Toàn cảnh Tổng thống Trump tham dự bữa tiệc chào mừng hội nghị cấp cao APEC tối tại Đà Nẵng, tháng 11, 2017

Toàn cảnh Tổng thống Trump tham dự bữa tiệc chào mừng hội nghị cấp cao APEC tối tại Đà Nẵng, tháng 11, 2017

Published on Nov 10, 2017

Tổng thống Donald Trump tham dự buổi tiệc chào mừng hội nghị cấp cao APEC 2017 tối với Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Canada Justin Trudeau, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và các nhà lãnh đạo khác. Do Chủ tịch nước Trần Đại Quang chủ trì chiêu đãi. Ngày 10 tháng 11 năm 2017 Toàn cảnh Tổng thống Donald Trump tham dự bữa tiệc tối APEC 2017 với các Nhà Lãnh đạo Thế giới khác President Donald Trump attends the APEC 2017 Gala Dinner with Russian President Vladimir Putin, Canadian Prime Minister Justin Trudeau, Chinese President Xi Jinping & more. Hosted by Vietnamese President Trần Đại Quang. November 10, 2017 Đăng ký xem tin mới nhất tại: clip hay mới nhất, clip xôn xao hôm nay, tin việt nam, tin việt nam 24/7, tin nóng tổng hợp, tin nóng 24h hôm nay, Tin tức 24 giờ trong ngày, trinh xuan thanh moi nhat, dinh la thang moi nhat, Tin tức 24 giờ trong ngày mới nhất, tin mới nhất, tin tức hàng ngày

Pin peat of the Royal Court of Cambodia in Angkor Wat

Pin peat of the Royal Court of Cambodia in Angkor Wat

Published on Apr 13, 2017

13 April 2017 – The pin peat ensemble of the Royal Court of Cambodia plays for the New Year’s blessing ceremony (Boung Soung) in Angkor Wat. To know more about Cambodian music:





Sounds of Angkor

SOUNDS OF ANGKOR is dedicated to the Angkorian and traditional Khmer music of Cambodia. It is also an invitation to discover 1.500 years of religious and profane Khmer music, some already disappeared and others endangered.It is the result of research of French ethnomusicologist Patrick Kersalé that began in 1998 and continues today.

© Copyright

All texts, photos, videos (except explicit mention) are the property of the author. They are protected by the law No. 92-597 of 1st July, 1992, on the French Intellectual Property Code. They may not be copied or exported without written permission. For any request, use the Contact page.

A 20 years research project

Sounds of Angkor is already a 20 years research project concept including:

  • A classical research project on the field
  • An experimental archeology laboratory dedicated to the reconstruction of missing Angkorian musical instruments
  • A musical experimentation laboratory consisting of the Sounds of Angkor troupe based in Siem Reap
  • An international communication project in English including this website and conferences in Europe and Asia
  • A communication project with the general public constituted by this website and the YouTube channel TUK-TUK.TV
  • A pedagogical project in French constituted of DVDs published and distributed in the countries of la Francophonie by Editions Lugdivine.

An educational project in English and Khmer will soon be launched in Cambodia with the support of Cambodian Living Arts.

The creation of a music school specializing in the teaching of Angkorian musical instruments is also on the way.

Foreword by Her Royal Highness Princess NORODOM Buppha Devi

Mr. Patrick Kersalé is an ethnomusicologist and archeomusicologist. For the last twenty years, he researched in many countries in Europe, Africa and Asia. He has undertook to take a new look at the musical instruments used by the ancient Khmers, between the seventh and the sixteenth century.
In “Sounds of Angkor”, Patrick Kersalé allows us to better understand the Khmer music of ancient times, its symbolism and its use by a population whose lifestyles are gradually better known to us.
The author analyzed the origin and function of ancient Khmer music instruments in a precise and detailed manner, in particular through a method of photographic analysis of Angkorian bas-reliefs. This allowed him to highlight the details that were invisible to the naked eye and to make us discover unpublished information, answering many questions, filling wide gaps, and thus correcting some preconceived ideas.

The scientific approach of Mr. Patrick Kersalé does not end there, however, since it has pushed the experimentation to reconstitute several of these instruments now missing, thus offering our young artisans, musicians and composers the possibility to reclaim a musical heritage that is an integral part of the historical cultural diversity of Cambodia.
I would like to express my warmest congratulations to Mr Patrick Kersalé for his unique contribution to Khmer studies and for his dedication to a passion that he knows how to communicate with eloquence. (…)

Thanks to …

All photos, videos and texts: Copyright © Patrick Kersalé (if not specified), 1998-2017

Sounds of Angkor, Siem Reap, Kingdom of Cambodia

Rebuilding the musical instruments of the ancient Khmer (VF + VFSTe)

Rebuilding the musical instruments of the ancient Khmer (VF + VFSTe)

Published on Feb 26, 2016

Rebuilding the musical instruments of the ancient Khmer French ethnomusicologist and archaeomusicologist Patrick Kersalé has spent over 25 years in Asia, searching for historic instruments and studying surviving traditional music. But it was not enough for him. He has spent the past 4 years investigating musical instruments from the Angkorian world, through the iconography, inscriptions and archaeological objects. Based on that research, Kersalé has been able to rebuild extinct Angkorian instruments from the 7th to 13th centuries! Several kinds of harps, monochord zithers, cymbals, drums, trumpets, and conches have thus literally been brought back to life ! To know more about ancient music of Cambodia: Reconstitution des instruments musicaux des Khmers anciens L’ethnomusicologue et archéomusicologue français Patrick Kersalé sillonne l’Asie depuis plus de 25 ans, à la recherche des instruments et des musiques anciennes. Mais cela ne lui suffisait pas. Il a passé les quatre dernières années à étudier les instruments de musique du monde angkorien, à travers l’iconographie, des inscriptions et des objets archéologiques. Sur la base de cette recherche, Patrick Kersalé a été en mesure de proposer des reconstitutions d’instruments joués entre 7 au 16ème siècle! Harpes, monocordes, cithares, cymbales, tambours, trompettes, conques et hautbois ont ainsi été littéralement ramené à la vie! Pour en savoir plus sur la musique ancienne du Cambodge:




Xin ti`m no+i dda^y danh sa’ch tuye^?n cho.n nhu+~ng nha.c si~ va` da^n to^.c nha.c ho.c gia o+? Vie^.t Nam hay ha?i ngoa.i . Tie^?u su+? va` sinh hoa.t a^m nha.c cu?a mo^~i ngu+o+`i co’ the^? ti`m tha^’y tre^n trang nha cu?a ho.


Please find herewith some of famous Vietnamese musicians and ethnomusicologists in Vietnam and abroad . Each one is presented with a short bio . Their bio and activities can be found on their homepages respectively .

Veuillez trouver ci-joint quelques musiciens et ethnomusicologues vietnamiens qui vivent au Viet Nam ou à l’étranger. Leur bio et leurs activités peuvent être lus sur leurs sites .

Xin ti`m no+i dda^y danh sa’ch tuye^?n cho.n nhu+~ng nha.c si~ va` da^n to^.c nha.c ho.c gia o+? Vie^.t Nam hay ha?i ngoa.i . Tie^?u su+? va` sinh hoa.t a^m nha.c cu?a mo^~i ngu+o+`i co’ the^? ti`m tha^’y tre^n trang nha cu?a ho.

Prof. TRAN VAN KHE (1924-2015)
Professor Tran Van Khe is one of the greatest masters of the traditional Vietnamese music. Born into a family with four generations of musicians, he was taught the musical tradition of the family by his paternal aunt Tran Ngoc Vien and his maternal uncle Nguyen Tri Khuong, having lost his parents at a very early age. Professor Tran Van Khe is a Doctor in Musicology; he carried out research at the Centre National de la Recherche Scientifique (C.N.R.S.), has been a teacher at Paris-Sorbonne University, and is Honorary Member of the Conseil international de la musique (Unesco). His scientific research along with his activity in traditional music (participation in numerous festivals, several recordings edited with Ocora, l’Unesco and A.C.C.T.) have led to his receiving many distinctions and prizes from prestigious universities, academies and international institutions. He is able to play many Vietnamese instruments: dan kim or dan nguyet (moon-shaped lute), dan tranh (sixteen stringed zither), dan co or dan nhi (two-stringed fiddle), dan ty ba (pear-shaped, four stringed lute) and the trong nhac, ceremonial drum. He knows how to recite poems and sing in traditional styles of the North and the South.

Professor Tran’s expertise includes all Asian music, particularly Indian, Persian, Chinese, Japanese and Arabic musical traditions. Having lived in Paris for about 50 years, and traveled world wide, lecturing and performing, he has played key role in introducing Asian music into the western world. In the past 50 years, He has produced a number of Ph. D.’s and tought several thousands of students all over the world.
Website in English and French. He passed away in Vietnam on June 24th 2015.

Prof. NGUYEN VINH BAO (1918 – )
100 years-old Professor Nguyen Vinh Bao is widely admired not only for his scholarship in Vietnamese folk music but also his skill at using the computer as a teaching aid.

Prof. Vinh Bao, who lives and works in Ho Chi Minh City, has been known for years as a keen amateur music teacher. Now, he has added another feather to his cap by learning how to use the internet at 90, and using this skill to teach his music to people around the world.

On his desktop are symbols of musical software like Quickcame pro-5000, not something one would associate with nonagenarians.

Bao gives lessons via the internet: he plays a musical instrument and his students watch him through a webcam.

Master Vinh Bao is famous for creating a musical notation specific to folk music.

“This notation system can help foreigners easily understand traditional music,” he points out.

His students register to learn different instruments including the nhi (two-stringed fiddle), tranh (16-stringed zither), kim or nguyet (moon-shaped lute), guitar, and violin.

“Teaching and learning as an amateur is not like other genres. It requires no systematic learning or textbooks. Both teachers and learners depend mainly on inspiration,” he says.

One of Prof Vinh  Bao’s students built a website for him at http://www.Vinhbaotheonly

Learning the computer

The story behind his learning to use the computer at such an advanced age is an interesting one. “Three years ago, my daughter bought a computer. An idea flashed in my mind. I thought I must learn to use the computer for transmitting my knowledge,” he recalls.

But it was not easy for him to learn because it was hard to find a teacher. “My family asked five people to teach me but four of them refused upon meeting me,” Bao says.

“Perhaps, they thought that I was too old to learn.

“I finally found a teacher – a person young enough to be my grandchild.

“Thanks to this young teacher, I made my first acquaintance with the CPU, mouse, email, website, and ADSL.”

However, this arrangement only lasted 15 days because of certain reasons.

“Subsequently, I had many amateur teachers, all children from my neighbourhood. But they were ready to teach me all the ‘computer techniques’ they knew.”

Bao took notes carefully while his proficiency in both English and French came in very useful. Before long, he was an expert in using a computer.

Talent artist

Prof. Vinh Bao began playing folk music instruments at the age of five. By the time he was 10, he could himself make some of them. Because of his clear understanding of music and the nature of wood, he managed to turn the ancient 16-chord zither into the current 21-chord instrument, enhancing its melody.

Among Viet Nam’s amateur musicians, Vinh Bao holds some kind of record for having the most number of teachers: he had more than 200 from whom he absorbed their specialities.

In his case, too many cooks did not spoil the broth; they merely added more strings to his bow. — VNS

Dan Tranh – Vinh Bao was formed in 2004 by a group of students of Professor Vinh Bao. Dan Tranh – Vinh Bao’s mission is to preserve, develop and promote Vietnamese Traditional Music, especially Tradition of the South (Nhac Tai Tu Nam Bo), for people who love traditional music, and also building a bridge between Professor Vinh Bao’s students in many different states in US.

To fulfill its purpose, Dan Tranh – Vinh Bao participates in activites like:

* introducing and performing traditional music to schools and universities in US
* broadcasting traditional music shows on the TV and Radio Stations in US (wherever it’s possible)
* opening classes for dan tranh with the method and music lessons of Professor Vinh Bao
* posting valuable articles about famous artists, famous events about Tradition of the South (Nhac Tai Tu Nam Bo)
* distributing free traditional music sheets for music lovers
* posting clip of educational music lessons that were taught and explained by Professor Vinh Bao

Website in English and Vietnamese

TRAN QUANG HAI (1944 – )
Tran Quang Hai was born on May 13, 1944 in the country of Vietnam. He is a talented and renowned musician who comes from a family of five generations of musicians. He studied at the Natoinal Conservatory of Music in Saigon before moving in 1961 to France, where he studied the theory and practice of Oriental music with his father Professor Dr. Tran Van Khe, at the Center of Studies for Oriental Music in Paris. For several years, Tran Quang Hai also attended seminars on ethnomusicology at the School of High Studies for Social Sciences, and received Master of Arts and Ph.D. degrees. Since 1966, he has given over 3,000 concerts in 70 countries, and has taken part in approximately one hundred and thirty international traditional music festivals, as well as in radio and television broadcasts in Europe, America, Asia, Africa and Australia. He has been working for the National Center for Scientific Research in France since 1968, and is now attached to the Department of Ethnomusicology of the Musee de l’Homme. Also, from 1988 to 1995 he was a Lecturer on Southeast Asian music at the University of Paris X-Nanterre. He has been a guest lecturer of over one hundred Universities in the world.

Apart from his artistic activities, he is also interested in musical research. He has improved the technique of spoon playing and of the Jew’s harp. In 1970, he found by himself the key to the technique of overtone singing and has become the world famous expert of this peculiar split-tone singing khoomei well known in Tuva and Mongolia. During 1990 and 1991, he won four awards at the International Scientific Film Festivals in Estonia, France and Canada for his film “Le Chant des Harmoniques” (The Song of Harmonics) directed by Hugo Zemp. He is the co-author, actor and music composer of this film. He has written numerous articles on Vietnamese ans Asian music (New Grove Dictionary, Encyclopedia Universalis), and has also recorded 15 LPs 8 CDs, 4 video films, and 4 DVD. He composed more than four hundred pop songs, and musical pieces for 16 stringes zither dan tranh, monochord dan dôc huyên, Jew’s harp and overtone singing.

As a distinguished figure in his musical field, Tran Quang Hai has garnered more than 20 prizes and international awards. He has received a Gold Medal for music from the Asian Cultural Academy, and honorary doctorates from the International University Foundation and the Albert Einstein International Academy. He works with his wife, Bach Yen, who is a great Vietnamese pop and folk singer. Additionally, he was nominated President of the Jury of the Khoomei Throat Singing Festival in Kyzyl (Tuva) in 1995. He obtained the Cristal Medal of the National Center for Scientific Research in France in 1996, the Medal of Honor of the Limeil Brevannes city in France in 1998, and the Special Prize of the Jew’s Harp World Festival in Molln (Austria) in 1998.. In addition, he was the Honorary President of the Festival d’Auch “Eclats des Voix” in France in 1999, and of the Voice Music Festival of Perouges “Au Fil de la Voix” in France in 2000. His biography has been published in 30 Who’s Who reference books since 1979. . In 2002, he was decerned the title Chevalier de la Legion d’Honneur in France.

He participated in the Jew’s Harp Festival in Molln (in 1998 and 2000), in Rauland – Norway (in 2002), in Amsterdam -the Netherlands . He is the founding member of the International Jew’s Harp Society . In 2005, he was elected as member of the Executive Board of the ICTM (Internatioanl Council for Traditional Music).

To date, Dr. Tran Quang Hai is the only Vietnamese to have taken part as a performer or composer in such great historical events as Australia’s Bicentenary celebration in 1988, the Bicenterary of the French Revolution in Paris in 1989, the 700th Anniversary of the Discovery of America in 1992, 600 Years of Seoul-Korea in 1994, the Julilee of the King of Thailand in 1996, 1,000 Years of Trondheim in Norway in 1997, the 100th Anniversary of the Phonogramm Archiv of Berlin in Germany in 2000, and the Centenary of Independance of Norway in 2005.
Site in 3 languages (English/French/Viet)

Quynh Hanh, musicienne vietnamienne, doctorante en musicologie de l’université de Paris IV – Sorbonne, Paris, professeur de la Musique Traditionnelle Vietnamienne au Conservatoire du Viet nam. Médaille d’Or de la Musique Vietnamienne, membre de la SFE (Société Française d’Ethnomusicologie) de Paris, membre de l’ICTM (International Council for Traditional Music), est une artiste accomplie. Elle joue des instruments suivants : cithare à 16 cordes dàn tranh, monocorde dàn bâu, bambouphone dàn trung . Elle a fondé son école de musique traditionnelle vietnamienne à Paris . Site en Français seulement

Figure de proue des mouvements de retour aux sources (Du Ca, Hoa Sim …), après son retour de la tournée en Europe, Phuong Oanh fonda L’Ecole de Musique Traditionnelle Vietnamienne Phuong Ca en 1970 à Saigon.

Elle était à l’époque déjà, l’un des rares professeurs de musique traditionnelle au Conservatoire National Supérieur de Saigon (1964-1975).
Spécialiste de la musique dite de Hué, Phuong Oanh a collaboré avec les principaux organismes culturels de l’époque : radio, télévision.

C’est avec les compositeurs Pham Duy, Nguyen Duc Quang, que Phuong Oanh a introduit la musique dite populaire dans les écoles, les universités. Recréé en Europe en 1976, par ses méthodes de travail, ses idées, Phuong Ca Dân Ca Quoc Nhac a rencontré un vif succès auprès des jeunes universitaires.

L’école est présente actuellement dans 8 pays, collaborant avec divers organismes : association, conservatoire, école de musique, université…

En 1988, Phuong Oanh reçut la Médaille d’or de 1’Académie Culturelle de 1’Asie pour ses travaux sur la musique Vietnamienne. En 1994, elle reçoit la médaille du mérite pour ses travaux pour la musique traditionnelle pour les jeunes donc publication au journal officiel du Congrès Américain.

En 35 ans l’ensemble instrumental de l’école sous la direction de Phuong Oanh s’est produite aux quatre coins du monde lors des plus grandes manifestations culturelles de la communauté aux quatre coins du monde : VATICAN, le Musée de Boston, Centre-Afrique, Nouvelle-Orléans …

Phuong Ca Dan Ca Quoc Nhac est le seul organisme non gouvernemental à présenter des candidats aux différents examens d’Etat en France.

Ecole de Musique Traditionnelle Vietnamienne dirigée par Phuong Oanh, professeur de cithare à 16 cordes dàn tranh.
“Phuong Ca Dan Ca Quoc Nhac” depuis 1969 – “Mot Truyen Thong Dang Duoc Tiep Noi”
Siège Social 28 ter rue des Mallets 95150 Taverny FRANCE – permanence lundi et jeudi
Siège d’exploitation : 53 rue Nationale Paris 13ème – permanence mardi et samedi
Tél: 33 (0)1 39 95 28 53 Fax: 33 (0)1 34 18 11 15 Email: Websites,
Site en français seulement

Tieng Hat Que Huong was founded in 1981 by Pham Thuy Hoan, a professor from the Vietnamese National Conservatory in Saigon. Starting from primary school Trieu Thi Trinh Dist. 10 in Saigon, Tieng Hat Que Huong’s mission is to preserve, develop and promote Vietnamese Traditional Music for people who love traditional music and also building a bridge between the old and the new artists.

Prof.Tran Van Khe and Hai Phuong To fulfill its purpose, Tieng Hat Que Huong participates in activites like:

* performing traditional songs, dances and music
* broadcasting traditional music shows on the TV and Radio Stations of Vietnam
* introducing folk songs and traditional musical instruments to schools and universities
* opening classes for dan tranh (the Vietnamese 16-stringed zither), dan bau (the monochord), dan nguyet (the moon-shaped lute), dan nhi (the 2-stringed fiddle), sao truc (the bamboo flute), folk song-learning classes every sunday morning at the City Labor Cultural Palace (55B Nguyen Thi Minh Khai, HCMC).
Site in 2 languages (English / Viet)


The Khac Chi – Sounds of Vietnam features two of Vietnam’s premiere musicians, performing exquisite music on rare and unique instruments native to Vietnam. These virtuoso artists offer an intriguing glimpse into the rich musical tradition of Vietnam and its 4000-year history.

Famous for their musical skills innovation throughout Vietnam, the Khac Chi takes you on an adventure in sound. Extremely versatile, their concerts may include a combination of styles or feature any one style of Vietnamese traditional music, Vietnamese folk music or contemporary music to world music. They are as equally comfortable performing solo chamber concerts, as they are on folk festival stages, or as guest soloists for symphony orchestras.

Their rare talents and superb musicianship have won them numerous awards for excellence, as well as many invitations for international appearances.
3 languages (English / French/ Viet)

Pham Duc Thanh is a world-renowned musician known for his masterful ability on the Vietnamese one-stringed instrument (Dan Bau). He was born in 1958 in Ninh Binh , Vietnam . His talent was fully apparent from his youth: he was adept at the Chèo drumming style at age 4, he learned the mandolin at age 5, and he had begun playing Dan Bau (monochord) and Dan Nhi (2-string fiddle) at the age of 5. In 1974, Duc-Thanh left Hanoi to join the largest Cheo opera troupe in Vietnam and officially became a professional Dan Bau performer.

At the end of 1978 he was the only Dan Bau musician of the Cheo opera stage to attend the national Dan Bau competition of Vietnam in Hanoi ; soon after, he went to Saigon to study further the music of central and southern Vietnam . In October of 1983, he graduated with top honors from the Center for Musical Research of Vietnam. It was here that he became recognized as one of the rising musicians on Dan Bau in traditional as well as modern music.

He and his family moved to Canada in 1996. Today, he is an adored performer in Montreal . Beyond the traditional music of Vietnam , he has used the Dan Bau to integrate seamlessly with the sounds and rhythms of various ethnic sounds from around the world, following in the words of the poet Van Tien Le:

One string with all words light and heavy
Half a gourd containing a world of sound

website in 3 languages (English / French / Viet)

Nguyet thuyêt Phong is a famous Vietnamese musician, ethnomusicologist, living in the Unites States . You can read his biography and his activities on his website in English .

Le Tuan Hung is a composer, performer and musicologist, specialising in Vietnamese music, cross-cultural music and experimental music. He is a multi-instrumentalist with a strong background in Vietnamese traditional music and Western classical music. He has performed widely in Asia, Australia, Europe, America and Oceania. His compositions have been created for a wide range of instruments, ensembles and media. His compositions and performances have been released by Move Records, NMA, ABC Music and Australian Sound Heritage Association. He is also the author of various publications on Vietnamese performing arts and is regarded as an expert in Vietnamese musicology. Apart from being trained as a traditional musician in the Vietnamese tradition, he also had a Bachelor of Music from the University of Melbourne and a PhD in Music from Monash University.

Dang Kim Hien is a composer, performer and educator. She is a vocalist and multi-instrumentalist, specialising in Vietnamese strings and percussion. She holds many national awards from Vietnam, including a National Gold Medal for Excellence in Vietnamese Zither Performance and a National Award for Traditional Vocal Performance. She taught at the Department of Traditional Music of the Conservatory of Music in Saigon (Vietnam) between 1980 and 1994. Since migrating to Australia in late 1994, she has been active in performing Vietnamese music and creating cross-cultural music. She has collaborated with Australian composers and performers in creating various cross-cultural works. She has performed extensively to present her original works on international platforms. Her compositions and performances have been released on Move Records.

Site in 2 languages (English / Viet)

Châu Nguyên, Mai Nguyên, Luu Hông

Professor Chau Nguyen studied music at the National conservatory of Music in Saigon, where he studied traditional musical instrument, harmony, and

Professor: Chau Nguyen
orchestration. Upon graduation in 1967 he was selected by the Board of Directors of the National Conservatory of Music to teach Vietnamese traditional music.

While he was teaching at the National conservatory of Music, professor Chau Nguyen also participated in musical and performing arts festivals in the country

and was a member of delegations representing Vietnam in other countries. In addition to performing and teaching, professor Chau Nguyen also specializes in composing, scoring, arranging music for group and producing different forms of Vietnamese performing arts, including the new form of choral orchestra in traditional music.


Professor Mai Nguyen is one of the founders and directors of the Lac Hong Performing Arts Group. Mrs. Mai Nguyen has an impressive musical background. She graduated in 1960 from the National Conservatory of Music in Saigon, where she specialized in the 16-string and pedagogy of music. She taught at the National Conservatory of Music in Saigon, the School of Theater Performing Arts and Gia Long High School until she escaped from Vietnam in 1977.
Professor: Mai Nguyen

Mrs. Nguyen continued her teaching career after relocating to Houston. She founded the Hoa Sim Group which participated in many festivals in the Vietnamese community and was involved with Voice of Freedom Radio. After moving to Orange County, Mrs. Nguyen continued to teach and formed a new Hoa Sim Group which later became the Lac Hong Performing Arts Group.


Dance Master Luu Hong is from a family of dancing traditions. In his childhood, he learned tap dance and together with his brothers and sisters, established a family dance group and performed at dancing clubs in Vietnam. This dance group traveled far and wide and performed at theaters from Saigon to Hanoi with famous singers, actors, and actresses.

In 1944, King Bao Dai, the last king of the Nguyen Dynasty, invited Dance Master Luu Hong and his family dance group to perform at the Imperial Court. After 1955, Dance Master Luu Hong and his dance group performed many shows all over South Vietnam. In 1964, Master Luu Hong and Dance Master Luu Binh established the Moulin Rouge Dance Group which later became the Luu Binh Hong Dance Group. This dance group represented Vietnam

to participate in the Dance Festival in Singapore among other Asian dance groups. In 1967, Dance Master Luu Hong was one of the founders of the Maxim Dance Group, a famous group well admired by public in Saigon. At that time, Master Luu Hong was designated to lead the Vietnamese dance group to perform at international festivals in Hong Kong, Japan, France, Morocco, England, South Africa, etc. In 1975, Master Luu Hong left Vietnam and settled in Japan, and later in USA. Since then, Master Luu Hong has participated in many musical shows overseas, trained young generations of dancers, and has been a choreographer for many shows for video tapes. Master Luu Hong has given much of his time and talent in training and guiding the Lam Ty Ni and Long Hoa dance groups.

At present Dance Master Luu Hong is re-establishing the Maxim Dance Group and cooperating with the Lac Hong Performing Arts Group to propagate the traditional cultural quintessence of Vietnamese music and dance to the young generation and to preserve and promote Vietnamese arts and culture in the USA.


Vu Hong Thinh

Vu Hong Thinh is an ethnomusicologist. Vu Hong Thinh began to study music at the age of ten and has since devoted his life to music and dan tranh. He graduated with distinction from the National Conservatory of Music in Hanoi, Vietnam, where he remained as a music professor for many years. He has performed in many countries, for major Vietnamese Music Concerts and Fund Raising efforts. Besides dan tranh, Thinh also performs on a variety of other traditional instruments such as the monochord (bau), the 36-string hammered dulcimer (dan tam thap luc), the bamboo xylophone (dan t’rung), the k’longput, and traditional drum (trong). He has been featured in live televised concerts and broadcast recordings. Most recently he recorded and released his own CD “Nguyet Cam” as “The Art of Moon-Shaped Lute.” As a well-known expert in traditional Vietnamese music, he teaches dan tranh and other Vietnamese instruments throughout Northern California. He enjoys the opportunity to collaborate with other artists, such as Nguyen Dance Company, focused on sharing Vietnamese heritage with the community.

Below are some of his published research works:

* Special Research on the Moon-Shaped Lute
* The Gong Ensembles of the Xtieng Ethnic Group
* The Scales and Modes Issues of Different Ethnic Groups in South Vietnam
* The Ceremony Music & “Amateur Music” of South Vietnam
* Document Film: The Precious Gem of the Jungle

Other musicians are mentioned here. Their bio will be found soon and will be surely put here.

Kim Uyen – Toronto, Canada
Hai Yen Nguyen – Houston, TX, USA
Vo Van Anh – San Francisco, USA

Viêt Hai , Seattle, USA

The listing must be longer . Anyone who knows other Vietnamese musicians or researchers can send me their websites, emails and bios. Thank you in advance

Tran Quang Hai

Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại


Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Nguyễn thụy Kha : Hãnh diện 100 năm âm nhạc Việt Nam

26/08/2017 07:17

Nhìn lại 100 năm âm nhạc Việt Nam, Báo Người Lao Động khởi đăng loạt bài của nhà báo – nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha về những nhạc sĩ tiêu biểu góp phần làm nên sự phát triển của nền âm nhạc Việt Nam, trên các số báo ra ngày thứ bảy hằng tuần

Bây giờ, khi ở thời điểm qua thế kỷ mới được 17 năm, nhìn lại 100 năm trước, cũng là thời điểm bước qua thế kỷ mới (thế kỷ XX) được 17 năm, thấy rõ một bước tiến xa của âm nhạc Việt Nam qua 100 năm.

Bảy đường xâm nhập của âm nhạc phương Tây

Ngày đó, vào năm 1917, tình hình âm nhạc của nước nhà ra sao? Khi ấy, người Pháp vào Việt Nam đã hơn nửa thế kỷ. Sự bành trướng mãnh liệt của âm nhạc phương Tây đi theo bước chân thực dân vào Việt Nam bằng 7 con đường khác nhau. Con đường đầu tiên là xâm nhập dưới hình thức tôn giáo. Trong các trường học của nhà thờ Thiên Chúa giáo (còn gọi là trường dòng) đều có ban hát lễ và học trò đều được học nhạc. Bởi thế, nhiều thầy dòng người Việt Nam đã đặt lời Việt cho các bản thánh ca nước ngoài, sáng tác những bài ca tôn giáo bằng tiếng Việt như thầy dòng Ta đê Đỗ Văn Liu, linh mục Đoàn. Giáo dân còn được học kèn để lập nên dàn kèn của giáo xứ.

Hãnh diện 100 năm âm nhạc Việt Nam - Ảnh 1.

Album “Dư âm” gồm những bản nhạc tiêu biểu của tân nhạc Việt Nam thời kỳ đầu

Con đường thứ hai là thông qua nhạc kèn nhà binh. Năm 1918, dàn kèn hơi Huế được thành lập do ông Bùi Thanh Vân tổ chức gồm 3 bộ (gõ, đồng, gỗ) dưới sự chỉ huy của nhạc sĩ Pháp Fraineau. Năm 1919, dàn kèn hơi Cung Đình (thời Khải Định) do ông Trần Văn Liên chỉ đạo. Năm 1924, dàn kèn hơi nhà binh ở Hà Nội được thành lập do Camille Parmentier chỉ huy, ông Đinh Ngọc Liên làm trợ lý chỉ huy.

Con đường thứ ba là dạy nhạc tại trường và tại các lớp ở tư gia. Khi ấy, tại các trường đều có dạy nhạc và những người Pháp mở lớp dạy nhạc tư gia. Đến năm 1927, ở Hà Nội đã mở trường Pháp Quốc Viễn Đông Âm Nhạc Viện (Concervatoire Francais d’Extrême Orient) do các ông Poineignor và Bilewsky làm giám đốc. Năm 1928, ở Sài Gòn thành lập một tổ chức là Ủy ban Nghệ thuật Sài Gòn (Comité artistique de Sai Gon) do Charles Maritn làm tổng thư ký, chuyên tổ chức các cuộc biểu diễn âm nhạc cho người Sài Gòn thưởng thức, sau có cả lớp dạy đàn piano.

Con đường thứ tư là thông qua các buổi hòa nhạc ở các TP Hà Nội, Sài Gòn, Hải Phòng khá phong phú về thể loại. Nhờ thế mà sau khi được xem những người nước ngoài biểu diễn, những nghệ sĩ Việt Nam cũng nhóm họp nhau lại để biểu diễn các tác phẩm nước ngoài, để đến một ngày sẽ biểu diễn các tác phẩm của chính mình.

Con đường thứ năm là thông qua phong trào hướng đạo sinh. Để sinh hoạt trong hướng đạo sinh, nhiều đội viên đã tham gia học nhạc, ca hát những ca khúc “điệu Tây, lời ta” để rồi đến một ngày sẽ hát những bài ca hướng đạo của chính mình.

Con đường thứ sáu là thông qua phim ảnh, đĩa hát, đài phát thanh. Nhờ phim ảnh, đĩa hát, đài phát thanh, người Việt Nam thời đó đã biết đến nhiều tác phẩm nước ngoài và các danh ca nước ngoài như Tino Rossi, Luciene Boyer…

Con đường thứ bảy là thông qua những nhóm hoạt động cách mạng ở nước ngoài mang những bài ca cách mạng từ nước ngoài trở về. Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc (Chủ tịch Hồ Chí Minh) đã phỏng dịch lời “Quốc tế ca” ra tiếng Việt bằng thơ lục bát để dễ truyền bá. Đến năm 1929, Trần Phú dựa vào bài thơ này làm lại thành ca từ cho sát với giai điệu nhạc để hát lên. Và sau đó là Lê Hồng Phong cùng Trần Bình Long sửa lại một lần nữa để thành ca từ phổ biến như ngày nay.

Sức mạnh tự cường của âm nhạc cổ truyền

Trong khi âm nhạc phương Tây xâm nhập Việt Nam theo 7 con đường nói trên thì âm nhạc cổ truyền Việt Nam lại khiến các nhạc sĩ phương Tây bàng hoàng khi Ban Cổ nhạc Việt Nam đi biểu diễn ở Pháp vào năm 1911. Nhạc sĩ Claude Debussy khi nghe nhạc tuồng Việt Nam đã từng nhận xét: “Người An Nam giới thiệu một mầm mống của thứ opera có cấu trúc theo công thức bộ bốn. Chỉ có điều ở đó nhiều thần thánh hơn, ít trang trí hơn. Một cây kèn (chắc là kèn bóp) nhỏ bé, cuồng nhiệt dẫn dắt cảm xúc. Một trống to tạo nên nỗi kinh hoàng… và chỉ có thế thôi. Không cần có nhà hát cầu kỳ, không có dàn nhạc giấu kín. Chỉ có nhu cầu bản năng nghệ thuật tự sáng tạo để tự thỏa mãn mình… Nó không gào lên những cảm xúc mà làm cho cảm xúc được che mờ đi. Nó không trưng ra thành giao hưởng nhưng vẫn là ẩn dụ. Nhưng sự che mờ và ẩn dụ ấy lại nằm trong một hình thực được chọn lựa cực kỳ cẩn thận và tóm lại, rất rõ ràng…”

Chính trong bối cảnh hai phía của thực trạng đó, âm nhạc Việt Nam lại nhấn thêm một nét tự cường nữa bằng bản lĩnh từ âm nhạc cổ truyền. Đó là việc nhạc sĩ Cao Văn Lầu lần đầu sáng tác bản “Dạ cổ hoài lang”. “Dạ cổ hoài lang” được Cao Văn Lầu viết trong một tâm trạng đặc biệt, khi ông lấy vợ mà không sinh con suốt 3 năm ròng. Luật lệ phong kiến đã gây nên bi kịch chia lìa vợ chồng ông do mẹ yêu cầu. Trong tâm trạng đó, Cao Văn Lầu đã viết “Dạ cổ hoài lang” để nói lên tình yêu của người vợ khi vợ chồng xa nhau. Sau khi “Dạ cổ hoài lang” ra đời thì ít lâu sau, vợ chồng ông sinh cậu quý tử đặt tên là Cao Văn Hùng. Ông Cao Văn Hùng khi đi làm cách mạng thì lấy tên là Cao Kiến Thiết, từng là đại sứ Việt Nam tại Mông Cổ. Bản “Dạ cổ hoài lang” là một sáng tác âm nhạc của Cao Văn Lầu, sau được nhân gian phát triển tiếp các nhịp để trở thành những bản vọng cổ lưu truyền trong nhân gian và phát triển thành cải lương.

Cuộc hôn phối mang dấu ấn thời đại

Trong thuở ban đầu thai nghén, nếu “Dạ cổ hoài lang” là một sáng tạo âm nhạc theo hướng bảo tồn âm nhạc cổ truyền thì những bài thánh ca của thầy dòng Ta đê Đỗ Văn Liu, linh mục Đoàn lại là những sáng tạo âm nhạc tiếp nhận tinh hoa âm nhạc phương Tây. Khi người Nam Bộ khoét lõm phím guitare và lên lại dây (chỉ có 5 dây) theo cao độ hò, xừ, xang, cống, líu thì nhiều người Việt Nam khác lại học chơi thành thạo các bản nhạc nước ngoài bằng guitare Espagnole (Tây Ban Nha) hay guitare Hawai’enne (Ha Viên hay Hạ Uy Di). Theo hai phía của ứng xử đó, âm nhạc Việt Nam bắt đầu làm mới mình trên sân khấu cải lương, sân khấu chèo, sân khấu tuồng, sân khấu bài chòi và cũng bắt đầu dần dà có những bài hát Việt Nam ký âm theo khuông nhạc và nốt nhạc thất cung của Tây phương bên cạnh việc hát những bài hát Tây mà lời Việt.

Sau cuộc khởi nghĩa Xô Viết Nghệ Tĩnh thất bại, nhiều chiến sĩ cách mạng của Đảng bị bắt vào tù. Những ngày ở trong ngục tù, bằng cách truyền miệng với các đồng chí xung quanh, nhạc sĩ cách mạng Đinh Nhu đã sáng tác hành khúc “Cùng nhau đi hùng binh” năm 1930. Nếu thời gian trước là thuở ban đầu hoài thai thì việc hành khúc “Cùng nhau đi hùng binh” của Đinh Nhu có thể coi như sự khai sinh của tân nhạc hay không? Cũng đã có rất nhiều bàn luận. Vì hành khúc chỉ được truyền miệng, sau này mới được nhạc sĩ Đỗ Nhuận ghi lại nên dù có thể đã khai sinh nhưng tờ khai sinh (bản nhạc) thì lại chưa có. Đến năm 1935, nhạc sĩ Trần Ngọc Quang đã viết bài hát “Nghề cinema” và ấn hành bản nhạc tại nhà in Đông Tây 193 Hàng Bông. Song xem vào văn bản đã in, thấy rằng bài hát đã không được ký âm chuẩn mực, chính xác. Bởi thế, cái mốc quan trọng này cũng chỉ được dùng để tham khảo. Chỉ đến khi các nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên, Nguyễn Xuân Khoát, Lê Thương… có những sáng tác của mình, được ký âm chuẩn mực và ấn hành trên tờ Ngày nay tháng 9-1938, thì lúc đó, tờ khai sinh Tân nhạc Việt Nam mới chính thức được công nhận.

Suốt 100 năm qua, tân nhạc Việt Nam đã được vun đắp, phát triển bởi các thế hệ nhạc sĩ của các thời kỳ: Tiền chiến (1938-1945), chống Pháp (1945-1954), chống Mỹ (1954-1975), hậu chiến (1975-1986), đổi mới (1986 – đến nay), trong đó có những nhạc sĩ tiêu biểu cho từng thời kỳ, ít nhất cũng đủ 100 người đáng để hãnh diện với 100 năm trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.

Kỳ tới: Nguyễn Xuân Khoát – Anh cả tân nhạc

Giao hoan hai chiều

Cuộc giao hoan với âm nhạc phương Tây đã cho Việt Nam đầu thế kỷ XX có những năm tháng hoài thai, sinh nở và có tờ khai sinh cho một nền âm nhạc mới mà ta thường gọi là “tân nhạc”, cũng giống như các nhạc sĩ Pháp khi giao hoan với âm nhạc phương Đông đã sinh ra trường phái âm nhạc ấn tượng và nhóm “Nước Pháp trẻ”.

Nguyễn thụy Kha

Nguyễn Thụy Kha : Hãnh diện 100 năm âm nhạc Việt nam: “Hòn vọng phu” Lê Thương

Hãnh diện 100 năm âm nhạc Việt nam: “Hòn vọng phu” Lê Thương

22/09/2017 21:53

Trong nhiều năm, nhạc sĩ góp phần khai sinh tân nhạc Việt Nam – Lê Thương đã dựng lên dọc lịch sử tân nhạc Việt Nam 3 “Hòn vọng phu” bằng âm thanh bất tử

Mùa xuân Mậu Dần 1938 cách đây 79 năm, tân nhạc Việt Nam đã chọn được năm khai sinh sau những năm tháng hoài thai, bắt đầu từ cuộc tri ngộ giữa 2 nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên từ Sài Gòn ra miền Bắc với nhạc sĩ Lê Thương ở Hải Phòng.

Người tri âm

Chuyến hành hương phương Bắc của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên ấy nhằm mục đích diễn thuyết về âm nhạc cải cách tại miền Bắc. Nhưng ở Hà Nội, ông Tuyên đã được đón tiếp không mặn mà lắm bởi giọng nói Nam Bộ lúc đó còn ít được người kinh thành nghe thấy, bởi tính “phớt ăng-lê” của người Thăng Long. Song ở Hải Phòng, nhờ có Lê Thương vốn bản tính sôi nổi nhiệt tình, mọi điều đã trở nên thú vị. Tại cuộc tri ngộ trên đất Cảng, ông Tuyên đã đề nghị ông Thương hát một bài hát mới của chính mình. Và Lê Thương đã hát bản đàn xuân rạo rực, trữ tình. Sau đó, cũng nhờ Lê Thương, Nguyễn Văn Tuyên đã được hát “Bông cúc vàng” tại rạp cinema Palace nhân kỳ hội của Trường Nữ họ Hoài Đức. Gặp Lê Thương, tuy tuổi đời thua ông Tuyên 5 tuổi, ông Tuyên vẫn coi như đã gặp được một tri âm, một bạn vong niên đồng hành trên con đường tân nhạc mới mẻ. Và chính họ là nhạc sĩ đầu tiên tạo nên tờ khai sinh cho tân nhạc Việt Nam mùa thu 1938 bằng việc ấn hành chính tác phẩm của mình trên báo “Ngày nay”.

Hãnh diện 100 năm âm nhạc Việt nam: Hòn vọng phu Lê Thương - Ảnh 1.

Nhạc sĩ Lê Thương Ảnh: TƯ LIỆU

Khi “Bản đàn xuân” rung lên

Sau mùa thu 1938, “Bản đàn xuân” của Lê Thương ấn hành trên báo “Ngày nay”, ít tháng sau nhóm Hoàng Quý đã tập tành công phu và lần đầu tiên trình diễn những tác phẩm của Lê Thương như “Tiếng đàn đêm khuya”, “Một ngày xanh”, “Thu trên đảo Kinh Châu”, “Trên sông Dương Tử”… tại Nhà hát Lớn Hải Phòng, trong không khí hoạt động của “Hội ánh sáng” mà nhà thơ Thế Lữ khuấy động lên trong mùa hè 1939. Từ đó, âm nhạc Lê Thương bắt đầu lan tỏa lên Hà Nội, Vĩnh Yên nhờ nhóm kịch Thế Lữ đi diễn vở “Ông ký Cóp” của Vi Huyền Đắc ở nhiều nơi.

Rất tiếc là tới năm 1941, khi nhóm Hoàng Quý khởi lên thành nhóm Đồng Vọng như một luồng gió thênh thang vô ngã, hừng hực thanh xuân thì do Nhật chiếm Hải Phòng, Lê Thương cùng gia đình vào phiêu lưu, mưu sinh trên đất Nam Bộ. Vậy là ông hành nghề ở phương Nam, ngược lại với người tri âm Nguyễn Văn Tuyên khi xưa. Ở Nam Bộ, Lê Thương đã thử một cuộc vận động cho tân nhạc nhờ sự giúp đỡ của văn thi sĩ Nguyễn Văn Cổn và nhạc sĩ Jean Tịnh – một cây vĩ cầm điêu luyện của ca nhạc cải lương. Cả hai ông đều làm việc tại Radio Sài Gòn. Hãng này xuất bản riêng một tờ tạp chí cùng tên. Và “Thu trên đảo Kinh Châu” của Lê Thương đã được ấn hành.

Từ “đồ đó chưa xài” làm nên “Hòn vọng phu”

Nhưng khi ấy, tân nhạc ở Nam Bộ vẫn chưa gây được ảnh hưởng trong quần chúng. Vì yêu nghề, Lê Thương đi gõ cửa các cửa hàng đĩa hát như Béka, Keller, hãng đĩa Asia phim ảnh và hãng Asia đĩa hát. Họ đều nghe và khen tác phẩm của Lê Thương hay nhưng đều trả lời là ở đây, “đồ đó chưa xài”. Chỉ khi đến hội Bắc kỳ ái hữu, Lê Thương mới được hội này tổ chức cho một cuộc diễn thuyết tân nhạc có sự góp mặt của ban nhạc Philippines do Julio phụ trách với 2 cây đàn guitar Hawai Scawell và Nguyễn Thông. Nhưng đó chỉ là một tiếng vang rất nhỏ.

Phải tới năm 1943, Quý Mùi, tân nhạc mới bắt đầu được chú ý ở Sài Gòn. Một loạt bài nhận định về “Phong trào nhạc mới” của Lê Thương đã được tuần báo “Thanh niên” đăng tải từ 25-3-1943 đến 26-8-1944. Ở Sài Gòn, Lê Thương vừa viết báo âm nhạc, vừa dạy học, vừa nung nấu những sáng tác có tầm cỡ hơn. Và trong nhiều năm, ông đã dựng lên dọc lịch sử tân nhạc Việt Nam 3 bài “Hòn vọng phu” bằng âm thanh bất tử.

Theo lời dẫn đầu bằng những câu lục bát nôm na “Đời xưa đời xửa vua gì – Có nàng đứng ngóng chồng về đầu non – Thế rồi mong mỏi mong mòn – Thế rồi hóa đá ôm con đứng chờ…”, Lê Thương đã tạc lên “Hòn vọng phu” thứ nhất bằng một hành khúc hào sảng mà khi nghe âm vang thấy phảng phất hơi thở của “Chinh phụ ngâm”: “Giã nhà đeo bức chiến bào – thét roi cầu vị ào ào gió thu…”

“Hòn vọng phu” thứ hai còn có tên là “Ai xuôi vạn lý” thực sự là một tự sự đầy chất thơ bi tráng. Hình tượng ngày chinh phu đi có đoàn cỏ cây dưới chân còn trẻ thơ, ấy vậy mà đến khi đoàn cỏ cây đã thành đoàn cổ thụ già, chinh phu vẫn chưa về. Quả là một phóng dụ đầy nước mắt.

Nhưng đến lời thứ hai thì quả là kiệt tác của ca từ. Đào Trọng Khánh – tác giả kịch bản và lời bình phim “Hà Nội trong mắt ai” nổi tiếng – đã nhận xét: “Bố Lê Thương giỏi quá. Không hiểu sao bố ấy lại nghĩ ra hình tượng núi non thương tình người vọng phu kéo nhau đi thăm nàng để rồi nằm thành Trường Sơn vạn lý xuyên nước Nam, rồi lại nhiều đồi rủ nhau kéo thành đảo ra xa tới khơi ngàn xem chàng về hay chưa? Tuyệt vô cùng!”. “Hòn vọng phu” thứ hai được Lê Thương viết năm 1946. Ông muốn gửi gắm chút tâm sự về cuộc kháng chiến lúc bấy giờ chăng?

Trong “Hòn vọng phu” thứ ba còn có tên “Người chinh phu về”, Lê Thương đã để người chinh phu bước dọc theo lịch sử Việt Nam qua những địa danh thành Cổ Loa, đền Vạn Kiếp, vượt Hoàng Sơn, vòng thành Huế, đất miền Đồng Nai… để rồi thấy “Núi đá thu rêu đã lấp mờ bao nghìn xưa…”. Như một chuyện kể bằng âm nhạc, 3 “Hòn vọng phu” của Lê Thương đã lan tỏa và đứng sừng sững trong lòng dân chúng từ Nam chí Bắc bao nhiêu năm qua. Và chắc còn mãi mãi.

Tôi được gặp bác Lê Thương lần đầu tiên vào mùa hè năm 1985 ở Sài Gòn. Hôm ấy, tôi cùng vợ chồng nhạc sĩ Văn Cao đến thăm bác tại tư gia 55 Bùi Viện. Bác quả là một người hóm hỉnh, vui tính. Nhất là hôm tất cả kéo sang nhậu ở nhà anh Lê Thắng, đường sông ở mạn cầu chữ Y, Lê Thương sương sương chút men hát rất hay: “Sớm bắt bướm hái hoa tung tăng nô đùa – Chiều lại ra vườn hoa dạo chơi – Tối quyến luyến má ba reo ca bên đèn – Bảy giờ đêm nằm mơ thấy tiên”. Đó là giai điệu bài hát thiếu nhi mang tên “Tuổi thơ” rất hay của Lê Thương mà tôi đã thuộc từ khi còn rất nhỏ.

Bác mong có ngày ra Hải Phòng thăm bố tôi và lại cùng ăn bít-tết bánh mì. Nhưng sức khỏe đã giữ chân bác. Bác mất ngày 18-9-1996. Năm ấy nghe tin bác Hộ qua đời, bố tôi cũng buồn mất một dạo. Chắc sau ngày bố tôi chuyển cõi, bác và bố tôi đã gặp nhau ở cõi xa xăm.

Tôi kính trọng Lê Thương ngoài những kỷ niệm tình cờ giữa bác với tôi, kỷ niệm thuở hàn vi giữa bác với bố tôi và còn vì bác là một nhạc sĩ tân nhạc mà nhạc Việt của cha ông đã ngấm sâu trong mạch máu. Đừng hoài công tìm ở những sáng tác của Lê Thương có chút gì “lai căng”. Bác đã sống, đã thở ra nhạc Việt cho ta tự hào.

Văn Cao luôn gọi là thầy

Lê Thương, tên khai sinh là Ngô Đình Hộ. Ông sinh năm 1913 tại Nam Định. Sau khi tốt nghiệp sư phạm Hà Nội , thầy giáo Hộ về dạy học tại Trường Trung học Lê Lợi, Hải Phòng. Ở đấy, ông trở thành đồng nghiệp với bố tôi – thầy giáo Chín. Bên cạnh cái thú sáng sáng cùng bố tôi đi điểm tâm bít-tết bánh mì, bác Hộ (bố tôi hay gọi nhạc sĩ Lê Thương như vậy) còn có cái thú chơi với nhóm thanh niên trẻ ưa ca hát của Hoàng Quý, Canh Thân, Phạm Ngữ, Hoàng Phú (nay là nhạc sĩ Tô Vũ), Văn Cao, nàng Cúc Phương (tức hoa khôi Nguyễn Thị Cúc Phương), nàng Thư Nhàn… Không biết vô tình hay cố ý, bác Hộ lấy cái tên làm âm nhạc của mình là Lê Thương lại nhằm vào một trong đội ngũ cung (Cung, Thương, Giốc, Thủy, Vũ). Sinh thời, Văn Cao luôn gọi Lê Thương là thầy dạy nhạc của mình.

Nguyễn Thụy Kha

Nguyễn Thụy Kha : Nhạc sĩ Thẩm Oánh – Người bán đường tơ

Hãnh diện 100 năm âm nhạc Việt Nam (*)

Nhạc sĩ Thẩm Oánh – Người bán đường tơ

03/11/2017 22:19

Cuộc đời Thẩm Oánh đã được chính ông viết ra trong ca khúc “Tôi bán đường tơ”: “Tôi bán đường tơ – Ca ca hát hát, điên điên rồ rồ – quên quên nhớ nhớ, mơ mơ hồ hồ – thương vay khóc mướn – khéo vui cợt đùa, khéo se tình hờ – rút tơ lòng ra, chiều nhân thế say ước mơ…”

Sau ngày 30-4-1975 một thời gian, học sinh một số trường trung học ở Sài Gòn được học ngoại ngữ của thầy giáo đã ở tuổi lục tuần tên là Thẩm Oánh. Nhiều học sinh, nhất là những học sinh từ miền Bắc vào, chỉ biết đó là thầy giáo Thẩm Oánh, ít ai biết rằng đó là một trong những cây đại thụ của nền tân nhạc Việt Nam từng lừng lẫy tiếng tăm.

Xuất thân danh gia vọng tộc

Nhạc sĩ Thẩm Oánh sinh ngày 14-8-1916 tại Hà Nội. Tên khai sinh của ông là Thẩm Ngọc Oánh, xuất thân từ một gia đình danh gia vọng tộc. Hiệu thuốc tây nhà họ Thẩm ở Cửa Nam đã tồn tại vững chãi từ lâu. Ngày toàn quốc kháng chiến, thuốc của cửa hiệu đã được các chiến sĩ bám trụ thủ đô sử dụng rất hữu hiệu. Trong căn nhà ấu thơ, Thẩm Oánh đã được học vỡ lòng từ một thầy đồ. Nhờ thầy mà ông biết chơi các loại đàn Đông phương, tạo nên ý niệm về thẩm mỹ âm nhạc. Sau khi học thầy đồ, Thẩm Oánh tiếp tục học âm nhạc qua một số sách tiếng Pháp, ở Viễn Đông Âm nhạc học và ở các trường trung học thời ấy. Năm 1938, Thẩm Oánh đã bắt đầu dạy nhạc và tham gia nhóm nhạc Myosotis cùng Dương Thiệu Tước, Vũ Khánh, Nguyễn Thiện Tơ…

Tuy cùng trong nhóm nhạc, nhưng Thẩm Oánh có chủ trương âm nhạc khác Dương Thiệu Tước mặc dù người yêu ông (sau là vợ ông), bà Trần Anh Đào cũng vốn là một nhạc sĩ và là em họ Dương Thiệu Tước. Ông có chủ trương theo đạo “Trung dung”. Theo ông, những sáng tác tân nhạc phải theo ý nhạc Việt Nam và phải có những cảm xúc thuần túy Á Đông. Ông đã viết ra hàng loạt các tác phẩm như “Hồ xưa”, “Xuân về”, “Tiếng khóc trong phòng the”, “Khúc yêu đương”, “Trên mây”…

Sự nghiệp sáng tác đồ sộ

Thẩm Oánh có một sự nghiệp sáng tác đồ sộ tới cỡ cả ngàn bài hát như “Vương tơ”, “Gió hoan ca”… và đặc biệt là “Vợ chồng Ngâu”, “Thiếu phụ Nam Xương” đầy âm hưởng ca trù, có khi nằm ở những rung động, có khi nằm ở những không gian khác biệt và có khi nằm ở những quan niệm thẩm mỹ. Ba nhạc kịch của ông là “Quán giang hồ”, “Bá Nha – Tử Kỳ”, “Đoàn kết là sức mạnh”. Ngay từ khi khai sinh tân nhạc, ngày 13-9-1938, bài hát “Khúc yêu đương” của ông đã được biểu diễn cùng bài hát của Dương Thiệu Tước tại rạp Olympia trước buổi chiếu phim do Hội Ánh sáng tổ chức. Một năm sau, ông có “Nhà Việt Nam”: “Nhà Việt Nam, Nam Bắc Trung sáng trưng Á Đông… Bốn ngàn năm văn hiến…” ai ai cũng biết.

Nhạc sĩ Thẩm Oánh - Người bán đường tơ - Ảnh 1.

Nhạc sĩ Thẩm Oánh. (Ảnh tư liệu)

Sau cuộc diễn thuyết về âm nhạc cải cách của Nguyễn Văn Tuyên tại Hội Trí Tri 1938, năm 1941, Thẩm Oánh cũng có cuộc diễn thuyết tại đây cùng đề tài này. Năm 1942, khi chùa Quán Sứ khánh thành, ông viết bài hát “A di đà phật”, sau đó, ông làm phó hội trưởng Hội Khuyến nhạc, chủ bút tờ bán nguyệt san “Khuyến nhạc”.

Tìm ra ca sĩ Thanh Hằng

Toàn quốc kháng chiến, Thẩm Oánh cùng Dương Thiệu Tước ở lại Hà Nội. Ông phụ trách văn nghệ Đài Pháp – Á và chủ bút bán nguyệt san “Việt Nhạc”, nhiều lần đăng đàn về tân nhạc Việt Nam tại các trường đại học và Nhà hát Lớn Hà Nội.

Mùa hè 1953, ông tổ chức cuộc thi hát cho thanh niên Hà Nội ở Đài Pháp – Á. Ban giám khảo toàn các nhạc sĩ tên tuổi như Dương Thiệu Tước, Hùng Lân, Vũ Văn Tuyên… Cuộc thi đã trao giải nhất cho nữ thí sinh Thanh Hằng, giải nhì cho nam thí sinh Trần Ngọc, giải ba cho nam thí sinh Trần Hiếu… Thanh Hằng ngay lập tức đã lọt mắt xanh của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn và trở thành “người tình áo xanh” hát nhạc Đoàn Chuẩn hay nhất thời kỳ ấy. Sau giải phóng thủ đô, Thanh Hằng trở thành ca sĩ Lê Hằng nổi tiếng với những ca khúc “Trước ngày hội bắn” (hát với Trịnh Quý – tác giả ca khúc), “Lời anh vọng mãi ngàn năm”…

Trần Ngọc cũng như Thẩm Oánh di cư vào Nam và trở thành nhạc sĩ Tuấn Khanh với ca khúc “Chiếc lá cuối cùng” nổi tiếng. Hai ca sĩ vẫn thân nhau cho đến sau này. Cuộc thi có câu chuyện vui sau sàn diễn Nhà hát Lớn là để bảo đảm cho người đẹp Thanh Hằng chắc chắn giải nhất, nhạc sĩ Tu My – tác giả “Tan tác” nổi tiếng đã chơi trò tinh nghịch làm lỏng chân cắm đèn điện tử của máy tăng âm khi Trần Ngọc hát, nên mặc dù hát rất tốt ở vòng ngoài, Trần Ngọc chỉ được giải nhì ở vòng trong do khi hát, micro bị rè. Khi gặp Trần Ngọc ở Đài Phát thanh Sài Gòn, Thẩm Oánh – lúc đó đã biết chuyện, rất đàng hoàng xin lỗi Trần Ngọc về quyết định ngày ấy. Cả thầy trò đều cười vì chuyện cũ đã qua rồi.

Rút tơ lòng ra chiều nhân thế

Ở Sài Gòn, Thẩm Oánh vừa làm hiệu trưởng Trường Âm nhạc – Kịch trường, vừa phụ trách văn nghệ Đài Phát thanh Sài Gòn. Trong Hội nghị Âm nhạc Đông Nam Á, ông là ủy viên thuyết trình tại Manila, Philippines. Nữ diễn viên kịch Thẩm Thúy Hằng vốn tên thật là Nguyễn Thị Minh Phụng vì kính trọng ông đã lấy họ Thẩm của ông để tạo thành nghệ danh Thẩm Thúy Hằng.

Có thể nhận ra những đề tài chính trong ngàn bài hát của Thẩm Oánh. Đó là nhạc hùng ca, nhạc Phật giáo, nhạc tuổi thơ, nhạc tình cảm. Bài “Việt Nam cùng tiến” đã từng được dùng làm nhạc hiệu cho đài Pháp – Á ở Hà Nội và Sài Gòn. Rồi “Nhà Việt Nam”, “Trưng nữ vương”, “Chu Văn An hành khúc”… Bài “Xuân về” dùng ngũ cung (nhưng ngũ cung Trung hoa có biến cung) rất đặc sắc:

“Xuân về rồi muôn đóa hoa đào tươi. Cười trong nắng sáng tươi. Buông mành xuống tơ liễu soi hồ gương…”

Có thể là họ Thẩm của ông có gốc gác Bách Việt ở phía Nam sông Dương Tử chăng? Nhưng với bài hát đầu tay “Khúc yêu đương” thì lại thuần khiết, tự nhiên ngũ cung Việt: đồ – rê – fa- sol – la tuy ở hóa biểu vẫn ghi nốt si giáng như viết theo điệu thức fa trưởng hoặc rê thứ của thất cung, nhưng trong giai điệu không hề xuất hiện một nốt si giáng nào:

“Ngọn trào gió cuốn mang đến nơi đâu. Chiếc thuyền tình xa chìm nổi. Thuyền ơi hãy ghé vào bờ. Để tôi đỡ phải mong chờ. Mượn lái thuyền mà đi kiếm người mơ…”.

Cuộc đời Thẩm Oánh đã được chính ông viết ra ở “Tôi bán đường tơ”: “Tôi bán đường tơ – Ca ca hát hát, điên điên rồ rồ – quên quên nhớ nhớ, mơ mơ hồ hồ – thương vay khóc mướn – khéo vui cợt đùa, khéo se tình hờ – rút tơ lòng ra, chiều nhân thế say ước mơ…”.

(*) Xem Báo Người Lao Động số thứ bảy từ ngày 26-8

Hưởng đủ “Phúc – lộc – thọ – khang – sinh”

Ở lại Sài Gòn tới năm 1991, Thẩm Oánh sang định cư ở Mỹ. Nhưng với cách suy tư của ông, hẳn ông không thể quen nơi đất lạ và lòng vẫn nhớ nhung, vương vấn quê hương. Bởi thế, năm 1993, tại thủ đô Washington D.C, các học sinh của ông đã tổ chức đêm nhạc nhân 60 năm làm nghề cho ông và xuất bản tuyển tập “Nhớ nhung” vinh danh ông. Thẩm Oánh từ trần năm 1996, thọ 80 tuổi, cùng hưởng đủ “Phúc – lộc – thọ – khang – sinh” như Dương Thiệu Tước. Nhưng mang tâm sự “Thân tàn đất lạ chơi vơi – Nhìn lên chỉ thấy bầu trời là quen”.

Nguyễn Thụy Kha


VN-VN : La langue vietnamienne

La langue est une composante majeure de notre héritage culturel. Partons à la rencontre de ce qu’est la langue parlée et écrite par le peuple vietnamien.

1. La langue parlée
Le vietnamien est une langue d’origine autochtone, issue d’une civilisation agraire, située au nord du bassin du fleuve Rouge et du fleuve Ma au Vietnam.
La langue fait partie de la branche Môn-Khmer des langues austro-asiatiques.
Quelque mille ans de domination chinoise sont à l’origine de l’adoption d’un grand nombre de mots transcrits du chinois même si ces mots sont prononcés “à la vietnamienne”, ce qui explique que les deux langues parlées n’ont pas grand chose en commun.

2. La langue écrite
Tout au long de son histoire, l’écriture vietnamienne est passée par quatre grandes étapes avant d’être officialisée comme langue nationale.
2.1 Le vietnamien ancien
Le Vietnam avait t-il sa propre écriture avant de tomber sous le joug chinois ? La question demeure aujourd’hui entière, faute de vestiges et de documents suffisamment convaincants (Dương Quảng Hàm).
Cependant, bon nombre de chercheurs vietnamiens et étrangers affirment que “oui”, il existait bel et bien une écriture vietnamienne avant l’arrivée des Chinois.

Le chercheur Đỗ Văn Xuyền a passé cinquante ans à rassembler et étudier chaque document et fragment de document pour déchiffrer un alphabet de 47 caractères qu’il affirme être le vietnamien ancien.
Cette thèse n’est pas encore reconnue scientifiquement mais elle n’est pas dénuée de tout fondement car comment un royaume tel que le Vietnam en ces temps là aurait pu fonctionner sans une langue écrite ? Une chose est sûre : les Chinois avaient fait le nécessaire pour détruire toute trace de notre civilisation antérieure dans le but de mieux nous assimiler, non ?

2.2 L’écriture chinoise
Sous l’occupation chinoise, les Vietnamiens ont continué de parler leur langue mais ont été forcés d’utiliser le chinois écrit jusqu’en 1919, dernière année des épreuves littéraires nationales à Huế.
L’écriture était chinoise mais lue avec une prononciation typiquement vietnamienne et progressivement, nos ancêtres ont transformé le chinois en une écriture vietnamisée (Nôm).

2.3 L’écriture Nôm
Dérivé de “Nam” (Sud), le Nôm utilise ou modifie des caractères chinois (sinogrammes) pour écrire le vietnamien.
Ses origines exactes sont encore floues mais remontent probablement au 10 ème siècle à la sortie de l’occupation chinoise après la victoire de Ngô Quyền en 938. En 1789, le roi Quang Trung, après avoir défait l’armée Thanh, décide de remplacer l’écriture chinoise par le Nôm.

2.4 Le vietnamien 
(ou Quốc-ngữ = écriture nationale)
Au début du 17 ème siècle, les missionnaires européens évangélisateurs arrivent au Vietnam. A cet effet, l’utilisation d’une langue écrite est primordiale pour comprendre la culture locale et développer les doctrines religieuses. Devant la complexité de l’écriture chinoise et du Nôm pour l’ensemble de la population, un groupe de Jésuites, aidés par des missionnaires du pays se sont consacrés à étudier le vietnamien parlé pour, à partir de l’alphabet latin, transcrire la prononciation des mots en une écriture plus aisée à lire et à écrire dans la vie de tous les jours.

Le missionnaire jésuite français Alexandre de Rhodes est considéré comme le fondateur de l’écriture vietnamienne et son dictionnaire Annamite-portugais-latin (Dictionarium Annamiticum, Lusitanum et Latinum) imprimé à Rome en 1651 est le fondement de notre écriture.

3. Caractéristiques de la langue vietnamienne
3.1 Alphabet latin
Contrairement à tous les autres pays d’Asie, notre langue utilise l’alphabet latin, si simple à écrire et à lire en comparaison avec les sinogrammes. De ce point de vue, nous devons une fière chandelle aux missionnaires européens et locaux qui ont contribué à ce projet.

3.2 Langue monosyllabique
A l’inverse, le vietnamien est monosyllabique comme beaucoup de langues du Sud-Est Asiatique. Cette caractéristiques s’illustre dans tous les aspects de la phonétique, du vocabulaire, de la grammaire…
A côté des mots simples, il existe des mots composés, groupements de deux mots (ou plus) pour ajouter une précision, une nuance ou pour créer un nouveau mot.
– “Yêu” = aimer; “yêu mến” ajoute la notion de sympathy; “yêu thương” celle de compassion;“yêu quí” celle d’estime, …
– “Nhân-quyền” vient de “quyền” = droits et “nhân” = humain. Donc, “Nhân-quyền” = droits de l’Homme.

Les Vietnamiens sont également friands de mots “doublés” faits d’un mot principal et d’un mot phonétiquement proche ou identique pour ajouter une nuance, le rendre plus poétique ou atténuer la “rugosité” phonétique du mot (les monosyllabes pouvant être en général secs et cassants).
Exemples : lành lạnh (= plutôt froid; lạnh = froid), đậm đà (= très chaleureux; đậm = chaleureux, prononcé); xinh xinh (plutôt joli, bien joli); …

3.3 Langue polytonale
Une langue à tons, ou langue tonale, est une langue dans laquelle la prononciation des syllabes d’un mot est soumise à un ton précis, c’est-à-dire à une hauteur relative déterminée ou une mélodie caractéristique. Une modification de ce ton amène alors à prononcer un autre mot et indiquer un autre sens.
Un bon nombre de langues sont polytonales en Afrique, en Amérique, en Europe ou en Asie orientale mais le système est des plus élaborés en Chine, au Vietnam, en Thailande, au Laos et le Vietnam a peut-être la langue qui comporte le plus de tons, six au total :
– plat / ngang : médian (sans accent : ma)
– pointu / sắc : montant (accent aigu : )
– suspendu / huyền : descendant (accent grave : )
– question / hỏi : descendant montant (accent crochet : mả)
– tombant / ngã : laryngal montant (accent tilde : )
– lourd / nặng : descendant bas bref (point souscrit : mạ)
Avec un son “ma“, nous obtenons 6 mots différents, dans l’ordre : fantôme, maman, mais, sépulture, allure, semis.

De ce fait, les six tons, tout comme les 7 notes de musique, font de chaque phrase une véritable mélodie. Cette polytonalité a par contre ses revers : engendrer des fautes d’orthographe, rendre la frappe difficile sur un clavier d’ordinateur ou un smartphone, et aussi constituer une difficulté majeure pour un étranger souhaitant parler le vietnamien.

3.4 Vocabulaire
Il est essentiellement composé de 3 origines :
– chinoise en majorité (1000 ans d’influence y sont pour quelque chose)
– purement vietnamienne
– française (“seulement” 100 ans d’influence) ; par exemple : ô-tô (automobile), bơ (beurre), cặp-táp (cartable), …

3.5 Grammaire
Le vietnamien est une langue isolante, c’est-à-dire que tous les mots (noms, adjectifs, verbes,…) sont invariables quelle que soit leur fonction syntaxique. La grammaire est donc toute simple et il n’y a pas de conjugaison ni de déclinaison des mots, pas de pluriels irréguliers, etc.
La prononciation obéit à des lois unifiées et la langue est donc facile à lire.

Une difficulté réside dans l’utilisation des pronoms personnels.
Lorsque l’on s’adresse à quelqu’un, on utilise un mot reflétant les relations avec cette personne : familiarité, respect, préséance de l’âge, lien de parenté…
La distinction entre tutoiement et vouvoiement ne fonctionne donc pas comme en français.

Prenons un dialogue entre un grand-père et son petit-fils :
petit-fils : tu vas bien ?
grand-père : oui, merci, je vais bien. Et toi ?
Une traduction littérale du vietnamien donnerait :
petit-fils : grand-père va bien ?
grand-père : oui, merci, grand-père va bien. Et petit-fils ?
3.6 Régionalité
Il y a plusieurs accents régionaux distincts, sans que l’on puisse parler de dialectes (seule la prononciation change, le vocabulaire peut être parfois différent mais la grammaire est rigoureusement identique).
Les trois familles principales sont : l’accent du Nord (considéré comme la norme officielle), celui du centre et celui du Sud.
4 Conclusion
Chaque langue est unique mais la nôtre est… la plus unique.
Un peu plus objectivement, le vietnamien est agréable à l’oreille et relativement facile à apprendre, son vocabulaire est riche et nuancé, surtout dans les sphères morale et sentimentale. Ses caractéristiques créent toutes les conditions pour jouer avec les mots et la contrepèterie règne en maître.
Ah, la langue de mon pays!

Yên Hà, novembre 2017