Voix ornées, voix travesties : film présenté dans l’expo LA VOIX, Cité des Sciences, Paris


10 janvier 2014
L’ethnomusicologue Trân Quang Hai nous fait la démonstration des possibles ornementations de la voix aux 4 coins du globe. Une épisode de la série VOIX du Monde.
Film présenté dans l’exposition LA VOIX , l’expo qui vous parle à la Cité des Sciences jusqu’au 28 septembre 2014

LE GUIDE CULTUREL : MISS TÂM ET “SECRETS” DE LA CUISINE VIETNAMIENNE


MISS TÂM ET “SECRETS” DE LA CUISINE VIETNAMIENNE

Minh-Tâm Tran (Copyright : La Kitchenette de Miss Tâm)

 

D’origine vietnamienne et vivant à Paris, Trân Thi Minh Tâm (connue en tant que Miss Tâm) transmet le goût du Vietnam à travers ses recettes traditionnelles vietnamiennes sur son blog La Kitchenette de Miss Tâm 

Après une carrière dans la production musicale, elle a décidé d’aller vers sa passion : la cuisine vietnamienne et bien sûr la transmission de la culture vietnamienne. «Aussi loin que remontent mes premiers souvenirs, j’ai toujours eu les papilles en éveil. La cuisine de mon enfance fut un merveilleux lieu de découverte culinaire, ouverte sur le monde, véritable laboratoire de parfums et de saveurs, et un espace de vie sensorielle puissante ! Ma première école… Mes premières amours gustatives… Le goût du Vietnam » partage-t-elle sur son blog culinaire. 

Pour elle, c’est bien de cuisiner, mais surtout ce qui est intéressant au-delà de la cuisine, ce sont les origines, les traditions et même concernant la cuisine directement, elle aime toujours savoir comment on fait une recette, pourquoi on utilise tel ou tel ingrédient etc…

Pour partager et transmettre les subtils saveurs et parfums de la merveilleuse cuisine vietnamienne à travers les recettes traditionnelles, elle a déjà créé le blog « La Kitchenette de Miss Tâm ». Cela nous donne certainement envie de découvrir la cuisine du Vietnam, de tester quelques recettes et d’en apprécier leurs saveurs et parfums. 

Vu que la cuisine vietnamienne n’a pas de secret pour elle, nous l’invitons à partager quelques caractéristiques de la cuisine et du goût vietnamien. Bonne découverte !

Mon impression générale sur la cuisine vietnamienne…

Cette question mériterait qu’on y consacre un livre entier. Je constate que la cuisine pour les Vietnamiens, que cela soit dans le pays ou à l’étranger, a une place fondamentale dans leur vie. Il ne s’agit pas simplement de se nourrir et d’éprouver du plaisir gustatif, il s’agit aussi de lien social, familial et affectif. Et pour les Vietnamiens résidant à l’étranger, c’est un repère identitaire et culturel particulièrement fort. La génération suivante d’origine vietnamienne née à l’étranger connaît le Vietnam d’abord à travers sa cuisine, souvent celle perpétuée par la famille exilée. Pour moi, la cuisine vietnamienne est le dénominateur commun de tous les Vietnamiens du monde, c’est l’âme du Vietnam. 

Quelques caractéristiques de la cuisine vietnamienne et de ses goûts spécifiques…

La Kitchenette de Miss Tam

Je suis loin d’avoir percé le secret de la cuisine vietnamienne ! Régie par le principe des cinq éléments et de la philosophie du Yin et du Yang issu du taoïsme chinois, la cuisine vietnamienne trouve un équilibre et une harmonie dans l’opposition et la complémentarité du Yin (âm) et du Yang (dương) qui désignent la nature de chaque aliment, permettent de maintenir une bonne santé et de se soigner (par un aliment Yin ou Yang) selon la nature manquante ou déséquilibrée dans le corps. Le principe des cinq éléments dans la gastronomie renvoie aux cinq éléments de la nature (ngũ hành : eau, feu, bois, métal, terre),  aux cinq organes vitaux (ngũ tạng : reins, cœur, foie, poumon, rate), aux cinq saveurs (ngũ vị : salé, amer, acide, piquant, sucré). On pourrait rajouter encore la notion des cinq sens (cinq couleurs, cinq textures) et la bienséance d’offrir au minimum cinq plats à ses hôtes. C’est un vaste sujet que je n’ai pas le temps de développer ici. 

La cuisine vietnamienne a sa propre identité mais tire aussi profit des influences étrangères (chinoise, française, indienne et cham) pour les réadapter à son propre goût.  L’aliment de base est le riz blanc nature et sous toutes ses formes (farine, galette, vermicelles, pâtes, gâteau, alcool). Le condiment principal typique du pays est la saumure de poisson, le nước mắm. Les légumes (feuilles, tiges, racines, fruits, fleurs) sont cuits très rapidement pour préserver leurs propriétés nutritives et la consommation des herbes aromatiques fraîches associées aux mets est très caractéristique de la cuisine vietnamienne. Les poissons ou les crustacés (crevettes, crabes, calamars…) de la mer et des rivières sont présents à tous les repas, ne serait-ce avec le nước mắm ou le mắm. Les volailles comme le poulet ou la caille, ou les mollusques sont très appréciés. Le boeuf est moins consommé sauf pour les grandes occasions, contrairement à la viande de porc dont sont friands les Vietnamiens.

Rouleaux de printemps - La Kitchenette de Miss Tâm

Du nord au sud du Vietnam, une distance de 1.700 kilomètres séparent les extrémités. Comme partout ailleurs, la cuisine de chaque région a ses propres caractéristiques, liés ici aux influences culinaires, au climat et aux produits régionaux.  Dans le nord du Vietnam, sans compter les cuisines des minorités ethniques, la cuisine est très raffinée, moins sucrée que dans les autres régions, avec des grillades, des pâtés ou hachis de viande ou de poisson (chả et giò) des plats mijotés (kho), des légumes et volailles bouillis (luộc), des vermicelles transparentes (à la fécule de haricot mungo – miến). Dans le centre où la terre est moins fertile mais où les produits de la mer sont abondants, c’est une cuisine de pêche très relevée et pimentée, alliée au raffinement des mets issus de la cuisine impériale de Huê. Le mắm ruốc (petites crevettes fermentées en saumure), une spécialité de Huê, est quasiment le condiment principal. Dans le sud et l’influence de la cuisine sud-est asiatique, la cuisine est plus sucrée, avec un goût prononcé pour le sucré-salé et l’aigre-doux, l’usage du jus ou du lait de coco dans les plats et desserts (chè), des crudités marinées et une profusion d’herbes aromatiques (rau thơm) pour accompagner toutes sortes de grillades. 

Globalement, la cuisine du Vietnam, quel que soit la région, est particulièrement parfumée, tend vers le goût sucré (Yang)-salé (Yin), et n’est pas très relevée (sauf dans le centre bien que cela soit moins piquante que la cuisine thaïlandaise). Elle est très variée, légère, diététique, digeste et bien sûr… exquise !

Bananes au lait de coco (Copyright : La Kitchenette de Miss Tâm)

Selon moi, les erreurs ou bien les confusions que les Français font souvent dans la cuisine vietnamienne sont…

Les Français font souvent la confusion avec les cuisines d’Asie en général, en particulier entre la cuisine chinoise et la cuisine vietnamienne, des cuisines fondamentalement différentes. Pour « faire » cuisine vietnamienne, les Français rajoutent souvent de la sauce de soja, de la sauce d’huître et de la coriandre partout (goût plutôt chinois), ou parfois c’est le trio gingembre, citronnelle, lait de coco mais là, on s’égare du côté de la Thaïlande… Menthe et coriandre, voilà la triste combinaison des herbes aromatiques réduites hélas à ça, pour accompagner certains plats où normalement il faudrait une variété d’herbes, pourtant véritable identité culinaire du Vietnam.  Hélas, c’est difficile de trouver ce qu’il faut quand on n’habite pas à Paris (je parle seulement pour la France, car je ne sais pas ce qu’il en est dans les autres pays). Voilà une des difficultés pour faire de la cuisine vietnamienne traditionnelle hors du pays. 

Miss Tâm et la cuisine vietnamienne

Pour manger une bonne cuisine vietnamienne à Paris…

Comme je cuisine vietnamien à la maison et pour mon activité, quand je sors, je préfère explorer d’autres goûts par gourmandise et pour ma curiosité personnelle. Mais voici quelques lieux vietnamiens à Paris que je pourrais recommander sans que cela soit une liste exhaustive. Il y a le Saigon Moi (Sài Gòn mới) au 82 rue de Baudricourt 75013 Paris,Le Bambou au 70 rue de Baudricourt 75013 Paris, Le Pho Bi Da au 36 rue Nationale 75013 Paris, Pho 99 au 119 avenue de Choisy 75013 Paris et le Dông Huong au 14 rue Louis Bonnet 75011 Paris. Bien entendu, il existe d’autres très bons restaurants, mais je ne les connais pas tous. Il en existe aussi d’excellents dans les autres villes de France avec une communauté vietnamienne concentrée à Strasbourg, Lyon, Bordeaux, Toulouse, Marseille pour ne citer que les villes de grande agglomération. 

Merci Miss Tâm pour ce moment sympathique et d’avoir accepté de partager avec nous un peu de tes connaissances sur la cuisine vietnamienne. Nous te souhaitons plein de succès dans tes projets et du bonheur dans ta vie. Nous espérons un jour te voir au Vietnam. À très bientôt ! 

 

Sommaire Le guide culturel »

http://www.amica-travel.com/vietnam-le-guide-culturel/la-cuisine-vietnamienne/miss-tam-et-la-cuisine-vietnamienne

NAM ĐẢO : Ðôi uyên ương đẹp của làng âm nhạc truyền thống : Trần Quang Hải / Bạch Yến


nd-cuoituan

Chân dung nghệ sĩ
Ðôi uyên ương đẹp của làng âm nhạc truyền thống
Trong giới mộ điệu âm nhạc dân gian trong nước và nước ngoài, mấy ai không biết đến đôi vợ chồng rất sáng tạo trong công việc mà lại chỉn chu trong đời sống gia đình, đó là Giáo sư, nhạc sĩ Trần Quang Hải và nữ ca sĩ nổi tiếng Bạch Yến. Họ là hình ảnh đẹp về dòng nhạc truyền thống của Việt Nam trong thời toàn cầu hóa.
Trần Quang Hải: Không dựa bóng cha

Giáo sư nhạc sĩ Trần Quang Hải là một trong hai người con trai của Giáo sư, Tiến sĩ âm nhạc Trần Văn Khê. Anh là người con trai duy nhất nối nghiệp cha đi theo con đường âm nhạc, nỗ lực bảo vệ, phát huy âm nhạc truyền thống.

Gia đình anh nhiều đời làm nghệ thuật cổ truyền. Cụ cố Trần Quang Thọ là nhạc công trong cung đình Huế. Bên ngoại là dòng dõi của Nguyễn Tri Phương, vị quan yêu nước đã tử tiết khi Pháp chiếm thành Hà Nội. Trong gia đình của cụ Nguyễn Tri Phương từng nuôi nhiều nhạc sư nổi tiếng.

Bố anh, Giáo sư Trần Văn Khê là người say mê âm nhạc, rất nhiều cao vọng trong sự nghiệp, lại tham gia phong trào văn nghệ sĩ chống Pháp cùng Lưu Hữu Phước, Mai Văn Bộ, Huỳnh Văn Tiểng… Thấy thế, gia đình vội lo chuyện gia đình, để có người nối dõi sự nghiệp sau này. Trần Quang Hải cho biết:  Lúc đó còn đang học trường thuốc, Trần Văn Khê nghe lời người cô Trần Ngọc Viện, người đã lo cho ăn học từ nhỏ tới lớn, để lập gia đình, với hy vọng có con trai nối dòng họ Trần. Trong gia đình họ Trần, thân phụ Trần Văn Khê đã qua đời sớm , để lại hai trai là Trần Văn Khê và Trần Văn Trạch (từ trần năm 1994 tại Paris, Pháp). Nếu không may hai cậu trai ấy qua đời mà chưa có con trai nối dòng thì dòng họ Trần sẽ tuyệt. Nghe theo lời của cô, Trần Văn Khê chịu lập gia đình.

Trần Quang Hải ra đời ngày 13-5-1944, tại Linh Ðông, Thủ Ðức, Sài Gòn. Không chỉ dòng tộc vui mừng mà bạn bè của Trần Văn Khê cũng vô cùng háo hức. Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước đã viết ca khúc “Trần Quang Hải bao nỗi mừng” để chia vui với người bạn chí thân!

Tiếng là con nhạc sĩ nổi tiếng, nhưng Trần Quang Hải phải sống cuộc đời tự lập từ bé. Gia đình anh tản cư về đồng bằng. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông Huỳnh Văn Tiểng (Phó Chủ tịch Ủy ban kháng chiến Nam Bộ) bổ nhiệm bố anh làm “Nhạc trưởng quân đội Nam Bộ” với cấp đại đội trưởng trong chiến khu, nên bố con không mấy khi gặp nhau. Sau đó bố anh về thành, hoạt động cùng với anh em văn nghệ sĩ, bị lộ, năm 1948 Trần Văn Khê bị bắt.  Năm 1949, Trần Văn Khê sang Pháp, vừa “lánh nạn”, vừa du học với hai bàn tay trắng, để lại gia đình sau lưng. Sự nghiệp âm nhạc của Trần Văn Khê thành công rực rỡ, uy tín khắp toàn thế giới. Ở quê nhà, Trần Quang Hải phải tự lập để học tập và phấn đấu vươn lên, khi người cha không còn ở Việt Nam nữa. Anh học ở Trường trung học Petrus Ký, Sài Gòn, theo đuổi sự nghiệp âm nhạc, tốt nghiệp Trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn năm 1961.

Sang Pháp năm 1961, Trần Quang Hải miệt mài học tập. Ban đầu, anh mơ ước trở thành một nghệ sĩ violon. Nhưng nhờ sự góp ý khéo léo của cha mình, anh hiểu rằng, cái đang cần và anh có thể thành công chính là trở thành một chuyên gia về âm nhạc Việt Nam, âm nhạc châu Á. 

Trần Quang Hải học khá nhiều ngành về nghệ thuật, để bổ trợ lẫn nhau. Anh lấy chứng chỉ văn chương Pháp, Ðại học Xoóc-bon, Pa-ri, 1963, chứng chỉ dân tộc nhạc học, Viện Dân tộc học Pa-ri, 1964, chứng chỉ Anh văn  Cambridge năm 1964. Sau đó anh tốt nghiệp cao học dân tộc nhạc học, Trường Cao đẳng Khoa học Nhân văn, Pa-ri, rồi tốt nghiệp Trung tâm Nghiên cứu nhạc Ðông Phương về lịch sử năm 1969, lấy chứng chỉ Âm thanh học, Ðại học Khoa học, Pa-ri.

Trần Quang Hải là tiến sĩ Dân tộc nhạc học  năm 1973. Năm 1989, anh tốt nghiệp giáo sư nhạc cổ truyền trong kỳ thi do Bộ Văn hóa Pháp tổ chức. Trần Quang Hải chính thức trở thành một chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu âm nhạc truyền thống châu Á.

Bạch Yến – Diễn mô-tô bay và hát nhạc ngoại

Ca sĩ Bạch Yến có giọng hát rất đặc biệt. Chị nổi tiếng ở nước ngoài hơn là trong nước.

Lúc còn nhỏ Bạch Yến đã đoạt huy chương vàng ca nhạc thiếu nhi của Ðài phát thanh Pháp Á năm 1953. Tuy nhiên do kinh tế sa sút, bố mẹ chia tay, cuộc sống của chị rất khó khăn. Chị đi diễn xiếc mô-tô bay khi còn rất nhỏ, và có lần bị xe đè lên người gây chấn thương.

Bạch Yến bước vào sự nghiệp ca hát ở Việt Nam từ năm 1956, vất vả lặn lội trong các phòng trà, vũ trường. Năm 1961 chị sang Pháp học thanh nhạc và thật may mắn, với tài năng của mình, trong hai năm chị đã được mời thu 3 đĩa hát tại Pháp!

 Khi chị về nước, với tiếng tăm của mình, chị đã được mời tham gia vào chương trình Ed. Sullivan show đang rất nổi ở Mỹ. 

Bạch Yến không ngờ, với hợp đồng ban đầu tại Mỹ hai tuần, chị đã ở Mỹ biểu diễn 12 năm ròng, từ năm 1965 đến năm 1977. Chị là ca sĩ Việt Nam duy nhất từng trình diễn chung với những tên tuổi nổi tiếng của Mỹ như Bob Hope, Bing Crosby, Pat Boone, Mike Douglas… ngay tại Mỹ. 

Ðến khi gặp Trần Quang Hải, chị quyết định rời Mỹ sang định cư ở Pháp, đó là năm 1978.

Hai người vốn biết nhau từ năm 1963 ở Pháp. Bẵng một thời gian dài, năm 1978, chị tình cờ gặp lại anh trong một đại nhạc hội ở Paris. Chị từng bộc bạch: “Anh Trần Quang Hải mời tôi đi ăn cơm. Sau bữa cơm, anh nói “mình cưới nhau đi”, tôi tưởng anh đùa nên cũng đùa “ừ, cưới thì cưới”, chẳng dè anh ấy làm thật, hai tuần sau cưới liền“.

Chị cũng cho biết, hồi nhỏ như bao người khác, mong có tấm chồng để nhờ. Khi thành đạt rồi, chị thấy có thể sống một mình, tự do thoải mái. “Vậy mà không hiểu sao khi anh Hải nói mình cưới nhau đi, tôi lại gật đầu liền”.  Họ thực là một sự kết hợp thú vị. Như đôi uyên ương, thời gian tưởng chia cắt họ, nhưng rồi họ vẫn tự nhiên mà đến với nhau. Như một định mệnh!

Cùng bước đi trên con đường âm nhạc dân tộc

Theo truyền thống Việt Nam, “lấy chồng thì phải theo chồng”, Bạch Yến đã từ bỏ sự nghiệp hát nhạc quốc tế để hát nhạc truyền thống của Việt Nam. 15 năm trời chị chuyên tâm học hát nhạc cổ truyền của dân tộc.

Họ đi hát với nhau, chồng áo dài khăn đóng, vợ áo nâu sòng, áo tứ thân, năm tà, đi guốc mộc, hài đen, vấn khăn đen… Chị rất nỗ lực, bởi như có lần chị tâm sự: “Ði biểu diễn là đi làm văn hóa, đi truyền bá văn hóa dân tộc chứ không chỉ là làm văn nghệ”. Hai vợ chồng chị đến hơn 70 quốc gia đã biểu diễn nhạc truyền thống Việt Nam.

Nhạc sĩ Trần Quang Hải có người nâng khăn sửa túi, càng thêm hăng hái làm việc. Anh là Hội viên của 20 hội nghiên cứu âm nhạc quốc tế; giảng dạy âm nhạc tại hơn 100 trường đại học của 50 quốc gia trên thế giới. 

Trần Quang Hải và Bạch Yến đã diễn khoảng 3.000 buổi biểu diễn nghệ thuật truyền thống Việt Nam tại hơn 100 đại hội liên hoan nhạc cổ truyền quốc tế. Họ đã phát hành 15 đĩa nhựa, tám CD, bốn phim vi-đê-ô, và tham gia vào 10 CD của những cơ quan nghiên cứu quốc tế… Ðặc biệt, hai vợ chồng có 8.000 học trò tại 70 quốc gia trên thế giới.

Một kỷ niệm chung đáng nhớ đánh dấu sự ăn ý của cặp uyên ương này, trong lĩnh vực âm nhạc dân gian,  đó là vào năm 1983, Bạch Yến cùng Trần Quang Hải đoạt giải thưởng lớn nhất dành cho một đĩa nhạc dân ca cổ (Grand Prix Du Disque de l’Académie Charles Cros).

Nhưng có lẽ niềm vui lớn nhất của Trần Quang Hải và Bạch Yến là trong thời mở cửa giao lưu, phát triển thông tin in-tơ-nét, họ có điều kiện về nước làm việc và biểu diễn nhiều hơn. Sau 50 năm ca hát, nổi tiếng khắp nơi, Bạch Yến có dịp gần gũi hơn với người xem trong nước. Giáo sư, nhạc sĩ Trần Quang Hải cũng có tham gia nhiều hơn vào công tác bảo tồn phát huy âm nhạc truyền thống tại Việt Nam. Con gái của anh chị cũng có điều kiện để gắn bó với đất nước Việt Nam của mình.

http://www.nhandan.com.vn/mobile/_mobile_ndct/_mobile_vanhoa_ndct/_mobile_chandungnghesi/item/17977002.html

VIỆT HẢI : ĐÊM THƠ NHẠC CUNG TRẦM TƯỞNG


Kính gửi Ông/Bà ______________________
 
CLB Tình Nghệ Sĩ sẽ tổ chức “Đêm Thơ Nhạc Cung Trầm Tưởng” vào ngày 29 tháng 6 sắp tới.  Thay mặt CLB TNS, xin kính mời Ông/Bà đến tham dự chương trình này. Để tiện việc sắp xếp, xin Ông/Bà cho BTC biết số người tham dự trước ngày Thứ Tư, 25 tháng Sáu.   
 
Rất mong có sự hiện diện của Ông/Bà trong chương trình rất có ý nghĩa này.  Xin chân thành cảm tạ.
 
Kính,
 
Ban Tổ Chức

đêm thơ nhạc cung trầm tưởng

 

Đêm Thơ Nhạc Cung Trầm Tưởng

 

cung trầm tưởng

 

Bơi trong cõi văn chương Cung Trầm Tưởng

 

Trong một bài viết bàn bạc về ngôn ngữ, chữ nghĩa, nhà thơ Cung Trầm Tưởng dùng câu nói của nhà phê bình văn học Pháp Roland Bartheskhi đề cập: “C’est le frisson du sens que j’interroge en écoutant le bruissement du langage”. Phải chăng khi ta nghe tiếng xào xạc của chữ nghĩa, ta tự hỏi lòng nỗi cảm giác rung cảm ấy? Đối với nhà văn, nhà thơ, hình như mỗi người có những kiểu nói, những chữ viết riêng, có thể là đặc thù, dù duyên dáng hay ngộ nghĩnh, đó là biểu tượng của họ và từ họ mà ra.

Hôm nọ nhạc sĩ Trường Sa bên Canada email đến chúng tôi bài nhạc Kiếp Sau, phổ từ thơ Cung Trầm Tưởng cùng tựa, do ca sĩ Minh Châu (Los Angeles), tâm tư tôi dâng lên những thích thú, thơ nhạc hay hay như sự đột phá, lạ lẫm. Thơ Kiếp Sau có những câu như:

 

“Bù em một tháng trời gần

Đơm hoa kết mộng cũng ngần ấy thôi

Bù em góp núi chung đồi

Thiêu nương đốt lá cũng rồi hoang sơ.

Bù em xuôi có ngàn thơ

Vẫn nghe trắc trở bên bờ sông thương…”

 

Tôi nói với hai vị thi sĩ và nhạc sĩ là tôi thích 2 chữ “bù em”. Phải chăng thơ là thể văn rút ngắn, thay vì nói dài cho rõ hơn trong văn xuôi là “anh đền cho em…”, nhà thơ dùng kéo tỉa gọn ra thơ. Trong thi ca, sự lạ lẫm về chữ nghĩa lao xao, xào xạc (rustling, bruissement) như thật có đấy, nhiều lắm. Ví dụ nhé, trong bài thơ Ngậm Ngùi của thi sĩ Huy Cận:

 

“Cây dài bóng xế ngẩn ngơ…

– Hồn em đã chín mấy mùa thương đau ?

Tay anh em hãy tựa đầu,

Cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi…”

Chữ nghĩa lao xao ở các chữ “Hồn em đã chín mấy mùa” hay “trái sầu” trong thơ, nếu diễn dịch rõ nghĩa trong văn xuôi văn chương bút tạp ghi bình phẩm sẽ dài. Trong thơ 

Nguyên Sa, bài Tuổi 13 tôi thích thú khi chữ nghĩa lao xao:

“Trời hôm nay mưa nhiều hay rất nắng

Mưa tôi chả về bong bóng vỡ đầy tay

Trời nắng ngạt ngào tôi ở lại đây

Như một buổi hiên nhà nàng dịu sáng”

Ậy, lại chữ nghĩa lao xao ở chỗ “mưa… bong bóng vỡ đầy tay”, rồi “Trời nắng ngạt ngào”, những chữ nghĩa của người thơ là thế, nắng sao lại ngạt ngào ? Tĩnh từ ngạt ngào hay ngào ngạt ám chỉ có mùi thơm lan toả rộng và kích thích mạnh vào khứu giác như khi ta nói hương thơm ngào ngạt, mùi hoa ngào ngạt, hoặc giả mùi phở, mùi trầm ngạt ngào khứu giác,… chữ nghĩa của những lao xao rồi, mà sao không là nắng gay gắt, hay nắng như thiêu đốt cremation của lò thiêu Peek family, thế còn gì lãng mạn tính, còn gì thơ mộng mị tính khi mà nắng ngọt ngào vì có em, còn không có em thì như bài ca Tây Ninh nắng cháy da người, cháy luôn da em chứ nhỉ?

Nguyên Sa bồi tiếp những lao xao chữ nghĩa như những ví von, những ẩn dụ (metaphor), những so sánh áo vàng lại yêu hoa cúc, chứ không là Áo Vàng như Mai Thảo, tên tựa tác phẩm của Mai Thảo, rồi tại sao áo nàng xanh lại mến lá sân trường, mà không mến màu áo của Con Ma Áo Xanh (Litte Green), tiểu thuyết nổi danh của nhà văn Mỹ Walter Mosley ? Chữ nghĩa của những lao xao… Oui, le voilà qui se remet à rire!

 

“Áo nàng vàng tôi về yêu hoa cúc

Áo nàng xanh tôi mến lá sân trường.

Sợ thư tình không đủ nghĩa yêu đương

Tôi thay mực cho vừa màu áo tím.”

 

Thế giới văn học vốn thắc mắc hai vị phù thủy của chữ nghĩa lao xao trong thi ca văn học, Thanh Tâm Tuyền của sự thể “Ôm em trong tay mà nhớ em ngày sắp tới” và Du Tử Lê của sự thể “Con dế buồn tự tử giữa đêm sương”. Chữ nghĩa của những lao xao chạy sang thơ Du Tử Lê nhé. Bài Ơn Em của thi sĩ  Du Tử Lê lao xao ở chỗ: “Ơn em ngực ngải môi trầm”, rồi lao xao tiếp “Cho ta cỏ mặn, trăm lần lá ngoan”…

 

“Ơn em thơ dại từ trời,

Theo ta xuống biển, vớt đời ta trôi.

Ơn em dáng mộng mưa vời,

Theo ta lên núi, về đồi yêu thương.

Ơn em ngực ngải môi trầm,

Cho ta cỏ mặn, trăm lần lá ngoan.

Tạ ơn em… tạ ơn em..”

 

Thật vậy, bần bút tôi trố mắt như cá thòi lòi, mắc chứng bứt rứt tóc tai (trichotillomania), khi âm thầm lẩm bẩm vì những lao xao, bruissement, “Con dế buồn tự tử giữa đêm sương”. Mà tại sao “Con dế buồn tự tử giữa đêm sương”? Trong khi ngày xưa tôi là vua đá dế, nuôi cả bầy dế than, dế lửa mà chả thấy con dế nào buồn lại tự tử giữa đêm sương cả, dế thua dế ôm xác bỏ chạy te te như đồng minh tháo chạy vì chứng diarrhea bị Tào Tháo đuổi, hay hiện tượng “hit-and-run” của sự thể Clinton- Lewinsky bị bọn Cộng Hòa truy kích, truy đuổi. Rồi sự thể lạ lẫm “Ơn em ngực ngải môi trầm”, những biểu tượng thiêng liêng của người nữ trong sứ mạng truyền giống, nghĩa vụ sinh sản để dòng sông đời còn những đẹp đẽ nối tiếp nhau. Nếu đời này chỉ có những nam giới, những mày râu thôi, eo ơi chán bỏ sừ, chỉ có nam với nam lặng lẽ nhìn nhau nơi khuê phòng, chán chết, văn học romantisme sẽ cụt hứng. Thế giới này chả chóng thì chầy sẽ triệt sản. Sự thể ca tụng “Ơn em ngực ngải môi trầm”, cũng nên vinh danh những tubib phù thủy sửa sang sắc đẹp, nào những đôi môi trầm khêu gợi, những núi đồi diệm sơn, sự cần thiết cho vẻ đẹp cần có cho âm phái. Thế giới sẽ tận thế, sẽ vô nghĩa khi không có những xôn xao của “ngực ngải môi trầm”, đẹp biết bao với những vệ nữ kiều diễm Bo Derek, Dolly Parton, Rachel Welch hay Brigitte Bardot. Còn ngược lại chỉ có nam, tức chỉ có những hệ quả yếm thế, những u buồn của những Al Qaeda, những Hamas, những Taliban mà thôi. Buồn lắm, chán lắm.

Thế Cung Trầm Tưởng luận bàn về chữ nghĩa lao xao, chữ nghĩa lao xao của ông ra sao? Ít hay nhiều? Tôi xem những chữ nghĩa lao xao mà ông dùng lãng đãng nhiều, nhiều lắm trên các trang sách, “Cung Trầm Tưởng Một Hành Trình Thơ (1948-2008)”, các trang 75 có bài Kiếp Sau, rồi  trang 76 bài Kiếp Sau Nữa, như một extension của bài trước thi sĩ hứa đền bù cho em nhiều kiếp quá, tôi ước gì bà đầm Michèle của “Lên xe tiễn em đi có ga Lyon đèn vàng” hiểu chữ Việt và đọc thơ thạo chữ Việt nhỉ ?

Trang 82 là bài thơ Râu Xanh điển hình với chữ nghĩa lao xao lênh láng hãy xem suốt 17 câu, ví dụ ý tưởng tác giả khôi hài khi tự nhận mình như “anh yêu râu xanh”:

 

“Đến anh thì đến hôm nay

Lỡ mai gió lật chở đầy mưa qua

Đến anh thân thể lụa là

Dài đuôi con mắt, ngắn tà váy yêu

Đến anh lưng thắt chiết yêu

Sểnh tâm phá giới con diều ái ân

Gót ngờ rớt chín phân vân

Để sau một hóa mười lần đến anh

Chờ em anh để râu xanh

Lòng xây bốn bức tường thành giam em

Hồn anh em thắp lên xem

Ác như một chiếc lồng đèn kéo quân

Tình anh sương giá đầy sân

Cần em mái phủ cho thân ấm nhờ

Chuyện mình mói nửa trang thơ

Phải hai cùng viết trang thơ vẹn tình

Chờ em anh để râu xanh.”

(thơ Cung Trầm Tưởng, 1965)

 

Đọc Râu Xanh có lẽ nhiều ông đang để râu, ví dụ Ngô Thụy Miên, Phan Anh Dũng, Lưu Anh Tuấn, Lê Tuấn, Nam Lộc, Trọng Nghĩa, Đặng Hùng Sơn, Cát Biển, Yên Sơn, Hoàng Thy, Phan Đình Minh,… Quý chư liệt vị để râu màu gì nhỉ? Nên lưu ý mode Râu Xanh nhé… Ông Bill Clinton muốn để Râu Xanh như Cung Trầm Tưởng có lẽ sẽ sớm phai màu, không silver thì cũng platinum mà thôi:

 clinton

Ông Bill mà để râu xanh

Phai màu chóng bạc râu thành silver.

 

 

Là một người yêu thi ca âm nhạc và nhất thơ nhạc giao duyên dưới hình thức nhạc phổ từ thơ, tôi hân hạnh được nhà thơ Cung Trầm Tưởng gửi biếu tập thơ của ông, tác phẩm này có tên “Cung Trầm Tưởng Một Hành Trình Thơ (1948-2008)”. Ông cho phép tôi xem ông như là một người bạn thơ vong niên trong phạm vi thi ca văn học. Cung Trầm Tưởng như Nguyên Sa, hay như Hoàng Anh Tuấn cùng nhiều người khác nữa, xuất dương sang Pháp du học, chuyện từ thế kỷ trước, năm 1948. Thế hệ ít nhiều ảnh hưởng nền văn hóa Pháp thuộc, bởi thời thế thuở trước ấy, đi học đồng nghĩa với việc theo tây học. Khi đến thế hệ tôi lớn lên, khi mà nước Hoa Kỳ mang quân sang Nam Việt Nam tham chiến bảo vệ VNCH, nhưng rồi tình thế bi đát cho nhân dân miền Nam, bằng thủ đoạn phía Bắc đã thắng cuộc, thi sĩ Cung Trầm Tưởng phải đi tù chính trị, sau cuộc chiến tôi may mắn sang Mỹ trước ông, dù là ông đã sang Pháp và Mỹ học khi những năm cuối mùa của sự đô hộ Pháp hay những năm Hoa Kỳ bành trướng thanh thế tại vùng Đông Nam Á, vì nước Mỹ bị ám ảnh cái hội chứng Domino thuở ấy, tôi còn nhớ, và nhớ rõ lắm.

 

Mấy ngày hôm nay ông và tôi có những hôm ôm đường dây viễn liên khá lâu, vì khi soạn thơ hay viết bài tôi phải thấu triệt ý của bài thơ. Nhiều bài thi sĩ sáng tác mà ông ươm mầm những ẩn ý triết học, những ví von so sánh tỷ đối (simile, comparison metaphor), những điển tích (allusion, anecdote), hay ẩn dụ (metaphor), dù chỉ là ý niệm mà thôi (conceptional metaphor). Vì thế nên tôi cần ông diễn giải, hoặc là bạch hóa những ý tưởng sâu sắc kia. Hôm qua trong 2 giờ đàm đạo qua phôn, riêng bài thơ “Núi và Suối Một Huyền Sử” đã chiếm mất tiêu 45 phút để ông lướt qua 5 trang thơ, từ trang 444 đến 448. Bài trường thi này dài 96 câu, về bố cục theo tôi phân đoạn đầu (mở đề) gồm 4 câu:

 

“Hãy chu đáo yêu nhau giờ cuối

Hứng môi mê uống cả chiều tà

Rồi mai anh chấp cánh bay xa

Gửi núi giữ gìn em đơn chiếc”

 

Đoạn intro mở đề là giới thiệu nhà thơ hay câu chuyện của mội vị sĩ quan miền Nam bị tù giam trong trại Hàm Tân có tên là trại Z30D, thuộc tỉnh Bình Thuận. Đây là căn cứ 5 của quân đội Đồng minh cũ, nằm dọc theo Quốc lộ 1, tọa lạc gần khu vực Mây Tào, về hướng bắc núi Mây Tào có suối Nước Trong rất đẹp, và núi Mây Tào có đỉnh cao từ 500 đến 650 thước. Trại Hàm Tân là một trại giam giữ khá đông đảo tù nhân, có khi hơn 6.000 người, chia làm hai khu, khu cũ và khu mới, ngăn cách nhau bởi hàng rào kẽm gai. Khu mới xây lợp tôn, có bệ nằm bằng xi-măng, khu giam tù này được ngăn đôi, trại nam và trại nữ. Vì địa thế sát bên trại tù nam là nhà tù nữ, thơ cho biết nàng con gái Ngọc Tiên mỗi khi chiều vàng rơi xuống nàng là biểu tượng cho một hình ảnh thủy chung Juliette với Roméo của truyện xưa kia tại nước Ý, một đại danh tác của Shakespeare, hay một Penelope truyện kỳ tích thần thoại Hy Lạp chờ đợi Odysseus trở về tái hợp duyên tình yêu thương. Câu 43 đến 47:

 

“Đáy mắt có chiều sâu tráng lệ

Tháp Chàm ảnh ảo ngậm hoàng hôn

Tóc lăn tăn gió cỏ đuôi chồn

Lời vuốt ve ru hồn ngủ võng”

 

Chính tựa đề “một huyền sử” nói lên mối tình khi hai tâm hồn thương nhau nơi trại giam, trước cái khắt khe của trại giam, tình yêu platonic, sự trong sáng, thánh thiện, yêu nhau bằng ánh mắt, bằng lời tình nồng chia sẻ qua hàng rào kẽm gai ngăn đôi hai tâm hồn:

 

“Núi giãi tâm tư, bày ước vọng

Chở chiều vàng lộng nắng rừng buông

Ôm nguyên thanh thoát một vùng hồng

Thụ phấn lòng em tình lẫm liệt”

 

Núi rừng chứng giám cho tâm tư và ước vọng yêu thương, mối tình cách ly, rồi tình xa nhau, kẻ ở lại bị giam tiếp, người nam được ra đi, người nữ nguyện lòng yêu thương mãi khi tiễn nhau như loài cây buông trong rừng Mây Tào, cứ mỗi chu kỳ 60 năm buông chết di và tái sinh. Tình của Ngọc Tiên trao, người có ánh mắt đẹp, sâu lánh, nhuốm nét u buồn, mái tóc cỏ đuôi chồn, nàng như sự thủy chung của Juliette hay Penelope.:

 

“Hãy nhớ và yêu nhau tha thiết

Giũ tim cho hết cái tầm thường

Lời thề cháy chỉ trong vành hương

Cũng đã thơm mùi vĩnh viễn”

 

Đôi tình nhân xa nhau nhưng họ dâng lời thề nguyền yêu thương, do đó tôi trích 4 câu trên của thân bài làm nên cho bài thơ rút ngắn cho đề nghị cho lyrics, vì ý nghĩa đầy đủ cho tựa bài.

 

Ở phần kết bài, thi sĩ thấy mối tình quá đẹp giữa hai người khi Ngọc Tiên không có chồng (chồng quá vãng), chàng sĩ quan không có vợ tình yêu của họ là tình cảnh tù đày, trại tù giam hãm, tình yêu là niềm hy vọng sưởi ấm cho nhau, đem nhau qua những túng quẩn, cay nghiệt của cuộc sống, để yêu thương, để hy vọng. Tác giả nhớ lại phong cảnh suối và núi, cùng chuyện tình thánh thiện, platonic love, ông xây dựng cốt chuyện thật thành nội dung của một câu truyện thơ huyền sử mà bài thơ là đứa con tinh thần, được nuôi dưỡng vào thiên thu. Câu 87 đến 90:

 

“Núi đặt tên con Thần Thọai

Rửa tội cho con bằng nửa đời cha

Pha lưu ly ánh mắt mẹ chan hòa

Nuôi lớn con ngang tầm huyền sử”

 

Tình yêu phân ly khi người nam được ra từ cõi tù, người nữ tình nhân bị tội nặng nên bị giam giữ tiếp, mối tình phải chan hòa nước mắt khi tiễn đưa nhau, khi em ở anh về, núi non, rừng suối chứng giám cảnh biệt ly chia bôi.

 

(*):  Insertion for coda: xem bên dưới.

 

Đoạn kết tôi 6 câu cuối thơ Cung Trầm Tưởng để kềt bài tôi soạn cộng thêm hai nhà thơ xứ ngoài:

 

“Xin tặng em son vàng vinh dự

Ngọc huyền tinh khiết, tình đau thương

Cành hoa thiên lý, hương nghìn dặm

Về ủ tom vơi nỗi đoạn trường

 

Một ngày xa em dài như thê kỷ

Núi dứng lặng thầm, đăm chiêu, kỳ vĩ.”

 

 (*):  Insertion for coda: Phần extension tôi mượn ý thơ của hai nhà thơ Edmond Haracourt với  bài “Rondel de L’Adieu” tức “Ca Khúc Biệt Ly” và ý thơ của thi sĩ Emily Dickenson, bài “The Mystery of Pain” tức “Bí Mật Khổ Đau”, bởi vì khi chia tay nhau, người nam ra xứ ngoài, số phần người nữ không rõ còn hay mất. Trong cái khổ đau của vòng tù tội, cái khổ đau nhớ nhung khi mà biệt ly là chết trong lòng một tí như thơ Haracourt, người ra đi để lại mối tình yêu thương thân thiết, theo thơ Dickenson thì khổ đau bao quanh ta hãy chôn vùi vào quên lãng, và không lời thầm trách. Những ý tưởng trên khổ đau khi chia ly, nỗi buồn vô hạn là đoạn insertion vào bài như phần điệp khúc.

Diễn tả phần này ca sĩ Bình Trương, một cựu chiến binh sĩ quan Cọp Biển sẽ ca và diễn hoạt cảnh cùng ca sĩ Thúy Quỳnh.

ca sĩ bình trương và thúy quỳnh

Ca sĩ Bình Trương và Thúy Quỳnh.

 

Với nhạc sĩ Cao Minh Hưng, một nhân tài trẻ anh thuộc lớp bạn ra đời 1969, nhưng đầy triển vọng cho cộng đồng, với sự suy tư củua tôi tôi, nếu Bùi Thế Phát(Phát Bùi), một thành viên trong đại gia đình Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ, sáng tác nhạc, sở trường là kéo violon, kéo nhuyễn lắm, về ý thích ngoài cộng đồng Phát Bùi thích tham chính, ra tham gia ngoài dòng chính, mainstream. Cao Minh Hưng cũng sáng tác nhạc, ghiền môn piano, gõ phím khá mùi, Hưng thiên về phạm trù văn hóa, đây là hai trong số nhiều người trẻ của cộng đồng tích cực xây đắp và đóng góp, vun xới và phát huy cái chân thiện mỹ của đời sống vươn lên.

hoạt cảnh

Hoạt cảnh kịch vui CLBTNS

 

Trở lại, Cao Minh Hưng được nhìn bởi giới đàn anh chú đi trước, ví dụ như nhạc sĩ Anh Bằng cho ý kiến của ông về Hưng như sau:

“Tôi nghĩ, trái tim Cao Minh Hưng có 3 ngăn. Ngăn thứ nhất cho người vợ hiền, rất hiền và con cái. Ngăn thứ hai dành cho lương tâm của một bác sĩ chuyên môn, là nha sĩ. Và ngăn thứ ba dành cho văn học nghệ thuật, cho thơ và nhạc. Tôi biết 3 ngăn này đủ làm cho Cao Minh Hưng rất bận rộn.

 Nói cho cùng thì tinh thần nghệ sĩ tính của Cao Minh Hưng dành cho sự đam mê văn học nghệ thuật một chỗ đứng trang trọng trong trái tim của anh. Chính tâm hồn đam mê âm nhạc đã tạo nên một Cao Minh Hưng nhạc sĩ với những giòng nhạc tình mang thật nhiều nét dấu yêu và say đắm. Ngày hôm nay, nhạc sĩ Cao Minh Hưng còn trẻ, nhạc khúc của Cao Minh Hưng còn mới chưa được khán thính giả biết đến nhiều, nhưng tôi nhận thấy Cao Minh Hưng sẽ là một đóng góp rất quan trọng cho văn học và nghệ thuật hải ngoại cũng như quê hương Việt Nam sau này.”

 

Cách đây vài năm một vị khác như Giáo sư tiến sĩ âm nhạc Trần Quang Hải bên Paris nhận định về Cao Minh Hưng như sau:

“Nếu Cao Minh Hưng là một nhạc sĩ sáng tác chuyên nghiệp thì tôi không lấy làm lạ khi nghe. Nhưng Cao Minh Hưng là một nha sĩ nhà nghề từ nhiều năm. Rồi bỗng dưng anh bị âm nhạc ru hồn biến anh thành một người viết nhạc và luôn lời để đưa 12 ca khúc tuyển chọn vào một CD…

Tôi rất vui mừng thấy trong làng nhạc hải ngoại có thêm một bông hoa mới đầy hứa hẹn. Bông hoa đó là nhạc sĩ – nha sĩ Cao Minh Hưng sẽ làm thơm ngát vườn hoa âm nhạc Việt Nam trong tương lai.”

 

Trong dịp Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ cùng nhiều thân hữu bắt tay nhau cùng vinh danh một nhà thơ, một vị sĩ quan của QLVNCH bị tù đày bởi CSVN sau 1975, ông là một nghệ sĩ hay một thi sĩ mang linh hồn và máu đỏ nghệ sĩ tính trời ban, show hát “Chiều Thơ Nhạc Cung Trầm Tưởng”. Hưởng ứng chương trình gồm một số nhạc sĩ đã gửi nhạc được phổ từ thơ Cung Trầm Tưởng như các nhạc sĩ: Trường Sa, Nguyên Phan, Võ Vĩnh Thuận, Nguyễn Tuấn (Pennsylvania), Võ Tá Hân, Phan Ni Tấn, Ngọc Loan, Hạnh Cư, và Cao Minh Hưng. Hai nhạc sĩ Ngọc Loan và Hạnh Cư với niềm cảm tác dâng cao, mỗi vị gửi 2 bài, nên tổng cộng là 11 bài được thu xếp vào chương trình.

Trong bài nhạc Tiếng Gọi Yêu Thương của nhạc sĩ Hạnh Cư, do ca sĩ Huỳnh Anh trình bày, lời nhạc dựa vào bài thơ Tiếng Gọi của thi sĩ Cung Trầm Tưởng, ông sáng tác bài thơ này khi được tin Bùi Giáng qua đời. Cung Trầm Tưởng vốn mến mộ các nhà thơ Bùi Giáng, Rabindranath Tagore, và Khalil Gibran. Nhiều tác phẩm của họ nhuốm tính chất triết lý hay nhân bản, hoặc cho ý tưởng về tình thương, cuộc sống,… Bài thơ nền Cung Trầm Tưởng:

 

Ta đi trong chữ tình ta

Thắp nhang trầm niệm đọc ra linh hồn

Còn nồng ấm nụ đời hôn

Thuở tròn trĩnh mẹ đỏ hòn máu thơ

Dẫu âm môi ấy ẵm ờ

Mà nghe tiếng gọi nứt bờ thời gian

Con yêu tiếng mẹ vô vàn

Một lời mẹ rót ra ngàn cổ thư

Nhớ này giòn giã tâm tư

Chữ thi nhân đốt hư vô lửa bùng

Si ca ra cũng một dòng

Vần thơ điên ném làm cùng không gian.

Cung Trầm Tưởng

Saint Paul 1998

(Đêm nghe tin Bùi Giáng qua đời).

 

Trong bài thơ Tiếng Gọi Yêu Thương, ngoài bài thơ chính là Tiếng Gọi,  còn được lồng vào những câu thơ nguyên thủy của ba nhà thơ này như Mưa Nguồn của Bùi Giáng do cảm đề tác phẩm La Porte Étroite của nhà văn André Gide:

Bình minh thơ dại hai môi

Lời chưa nói cũng là lời đã trao.

(Mưa Nguồn, Bùi Giáng).

 

Ta về ngóng lại mưa sa,

Giọt dài ly biệt nghe ra giọng chào,

(André Gide;Thơ cảm đề La Porte Étroite,

Bùi Giáng).

 

 Bài thứ hai, mượn ý thơ Rabindranath Tagore, bài Em Là Một Áng Mây Vàng (You Are the Evening Cloud).

Gót em thấp thoáng đỏ lên,

Trong lung linh lửa tình em mặn nồng.

Em đi giữa tiếng tơ lòng,

Lượm lời anh hát nhuộm hồng chiều hôm

Môi em ngọt đắng rượu buồn,

Bởi men đau khổ không lường của anh.

Của anh, em của riêng anh,

Em trong những giấc mơ lành cô đơn.

 

Tương tự, bài thứ 3, mượn ý thơ Khalil Gibran qua bài Giọt Lệ và Nụ Cười (A Tear and A Smile).

“Lệ lòng thanh tịnh tim tôi

Thương tâm huyền diệu ẩn sâu đáy lòng

Cười vang hoa nở nhân tình

Từ tâm màu nhiệm bình sinh cuộc đời”

tập thơ cung trầm tưởng

Hôm cô em Jennifer Đinh Hạnh trao tôi quyển “Cung Trầm Tưởng Một Hành Trình Thơ (1948-2008)”, như duyên van nghệ tôi lật quyển sách dậy cộm 640 trang, cái lật đầu tiên dừng ngay trang 91 có bài thơ ngắn ngủn, vỏn vẹn chỉ 4 dòng mà tác giả làm tại Đà Lạt vào năm 1959, voilà khi ấy tôi mới tập tểnh vào lớp 5 (tức lớp 1 sau này), còn cô bé Jennifer Hạnh chắc chưa tròn thôi nôi đầy năm, còn nằm trong nôi, lên xe phút lít bảo ngồi carseat, ba cô ca sĩ trong ban tam ca ba con lăng quăng Thanh Vân, Thùy Châu và Mỹ Dung giã từ tu sữa Babilac hay sữa Guigoz chưa nữa, và ca sĩ Thúy Quỳnh ca lancer bài hát phổ thơ Thinh Quang Đêm Trăng Trên Dòng Sông Xuân rất tới, nhưng rồi con số kỳ diệu 1959 khi mà thi sĩ tác giả viễn du xứ anh đào có ngàn hoa tươi thắm, nào những đóa hoa: glaieul, oeillet, marguerite, gerbera, coquelicot,lys, arum, hortensia, mimosa,… để ông ngẩu hứng ươm thơ Một Gam Ru Hời, thời gian quay về thế kỷ trước xa xôi, khi mà cô nhiếp ảnh gia kiêm phó nhòm bé Nguyệt Lê hay ca sĩ bé Thúy Quỳnh đã ở tinh cầu nào.

 

“Sương rơi thầm âm nhạc

Chiều buồn lạc thanh âm

Hoang sơ vào khuya tối

Linh hồn tôi dương cầm”

(Đà Lạt 1959)

 

Vì sự ngắn ngủn và ý tưởng của bài thơ, cũng như hồn thơ chợt đến, tôi làm một extension nối dài thêm, và nhờ nhạc sĩ Cao Minh Hưng phổ nhạc. Khi Hưng gửi đến nhà thơ CD nghe thử, ông nghe nhiều làn và tâm đắc, thích thú, tôi cho ông biết trong Đêm Thơ Nhạc Cung Trầm Tưởng bạn bè, thân hữu và ông sẽ nghe hết các nhạc sĩ trên đã trân quý ông, từ quý anh chị  Trường Sa, Nguyên Phan, Võ Vĩnh Thuận, Nguyễn Tuấn, Võ Tá Hân, Phan Ni Tấn, Ngọc Loan, Hạnh Cư và Cao Minh Hưng đã gửi tặng ông những tác phẩm từ tim óc, hư nhữnmg món quà tinh thần nhân sinh nhật 83 tuổi, một chiến sĩ Không quân của QLVNCH với 13 năm tù, 10 năm tù giam ở các trại từ Bắc vào Nam và 3 năm “quản chế” tại gia.

Dạ Khúc Chiều Xưa – Thơ: Cung Trầm Tưởng & Việt Hải – Nhạc: Cao Minh Hưng: http://www.youtube.com/watch?v=b7s9Z4ch5sw

x

Nhân tiện đây chúng tôi xin cám ơn quý anh chị nhạc sĩ, quý anh chị ca sĩ, ngâm sĩ, quý anh chị thân hữu bạn bè và các thành viên của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ đã chung tay nhau thực hiện đêm ca nhạc ngâm thơ để  cùng vinh danh một nhà thơ, một vị sĩ quan của QLVNCH bị tù đày bởi ác chế CSVN sau năm 1975, ông là một nghệ sĩ hay một thi sĩ mang linh hồn và máu đỏ nghệ sĩ tính trời ban:  Cung Trầm Tưởng.

 

Việt Hải Los Angeles

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

 

  • Ref. link:

 

http://www.caulacbotinhnghesi.net/index.php?option=com_content&view=article&id=1930

Workshop intensivo di canto armonico con Tran Quang Hai [dal 1 al 7 Settembre 2014] / Intensive Tran Quang Hai’ overtone singing workshop [1-7september 2014]


tran quang hai workshop in Pontedera , Italy

Workshop intensivo di canto armonico con Tran Quang Hai [dal 1 al 7 Settembre 2014]

1499580_10201134165252652_548417314_nPhoto: Enrico Borrometi

 

 

<english version below>

 

 

Lunedì 1 settembre ore 21

Lezione Concerto di Tran Quang Hai

 

allo spazio NU

Workshop intensivo di canto armonico
con Tran Quang Hai [2-7 Settembre 2014]

Il canto armonico, detto anche canto difonico, diplofonico e triplofonico, ed in inglese overtone singing, è una tecnica nella quale il cantante sfrutta le risonanze che si creano nel tratto vocale (tra le corde vocali e la bocca) per far risaltare gli armonici presenti nella voce. In questo modo una singola voce può produrre simultaneamente due o più suoni distinti.
Khoomei o il canto di gola è il nome usato in Tuva e in Mongolia per descrivere diversi stili di canto e tecniche in cui un solo cantante produce contemporaneamente due (o più) toni distinti; il più basso è il tono fondamentale della voce e suona come un ronzio costante simile al timbro della cornamusa scozzese, il secondo corrisponde ad una delle parziali armoniche ed è come un fischio che risuona a tonalità molto elevate.
Durante il workshop, Tran Quang Hai insegnerà le 2 tecniche di base del canto armonico:
  • Tecnica di una cavità orale con il registro basso degli armonici;
  • Tecnica di due cavità della bocca con una maggiore serie di sfumature.
  • Esercizi di improvvisazione e creazione collettiva
  • Esercizi pe ridurre il suono fondamentale
  • Impare ad ascoltare il propio tono al fine di creare piccole melodie
Tran Quang Hai
Raffinato interprete delle tradizioni musicali dell’Estremo Oriente, maestro di artisti comeDemetrio Stratos, Tran Quang Hai è considerato il più grande specialista del mondo di canto difonico (overtones), tecnica vocale di origine sciamanica che permette l’emissione simultanea di due note, diffusa in Mongolia, in Siberia e in Sudafrica.
Tran Quang Hai proviene da una famiglia di cinque generazioni di musicisti.
_____________________________________________________________________________________________

 

Informazioni
Domenica 7  il gruppo farà una performance aperta al pubblico di coro armonico guidato dall’insegnante.
dal 2 al 6 settembre
dalle ore 16:00  alle ore  21:00
domenica 7 settembre 
preparazione e concerto del Coro Armonico
per informazioni e prenotazioni scrivere a spazionu@gmail.com
_____________________________________________________________________
//ENGLISH VERSION//

Lecture with Tran Quang Hai [1 september 2014]

Intensive Tran Quang Hai’ overtone singing workshop [2-7september 2014]

tran quang haiPhoto: Enrico Borrometi

Khoomei or throat singing is the name used in Tuva and Mongolia to describe a large family of singing styles and techniques in which a single vocalist simultaneously produces two (or more) distinct tones. The lower one is the usual fundamental tone of the voice and sounds as a sustained drone or a Scottish bagpipe sound. The second corresponds to one of the harmonic partials and is like a resonating whistle in a high, or very high register. During the workshop, Tran Quang Hai will teach the 2 basic techniques of overtone singing:

  • Technique of one mouth cavity with lower series of overtones;
  • Technique of two mouth cavities with higher series of overtones.
  • Exercices for improvisation and collective creation.
  • Exercices for the control of each overtone
  • Improvement of overtones by learning how to reduce the fundamental sound
  • Learning of how to listen to own overtones in order to create small melodies
TRAN QUANG HAI
Tran Quang Hai ,a talented and renowned musician who comes from a family of five generations of musicians. had been working as an ethnomusicologist for the National Center for Scientific Research in France since 1968, attached to the Department of Ethnomusicology of the Musee de l’Homme. He is retired since May 2009.
His field is Vietnamese music, Overtone singing in Siberia. He is member of many international societies : Society for Ethnomusicology, ICTM (executive board member since 2005), Asian Music Society, French Society for Ethnomusicology (founding member), International Jew’s Harp Society (founding member), etc…
He has published 23 records on Vietnamese music (from 1971 to 1997), 4 DVD on overtone singing (2004, 2005, 2006), 2 DVD on traditional music of Vietnam (2000, 2009), 1 DVD on his life by the Belgian TV Production (2005), articles in New Grove Dictionary Music and Musicians (1st – 1980 and 2nd (2001) editions), New Grove Dictionary of Musical Instruments (1984) and some few hundreds of articles in different countries .
Recipient of the Medal of Cristal of the National Center for Scientific Research (France) in 1995 , of the Medal of the Knight of the Legion of Honour (France) in 2002, and of the Medal of Honour of Work, Grand Gold category (France) in 2009.
More details of his activities can be found on his website: http://tranquanghai.info
Info:
00393491371631; 00393290908119