Category Archives: CONDOLENCES

Thảo Vân : Đệ nhất nguyệt cầm Ba Tu qua đời


Đệ nhất nguyệt cầm Ba Tu qua đời

23:00 21/07/2018

pno

Cả NSƯT Ba Tu và tiếng đờn của ông dường như không có tuổi. Gần 80 tuổi, ông vẫn miệt mài hòa đờn cùng các thế hệ nhạc sĩ và truyền dạy ngón đờn độc nhất vô nhị của mình cho học trò.

NSƯT –  Nghệ nhân dân gian (NNDG) Ba Tu tên thật là Trương Văn Tự, sinh năm 1936 tại Cần Đước (Long An) – nơi được xem là cái nôi của nhạc lễ và nhạc tài tử Nam bộ.

Từ nhỏ ông đã có niềm đam mê kỳ lạ với âm nhạc tài tử. Cha ông cũng là người biết đờn ca tài tử, thấy con trai quá mê đờn nên bắt phải chuyên tâm học chữ rồi mới cho học đờn.

Nghe lời cha, buổi sáng ông theo học văn hóa, buổi tối ông được gởi học đờn ở những thầy nhạc nổi tiếng: Hai Đạm (học bộ gõ), Bảy Huế (tranh và cò), Chín Phàn (kìm)… Sau khoảng ba năm học đờn, ông được các thầy dẫn đi hành nghề nhạc lễ.

Thập niên 1960, ông lên Sài Gòn, gia nhập Ban ca kịch Vân Hạt (Đài Phát thanh Sài Gòn) rồi lần lượt qua các gánh cải lương Phước Thành, Minh Tơ, Tiếng Vang, Thủ Đô…

De nhat nguyet cam Ba Tu qua doi
Đệ nhất nguyệt cầm – NSƯT Ba Tu

Thời gian ở Sài Gòn, NSƯT Ba Tu vừa hoạt động ở sân khấu cải lương, vừa hành nghề nhạc lễ và tham gia Hội Danh cầm Sài Gòn. Ở đây, ông vẫn thường xuyên gặp gỡ, hòa đờn với những danh cầm tài tử – cải lương nổi tiếng như Chín Trích, Sáu Tửng, Hai Lòng, Hai Thơm, Năm Cơ, Văn Vĩ, Bảy Bá… nên có rất nhiều kinh nghiệm và sự am hiểu cả về đờn ca tài tử và cải lương.

Có một điều rất đặc biệt ở NSƯT Ba Tu. Thường thì các thầy đờn có thể hiểu cả ba dòng nhạc đờn ca tài tử, cải lương hoặc nhạc lễ, nhưng sẽ chuyên sâu ở một thể loại. Riêng NSƯT Ba Tu điêu luyện cả 3 trường phái.

Không chỉ được mệnh danh là “Đệ nhất nguyệt cầm” và nổi tiếng với ngón đờn kìm, NSƯT Ba Tu còn giỏi các các loại nhạc cụ cò, tranh, sến và guitar phím lõm.

NSƯT Ba Tu được công chúng và người làm nghề hết mực yêu thương bởi cả tài năng và đức độ. Họ trân quý ông như “báu vật nhân văn sống” của đờn ca tài tử – di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại trên vùng đất phương Nam.

Sinh thời, soạn giả – NSND Viễn Châu đã từng nói về tiếng đờn của nghệ sĩ Ba Tu: “Ba Tu nhấn chữ xang nức nở như người có tâm sự đang kể lể lòng mình. Còn khi Ba Tu đờn vọng cổ, nét nhấn nhá có nhiều chữ mới, luyến láy duyên dáng, điệu bắc thì hùng tráng, các bài nam – oán thì cực kỳ mùi mẫn”.

Trước khi đi xa, Đệ nhất nguyệt cầm Ba Tu đã kịp hoàn thành bộ đĩa CD độc tấu đờn kìm 20 bài bản Tổ của đờn ca tài tử, với mong muốn góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá độc đáo của vùng đất phương Nam mà các thế hệ cha ông đã dày công vun đắp.

NSƯT – NNDG Ba Tu đã từ trần trưa 21/7. Linh cữu quàn tại nhà riêng, số 791/26 Trần Xuân Soạn, P.Tân Hưng, Q.7. Lễ truy điệu lúc 7g, ngày 23/7, sau đó đưa đi an táng tại huyện Cần Đước, Long An.

Thảo Vân

http://phunuonline.com.vn/van-hoa-giai-tri/de-nhat-nguyet-cam-ba-tu-qua-doi-134529/

Trần Quốc Bảo : VĨNH BIỆT DANH CA TÂM VẤN (1934-2018)


VĨNH BIỆT DANH CA TÂM VẤN
(trích bài viết của Trần Quốc Bảo đăng trong tuần báo Thế Giới Nghệ Sĩ số 178 phát hành ngày thứ sáu 6 tháng 7 năm 2018)Tin nữ danh ca Tâm Vấn rời bỏ cuộc đời tối thứ ba ngày 3 tháng 7 năm 2018 tại Saigon làm sửng sốt nhiều người. Bản tin đầu tiên người viết nhận được đến từ nữ danh ca Kim Tước, sau đó nữ tài tử Kiều Chinh gọi tới cho biết một lần nữa về tin này. Giọng nói của chị thật trầm buồn khi nhắc lại những kỷ niệm sau cùng với người quá cố. Chẳng ai ngờ mọi thứ diễn tiến quá nhanh, dẫu biết khi cô trở về lại Việt Nam từ tháng 10 năm 2016, sức khỏe càng lúc càng kém dần. Từ đó, danh ca Tâm Vấn không tha thiết ăn uống gì cả cho đến lúc gia đình phải đưa vào điều trị trong nhà thương, cô dần dà kiệt sức, sau đó cô-ma rồi ra đi. Nếu không có tin buồn này, thì ngày 16 tháng 7 tới đây, sẽ là sinh nhật thứ 85 của nữ danh ca Tâm Vấn.
Theo như một tài liệu riêng của Thế Giới Nghệ Sĩ đăng trên tờ Văn Nghệ Tiền Phong số 27 phát hành ngày 12 tháng 12 năm 1956, bài viết ghi nhận:
“Những ai yêu nhạc mới ở Hà Nội vào nhũng năm 1950 đến 1952 hẳn không quên được nữ ca sĩ Tâm Vấn. Có một giọng ca đầy quyến rũ kèm theo bóng dáng của một nữ sinh ngoài 20 tuổi xinh tươi khả ái, cô đã gây nên bao sôi nổi trong tâm tư giới Học sinh và Nghệ sĩ của đô thành hoa lệ,
Khán giả đô thành mặc nhiên cho cô là đệ nhất danh ca Bắc Việt dù rằng lúc bấy giờ, nữ ca sĩ Minh Đỗ cũng đang đóng một vai trò quan trọng trong làng Tân nhạc Hà Nội.
Trước Tâm Vấn, Minh Đỗ chỉ còn là bóng mờ, không phải vì tài nhưng vì sắc. Đúng vậy sắc đẹp là một điểm rất cần thiết cho sự dễ dàng nổi danh của một nữ ca sĩ.
Sinh trưởng trong một gia đình buôn bán miền Bắc, Tâm Vấn có giọng ca lả lướt đầy rung cảm ngay từ thuở còn nhỏ. Giọng ca ấy được nhạc sĩ Trần Văn Nhơn chú ý đến khi nền nhạc mới bắt đầu phát triển mạnh mẽ tại Hà Nội.
Đã thế là người rất say mê nhạc, lúc nào cô Tâm Vấn cũng ước ao được một nhạc sĩ tận tâm chỉ dẫn cho cô về đàn cũng như về ca.
Vì thế, nhờ sự chỉ dẫn của nhạc sĩ Nhơn, chỉ ít lâu sau cô mạnh bạo lên đài phát thanh Hà Nội trình bày bản “Mưa Đêm Thu” mở màn cho cuộc đời nghệ sĩ của cô. Thính giả bắt đầu chú ý đến giọng ca của cô và sau mấy buổi trình diễn ca nhạc tại sân khấu Nhà Hát Lớn Hà Nội, cô đã hái được của khán giả Thủ Đô một cảm tình lưu luyến đặc biệt.
Giữa lúc khán giả Hà Thành đang mến cô, thì đột nhiên vì một lý do gia đình, cô rời quê hương, bỏ cảnh rét mướt miền Bắc vào miền Nam, tìm nắng ấm vào tháng giêng năm 1953.
Tại Saigon, cô tiếp tục gửi lời ca trên các làn sóng điện đài phát thanh Quốc Gia và trình diễn trên nhiều sân khấu tân-nhạc-kịch các rạp chiếu bóng đô thành.
Thường thường ở đâu cô cũng được khán giả hoan nghênh nhiệt liệt.
Sở trường của cô là những bản nhạc vui tươi dí dỏm và cô đã thành công rất nhiều trong những bản nhạc này.
Cô chơi dương cầm rất khá, thích đọc tiểu thuyết xã hội tình cảm, xem phim tình cảm.
Cô cũng đã đóng kịch nhiều lần xong chưa đạt được kết quả mong muốn. Cô hy vọng với sự tiến triển của nền điện ảnh Việt Nam hiện tại, một ngày nào gần đây, cô sẽ có dịp đóng góp tài năng với giới điện ảnh.
Về vấn đề hôn nhân, hiện cô đã kết duyên với bạn T.N từ hơn một năm nay”.
Số tới, Thế Giới Ngh

ệ Sĩ sẽ có một số bài viết về sự nghiệp ca hát của nữ danh ca Tâm Vấn. Mời Bạn Đọc đón đọc.

Ca sĩ Tâm Vấn, hiền thê Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế, qua đời


Ca sĩ Tâm Vấn, hiền thê Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế, qua đời

Ca sĩ Tâm Vấn. (Hình: Cắt từ clip/Youtube)

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ca sĩ Tâm Vấn, hiền thê của Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế, vừa qua đời lúc 9 giờ tối (giờ địa phương) Thứ Ba, 3 Tháng Bảy, tại Sài Gòn, hưởng thọ 85 tuổi.

Tin này được nhạc sĩ Hoàng Trọng Thụy, con trai của bà, xác nhận với nhật báo Người Việt.

Nhạc sĩ cho biết, thân mẫu ông tên thật là Dương Thị Vân, sinh ngày 16 Tháng Bảy, 1934 tại Hà Nội, và bà qua đời vì tuổi già.

Tên tuổi của ca sĩ Tâm Vấn một thời được biết đến trong các buổi phát sóng của đài phát thanh Hà Nội, đài phát thanh Pháp Á, đài vô tuyến Việt Nam, qua các nhạc phẩm như Thu Vàng, Mơ Hoa, Ngày Về, và Gái Xuân.

Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế là một trong những lãnh đạo Mặt Trận Dân Tộc Tiến Bộ và Cao Trào Nhân Bản Việt Nam, và hiện đang sống ở Sài Gòn.

Theo Wikipedia, tên Dương Thị Vân của cố ca sĩ bị húy kỵ với người trong họ ngoại, nên gọi trại đi là Vấn. Khi đi học bị các bạn chọc ghẹo vì tên nghe như “vấn thuốc lá,” nên Vấn đề nghị bạn bè gọi mình là “Tâm,” một cái tên mà bà yêu thích.

https://www.nguoi-viet.com/little-saigon/ca-si-tam-van-qua-doi/

T.GIANG : Cố GS-TS Trần Văn Khê qua lời kể của học trò, 21.06.2018


Cố GS-TS Trần Văn Khê qua lời kể của học trò
(PLO)- Đúng 3 năm ngày mất của cố GS-TS Trần Văn Khê (24-6-2015 – 24-6-2018), đông đảo thế hệ học trò, những người yêu kính giáo sư Khê sẽ tề tựu về quê hương Vĩnh Kim (Tiền Giang) để tham dự ngày giỗ của ông.
(Cố GS-TS Trần Văn Khê giới thiệu về diễn giả Hồ Nhựt Quang được quay khi ông đang ở bệnh viện Nhân Dân Gia Định, ngày 10-9-2014. Clip: Nguyễn Phước thực hiện)

Cố GS-TS Trần Văn Khê qua lời kể của học trò - ảnh 1Cố GS-TS Trần Văn Khê và diễn giả Hồ Nhựt Quang tại chương trình Trang phục Nam Bộ qua thi ca. 

Chúng tôi kết nối với diễn giả văn hóa Hồ Nhựt Quang – Chủ nhiệm CLB Nghiên cứu và Vinh danh văn hóa Nam Bộ, người từng được cố giáo sư nhận làm môn sinh và truyền lửa tình yêu văn hóa cổ truyền để nghe anh chia sẻ về khoảng thời gian làm việc cùng thầy.

. PV: Là một người được đào tạo về du lịch, nhưng anh lại có niềm đam mê văn hóa cổ truyền dân tộc, và được cố GS-TS Trần Văn Khê nhận làm học trò, anh có thể cho biết duyên cớ nào đưa anh gặp thầy?

+ Diễn giả văn hóa Hồ Nhựt Quang: Tôi may mắn được gặp cố GS-TS Trần Văn Khê vào năm 1995, lúc thầy về Việt Nam và có buổi nói chuyện với sinh viên trường ĐH KHXH&NV TP.HCM về chủ đề “Nghệ thuật khóc và cười trên sân khấu”. Sinh viên chúng tôi rất thích thú nghe thầy giảng giải. Lúc thầy bước ra khỏi giảng đường, tôi đã đến hỏi thầy về phương pháp nghiên cứu văn hóa cổ truyền Việt Nam và làm sao để có thể có được một trí nhớ tốt như thầy. Thầy đã tận tình chỉ bảo và giúp tôi có được những bài học bổ ích.

Sau khi biết thầy về Việt Nam từ năm 2006, thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt nói chuyện về âm nhạc và văn hóa tại nhà, tôi sắp xếp công việc để có thể tham dự nhằm nâng cao kiến thức và bước vào con đường nghiên cứu văn hóa.

Bắt đầu từ ngày 12-9-2014, CLB Nghiên cứu và Vinh danh văn hóa Nam Bộ chính thức được ra đời từ sự hướng dẫn tận tình của thầy. Tôi được thầy tin tưởng giao vai trò chủ nhiệm CLB và mang những kiến thức mình học được giới thiệu trước công chúng.

Cố GS-TS Trần Văn Khê qua lời kể của học trò - ảnh 2 Diễn giả Hồ Nhựt Quang hướng dẫn các em học sinh trường THPT Nguyễn Văn Linh (quận 8, TP.HCM) cách bài trí đồ cúng trên một bàn thờ.

. Thọ giáo một người thầy 93 tuổi vẫn say sưa với văn hóa và âm nhạc dân tộc, chúng tôi nghĩ rằng anh sẽ có rất nhiều kỷ niệm đẹp về tình thầy trò. Anh có thể chia sẻ về điều đó?

+ Lúc thầy nằm viện vì bệnh nặng cũng là lúc tôi sắp làm chương trình đầu tiên. Thầy đề nghị tôi đưa người quay phim vào phòng bệnh để quay đoạn phim thầy giới thiệu chiếu lên màn hình cho khách mời xem, tuyệt đối không được hủy chương trình.

Những ngày cuối đời, cũng tại bệnh viện Nhân dân Gia Định, thầy đã nói về hát bội cho tôi nghe khi đang phải thở oxy. Mặc dù tôi khuyên thầy cố gắng tịnh dưỡng nhưng thầy ngắt lời tôi và nói: “Thầy thương con vì những kiến thức con nghiên cứu và chia sẻ cho mọi người là những kiến thức rất quý về văn hóa truyền thống Việt Nam. Con làm không vì danh lợi mà xuất phát từ tình cảm tha thiết với quê hương nên thầy rất thương con!”.

. Sau ngày GS Khê qua đời, CLB của anh hoạt động ra sao, có gặp những khó khăn gì?

+ Chúng tôi vẫn nhớ lời dạy của thầy mà tiếp tục nghiên cứu và thực hiện vinh danh văn hóa tại nhiều trường học THPT, trường ĐH, doanh nghiệp, bảo tàng, khu di tích… và được công chúng nhiệt liệt đón nhận, nhất là các bạn trẻ.

Khó khăn thì rất nhiều nhưng chúng tôi tâm niệm thầy của chúng tôi một đời đấu tranh với nỗi buồn tuổi thơ bất hạnh mồ côi, tuổi già đấu tranh với bệnh tật mà vẫn miệt mài và vui với công tác nghiên cứu tôn vinh văn hóa nghệ thuật dân tộc Việt Nam thì khó khăn của chúng tôi cũng chỉ là hạt muối bỏ biển mà thôi.

Cố GS-TS Trần Văn Khê qua lời kể của học trò - ảnh 3Diễn giả Hồ Nhựt Quang cùng các em học sinh trường THPT Trần Quang Khải (quận 11, TP.HCM) trình diễn một tiết mục sân khấu hóa lịch sử.

. Tới đây là ngày giỗ của thầy, CLB của anh có tổ chức chương trình gì không?

+ Năm nào cũng vậy, đúng ngày giỗ của thầy (24-6), chúng tôi đều đưa các thành viên CLB và những người yêu kính thầy về Vĩnh Kim (Tiền Giang), nơi thầy được sinh ra để tham dự ngày giỗ.

Tại đây, chương trình được tổ chức không đơn thuần là lễ giỗ mà còn là ngày hội văn hóa với đàn ca tài tử, thuyết trình văn hóa hoặc biểu diễn các tiết mục sân khấu hóa lịch sử. Ngoài ra, chúng tôi còn tổ chức lễ kỷ niệm thầy tại TP.HCM để những ai không có thời gian về Vĩnh Kim có thể tham dự.

. Xin trân trọng cảm ơn anh. Chúc anh cùng các thành viên CLB luôn mạnh khỏe và thành công hơn nữa.

T.GIANG

Vĩnh biệt nhạc sĩ Tô Thanh Sơn (1949-2018)


to thanh son (1949-2018).jpg

Vĩnh biệt nhạc sĩ Tô Thanh Sơn
Nhận được tin buồn trong tối chủ nhật, người nhạc sĩ có bài hát nổi tiếng “Chút kỷ niệm buồn” – Tô Thanh Sơn đã ra đi đột ngột, để lại nhiều thương tiếc cho những ai yêu thích ca khúc trữ tình này.
Nhạc sĩ Tô Thanh Sơn sinh năm 1949 tại Hồng Ngự, Đồng Tháp. Ông là em của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng – người cũng vừa qua đời cách đây không lâu trong sự thương tiếc của nhiều khán thính giả yêu âm nhạc.
Gần 30 năm sáng tác, nhạc sĩ Tô Thanh Sơn vẫn mang nặng nỗi buồn của người nhạc sĩ nghèo, viết ca khúc không ai hát. Tưởng chừng ông hết hy vọng thì vào năm 1999, một người bạn nghe được ca khúc “Chút kỷ niệm buồn”, thấy hay nên mang đi giới thiệu giúp, không ngờ được khán thính giả trong và ngoài nước yêu thích. Từ đó, các sáng tác khác như “Thầm lặng”, “Ba năm anh yêu em âm thầm”, “Giọt mưa đêm”, “Vùi chôn kỷ niệm”, “Một lần gặp em”, “Đêm tiễn biệt”, “Đi tìm dĩ vãng”, “Chờ em trong mưa”, “Giọt mưa đêm”… đã được công chúng biết đến rộng rãi.
Tang lễ của nhạc sĩ Tô Thanh Sơn được tổ chức tại tư gia (số : 171 Điện Biên Phủ, An Thạnh, TX. Hồng Ngự, Đồng Tháp). Lễ động quan lúc 11giờ ngày 23-4, sau đó an táng tại đất nhà.
Thắp nén hương tưởng nhớ đến nhạc sĩ Tô Thanh Sơn. Tiễn đưa ông về đất mẹ, khán giả vẫn mãi yêu thích những sáng tác của ông.
#tothanhson

Trịnh Thanh Thủy : Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông và những điều chưa nói hết, phâ`n 1


Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông và những điều chưa nói hết.

Trịnh Thanh Thủy biên soạn

trinh-thanh-the1bba7y
Thế là chú ấy đã giả từ chốn này và bắt đầu cuộc rong chơi miền phương
ngoại rồi. Lần cuối tôi gặp chú là tháng 12 năm 2011. Sau đó, tôi thường
liên lạc bằng điện thoại và điện thư với chú nhưng bất thình lình chú thôi
không trả lời, bởi vì chú sợ chính quyền theo dõi nên bặt tin chú. Giờ
chú đã nằm xuống, thôi lo lắng, hết băn khoăn, khỏi lo sợ và thật sự
được yên bình. Mời bạn đọc bài viết kể lại cuộc gặp gỡ của tôi với chú
Nguyễn Văn Đông vào ngày tháng 12 năm 2011 đã lưu lại nhiều ấn
tượng trong tôi, mà bây giờ tôi mới có thể viết, sau khi chú đã nằm
xuống.
Nhân một lần về thăm Việt Nam, nhà văn Bích Huyền kiêm xướng ngôn
viên đài VOA có nhờ tôi đem vài món quà biếu ông nên tôi có cơ duyên
gặp và tiếp xúc với ông tại nhà riêng. Cô Bích Huyền dự định làm một
buổi văn nghệ tuởng niệm những người lính VNCH ở Quận Cam Hoa
Kỳ và có ý nhờ ca sĩ hát mấy bài của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông. Tiện
thể, cô nhờ tôi ghé thăm và viết bài về ông. Nhà ông nho nhỏ trên đường
Nguyễn Trọng Tuyển, Phú Nhuận, phía trước có chiếc xe bán bánh mì ổ
do phu nhân ông là cô Nguyệt Thu đứng bán. Cô rất dễ thương và hiếu
khách. Cô cũng là người đầu ấp tay gối đã chăm sóc ông suốt quãng đời
còn lại từ ngày ông đi cải tạo về bằng chiếc xe bán bánh mì giò chả này.
Bây giờ căn nhà đã thành tiệm thực phẩm và bánh mì Nhiên Hương
khang trang và tươm tất hơn năm tôi ghé 2011 rất nhiều.
Tôi thuộc thế hệ con cháu, nên khi nói chuyện tôi gọi ông bằng chú. Lần
ấy, ông tiếp tôi rất thân mật, niềm nở nhưng không kém phần nghiêm
túc. Ông có nhấn mạnh rằng, sau 36 năm, đây là lần đầu tiên ông tiếp
người lạ, từ ngày 30 tháng tư năm 1975, ông không tiếp xúc ai hết, kể cả
các giới truyền thông, báo chí, nghệ sĩ, ca sĩ là những người ngày xưa đã
từng quen biết ông hay khán thính giả ái mộ và thương mến ông. Vì có
sự giới thiệu đặc biệt của cô Bích Huyền, ông mới tiếp tôi. Ông có nói
thêm rằng sở dĩ ông không tiếp xúc hay cho ai phỏng vấn vì ông rất e
ngại, dè dặt trong việc tiếp cận hay ngoại giao và ông muốn sống yên

thân đừng ai nói hoặc nhắc tới ông nữa. Ông sợ sự liên hệ hay tin đồn
không đúng lan rộng, bất lợi cho ông để tránh những rắc rối phiền phức
sau này.
Thật ra trước đó vào mùa xuân Bính Tuất 2006, trong chương trình phát
thanh Nghệ Sĩ và Đời Sống do Trường Kỳ thực hiện ông đã dành cho
đài VOA một cuộc phỏng vấn rất lý thú và đầy đủ về cuộc đời binh
nghiệp và âm nhạc của ông. Ông cũng không quên kể nguyên do và
động cơ khiến ông sáng tác những tác phẩm như "Chiều mưa biên giới,
Phiên gác đêm xuân, Hải ngoại thương ca, Thiếu nhi hành khúc
…v..v..”.,trong cuộc phỏng vấn của Trường Kỳ nàyệ
Tôi bày tỏ lòng ngưỡng mộ của tôi với những sáng tác của ông trước
năm 1975, về cuộc sống hay những mối tình của những người trai thời
chiến, đã chiến đấu hy sinh cho đất nước trong các ca khúc trên. Ý định
của tôi là gặp gỡ tác giả để hiểu thêm về tác phẩm, hầu viết một bài về
ông cho đúng đắn và trung thực, trước khi buổi tưởng niệm diễn ra. Ông
và tôi nói chuyện rất tương đắc về âm nhạc, tác phẩm của ông và những
ca sĩ đã trình bày nhạc của ông thế nào và ra sao. Tuy nhiên ông vẫn dè
dặt dặn tôi phải cẩn trọng vì ông không muốn gặp rắc rối kẻo lụy cho
ông và người nhà.
Về đến Hoa Kỳ, tôi bắt đầu viết thì ông gởi điện thư bảo tôi, thôi đừng
viết, vì ông muốn mọi người quên ông đi, ông không tha thiết gì nữa,
nên đừng nhắc đến tên ông. Tuân theo ý nguyện của ông, tôi xếp lại và
thầm cảm thương cho một người nhạc sĩ tài hoa chịu nhiều bất hạnh, giờ
bệnh tật triền miên mà không muốn ai nhớ đến mình nữa. Có lẽ ông nghĩ
đúng, biết đâu những hệ lụy của cái tài danh mang đến cho ông nhiều
bất lợi hơn là thứ tiếng tăm hư ảo của người đời. Tuy nhiên, ông quên
một điều là ông còn có một số lượng rất lớn người trong và ngoài nước
vẫn còn mến mộ, yêu, hát, và rung động chân thành khi nghe những con
Sơn Ca ngày cũ hát nhạc của ông. Những Hà Thanh, Thanh Tuyền, Thái
Thanh hay Trần Văn Trạch, Duy Trác… những giọng hát thiết tha, đầy
cảm xúc trong "Chiều mưa biên giới, Mấy dặm sơn khê, Khúc tình ca

hàng hàng, lớp lớp, Hải ngoại thương ca, Nhớ một chiều xuân…" đã cho
các tác phẩm của ông một chỗ đứng trang trọng nhưng riêng biệt trong
con tim những thính giả mến mộ.
Khi hỏi đến sức khoẻ, ông bảo, ông bị đau bao tử kinh niên, đau tai, thấp
khớp và cao máu, những thứ này hành hạ ông thường xuyên từ khi đi tù
cải tạo về. Tôi liền hỏi lý do tại sao ông không qua Hoa Kỳ định cư theo
chương trình HO. Ông bảo sau khi vào tù 9 năm, vì bị bệnh nặng sắp
chết nên ông được trả về với lý do: “Ðương sự bị bệnh sắp chết, nên cho
phép gia đình đem về nhà chôn cất!” chứ không phải họ tha vì lý do
chính trị. Khi về đến nhà, ông được cô Nguyệt Thu và gia đình chăm
sóc, thuốc thang mãi và có lẽ vì chí khí kiên cường dũng mãnh lắm, ông
mới sống lại được.
Đến khi có chương trình H.O., chính phủ Mỹ có gởi giấy báo cho ông
biết về chương trình, ông trộm nghĩ, mình đã già lại bệnh hoạn thế này,
qua Mỹ làm gì, vả lại đời sống ông cũng tạm ổn định bên người thân nên
từ chối ra đi. Họ có gởi giấy cho ông nhiều lần hỏi ông đã suy nghĩ kỹ
chưa? Ông quyết định chọn giải pháp ở lại, với lý do gia đình không
muốn đi, nên ông ở lại với gia đình.
Sau này khi Paris By Night có ý định mời ông qua Mỹ để thực hiện cho
ông một chương trình dành riêng cho dòng nhạc của ông, ông lại gặp rắc
rối trong vấn đề thủ tục. Chính quyền chỉ cho phép ông đi trong 15 ngày
mà chương trình họ mời cần đến ít nhất là 1 tháng. Thời gian 15 ngày
không đủ cho việc phỏng vấn và thực hiện thu hình..v…v… Có người
ngỏ ý bảo lãnh ông qua Canada rồi sau đó sẽ qua Mỹ. Paris By Night sẽ
tổ chức show ở đó, vì ở Mỹ còn rất đông người yêu nhạc ông, việc thu
nhập mới cao hơn được. Ông bảo tôi, ông có khí phách của một người
nhạc sĩ ngày xưa đã từng từ chối đi Mỹ theo chương trình H.O., rồi bây
giờ lại đi đường vòng như thế còn gì khí phách ngày xưa nữa. Sau họ có
mời ông nhiều lần ông đã từ chối không đi. Ông tâm sự tuy mất cơ hội
được có mặt và tiếp xúc cùng đám đông, vẫy vùng trong thế giới âm
nhạc mà ông yêu thích nhưng ông cam chịu. Có lẽ vì ông muốn tâm
được an bình, không phải lo lắng sợ sệt, bỏ danh lợi ngoài thân và yên

phận trong tuổi già. Nhà văn Chu Tất Tiến là 1 bạn tù được ông nhận
làm đệ tử kể tôi nghe, một trong những lý do chính là ông không muốn
phải xin xỏ, lạy lục, đi lên đi xuống với chính quyền, đòi thêm thời gian,
vì dù gì ông còn cái khí tiết của một người sĩ quan quân lực ngày xưa.
Ông có bảo Chu Tất Tiến rằng “Anh ghét phải đi lạy lục, xin xỏ, rồi
nghe hạch hỏi tra vấn, làm mất hết khí phách của mình”.
Trong lúc vui chuyện, ông kể về thời gian còn trong trại cải tạo ở Suối
Máu. Ông bệnh nhiều lắm nhưng được các bạn tù thương mến và giúp
đỡ ông rất nhiều vì họ biết tiếng ông, và tìm cách giúp ông. Nhắc đến
trại cải tạo Suối Máu, Trong bài một bài viết cho NS Nguyễn Văn Đông
của nhà văn Chu Tất Tiến có đoạn “ Em nhớ lại thời gian khi còn trong
tù, anh chỉ dẫn cho em từng nốt nhạc vọng cổ, và vì lúc đó anh bệnh
nặng quá, nên sự cố gắng dậy bảo của anh làm anh ứa máu, em đã sợ
hãi mà ngăn anh lại: “Thôi! Thôi! Anh nghỉ đi! Đừng nói nữa! Máu
chẩy ra miệng anh kìa!” Anh lắc đầu, lấy vạt áo tay chùi máu miệng, và
nói: “Không ngừng được! Anh phải dậy em bây giờ! Anh không biết lúc
nào anh chết, nên phải truyền hết kinh nghiệm cho em, kẻo mai mốt anh
chết, thì không có người tiếp tục!” Và cứ thế, bất chấp sức khỏe càng
ngày càng sa sút, máu cứ chẩy ra ngoài miệng, anh đã dậy cho em từng
câu nhạc Vọng cổ, từng cách viết kịch bản cho một vở tuồng cải lương,
cổ nhạc. Vì các đốt ngón tay anh đã bị chất vôi phù lên, cứng ngắc,
không sử dụng được, anh đã ngồi xổm trên chiếu, kẹp chiếc bút chì vào
giữa ngón chân cái và ngón kế tiếp để vẽ lên các nốt nhạc to bằng quả
trứng gà, cũng như các tiết tấu và kết cấu từng câu nhạc, thật công phu
vô cùng. Em biết là viết như vậy, anh đau lắm và vất vả lắm, nhưng anh
vẫn kiên trì truyền hết kinh nghiệm cho thằng em kém cỏi này và cũng vì
biết nỗ lực của người Thầy như anh thật là hiếm có trên đời, nên em đã
cố gắng làm vui lòng anh bằng cách sáng tác các bài ca Vọng cổ, cũng
như các bài tân nhạc rồi hát cho anh nghe, để thấy anh mỉm cười, mãn
nguyện là em mừng. Dĩ nhiên, khả năng của em không đủ để theo kịp sự
dậy dỗ của anh, khiến có vài lần anh nhăn mặt, mắng: “Em cứ có cái tật
phăng-tê- di! Không chịu theo khuôn phép gì cả! Hòa âm gì kỳ cục thế!

Viết lại!” Để sau khi em sửa lại rồi, anh vẫn lắc đầu, thở dài: “Thôi!
Cái tật ẩu không bỏ được!” rồi anh lại gật đầu, cười mỉm: “Thế mà lại
hay! Mỗi người sáng tác đều có những cái riêng của mình, không ai
giống ai.”
Phải nói rằng không những ông có cái khí tiết của một người lính VNCH
mà còn có cái lòng tận tụy của một người thầy đam mê với âm nhạc, dạy
học trò tới thổ huyết mà vẫn không chịu ngừng đến nỗi “…, anh chỉ có
thể nằm trên một miếng ván nhỏ có gắn bánh xe do anh em cùng tù làm
cho anh, để anh lấy tay đẩy miếng ván trôi đi, y như một người bị què
cụt sắp chết. Nhìn hình ảnh đó, anh em đều sa lệ. Còn đâu người hùng
năm xưa? Còn đâu hình dáng người nhạc sĩ với cây đàn và những bản
nhạc tuyệt vời, hát mãi không chán?”.
Đám tang ông diễn ra đơn sơ vì có lẽ ông sống khép kín không tiếp xúc
với ai và không cho phúng điếu vì hai ông bà không có con sợ không ai
trả lễ.
Trịnh Thanh Thủy thực hiện
Xin xem tiếp Kỳ 2
“Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông nói về các tác phẩm của ông”
Tiểu sử
NS Nguyễn Văn Đông (1932 – 2018) nguyên là sĩ quan quân lực
VNCH, cấp bậc Đại tá. Nhiều người biết đến ông với tư cách Nhạc sĩ
nổi tiếng trước năm 1975, với các ca khúc Chiều Mưa Biên Giới, Phiên
Gác Đêm Xuân, Nhớ Một Chiều Xuân, Sắc Hoa Màu Nhớ, Hải Ngoại
Thương Ca…Một số bút danh khác của ông là Phượng Linh, Phương Hà,
Vì Dân và Đông Phương Tử trên một số nhạc phẩm tình cảm như "Khi
đã yêu", "Thầm kín", "Niềm đau dĩ vãng", "Nhớ một chiều xuân"… ông
cũng đã viết nhạc nền và đạo diễn cho trên 50 vở tuồng, Cải lương nổi
tiếng ở Miền Nam trước năm 1975 như Nửa đời hương phấn, Đoạn
tuyệt, Tiếng hạc trong trăng, Mưa rừng…

Ông còn là giám đốc hãng băng đĩa nhạc Continental và Sơn Ca, Trưởng
Đoàn văn nghệ Vì Dân, Trưởng ban Ca nhạc Tiếng thời gian của Đài
Phát thanh Sài Gòn, và từng nhận giải Âm nhạc Quốc gia
Sau 30 tháng 4, 1975, Nguyễn Văn Đông bị bắt đi học tập cải tạo 10
năm và ngừng

Foot note

Pic 1 NS NVĐông ngày còn trẻ.jpg

Pic 1: Chân Dung NS Nguyễn Văn Đông lúc còn trẻ

Pic 2 Nhac si NVDong 2011

Pic 2: Chân Dung NS Nguyễn Văn Đông vào năm 2011

Pic 3 TTThủy với NS NVĐông2

Pic 3: Trịnh Thanh Thủy ghé thăm NS NVĐông năm 2011

Pic 4 Trước cửa tiệm Nhiên Hương.jpg

Pic 4: Trước cửa tiệm bánh mì Nhiên Hương cũng là nhà của NS Đông ở Phú Nhuận

Pic 5 Trước linh cữu NS NVĐông.jpg

Pic 5: Trước linh cữu của NS NVĐông- Ảnh của Nhà  Thơ Trần Tiến Dũng

pic 6 TTDũng và Quả phụ NVĐông.jpg

Pic 6: Nhà Thơ Trần Tiến Dũng và bà quả phụ NVĐông, trong đám tang – Ảnh của Nhà  Thơ Trần Tiến Dũng

pic 7 Cáo phó tang lễ.jpg

Pic 7: Cáo phó Tang Lễ

XIN V.ĩ.N.H B.I.Ê.T ‘NS ”’Nguyễn Văn Đông”” Vô Cùng Đau Xót Và Tiếc Thương !


XIN V.ĩ.N.H B.I.Ê.T ‘NS ”’Nguyễn Văn Đông”” Vô Cùng Đau Xót Và Tiếc Thương !

Published on Feb 28, 2018

Tin tuc moi nhat 24h XIN V.ĩ.N.H B.I.E.T ‘NS ”’Nguyễn Văn Đông”” Vô Cùng Đau Xót Và Tiếc Thương ! Đăng ký miễn phí tại đây: https://goo.gl/pk7Xeq

This blog is focused on Trân Quang Hai