THOẠI HÀ : Hàng trăm người về làng Vĩnh Kim thắp hương giỗ đầu Giáo sư Khê


Thứ tư, 22/6/2016 | 19:54 GMT+7

Hàng trăm người về làng Vĩnh Kim thắp hương giỗ đầu Giáo sư Khê

Tròn một năm Giáo sư Trần Văn Khê qua đời, nhiều khán giả vượt đường xa đến quê hương ông để cùng hát, chia sẻ kỷ niệm về người có công với âm nhạc dân tộc.

Giáo sư Trần Văn Khê mất vào ngày 24/6/2015 (tức ngày 9/5 Âm lịch) tại TP HCM, thọ 94 tuổi. Tro hài của ông được mang về đặt bên tổ tiên tại ngôi nhà ở làng Vĩnh Kim, Tiền Giang.

Từ sáng 22/6, con đường nhỏ dẫn vào ngôi nhà từ đường của dòng họ Nguyễn Tri, phía họ ngoại của Giáo sư Trần Văn Khê ở làng Vĩnh Kim, đã xôn xao tiếng người, trái hẳn với không khí tĩnh lặng thường ngày. Đây là dịp giỗ đầu của ông. Nhiều người từ nơi xa về để thắp hương tưởng nhớ người đã dành trọn đời cho âm nhạc dân tộc.

Trong số hơn 100 người đến lễ giỗ, có các đoàn xe từ TP HCM, tỉnh thành lân cận. Người tóc bạc màu chen chân với các bạn trẻ. Họ cùng thắp cho ông nén hương, ngồi lại với gia đình dùng bữa cơm ấm cúng. Trong số này có nhà thiết kế Sĩ Hoàng, bà Nguyễn Thế Thanh (nguyên phó giám đốc Sở Văn hóa, Thông tin TP HCM trước đây), nghệ sĩ ngâm thơ Hồng Vân, nghệ sĩ đàn tranh Thúy Hoan…

Một trong số các đoàn khách viếng giỗ giáo sư khê

Một đoàn khách từ TP HCM về Vĩnh Kim viếng giỗ Giáo sư Khê vào sáng 22/6.

Sau bữa cơm, mọi người quây quần trước di ảnh Giáo sư Khê đàn, hát, gợi nhớ không khí các buổi sinh hoạt chuyên đề về văn hóa, âm nhạc do Giáo sư tổ chức tại nhà 32, Huỳnh Đình Hai, TP HCM lúc sinh thời.

Ở tuổi U70, ca sĩ – nghệ sĩ ngâm thơ Hồng Vân hát tặng mọi người ca khúc Giận nhau – một nhạc phẩm do chính Giáo sư Khê sáng tác, ít được nhiều người biết, nói về những giận dỗi đáng yêu của thời hoa niên. Anh Hồ Nhựt Quang, một môn sinh của giáo sư, biểu diễn lại bài thuyết trình nổi tiếng của ông về các điệu thức cười trong nghệ thuật tuồng cổ, hát bội. Nhóm Du ca Sài Gòn vừa đàn guitar vừa hát các điệu lý, câu hò. Một em bé lên sân khấu thể hiện Dạ cổ hoài lang. Màn biểu diễn văn nghệ “cây nhà lá vườn” nhận được tràng vỗ tay nhiệt tình của người xem.

Nghệ sĩ ngâm thơ, ca sĩ Hồng Vân (phải) trong giỗ đầu của Giáo sư khê.

Nghệ sĩ Hồng Vân (phải) trong giỗ đầu của Giáo sư Khê.

Xen kẽ giữa các tiết mục là những cuộc trò chuyện, kể lại kỷ niệm về cố giáo sư. Anh Nguyễn Quốc Thệ – 36 tuổi – làm nghề hướng dẫn viên du lịch ở TP HCM – nằm trong số lứa học trò đầu tiên của Giáo sư Khê khi ông từ Pháp quay vể TP HCM đầu những năm 2000 để giảng dạy môn Âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Thời điểm đó, anh Thệ là sinh viên năm thứ hai. Cũng như nhiều bạn trẻ, anh ít chú ý đến âm nhạc truyền thống. Nhưng khi được học 30 tiết môn âm nhạc dân tộc với thầy Khê, nhiều sinh viên thấy như được khai tâm.

“Tôi nhớ hoài câu đầu tiên thầy nói trước lớp ‘Ngày hôm nay thầy rất hạnh phúc bởi lẽ thầy được dạy âm nhạc truyền thống cho sinh viên Việt trên quê hương’. Thầy ví von: “Các con hãy xem âm nhạc dân tộc như cơm còn âm nhạc nước ngoài như ớt. Chúng ta cần chút ớt cay cay để thêm hương vị nhưng không thể chỉ ăn ớt để sống’ “, anh Thệ kể. Từ những bài giảng ngày nào, người đàn ông này và bạn bè anh đến với điệu lý, câu hò, lời ru, bài cải lương, vọng cổ với tất cả lòng biết ơn và nguyện tiếp nối, giữ gìn, nâng niu vốn âm nhạc dân tộc.

mọi người cùng đàn hát các bài dân ca tưởng nhớ cố giáo sư âm nhạc dân tộc.

Mọi người cùng đàn hát các bài dân ca tưởng nhớ cố giáo sư âm nhạc dân tộc.

Một năm ngày Giáo sư mất, những tấm lòng hướng về ông vẫn đong đầy. Tác giả Mỹ Dung (ở Hà Nội) nhờ người dâng lên bàn thờ ông cuốn sách mang tên Một tâm hồn Việt Nam. Đây là ấn phẩm bà Mỹ Dung thực hiện nhân dịp 100 ngày mất của Giáo sư Khê nhưng chưa kịp gửi tặng gia đình. “Tôi nay 78 tuổi, lại ở quá xa, không thể hiện diện trong lễ tưởng niệm một năm ngày mất của người tôi hằng kính quý, ngưỡng mộ. Vì thế, tôi gửi quyển sách lưu giữ những trang hồi ức về thầy như lời tri ân”, bà Dung nhắn gửi.

Trước đó vào ngày 21/6, cũng có hơn 100 người từ các nơi hội ngộ về ngôi nhà từ đường của dòng họ ngoại Giáo sư Khê để thắp hương viếng ông. Tối cùng ngày, mọi người tổ chức đêm ca trù, đờn ca tài tử, không khí vui vẻ, rộn ràng đến tận khuya.

Nhân dịp tưởng niệm Giáo sư Khê, số phận và hoạt động thời gian sắp tới của ngôi nhà Huỳnh Đình Hai, TP HCM là câu chuyện được nhiều người nhắc đến.

Năm 2006, Giáo sư Khê về nước định cư sau nửa thế kỷ sống và làm việc ở Pháp. Ủy Ban Nhân Dân TP HCM trao cho ông căn nhà là nơi an dưỡng tuổi già và là địa điểm để ông tiếp tục các hoạt động nghiên cứu, quảng bá âm nhạc dân tộc, lưu trữ các hiện vật, tư liệu… Từ năm 2003, ý tưởng về đề án xây dựng Nhà lưu niệm Trần Văn Khê cũng được Sở Văn hóa – Thông tin TP HCM đề xuất.

Sau khi ông qua đời, ngôi nhà được quản lý theo chế độ công sản. Sở Văn hóa, Thể thao TP HCM vẫn đang chờ chủ trương của UBND để quyết định về hình thức hoạt động của địa điểm này. Liệu ngôi nhà này có trở thành nhà lưu niệm mang tên Giáo sư Trần Văn Khê như mong ước của ông hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ.

Sáng 23/6, dự kiến Giáo sư Trần Quang Hải – con trai trưởng Giáo sư Khê – cùng đại diện Sở Văn hóa, Thể thao TP HCM có cuộc gặp gỡ để trao đổi về vấn đề này.

>> Xem thêm:

Con trai trưởng Giáo sư Khê về nước làm giỗ đầu cho cha

Con trai GS Trần Văn Khê bỏ ý định thực hiện di nguyện của cha

Người dân xếp hàng dài đưa tiễn Giáo sư Trần Văn Khê

BĂNG CHÂU : Về lại quê hương GS Trần Văn Khê nhân ngày giỗ đầu


Thứ tư, 22/06/2016 – 11:08

Về lại quê hương GS Trần Văn Khê nhân ngày giỗ đầu

Dân trí Hôm qua (21/6), tại quê nhà Vĩnh Kim, Tiền Giang của Giáo sư – tiến sĩ (GS-TS) Trần Văn Khê, các môn sinh và những người bạn đã làm lễ tiểu tường cho GS trong không gian thật ấm cúng và ý nghĩa.

GS-TS Trần Văn Khê là cây đại thụ của nền âm nhạc dân tộc Việt Nam đã qua đời vào ngày 24/6/2015. Ông ra đi để lại sự tiếc thương vô hạn không chỉ cho người thân mà người dân cả nước, những ai từng mến mộ tài năng lẫn sự cống hiến của ông cho nền âm nhạc dân tộc đều cảm thấy tiếc nhớ.

Năm nay, nhân ngày giỗ đầu của GS Trần Văn Khê, những người học trò của ông đã cùng nhau thực hiện hành trình về lại quê hương ông tại Vĩnh Kim, Tiền Giang.

Tại quê nhà của GS-TS Trần Văn Khê, lễ tiểu tường của ông đã được học trò và bạn bè tổ chức chương trình văn nghệ đặc sắc theo phong cách văn hóa cổ truyền, vinh danh giá trị xưa của Việt Nam và tri ân công đức của GS-TS Trần Văn Khê.

Con trai của GS Trần Văn Khê – ông Trần Quang Hải cũng từ Pháp trở về để dự ngày giỗ đầu của cha. Ông nói: “Tôi từ Pháp trở về dự đám giỗ đầu của cha tôi, trở về đây bạn bè có, học trò có và có cả những người ái mộ. Điều này khiến tôi cảm thấy rất vui, không chỉ là lễ tưởng niệm thường mà tất cả những câu lạc bộ đờn ca tài tử Nam Bộ, những nghệ sĩ nổi tiếng, những người làm trong nhạc viện… điều này sẽ rất ấm lòng ba tôi ở suối vàng. Trong chương trình không chỉ có đờn ca tài tử Nam Bộ mà còn có ca trù, những điệu hát ru, hay những làn điệu gắn liền với âm nhạc truyền thống Việt Nam. Tôi cảm nhận được truyền thống đang được tiếp nối và ngày một tiếp nối rộng rãi hơn”.

Trong chương trình còn có sự góp mặt của tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, đều là những người bạn vong niên của GS Trần Văn Khê cũng không ngại xa xôi cùng về quê dự ngày giỗ đầu của giáo sư Khê.
Trong chương trình còn có sự góp mặt của tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, đều là những người bạn vong niên của GS Trần Văn Khê cũng không ngại xa xôi cùng về quê dự ngày giỗ đầu của giáo sư Khê.

Trước đó, buổi chiều tại nhà nơi thờ linh vị của GS-TS Trần Văn Khê đã được các thầy đọc kinh tụng và tưởng nhớ ông.

Và vẫn còn đó, những nỗi đau của sự ra đi. Chị Trần Thị Na, người giúp việc cho giáo sư 10 năm cuối đời đã không nén được xúc động khi có mặt trong ngày giỗ của thầy.
Và vẫn còn đó, những nỗi đau của sự ra đi. Chị Trần Thị Na, người giúp việc cho giáo sư 10 năm cuối đời đã không nén được xúc động khi có mặt trong ngày giỗ của thầy.

18h30 cùng ngày, trước linh vị ông chương trình văn nghệ được bắt đầu. Trong chương trình, những phần trình diễn từ tân cổ giao duyên, tuồng tích, ngâm thơ, hát ru, ca trù… được diễn trên nền các nhạc cụ dân tộc do những nghệ sĩ đàn nhạc cụ dân tộc biểu diễn, tất cả như một lời kính viếng đến hương hồn người đã khuất.

Nghệ sĩ đàn tranh Hải Phượng cùng những nhạc công trong những nhạc cụ dân tộc đàn cho tất cả những tiết mục trình diễn trong chương trình.
Nghệ sĩ đàn tranh Hải Phượng cùng những nhạc công trong những nhạc cụ dân tộc đàn cho tất cả những tiết mục trình diễn trong chương trình.

Trong đó, những trích đoạn cải lương rất nổi tiếng như: Tô Ánh Nguyệt, Câu thơ yên ngựa, Nhụy Kiều tướng quân… được trình diễn mang lại nhiều cảm xúc cho người xem.

Đặc biệt là phần biểu diễn của NSƯT Tú Sương với trích đoạn Câu thơ yên ngựa.
Đặc biệt là phần biểu diễn của NSƯT Tú Sương với trích đoạn Câu thơ yên ngựa.
Một mình NSƯT Tú Sương trình diễn đến 4 vai để thể hiện trích đoạn này, để lại ấn tượng sâu sắc cho những ai có mặt trong chương trình.
Một mình NSƯT Tú Sương trình diễn đến 4 vai để thể hiện trích đoạn này, để lại ấn tượng sâu sắc cho những ai có mặt trong chương trình.
Trích đoạn Nhụy Kiều tướng quân do nghệ sĩ Minh Đức và Diệu Thanh biểu diễn
Trích đoạn Nhụy Kiều tướng quân do nghệ sĩ Minh Đức và Diệu Thanh biểu diễn
Trích đoạn Tô Ánh Nguyệt
Trích đoạn Tô Ánh Nguyệt

Đặc biệt, nghệ nhân ca trù Phạm Thị Huệ cũng từ Hà Nội bay vào dự lễ giỗ của giáo sư.

Nghệ nhân ca trù Phạm Thị Huệ và con gái không quản đường xá xa xôi từ Hà Nội bay vào Sài Gòn và về Tiền Giang tham gia chương trình văn nghệ đặc biệt này. Bà cũng là một trong những học trò được GS-TS Trần Văn Khê vô cùng yêu quý lúc sinh thời.
Nghệ nhân ca trù Phạm Thị Huệ và con gái không quản đường xá xa xôi từ Hà Nội bay vào Sài Gòn và về Tiền Giang tham gia chương trình văn nghệ đặc biệt này. Bà cũng là một trong những học trò được GS-TS Trần Văn Khê vô cùng yêu quý lúc sinh thời.

Câu lạc bộ tài tử cũng có những bài vọng cổ quen thuộc và cả những sáng tác mới để dâng lên GS Khê.

Ngoài ra, những làn điệu hát ru Nam Bộ, diễn ngâm thơ, những điệu múa hoa sen, múa mâm… cũng được giới thiệu trong chương trình.

Tiết mục múa cũng được mang vào trong chương trình, một trong những điệu múa nét văn hóa đậm bản sắc của người Việt.
Tiết mục múa cũng được mang vào trong chương trình, một trong những điệu múa nét văn hóa đậm bản sắc của người Việt.
Con trai GS-TS Trần Văn Khê, GS Trần Quang Hải đã biểu diễn đàn môi, gõ muỗng là những phần trình diễn nổi tiếng mà ông đã biểu diễn hơn 60 năm qua trên khắp thế giới.
Con trai GS-TS Trần Văn Khê, GS Trần Quang Hải đã biểu diễn đàn môi, gõ muỗng là những phần trình diễn nổi tiếng mà ông đã biểu diễn hơn 60 năm qua trên khắp thế giới.
Anh Nhật Quang, học trò của GS Trần Văn Khê là người đã đứng ra tổ chức lễ tiểu tường cho thầy tại quê nhà, mời những nghệ sĩ, những học trò đã gắn bó với thầy cùng trở về Vĩnh Tường trong ngày đặc biệt này. Anh chia sẻ việc đứng ra thực hiện chương trình này: “Ngày giỗ của GS-TS không chỉ là ngày giỗ đơn thuần để đến thắp nén hương cho người mà chúng tôi muốn ngày giỗ của thầy thành ngày hội văn hóa để cất lên tiếng gọi yêu quê hương tha thiết, làm sao cho tinh thần của GS-TS Trần Văn Khê sống mãi trong lòng mỗi chúng ta”.
Anh Nhật Quang, học trò của GS Trần Văn Khê là người đã đứng ra tổ chức lễ tiểu tường cho thầy tại quê nhà, mời những nghệ sĩ, những học trò đã gắn bó với thầy cùng trở về Vĩnh Tường trong ngày đặc biệt này. Anh chia sẻ việc đứng ra thực hiện chương trình này: “Ngày giỗ của GS-TS không chỉ là ngày giỗ đơn thuần để đến thắp nén hương cho người mà chúng tôi muốn ngày giỗ của thầy thành ngày hội văn hóa để cất lên tiếng gọi yêu quê hương tha thiết, làm sao cho tinh thần của GS-TS Trần Văn Khê sống mãi trong lòng mỗi chúng ta”.

Băng Châu

Ảnh: Thương Nguyễn

http://dantri.com.vn/van-hoa/ve-lai-que-huong-gs-tran-van-khe-nhan-ngay-gio-dau-20160622110339371.htm

THẤT SƠN : Con trai trưởng Giáo sư Khê về nước làm giỗ đầu cho cha


Thứ hai, 20/6/2016 | 18:01 GMT+7
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ | Print Email

Con trai trưởng Giáo sư Khê về nước làm giỗ đầu cho cha

Giáo sư Trần Quang Hải có mặt tại buổi lễ tưởng niệm một năm ngày mất của Giáo sư Trần Văn Khê, sẽ diễn ra vào ngày 22/6 ở làng Vĩnh Kim quê hương ông.

Nhân kỷ niệm một năm ngày mất Giáo sư Trần Văn Khê (24/6/2015 – 24/6/2016), ông Nguyễn Tri Triết – người đang phụ trách việc hương khói thờ cúng giáo sư tại quê nhà Vĩnh Kim – cùng người nhà, các học trò tổ chức buổi họp mặt tưởng nhớ ông. Làng Vĩnh Kim là nơi có nhà thờ dòng họ Nguyễn Tri, nơi có mộ phần cha mẹ và người ruột thịt trong gia đình Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê.

Ngày 22/6, Giáo sư Trần Quang Hải – con trai trưởng cố Giáo sư Trần Văn Khê – từ Pháp về làng Vĩnh Kim (Tiền Giang) để dự lễ giỗ đầu của cha.

Ông Trần Quang Hải là hậu duệ của Giáo sư Trần Văn Khê trong con đường nghiên cứu âm nhạc. Ông Hải được Giáo sư Khê tin tưởng giao cho quyết định việc tổ chức tang lễ và thực hiện các di nguyện khi ông qua đời. Trong số đó có hai di nguyện lớn. Thứ nhất, giáo sư mong tiền phúng điếu tại tang lễ ông được dùng lập quỹ học bổng hoặc giải thưởng cho người nghiên cứu âm nhạc truyền thống Việt Nam. Thứ hai, ông mong mỏi căn nhà ở đường Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh, TP HCM – được dùng làm Nhà lưu niệm Trần Văn Khê.

Đầu năm nay, Giáo sư Hải từ bỏ ý định thực hiện di nguyện của cha với nhiều lý do như ông là người nước ngoài, khó quản lý trực tiếp quỹ, cũng như khó khăn trong việc liên lạc với cơ quan chức năng để giải quyết các vấn đề thủ tục thành lập Trung tâm Trần Văn Khê (hay nhà lưu niệm Trần Văn Khê) từ ngôi nhà số 32 Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh, TP HCM.

con-trai-truong-giao-su-khe-ve-nuoc-lam-gio-dau-cho-cha

Giáo sư Trần Quang Hải (trái) bên cha – cố Giáo sư Trần Văn Khê. Ảnh: Fb Trần Văn Khê.

Nhân giỗ đầu của giáo sư, cuốn “Trần Văn Khê: Tâm và Nghiệp” tập hợp bài viết về Giáo sư Khê qua hồi ức của thân hữu, học trò được ra mắt.

Sinh thời, Giáo sư Trần Văn Khê đi rất nhiều nơi trên thế giới để giới thiệu “sự đa dạng, phong phú và đặc sắc của âm nhạc truyền thống Việt Nam” đến bạn bè năm châu. Hành trang ông mang theo trong các chuyến đi là những kiến thức uyên thâm trên các giảng đường đại học, là những bài thuyết trình sâu sắc trong các hội nghị quốc tế với cương vị một nhà văn hóa châu Á. Ông cũng không bỏ qua cơ hội nào để nhạc truyền thống Việt Nam được góp mặt trên nhiều diễn đàn âm nhạc uy tín.

Hơn nửa thế kỷ lập thân nơi đất khách quê người, Giáo sư Trần Văn Khê tự đặt cho mình một nhiệm vụ sưu tầm, nghiên cứu những gì liên quan đến âm nhạc truyền thống Việt Nam.

con-trai-truong-giao-su-khe-ve-nuoc-lam-gio-dau-cho-cha-1

Sách “Trần Văn Khê – Tâm và nghiệp” do Thái Hà liên kết Nhà xuất bản Lao động ấn hành.

Nhân dịp này, đơn vị sách tổ chức chương trình giao lưu “Trần Văn Khê – Tâm và Nghiệp” vào 9h ngày 26/6 tại Đường sách Nguyễn Văn Bình, TP HCM.

Giáo sư – Tiến sĩ âm nhạc Trần Văn Khê sinh ngày 24/7/1921, qua đời sáng 24/6/2015.Ông là người Việt Nam đầu tiên đỗ tiến sĩ ngành âm nhạc học tại Pháp. Sau đó, ông trở thành giáo sư tại Đại học Sorbonne (Pháp), thành viên danh dự Hội đồng Quốc tế âm nhạc, UNESCO… Ông là người có bề dày trong hoạt động nghiên cứu, giảng dạy, có công trong quảng bá âm nhạc Việt Nam nói riêng, văn hóa Việt Nam nói chung ra thế giới.

Giáo sư Khê quay về nước định cư từ năm 2003 ở tuổi 82. Từ đó đến nay, ông nhiều lần phải vào bệnh viện cấp cứu vì sức khỏe yếu. Từ trẻ, ông gặp nhiều vấn đề về sức khỏe nhưng lần nào cũng kiên cường chiến đấu và hồi phục ngay sau đó để trở lại với công việc quảng bá, giảng dạy âm nhạc. Lần nhập viện cuối cũng là lần nằm viện lâu nhất của ông. Ông chống chọi với bệnh tật cho đến phút cuối cùng.

Trong di nguyện của mình, Giáo sư Trần Văn Khê bày tỏ mong muốn sự nghiệp tinh thần, các hiện vật, tài liệu, vật dụng của ông để lại được dùng vào việc bảo tồn và phổ biến văn hóa truyền thống Việt Nam.

>> Xem thêm:

Tự truyện của Giáo sư Trần Văn Khê được tái bản

Người dân xếp hàng dài đưa tiễn Giáo sư Trần Văn Khê