáo Dục VNCH và cũng là vị Cố vấn về Văn Hóa cho CLB Tình Nghệ Sĩ, vinh danh những đóng góp của Nhạc sĩ Anh Bằng cho nền âm nhạc Việt Nam cũng như trong vai trò sáng lập viên và cố vấn của ông cho CLB Tình Nghệ Sĩ, chương trình văn nghệ với dòng nhạc của Nhạc sĩ Anh Bằng được bắt đầu.

Với hơn 600 nhạc phẩm mà Nhạc sĩ Anh Bằng đã để lại cho nền âm nhạc Việt Nam, thật khó mà có thể chọn lựa và trình diễn hết những nhạc phẩm đã đi vào lòng người nghe trong một chương trình chỉ có vài tiếng đồng hồ. Tuy nhiên, chúng tôi đã cố gắng chọn những bài hát tiêu biểu của ông và sắp xếp trong chương trình theo thứ tự những bài hát ông đã sáng tác trước năm 1975 và sau đó là dòng nhạc lưu vong sáng tác sau năm 1975.

Trong khuôn khổ của bài viết này, chúng tôi xin ghi lại những cảm nghĩ qua những nhạc phẩm được trình bày trong chương trình tưởng niệm để chúng ta biết thêm về nỗi lòng của người nhạc sĩ tài ba chất chứa trong những nhạc phẩm này: Nỗi lòng của Người Nhạc Sĩ của Dân Tộc Việt Nam với trái tim luôn dành cho quê hương và dân tộc Việt Nam.

Khi nhắc đến một trong những nhạc phẩm đầu tay của NS Anh Bằng, chúng ta không thể không nhắc đến nhạc phẩm “Nỗi Lòng Người Đi”. Đây là một ca khúc được ông sáng tác trong bối cảnh quê hương Việt Nam với 2 miền Nam Bắc phân ly vào năm 1954 sau hiệp định Geneve, với hơn một triệu người miền Bắc di cư vào Nam để lánh nạn cộng sản. Nhạc sĩ Anh Bằng đã gửi gắm nỗi lòng của chính mình khi phải lìa xa Hà Nội, xa người yêu để vào Sài Gòn. Nỗi lòng của ông cũng chính là nỗi lòng của nhiều người có cùng hoàn cảnh trong lúc đó. Trong Đêm Tưởng Niệm, ca sĩ Trung Chỉnh, cũng là người được vinh hạnh là ca sĩ đầu tiên thâu bản nhạc này trong băng nhựa, đã trình bày lại nhạc phẩm này.

Nỗi lòng của Nhạc sĩ Anh Bằng được thể hiện qua một số nhạc phẩm của ông cũng là tiếng nói chia sẻ những niềm đau, những mảnh đời bất hạnh của những trẻ em mồ côi, lạc loài không nơi nương tựa. Một nhạc phẩm của Nhạc sĩ Anh Bằng với một tựa đề rất ngắn ngủi nhưng nội dung lại chất chứa tình người rất bao la, sâu lắng mang tính chất nhân bản này. Đó chính là nhạc phẩm: “Nó”, một nhạc phẩm mà ông đã sáng tác cùng với Nhạc sĩ Lê Dinh và Minh Kỳ trong nhóm Lê Minh Bằng. Trong chương trình đêm tưởng niệm, tiếng hát của ca sĩ Lâm Dung đã làm cho khán giả một lần nữa cảm nhận được tấm lòng của Nhạc sĩ Anh Bằng với những thân phận mồ côi và bất hạnh trong xã hội.

“Quê hương non nước tôi ai gây hận thù tội tình.
Nhà Việt Nam yêu dấu ơi bao giờ thanh bình?”

Dường như đây là một câu hỏi luôn luôn ray rứt trong lòng của Nhạc sĩ Anh Bằng, một tấm lòng của người Nhạc Sĩ luôn dành cho quê hương với những tình cảm sâu đậm, không những trước đây, mà mãi mãi đến sau này khi ông đã định cư ở Hoa Kỳ. “Đêm Nguyện Cầu” cũng là một sáng tác của Nhạc sĩ Anh Bằng cùng với hai người bạn đồng sáng tác với ông trong nhóm Lê Minh Bằng đã cho chúng ta thấy sự trăn trở của ông cho vận mệnh của dân tộc và luôn mong ước cho quê hương Việt Nam sớm có ngày thanh bình. Ca sĩ Mạnh Hùng đã trình bày với tất cả cảm xúc của anh và đã nhận những tràng vỗ tay khen ngợi của khán giả.

Ngoài khả năng sáng tác rất tài tình, Nhạc sĩ Anh Bằng còn mở lớp nhạc với mong ước của ông là truyền lại kiến thức, đào tạo nhiều học trò mà sau này một số học trò từ lớp nhạc Lê Minh Bằng đã trở thành những ca sĩ thành danh như ca sĩ Ngọc Đan Thanh, ca sĩ Trang Mỹ Dung,v.v… để góp tiếng hát trong vườn hoa âm nhạc Việt Nam. Trong đêm tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng, một học trò từ lớp nhạc Lê Minh Bằng ngày nào là ca sĩ Minh Tâm đã gửi đến khán giả nhạc phẩm nổi tiếng “Sài Gòn Thứ Bảy” như một dịp chị tưởng nhớ đến công lao dạy dỗ của người Thầy của mình khi xưa.

Nhạc sĩ Anh Bằng đã phổ nhạc từ thơ của rất nhiều thi sĩ. Với tài phổ nhạc tài tình của ông, những vần thơ như được chắp cánh bay cao. Ví dụ như bài thơ “Cần Thiết” của Thi sĩ Nguyên Sa, được giới thưởng ngoạn biết đến nhiều hơn khi Nhạc sĩ Anh Bằng phổ nhạc và đặt tên của bài hát là “Nếu Vắng Anh”. Đó là tấm lòng của ông muốn dành cho những người bạn thi sĩ của mình cơ hội để mang những đứa con tinh thần của mình đến với công chúng. Ca sĩ Michelle Thanh Mai đã trình bày rất xuất sắc nhạc phẩm này trong chương trình tưởng niệm.

Cũng trong dòng nhạc được sáng tác trước năm 1975, nhiều bài hát của Nhạc sĩ Anh Bằng viết thay cho nỗi lòng, cho tâm sự của những người trai trẻ gác bút nghiêng, hy sinh những tình cảm riêng tư trong lứa tuổi thanh niên thật đẹp để lên đường ra chiến tuyến phục vụ quê hương. Đó là điểm son trong nét nhạc của Nhạc sĩ Anh Bằng vì chúng ta không hề nghe những bi lụy, chán nản, than trách về cuộc chiến như một số nhạc sĩ sáng tác cùng thời, mà trái lại, nhạc của ông toát lên niềm tự hào về trách nhiệm của người thanh niên lên đường phục vụ cho Tổ Quốc, có lẽ một phần nào vì ảnh hưởng từ quãng đời quân nhân của ông. Những tâm tình của chàng trai trẻ khi nghĩ đến cảnh người yêu đến thăm mình trên căn gác vắng vì anh đã lên đường ra chiến trận được Nhạc sĩ Anh Bằng viết trong ca khúc “Gõ Cửa” và ca sĩ Huỳnh Anh đã chuyên chở thật trọn vẹn những tâm tình lạc quan này:

“Tôi tin rằng người ấy thêm thương
Vui lòng cho kẻ phong sương
Dấn thân ngoài súng đạn sa trường…”

Dòng nhạc của Nhạc sĩ Anh Bằng rất đa dạng vì ông đã sống qua những thăng trầm với vận mệnh của quê hương, cũng như ông đã từng đặt chân đến nhiều nẻo đường của quê hương. Chúng ta hãy nghe chàng trai đất Bắc mô tả hình ảnh của một “Huế Xưa”, với sông Hương núi Ngự, với Thôn Vỹ, cầu Tràng Tiền, chùa Thiên Mụ như thế nào qua điệu múa thướt tha của các chị em trong nhóm múa của CLB Tình Nghệ Sĩ với tiếng hát “rất Huế” của ca sĩ Mỹ Dung cùng múa chung với các chị Thùy Châu, Sandy, Tuyết Hoa, Thanh Vân và Ngọc Bích.

“Cho dù dâu biển chia phôi
Chiều nao nhìn áng mây trôi
Người ơi còn nhớ nhung này
Tôi yêu người còn hơn yêu tôi…”

Nghe những câu hát này, chúng ta có thể hình dung được trái tim dạt dào với một tình yêu bao la, trải rộng của người nhạc sĩ sáng tác. Và người đó không ai khác hơn, chính là Nhạc sĩ Anh Bằng, tác giả của nhạc phẩm “Biển Dâu”. Trong chương trình tưởng niệm, ca sĩ Mai Ngọc Khánh đã vinh danh và ca ngợi tài năng sáng tác của Nhạc sĩ Anh Bằng trước khi trình bày nhạc phẩm tình ca bất hủ này.

Bên cạnh những sáng tác chất chứa những tình cảm sâu lắng với những thể điệu nhẹ nhàng mà chúng ta đã có dịp nghe qua những nhạc phẩm của Nhạc sĩ Anh Bằng, thỉnh thoảng chúng ta vẫn bắt gặp những bài hát với những điệu nhạc vui tươi trong những sáng tác của Nhạc sĩ Anh Bằng. Theo ông cho biết, mục đích của những nhạc phẩm này là giúp mang lại tinh thần lạc quan, nhằm khích lệ tinh thần chiến đấu của những người chiến sĩ trẻ đang chiến đấu để bảo vệ cho lý tưởng Dân Chủ, Tự Do cho quê hương. Thật là một tấm lòng vì quê hương, vì dân tộc rất đáng ngưỡng mộ. Đối với những người đã từng có dịp gặp gỡ nhạc sĩ Anh Bằng, ai cũng đều quý mến ông ở tinh thần rất lạc quan, yêu đời cho đến những năm tháng cuối khi phải chống chọi với những cơn bệnh tật. Ông luôn muốn mọi người chúng ta ai cũng vui vẻ và sống lạc quan. Với tâm tư này, nữ hoàng nhạc kích động Mai Lệ Huyền đã mang lại chút không khí vui tươi cho khán giả trong đêm tưởng niệm với nhạc phẩm “Đám Cưới Nhà Binh”, mà theo như chị cho biết, đây là một nhạc phẩm đã giúp chị và ca sĩ Hùng Cường được giới khán giả yêu mến nhiều hơn.

Sau một số nhạc phẩm tiêu biểu trong dòng nhạc của Nhạc sĩ Anh Bằng sáng tác trước năm 1975, khán giả được tiếp tục thưởng thức một số các ca khúc được sáng tác sau năm 1975. Một trong những sáng tác của Nhạc sĩ Anh Bằng sau năm 1975 đã được nhiều ca sĩ chọn để trình bày là nhạc phẩm “Mưa Chiều”, một bản tình ca rất đặc sắc đã được ca sĩ Hương Thơ trình bày rất trọn vẹn trong đêm tưởng niệm.

Một trong những nhạc phẩm gắn liền với tên tuổi nhạc sĩ Anh Bằng trong số những nhạc phẩm được ông phổ nhạc sau này là ca khúc “Anh Còn Nợ Em”. Như Nhạc sĩ Anh Bằng tâm sự, khi tuổi đời đã cao, ông thường tìm những rung động tình cảm qua những bài thơ mà ông tình cờ đọc được. Có những bài thơ khi phổ nhạc, chính Nhạc sĩ Anh Bằng cũng chưa bao giờ biết nhà thơ là ai. Bài thơ “Anh Còn Nợ Em” của thi sĩ Phạm Thành Tài cũng là một trong những trường hợp này. Khán giả trong hội trường dường như đã để tâm hồn thật lắng đọng theo hơi thở của thời gian, để cùng với những nốt nhạc lời ca của bản nhạc “Anh Còn Nợ Em” qua tiếng hát của ca sĩ Trần Hào Hiệp để trở về với những những kỷ niệm tình yêu thật đam mê, chất ngất, với những ghế đá, công viên, dòng xưa, bến cũ, con sông êm đềm, v.v… Càng nghe nhạc phẩm này, chúng ta càng cảm nhận được nỗi lòng của nhạc sĩ Anh Bằng qua ca khúc bất hủ “Anh Còn Nợ Em”.

Có những ca khúc mà chúng ta đã từng hát nghêu ngao từ thuở bé, đến nỗi nó đi vào lòng từ lúc nào không hay, nhưng đôi khi chúng ta lại không biết tác giả là ai vì nó đã trở nên rất gần gũi, mộc mạc, như một phần đời sống của chúng ta. Chắc hẵn trong số chúng ta đã từng có lúc nghêu ngao hát “Tôi kể người nghe đời Lan và Điệp một chuyện tình cay đắng…”, hay lớn lên một chút, ở lứa tưổi mộng mơ với những câu hát như “Nhà nàng ở cạnh nhà tôi, cách nhau cái dậu mồng tơi xanh rờn…” trong bài “Bướm Trắng”. Tuy nhiên, đôi khi có nhiều người không biết đó chính là những ca khúc do Nhạc sĩ Anh Bằng sáng tác. Ôi, những bài hát thật gần gũi và quen thuộc làm sao. Nhạc phẩm “Bướm Trắng” do Nhạc sĩ Anh Bằng phổ từ bài thơ “Người Hàng Xóm” của thi sĩ Nguyễn Bính đã được ca sĩ Ngọc Hà trình bày rất hay trong đêm tưởng niệm.

Một bài hát nổi tiếng khác theo thể điệu vui cũng lột tả được quan niệm sống rất lạc quan của Nhạc sĩ Anh Bằng, dù cho có những lúc đau khổ, xa cách trong cuộc tình. Ví dụ như những lời ca trong bài hát “Tình Là Sợi Tơ” như sau:

“Nếu lỡ mai sau mình không còn bên nhau
Nếu lỡ mai sau tình trôi vào đớn đau
Đừng buồn nghe em, đừng sầu nghe em
Tình yêu là những ngôi sao bay vèo trong đêm…”

Khán giả đã dành những tràng pháo tay không ngớt sau phần trình bày của ca sĩ Mỹ Lan với nhạc phẩm “Tình Là Sợi Tơ”.

Những người có dịp gần gũi với Nhạc sĩ Anh Bằng, càng thêm hiểu tấm lòng thương mến của ông luôn dành cho mọi người. Bằng một giọng nói pha đầy nước mắt, ca sĩ Thúy Anh đã làm cho khán giả nghẹn ngào, rơi lệ khi Thúy Anh kể lại kỷ niệm về sự ra đời của nhạc phẩm “Mình Ơi! Em Chẳng Cho Về”. Theo như Thúy Anh cho biết, có lẽ vì thương mến hình dáng nho nhỏ của “cô Bắc Kỳ” Thúy Anh, mà nhạc sĩ Anh Bằng đã sáng tác ca khúc này để tặng cho ca sĩ Thúy Anh. Trong tiếng đàn của nhạc sĩ Nguyên Vũ, Thúy Anh đã trình bày ca khúc trong niềm xúc động và có lúc Thúy Anh đã bước xuống phía dưới khán giả để mời mọi người hát chung với mình.

Một trong những ca khúc có thể nói đã gây xúc động và được rất nhiều ca sĩ chọn để trình bày cũng như được thính giả yêu mến ngay sau khi ra đời là nhạc phẩm “Khúc Thụy Du”. “Khúc Thụy Du” được thi sĩ Du Tử Lê viết vào tháng 3, 1968. Bài thơ như một bài kinh ru buồn, một nỗi ám ảnh về thân phận con người trước chia ly, mất mát trong chiến tranh. “Khúc Thụy Du” với chữ “Thụy” lấy từ tên của cô gái tên Thụy Châu và chữ “Du” từ tên của thi sĩ Du Tử Lê. Định mệnh đưa đẩy, mãi đến năm 1985, bài thơ này mới đến tay của Nhạc sĩ Anh Bằng. Nếu như bài thơ “Khúc Thụy Du” của Du Tử Lê nguyên thuỷ miêu tả những nỗi ám ảnh của sự sống chết, những tiếng kêu đau thương cho thân phận con người thì qua đôi tay phổ nhạc phù phép của Nhạc sĩ Anh Bằng, Khúc Thuy Du biến thành một giai điệu êm ái, da diết mang nặng dấu ấn về thân phận tình yêu với những câu hỏi tha thiết bắt đầu bằng 2 chữ “Vì sao…?”. MC kiêm ca sĩ Lisa Trần đã trình bày rất xuất sắc nhạc phẩm này trong đêm tưởng niệm Nhạc sĩ Anh Bằng.

Khi nói đến những nhạc phẩm viết về “Mẹ” nổi tiếng trong âm nhạc Việt Nam, chúng ta có những ca khúc như “Lòng Mẹ” của Nhạc sĩ Y Vân, “Bà Mẹ Gio Linh” của Nhạc sĩ Phạm Duy, v.v… Riêng đối với Nhạc sĩ Anh Bằng, ông cũng có một số sáng tác về người Mẹ, như bài “Chuyện Một Đêm” mà ông đã sáng tác vào năm 1968, nói về nỗi đau của người mẹ trong chiến tranh, khi đứng trước cái chết của con mình. Tuy nhiên, một trong những nhạc phẩm về Mẹ mà ông sáng tác sau này và được nhắc đến nhiều nhất là bài “Khóc Mẹ Đêm Mưa”. Nhạc phẩm “Khóc Mẹ Đêm Mưa” được nhạc sĩ Anh Bằng sáng tác vào năm 2005 và đã mau chóng đi vào lòng người nghe. Có lẽ vì ngoài melody rất hay, lời của bài hát cũng đã gây nhiều cảm xúc cho những người có cùng chung niềm tâm sự, nhất là những người Việt tị nạn ở hải ngoại, như những lời hát sau đây trong nhạc phẩm nổi tiếng này:

“Còn quê mẹ xa nửa vòng thế giới
Con không về từ ngày mẹ ra đi…”

Ca sĩ Ngọc Diệp đã chọn ca khúc này để trình bày trong đêm tưởng niệm và đã được sự khen ngợi của khán giả.

Nhà thơ Đặng Hiền, một thi sĩ của đất Quảng Nam là người cũng có nhiều ca khúc được phổ nhạc. Từ một câu chuyện tình trong bài thơ “Từ Độ Ánh Trăng Tan” của anh, qua những nốt nhạc tài tình của Nhạc sĩ Anh Bằng, đã làm người nghe biết đến và như cùng tác giả dạo bước trên bờ “Half Moon Bay” mà người Việt chúng ta gọi là vịnh Bán Nguyệt ở miền Bắc Cali. Nhạc phẩm này đã được trình bày qua tiếng hát của Bác sĩ kiêm ca sĩ Ngô Bá Định trong đêm tưởng niệm.

Như có đề cập trong một bài viết trước đây, chúng tôi hân hạnh được sáng tác chung một vài ca khúc với Nhạc sĩ Anh Bằng và bài hát cuối cùng mà chúng tôi có dịp sáng tác chung với ông, đó là bài “Việt Nam Ơi! Việt Nam Ơi!”. Bản nhạc chỉ mới được hoàn thành vào tháng 9 vừa qua, trước khi Nhạc sĩ Anh Bằng vĩnh viễn ra đi. Qua bản nhạc này, chúng tôi muốn nêu cao niềm tự hào về truyền thống hào hùng bất khuất chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, về những nét đẹp lịch sử của 3 miền quê hương với những địa danh như Hà Nội, Huế và Sài Gòn. Với lòng tự hào này, chúng ta càng quyết tâm đấu tranh gìn giữ quê hương Việt Nam mến yêu.

Trong dòng nhạc sáng tác mới sau này, nhạc phẩm “Mùa Trăng” là một sáng tác mà Nhạc sĩ Anh Bằng đã phổ nhạc từ bài thơ của Giáo Sư Nguyễn Xuân Vinh, người mà ông đã kết nghĩa anh em và gọi là “Sư Đệ”, cũng như phu nhân của ông là chị Phiến Đan được ông gọi là “Hiền Muội”. Bài thơ “Mùa Trăng” của Giáo Sư Nguyễn Xuân Vinh ghi lại một mối tình rất nên thơ của chàng trai “của gió sông hồ kết hợp”, trong một đêm trăng sáng về thăm quê ngoại và đã tình cờ gặp một cô bé với đôi mắt đen e ấp nấp sau lưng mẹ. Để rồi sau 10 năm du học, chàng mới có dịp trở về gặp lại cô bé ngày xưa nay đã lớn. Khán giả trong đêm tưởng niệm đã được nghe hết câu chuyện tình này qua tiếng hát của ca sĩ Ngọc Quỳnh.

Một nhạc phẩm có thể nói rất tiêu biểu trong dòng nhạc lưu vong của NS Anh Bằng: Đó chính là nhạc phẩm “Cõi Buồn”. Nếu chúng ta để tâm hồn mình thật lắng đọng để nghe những lời ca trong bài hát này, chúng ta mới càng thấy thấm thía nỗi lòng của người nhạc sĩ xa quê hương nhưng luôn mang canh cánh trong lòng hình ảnh của quê nhà qua những ước mơ chỉ có thể xuất phát từ tấm lòng của một người yêu quê hương đất nước rất thiết tha như ông, mới có thể nghĩ tới:

“Ta muốn kéo mặt trời lặn đằng Đông, mọc đằng Tây
Ta muốn iam thời gian trong khám tù đày…”

Những tâm tình này đã được diễn tả thật trọn vẹn qua tiếng hát của ca sĩ Nghiêm Bảo Toản trong đêm tưởng niệm Nhạc sĩ Anh Bằng.

Nói về nghệ thuật phổ nhạc của Nhạc sĩ Anh Bằng, chúng tôi được ông cho biết một số bài thơ của các thi sĩ là nguồn cảm hứng giúp cho ông tiếp tục sáng tác. Khi tuổi đời đã cao mà nếu sáng tác về đề tài tình yêu thì ông cho là không thích hợp. Tuy nhiên, đức tính khiêm nhượng đáng quý ở ông mà khi có dịp tâm sự, chúng tôi được ông cho biết trong phần lớn nhạc phẩm mà ông đã phổ nhạc, ông chỉ lấy ý tưởng của bài thơ và sau đó thì sửa lại, dùng nhiều từ ngữ của ông cho bài hát. Tuy nhiên, khi nhạc phẩm được hoàn thành, trong phần lời nhạc, ông không ghi tên của mình chung với thi sĩ mà dành cho tác giả bài thơ như là người đã sáng tác lời cho toàn bộ bài hát. Trúc Đào, một bản nhạc nổi tiếng mà Nhạc sĩ Anh Bằng đã phổ nhạc từ bài thơ cùng tên của một của thi sĩ Nguyễn Tất Nhiên, tuy ý tưởng của bài thơ và bài hát có hơi khác nhau, nhưng cả bài thơ lẫn bản nhạc đều vẫn giữ được những nét đẹp và có cái hay riêng của nó. Nhạc phẩm Trúc Đào đã được nhiều ca sĩ chọn để trình diễn và trong đêm tưởng niệm, chúng tôi chọn tiếng hát của ca sĩ Lily, một ca sĩ khi rời Việt Nam còn rất trẻ, nhưng có tấm lòng luôn muốn tìm hiểu về cội nguồn, như ý nguyện của Nhạc sĩ Anh Bằng khi thành lập CLB Tình Nghệ Sĩ là mong muốn nâng đỡ những tài năng trẻ ở hải ngoại.

Nhạc sĩ Anh Bằng đã sáng tác rất nhiều nhạc phẩm về người lính Việt Nam Cộng Hoà từ những năm tháng chiến chinh trên quê hương Việt Nam trước năm 1975. Ra đến hải ngoại, sau bao thập niên cuộc chiến đã đi qua, nhưng điều làm mọi người ngạc nhiên là tâm sự của người lính chiến lại một lần nữa được ông diễn tả rất thành công qua nhạc phẩm “Chuyện Giàn Thiên Lý”, được trình bày tiếng hát của ca sĩ Mạnh Đình trong những thập niên 90. Cũng ca khúc này, trong đêm tưởng niệm Nhạc sĩ Anh Bằng, được trình bày bởi một người lính VNCH đã từng trải qua hơn 20 năm trong lao tù cộng sản, đó chính là ca sĩ Nguyễn Nhân.

“Anh rót cho khéo nhé, kẻo lầm vào nhà tôi
Nhà tôi ở cuối chân đồi,
có giàn thiên lý, có người tôi thương…”

Khi nói đến đến cùng một bài thơ, nhưng được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc, chúng ta phải nói đến bài thơ “Màu Tím Hoa Sim” của thi sĩ Hữu Loan. Đây là một câu chuyện tình rất bi thương trong thời chiến của một anh lính chiến có người vợ qua đời khi tuổi đời nàng còn rất trẻ trong lúc anh ra chiến trường. Khi anh trở về và đau đớn khi hay tin người vợ trẻ đã qua đời, anh mang chiếc bình hoa, món quà duy nhất anh đã tặng cho nàng trong ngày cưới, để mang ra đặt trên mộ nàng. Câu chuyện tình đau thương trong thời chinh chiến qua bài thơ của thi sĩ Hữu Loan đã được 2 nhạc sĩ phổ nhạc rất thành công là Nhạc sĩ Dũng Chinh và Nhạc sĩ Phạm Duy. Tuy nhiên, khi Nhạc sĩ Anh Bằng phổ nhạc lại bài thơ này với lời bài hát có sự thay đổi so với bài thơ nguyên thủy, nhưng bản nhạc “Chuyện Hoa Sim” ngay lập tức đã gây được tiếng vang với tiếng hát của ca sĩ Như Quỳnh và tạo sự thành công về tài chính cho trung tâm Asia mà nhạc sĩ Anh Bằng đã bỏ nhiều tâm huyết để gây dựng. Điều này một lần nữa nói lên thiên tài sáng tác của Nhạc sĩ Anh Bằng. Bài hát “Chuyện Hoa Sim” đã được gửi đến khán giả tham dự đêm tưởng niệm qua tiếng hát của ca sĩ Thùy Châu.

Kết thúc phần văn nghệ trong dòng nhạc của Nhạc sĩ Anh Bằng sáng tác sau năm 1975 là bài “Mai Tôi Đi” được ca sĩ Kim Yến trình bày. Không phải là một điều ngẫu nhiên khi chúng tôi chọn nhạc phẩm “Mai Tôi Đi” do ban nhạc The Family Band hoà tấu trong giây phút tưởng niệm Nhạc sĩ Anh Bằng trong phần đầu của chương trình. Nhạc phẩm “Mai Tôi Đi” dường như một lời nhắn nhủ mà Nhạc sĩ Anh Bằng muốn mượn những lời thơ của thi sĩ Nguyên Sa để gửi gắm những tâm tình của mình trước khi vĩnh viễn ra đi.

“Mai tôi đi, chắc trời giăng mưa lũ
Mưa thì mưa, chắc tôi không bước vội
Nhưng chẳng thế nào,
Thì cũng sẽ xa nhau,
Mình cũng sẽ xa nhau…”

Cho dù thế nào, rồi cũng sẽ xa nhau. Tuy nhiên, với một người có tâm lòng nhân hậu, một thiên tài về âm nhạc, một người luôn có trái tim khắc khoải với những nỗi đau của vận nước như Nhạc sĩ Anh Bằng, chúng ta không ai muốn xa ông và không muốn thấy ông đi xa. Nhưng dù thế nào, thì ông cũng đã vĩnh viễn lìa xa chúng ta. Tuy nhiên, những bản nhạc của ông chắc chắn sẽ còn ở lại mãi với chúng ta với những tâm tình từ nỗi lòng của ông trải bày qua những ca khúc mà chúng tôi đã lựa chọn để trình bày trong đêm tưởng niệm.

Phần cuối của chương trình là phần nhạc tưởng niệm từ một số sáng tác của các thi nhạc sĩ để tưởng niệm Nhạc sĩ Anh Bằng. Nhạc phẩm “Chào Vĩnh Biệt Anh”, một sáng tác của ca sĩ Hạnh Cư do chính anh trình bày đã làm rơi lệ nhiều khán giả trong hội trường qua giọng ca trầm ấm của anh. “Chào Vĩnh Biệt Anh” như một lời vinh vanh đến Nhạc sĩ Anh Bằng cũng như cảm thông với những trăn trở, những âu lo và nguyện ước của ông cho quê hương Việt Nam sớm có ngày được dân chủ, nhân quyền. Tiếc rằng, ước mơ đó chưa được thực hiện thì ông đã ra đi.

“Anh một ngôi sao sáng đã lịm tắt trên bầu trời cao.
Anh ra đi mang theo nỗi ngậm ngùi, tức tưởi vì những dòng nhạc đấu tranh còn đầy ắp trong tim anh.”

Bài hát “Cánh Chim Bằng Đã Bay Xa”, một sáng tác của Luật sư Nguyễn Xuân Nghĩa, được chính anh và Ban Hợp Ca của Phong Trào Hưng Ca Việt Nam trình diễn đêm tưởng niệm Nhạc sĩ Anh Bằng để vinh danh một người nghệ sĩ luôn đấu tranh cho quê hương Việt Nam qua những dòng nhạc hùng ca của ông sáng tác sau này, khi quê hương Việt Nam đứng trước hiểm họa xâm lăng của Trung cộng. Luật sư Nguyễn Xuân Nghĩa đã nhắc đến một số tên bài hát của Nhạc sĩ Anh Bằng trong sáng tác mới của mình.

“Nụ Cười Hiền Hoà-Trái Tim Nhân Hậu” là một bài thơ của thi sĩ Phi Loan. Chị đã ngậm ngùi đọc bài thơ này trước linh cữu của Nhạc sĩ Anh Bằng và trong đêm tưởng niệm, chị đã đọc lại bài thơ này để mọi người cùng nhau nhớ đến người nghệ sĩ có nụ cười hiền hòa, tấm lòng nhân ái và cầu nguyện cho linh hồn của Nhạc sĩ Anh Bằng sớm về cõi vĩnh hằng cũng như cầu mong cho những ước mơ của ông cho một quê hương Việt Nam được tự do, dân chủ, nhân quyền sẽ sớm thành sự thật.

Kết thúc chương trình, Ban Hợp Ca của CLB Tình Nghệ Sĩ với những ngọn đuốc thắp sáng trên tay đã trình bày bài hát “Thắp Sáng Việt Nam”, một sáng tác của Nhạc sĩ Anh Bằng và Cao Minh Hưng, để hy vọng thắp sáng lên niềm ước vọng cho quê hương Việt Nam sớm có ngày được tự do, dân chủ, nhân quyền. Mong rằng những ngọn lửa đấu tranh từ nơi đây sẽ được tiếp tục chuyển tiếp về đến quê hương Việt Nam để chúng ta cùng nhau:

“Đốt nến lên! Đốt nến lên thắp sáng niềm tin hướng đi công bình…”
Đốt nến lên! Đốt nến lên thắp sáng Việt Nam tiến theo nhân quyền…”

Những lá cờ Việt Nam Cộng Hòa đã rợp cánh tung bay trong hội trường VNCH khi các vị quan khách, các anh chị trong Phong Trào Hưng Ca, cùng hát vang ca khúc “Cả Nước Đấu Tranh” với Ban Hợp Ca của CLB Tình Nghệ Sĩ. Mong rằng những âm thanh này qua những video, youtube, v.v. sẽ bay thật cao, thật xa về đến quê hương Việt Nam để mong ngày cả nước cùng vùng lên đấu tranh cho quyền sống con người như ý nguyện của Nhạc sĩ Anh Bằng qua nhạc phẩm này của ông.

Giờ đây, Nhạc sĩ Anh Bằng đã vĩnh viễn rời xa Hà Nội, rời xa Sài Gòn yêu dấu và rời xa mảnh đất mà ông gọi là “Cõi Buồn”, nhưng tâm tình của ông, nỗi lòng của ông trải dài qua từng ca khúc mãi mãi vẫn ở lại với chúng ta. Chúng ta cầu mong sao nỗi lòng của ông dành cho quê hương với ước mơ “nhà Việt Nam yêu dấu ơi, bao giờ thanh bình” sẽ sớm trở thành hiện thực.

Anthony Cao

12/2015

ĐÔNG BÀN / NGƯỜI VIỆT : ĐÊM NGHE KỶ NIỆM với LÊ UYÊN và UYÊN PHƯƠNG.


Đêm nghe kỷ niệm
Friday, December 18, 2015 6:24:14 PM


Bài liên quan

Đông Bàn/Người Việt


WESTMINSTER – Tình Yêu, hiện thân tuyệt đẹp của sự sống, trong cuộc chạy đua hụt hơi giữa Chiến Tranh, sẽ vĩnh viễn đóng khung một không gian kỷ niệm, nơi thời gian ngừng trôi, và mọi ký ức khác trở thành vô vị.

Lê Uyên trong đêm “Sài Gòn, Cà Phê, Sân Trường, thời 1970,” cùng Hoàng Công Luận (trái) và Hồ Chương, tối Thứ Sáu, 11 tháng 12.
(Hình: Tien Nguyen)

Trong không gian ấy, thành phố Sài Gòn thập niên 1970, nơi “người ta đã yêu nhau,” trong “quán nước quen,” hay trong “căn phòng nhỏ, cao ốc vô danh” nào đó, thành nơi ghi dấu mọi ký ức tình yêu thời chiến.

“Sài Gòn, Cà Phê, Sân Trường, thời 1970,” tên gọi đêm nhạc Lê Uyên tổ chức tại Việt Báo, Little Saigon, California, đã thâu tóm mọi ý nghĩa mà người nghệ sĩ muốn mang lại cho khán giả, và cả chính mình. Lê Uyên, linh hồn của đêm nhạc, đã táo bạo khi dứt khoát kéo người nghe lập tức trở ngược gần nửa thế kỷ, về lại Sài Gòn, một Sài Gòn giữa chiến tranh dâng cao, trong lời thoại giữa người yêu với người yêu.

“Em hỏi anh bao giờ trở lại / Xin trả lời mai mốt anh về.”

Vâng, “mai mốt anh về,” có thể giữa vinh quang, có thể trong “hòm gỗ cài hoa,” “trong tấm poncho,” hay trên băng ca, trong “trực thăng sơn màu tang trắng.”

Chỉ sau vài câu nhạc của bài mở màn “Kỷ Vật Cho Em,” không gian và thời gian được xác lập; rồi không ai có thể thoát ra được nữa. Ngay phút này, nơi đây trở thành Sài Gòn. Sài Gòn 50 năm trước.

“Sài Gòn, Cà Phê, Sân Trường, thời 1970” không dành cho tất cả mọi người. Tên gọi của chương trình xác định điều ấy. Đây có lẽ là tên gọi lạ lùng nhất từ trước đến nay cho một đêm nhạc. Không cho tất cả, vậy cho ai? Xin trả lời: Cho người từng ở Sài Gòn, từng yêu nhau giữa thành phố và đất nước chiến tranh, từng ngồi bệt dưới đất hứng từng lời nhạc nơi khuôn viên đại học, từng tận mắt chứng kiến, hay đích thân dự phần, vào chiến tranh.

Khán giả của đêm nhạc không chỉ đến để nghe nhạc. Họ lập tức bị thu hút bởi tên gọi của chương trình, bởi chỉ có họ mới hiểu hết ý nghĩa của tên gọi ấy. Họ đến, để nghe lại kỷ niệm một thời tuổi trẻ.

“Chiều trên phá Tam Giang

Anh sực nhớ em

Nhớ bất tận”

Lê Uyên gợi nhớ tình yêu cho những tình nhân nửa thế kỷ trước qua nhạc phẩm “Chiều Trên Phá Tam Giang.” Nhớ Lê Uyên qua âm nhạc của Phương, ta không thể không nhắc đến Lê Uyên trong nhạc phẩm này.

“Chiều Trên Phá Tam Giang,” thi phẩm lớn của Tô Thùy Yên, được Trần Thiện Thanh trích một đoạn nhỏ nói về tình yêu, có đoạn nói về tình yêu trong chiến tranh, nguyên tác:

“Nghĩ tới anh, nghĩ tới anh

Cơn nghĩ tới không sao cầm giữ nổi

Như dòng lệ nào bất giác rơi tuôn

Nghĩ tới, nghĩ tới một điều hệ trọng vô cùng

Của chiến tranh mà em không biết rõ

Nghĩ tới, nghĩ tới một điều hệ trọng vô cùng

Một điều em sợ phải nghĩ tới…”

Ngay sau Lê Uyên, khán giả được gặp Uyên Phương, người mà hôn phu từng trở lại thành phố trong thân phận tương tự người lính của Kỷ Vật Cho Em. Đây là một trong những giọng ca được yêu thích nhất đêm nhạc này. Người ta yêu cô ngay từ bài hát đầu tiên. Uyên Phương không phải là giọng hát số một. Không quá kỹ thuật, không quá điêu luyện, hơi “mộc,” nhưng vẫn được yêu mến. Uyên Phương bắt nhịp được tâm trạng của người nghe khi cô “nói” về kỷ niệm qua âm nhạc. Nghe cô, người ta có cảm giác nghe lại điều gì quen quen, thân thân, gợi nhớ. Giọng hát này gợi biết bao kỷ niệm ngày xưa.

Nếu Phạm Hà nhẹ nhàng, lãng đãng trong “Trả Lại Em Yêu,” “Thà Như Giọt Mưa,” thì Thương Linh truyền điện cho cả khán phòng qua nhạc phẩm “Anh Không Chết Đâu Anh.”

Ngày xưa, khi “Kỷ Vật Cho Em” được giới thiệu trước công chúng, nó đã tạo cơn địa chấn cho cả Sài Gòn. Người ta kể lại, trong những quán rượu, nơi quân nhân hay ghé uống rượu khi về lại thành phố, mỗi khi lời hát được cất lên, có cảm giác như luồng điện chạy. Nhiều người cầm lấy ly rượu, khuôn mặt hằn nét chiến tranh, cứ gõ rầm rầm xuống mặt bàn.

“Em hỏi anh, em hỏi anh, bao giờ trở lại?

Xin trả lời, xin trả lời, mai mốt anh về

Anh trở về, đây kỷ vật, viên đạn đồng đen

Em sang sông cho làm kỷ niệm

Anh trở về, anh trở về trên đôi nạng gỗ

Anh trở về, bại tướng cụt chân

Em ngại ngùng dạo phố mùa Xuân

Bên người yêu tật nguyền chai đá.”

“Anh Không Chết Đâu Anh,” qua Thương Linh, tạo cảm xúc tương tự. Như có luồng điện chạy dọc sống lưng. Ở cuối phòng, một trung niên đứng hẳn dậy, mắt dán vào sân khấu. Ở góc bên kia, cạnh bức tường, một phụ nữ đứng tuổi lặng lẽ lau nước mắt.

Lê Uyên trong những bản nhạc đầu và giữa chương trình là một Lê Uyên dày dạn kinh nghiệm sân khấu, đến nỗi át cả cảm xúc. Phải đợi đến những bài hát cuối chương trình, người nghe mới nóng bừng lên, cảm nhận hết một “Lê Uyên của Phương.”

Tiếng guitar thùng quen thuộc, giọng nam hát bè trong các sáng tác của nhạc sĩ Lê Uyên Phương kéo hẳn người nghe trở lại quá khứ.

“Tình Khúc Cho Em,” “Hãy Ngồi Xuống Đây,” “Vũng Lầy Của Chúng Ta,” “Cho Nhau Lần Cuối,” “Uống Nước Bên Bờ Suối”…, hãy dâng lời cảm ơn đến Lê Uyên và Phương. Tri ân cả những bạn hữu đã “kéo” Lê Uyên Phương từ Đà Lạt về Sài Gòn thập niên 1960s. Nếu Đà Lạt sinh ra nhân tài, Sài Gòn tạo nên huyền thoại. Một Khánh Ly, một Lê Uyên và Phương…

Tình Yêu, hiện thân tuyệt đẹp của sự sống, trong cuộc chạy đua hụt hơi giữa Chiến Tranh, sẽ vĩnh viễn đóng khung một không gian kỷ niệm. Không gian ấy là Sài Gòn, được tái hiện rất thực trong đêm hôm nay, qua lời mở đầu của Đinh Quang Anh Thái, trích từ chương trình Nhạc Chủ Đề của Nguyễn Đình Toàn trước 1975: “Tình yêu là tiếng nói tuyệt vời của một nơi chốn nào đó, một nơi chốn, một quê hương, nơi người ta đã yêu nhau.”

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=219455&zoneid=82

NGỌC LAN : Đêm nhạc Lê Uyên – Đêm của cảm xúc và nỗi nhớ


Đêm nhạc Lê Uyên – Đêm của cảm xúc và nỗi nhớ
Tuesday, December 15, 2015 6:47:12 PM


 

 

Ngọc Lan/Người Việt

WESTMINSTER, Calif. (NV) – “Em hỏi anh, em hỏi anh bao giờ trở lại/ Xin trả lời, xin trả lời mai mốt anh về/ Anh trở về nhìn nhau xa lạ/ Anh trở về dang dở đời em/ Ta nhìn nhau ánh mắt chưa quen/ Cố quên đi một lần trăn trối… Em ơi!”
Giọng ca khàn đục của Lê Uyên trong nhạc phẩm “Kỷ vật cho em” (Phạm Duy) vang lên sau âm thanh rầm rú liên hồi của tiếng trực thăng đã đưa phần lớn người nghe, ngay lập tức, trở về với thời điểm của chiến tranh, thời điểm của những thổn thức thanh xuân qua đi trong lo âu, trong vội vã và cả trong hững hờ. Bởi “biết ra sao ngày sau” khi mà chiến tranh mỗi ngày một leo thang, không ai biết tương lai là gì, ngày mai thế nào, cái gì cũng có thể xảy ra, cái gì cũng có thể còn, cũng có thể mất… để khi cất lên câu hỏi lúc người yêu ra trận, rằng “Bao giờ trở lại?” thì câu đáp chỉ có thể là “Xin trả lời, xin trả lời mai mốt anh về”, nhưng về trong “hòm gỗ cài hoa” hay “trở về trên chiếc băng ca” thì nào ai dám chắc…

Lê Uyên trong đêm “Sài Gòn: Cà Phê-Sân Trường thời 1970” (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)


Đêm nhạc “Lê Uyên- Sài Gòn: Cà Phê-Sân Trường thời 1970” đã bắt đầu như thế trong một đêm gió trở lạnh, đến phần phật, tê buốt tại hội trường Việt Báo vào tối Thứ Sáu, 11 Tháng 12. Nhưng người nghe cứ trôi trong nỗi nhớ ấm áp lẫn khốc liệt, về một thời mình đã sống ở Sài Gòn, ở Đà Lạt, ở Pleiku, hay đâu đó, từng được gọi là quê hương, dù mình được sinh ra ở thời điểm nào, trước hay sau 1970.


***********

T
Không biết liệu “Cà phê-Sân Trường thời 1970” có thường vang lên tình khúc đầu tiên này hay không, mà chỉ cần nghe “Tình vui theo gió mây trôi/ Ý sầu mưa xuống đời/ Lệ rơi lấp mấy tuổi tôi/ Mấy tuổi xa người/ Ngày thần tiên em bước lên ngôi/ Đã nghe son vàng tả tơi…” là đã thấy không gian xung quanh như trở thành vô hình, chỉ còn mình chìm vào cảm xúc của những ca từ, của những giai điệu, phiêu diêu tận nơi nào.

ca sĩ uyên phương

ca sĩ Uyên Phương
Không thể nói rằng Uyên Phương hát thật hay, mà chỉ có thể khẳng định rằng Uyên Phương biết chọn bài. Sau “Tình Khúc Thứ Nhất” là “Xin còn gọi tên nhau” của Trường Sa, “Dấu Tình Sầu” của Ngô Thụy Miên, “Phôi Pha” và “Xin Mặt Trời Ngủ Yên” của Trịnh Công Sơn. Những bài hát như được tạc tượng, tự nó, đã có sức lôi tuột người nghe thoát ra khỏi những âu lo, vướng bận hằng ngày, để mà, trong giây phút không gian đặc quánh những hồi ức, chỉ cần dòng nhạc đó cất lên, là người ta ngay lập tức có thể tìm được một điều gì để bấu víu, để cảm thông, để nương tựa, để tha thứ, và… để sống tiếp.
“Tiếng hát ru em còn nuối trên môi/ Lời nào gian giối cũng xin qua rồi/ Để lỡ ngày sau khi ta cần nhau/ Còn nuôi chút êm vui ngày đầu/ Cho mình mãi gọi thầm tên nhau…”
Hay:
“Trời còn mây tím để lá mơ nhiều/ Lá khóc trên mi cho môi ươm sầu/ Chiều lên đỉnh núi ngang đầu/ Nhặt thương cho gót dâng sầu/ Giận hờn xin ngập lối đi…”
Không thể đòi hỏi gì hay hơn và đẹp hơn hình ảnh vừa đậm chất thơ vừa mang đầy tính nhân văn trong các ca từ . Uyên Phương, với giọng hát in đậm dấu thời gian, lại khiến người nghe không thể thoát ra ngoài cảm xúc mênh mang đó, mà cứ như bị cuốn vào, cuốn vào, dù có điều gì như thật nặng trong tâm tư…
Rồi lòng người lại trở nên thênh thang, hớn hở và rộn ràng hơn khi nhớ lại một thời giảng đường, một thời cà phê, một thời quán cóc, một thời yêu đương qua tiếng hát của Phạm Hà với “Trả lại em yêu” (Phạm Duy), “Thà như giọt mưa” (Phạm Duy- Nguyễn Tất Nhiên), “Bình ca 1”(Phạm Duy).
“Trả lại em yêu, khung trời Đại Học/ Con đường Duy Tân cây dài bóng mát/ Buổi chiều khuôn viên mây trời xanh ngát/ Vết chân trên đường vẫn chưa phai nhạt…”
Nhắm mắt lại, tôi như thể nhìn thấy trước mắt con đường “cây dài bóng mát” ngày nào tôi và bạn bè đạp xe cùng nhau.
Nhắm mắt lại, tôi có thể thấy cảm nhận cái ngất ngây của hình ảnh “Chủ Nhật uyên ương, hẹn hò đây đó/Uống ly chanh đường, uống môi em ngọt…”
Có lẽ không chỉ tôi, mà những người có mặt, cũng có cùng nỗi chông chênh, bềnh bồng khi nghe “người từ trăm năm về phai tóc nhuộm/ ta chạy mù đời ta chạy tàn hơi/ quỵ té trên đường rồi/ sợi tóc vương chân người…”
Người nghe té quỵ với nỗi nhớ “Sài Gòn: Cà Phê-Sân Trường thời 1970” là thế, không vì “sợi tóc vương chân” mà là cả một trời kỷ niệm vương dài, trải đầy, lấp lối.
Ai cũng có một thời đến trường, một thời giảng đường, một thời nhung nhớ. Nhưng dấu mốc “thời 1970” lại có một điểm nhấn riêng: thời của chiến tranh.
Chiến tranh đã là một điều không bình thường, và như thế, cuộc sống của tuổi trẻ thời chiến tranh cũng không thể là bình thường.

Ca sĩ Thương Linh trong bài “Anh Không Chết Đâu Anh” (Hình: Nguyên Dũng)

Tiếng hát Thương Linh qua bài hát “Anh Không Chết Đâu Anh” của Trần Thiện Thanh lột tả được tất cả nỗi bi thương hùng tráng của một thế hệ yêu thương và sống chết cùng chiến tranh, để khi những câu hát “Không, anh không, anh không chết đâu anh, anh chỉ vừa bỏ cuộc đêm qua/ Tôi thấy mắt anh bên ngọn nến vàng hắt hiu niềm nhớ/ Trên khăn tang cô phụ còn lóng lánh dấu ái ân/ Giọt nước mắt nóng bây giờ và còn hằng đêm cho anh cho anh…” buông ra, tôi thấy tim mình rụng xuống.
Không thể diễn tả hết được. Thương Linh đã hát “như lên đồng”, như hóa thân, như nhập hẳn vào nỗi bi tráng đó.
Lần đầu tiên, đúng, lần đầu tiên, tôi cảm nhận trọn vẹn nỗi đau đến tận cùng của một người lính khóc bạn, khóc đồng đội với những hình ảnh đẹp đến lung linh.
“Tôi vẫn thấy đêm đêm một bóng dù sáng trên đồi máu/ Nghe trong đêm kêu gào từng tiếng súng pháo đếm mau/Và tiếng súng tiếng súng hay nhạc chiêu hồn đưa anh đi anh đi”
Sân trường đại học thời 1970 là thế, bên cái mộng mơ của “con đường tuổi măng tre/nắng vàng tươi đẹp đẽ,” hay “con đường trời mưa êm/chiếc dù che mầu tím” để nhớ nhung về “người tình Văn Khoa”, “người tình Trưng Vương”, hay “người tình Gia Long” còn có cái đớn đau nằm “trong tim cô sinh viên hay buồn thường nhắc nhở những chiến công/ Chuyện nước mắt ướt sân trường đại học chuyện anh riêng anh riêng anh”


************

Và, “Sài Gòn: Cà Phê-Sân Trường thời 1970” không thể nào thiếu Lê Uyên Phương, mà bây giờ, chỉ còn Lê Uyên đang hát để nhớ về Phương.

Ca sĩ Lê Uyên (Hình: Nguyên Dũng)


Lạ một điều, giọng ca sân trường nào khiến bao trái tim sinh viên đắm đuối, say sưa sao vẫn cứ hay là một giọng trầm, và khàn. Như thể đó là chất giọng gây nghiện. Khán giả đặc kín khán phòng của đêm nhạc đâu ai còn ở tuổi sinh viên. Nhóm trong lứa 40 như tôi cũng không là nhiều. Đến vì yêu chất giọng khàn của Lê Uyên hay yêu cái ồn ào, mạnh mẽ, đầy sức sống của cô. Không biết. Chỉ biết là khi cô cất giọng như thể vừa uống xong 10 ly cà phê đậm đặc cùng lúc, là mình phải lắng nghe, phải lắng nghe.

Nghe để thấm cho trọn vẹn cảm xúc “Người Đi Qua Đời Tôi” của Phạm Đình Chương, nghe để nhận ra “Còn Chút Gì Để Nhớ” của Phạm Duy, để trôi trong “Chiều Trên Phá Tam Giang” của Trần Thiện Thanh, để nhớ “Ngày Xưa Hoàng Thị” của Phạm Thiên Thư, và để thấy mình đang nghĩ gì trước “Nghìn Trùng Xa Cách” của Phạm Duy.
“Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi/Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người/Trả nốt đôi môi gượng cười/ Nghìn trùng xa cách đời đứt ngang rồi/ Còn lời trăn trối gửi đến cho người.”
Không biết vì lẽ gì, tôi vẫn mặc nhiên cho rằng bài hát này dành cho một người vĩnh viễn ra đi, nhưng qua lời dẫn dắt của Lê Uyên, mới chợt nhận ra một vẻ đẹp mới trong bài hát này. Lời đưa tiễn một mối tình.
“Trả hết cho người, cho người đi/Trả hết cho ai cả những chua cay/ Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi/ Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người”
Và “Đường dài hạnh phúc, cầu chúc cho người.”
Cái hay của đêm nhạc, không chỉ là trở về với ký ức, với hoài niệm, mà còn là nhận chân ra những điều mình chưa từng nghĩ đến, sâu sắc đến vô cùng.
Nhưng Lê Uyên thì sau cùng vẫn phải hát nhạc của Phương, mới trọn vẹn cái thời 1970 ở Sài Gòn, với cà phê, với sân trường.
“Tình Khúc Cho Em”, “Hãy Ngồi Xuống Đây”, “Vũng Lầy Của Chúng Ta” “Cho Nhau Lần cuối”, và “Uống Nước Bên Bờ Suối” là những tình khúc của Phương mà Lê Uyên đã chọn hát trong đêm.
Những trắc trở, những khao khát, những vụng dại, những đê mê, cả những bất an, những mờ mịt không lối thoát của một mối tình, của một thời đã quay lại, đã trở về trong đêm, để mỗi người, trong lúc đắm chìm trong giọng ca của Lê Uyên cũng là lúc thấy trân trọng hơn bao giờ hết những gì mình đã có và đang có.
Nói như nhà báo Đinh Quang Anh Thái, MC của chương trình, “Chúng ta đang sống xa quê hương, sống xa thành phố, nơi mà một thời chúng ta đã yêu nhau, nhớ nhau, sống vì nhau… Nhưng đêm nay, cám ơn tất cả đã cho chúng ta sống lại một đêm của thời 70.”
Thời 70 tôi chưa chào đời, nhưng đêm nhạc vẫn cho tôi có tròn đầy những cảm xúc, những cung bậc của một thời Sài Gòn, nơi tôi có kỷ niệm với cà phê, với sân trường, với bè bạn, và với một thời tuổi trẻ không quên.
Cám ơn Lê Uyên, Uyên Phương, Phạm Hà, Thương Linh và một ban nhạc tuyệt vời trong đêm “Sài Gòn: Cà Phê-Sân Trường thời 1970”

—-

Liên lạc tác giả: Ngoclan@nguoi-viet.com

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=219251&zoneid=23