Category Archives: TRAN VAN KHE




Xin ti`m no+i dda^y danh sa’ch tuye^?n cho.n nhu+~ng nha.c si~ va` da^n to^.c nha.c ho.c gia o+? Vie^.t Nam hay ha?i ngoa.i . Tie^?u su+? va` sinh hoa.t a^m nha.c cu?a mo^~i ngu+o+`i co’ the^? ti`m tha^’y tre^n trang nha cu?a ho.


Please find herewith some of famous Vietnamese musicians and ethnomusicologists in Vietnam and abroad . Each one is presented with a short bio . Their bio and activities can be found on their homepages respectively .

Veuillez trouver ci-joint quelques musiciens et ethnomusicologues vietnamiens qui vivent au Viet Nam ou à l’étranger. Leur bio et leurs activités peuvent être lus sur leurs sites .

Xin ti`m no+i dda^y danh sa’ch tuye^?n cho.n nhu+~ng nha.c si~ va` da^n to^.c nha.c ho.c gia o+? Vie^.t Nam hay ha?i ngoa.i . Tie^?u su+? va` sinh hoa.t a^m nha.c cu?a mo^~i ngu+o+`i co’ the^? ti`m tha^’y tre^n trang nha cu?a ho.

Prof. TRAN VAN KHE (1924-2015)
Professor Tran Van Khe is one of the greatest masters of the traditional Vietnamese music. Born into a family with four generations of musicians, he was taught the musical tradition of the family by his paternal aunt Tran Ngoc Vien and his maternal uncle Nguyen Tri Khuong, having lost his parents at a very early age. Professor Tran Van Khe is a Doctor in Musicology; he carried out research at the Centre National de la Recherche Scientifique (C.N.R.S.), has been a teacher at Paris-Sorbonne University, and is Honorary Member of the Conseil international de la musique (Unesco). His scientific research along with his activity in traditional music (participation in numerous festivals, several recordings edited with Ocora, l’Unesco and A.C.C.T.) have led to his receiving many distinctions and prizes from prestigious universities, academies and international institutions. He is able to play many Vietnamese instruments: dan kim or dan nguyet (moon-shaped lute), dan tranh (sixteen stringed zither), dan co or dan nhi (two-stringed fiddle), dan ty ba (pear-shaped, four stringed lute) and the trong nhac, ceremonial drum. He knows how to recite poems and sing in traditional styles of the North and the South.

Professor Tran’s expertise includes all Asian music, particularly Indian, Persian, Chinese, Japanese and Arabic musical traditions. Having lived in Paris for about 50 years, and traveled world wide, lecturing and performing, he has played key role in introducing Asian music into the western world. In the past 50 years, He has produced a number of Ph. D.’s and tought several thousands of students all over the world.
Website in English and French. He passed away in Vietnam on June 24th 2015.

Prof. NGUYEN VINH BAO (1918 – )
100 years-old Professor Nguyen Vinh Bao is widely admired not only for his scholarship in Vietnamese folk music but also his skill at using the computer as a teaching aid.

Prof. Vinh Bao, who lives and works in Ho Chi Minh City, has been known for years as a keen amateur music teacher. Now, he has added another feather to his cap by learning how to use the internet at 90, and using this skill to teach his music to people around the world.

On his desktop are symbols of musical software like Quickcame pro-5000, not something one would associate with nonagenarians.

Bao gives lessons via the internet: he plays a musical instrument and his students watch him through a webcam.

Master Vinh Bao is famous for creating a musical notation specific to folk music.

“This notation system can help foreigners easily understand traditional music,” he points out.

His students register to learn different instruments including the nhi (two-stringed fiddle), tranh (16-stringed zither), kim or nguyet (moon-shaped lute), guitar, and violin.

“Teaching and learning as an amateur is not like other genres. It requires no systematic learning or textbooks. Both teachers and learners depend mainly on inspiration,” he says.

One of Prof Vinh  Bao’s students built a website for him at http://www.Vinhbaotheonly

Learning the computer

The story behind his learning to use the computer at such an advanced age is an interesting one. “Three years ago, my daughter bought a computer. An idea flashed in my mind. I thought I must learn to use the computer for transmitting my knowledge,” he recalls.

But it was not easy for him to learn because it was hard to find a teacher. “My family asked five people to teach me but four of them refused upon meeting me,” Bao says.

“Perhaps, they thought that I was too old to learn.

“I finally found a teacher – a person young enough to be my grandchild.

“Thanks to this young teacher, I made my first acquaintance with the CPU, mouse, email, website, and ADSL.”

However, this arrangement only lasted 15 days because of certain reasons.

“Subsequently, I had many amateur teachers, all children from my neighbourhood. But they were ready to teach me all the ‘computer techniques’ they knew.”

Bao took notes carefully while his proficiency in both English and French came in very useful. Before long, he was an expert in using a computer.

Talent artist

Prof. Vinh Bao began playing folk music instruments at the age of five. By the time he was 10, he could himself make some of them. Because of his clear understanding of music and the nature of wood, he managed to turn the ancient 16-chord zither into the current 21-chord instrument, enhancing its melody.

Among Viet Nam’s amateur musicians, Vinh Bao holds some kind of record for having the most number of teachers: he had more than 200 from whom he absorbed their specialities.

In his case, too many cooks did not spoil the broth; they merely added more strings to his bow. — VNS

Dan Tranh – Vinh Bao was formed in 2004 by a group of students of Professor Vinh Bao. Dan Tranh – Vinh Bao’s mission is to preserve, develop and promote Vietnamese Traditional Music, especially Tradition of the South (Nhac Tai Tu Nam Bo), for people who love traditional music, and also building a bridge between Professor Vinh Bao’s students in many different states in US.

To fulfill its purpose, Dan Tranh – Vinh Bao participates in activites like:

* introducing and performing traditional music to schools and universities in US
* broadcasting traditional music shows on the TV and Radio Stations in US (wherever it’s possible)
* opening classes for dan tranh with the method and music lessons of Professor Vinh Bao
* posting valuable articles about famous artists, famous events about Tradition of the South (Nhac Tai Tu Nam Bo)
* distributing free traditional music sheets for music lovers
* posting clip of educational music lessons that were taught and explained by Professor Vinh Bao

Website in English and Vietnamese

TRAN QUANG HAI (1944 – )
Tran Quang Hai was born on May 13, 1944 in the country of Vietnam. He is a talented and renowned musician who comes from a family of five generations of musicians. He studied at the Natoinal Conservatory of Music in Saigon before moving in 1961 to France, where he studied the theory and practice of Oriental music with his father Professor Dr. Tran Van Khe, at the Center of Studies for Oriental Music in Paris. For several years, Tran Quang Hai also attended seminars on ethnomusicology at the School of High Studies for Social Sciences, and received Master of Arts and Ph.D. degrees. Since 1966, he has given over 3,000 concerts in 70 countries, and has taken part in approximately one hundred and thirty international traditional music festivals, as well as in radio and television broadcasts in Europe, America, Asia, Africa and Australia. He has been working for the National Center for Scientific Research in France since 1968, and is now attached to the Department of Ethnomusicology of the Musee de l’Homme. Also, from 1988 to 1995 he was a Lecturer on Southeast Asian music at the University of Paris X-Nanterre. He has been a guest lecturer of over one hundred Universities in the world.

Apart from his artistic activities, he is also interested in musical research. He has improved the technique of spoon playing and of the Jew’s harp. In 1970, he found by himself the key to the technique of overtone singing and has become the world famous expert of this peculiar split-tone singing khoomei well known in Tuva and Mongolia. During 1990 and 1991, he won four awards at the International Scientific Film Festivals in Estonia, France and Canada for his film “Le Chant des Harmoniques” (The Song of Harmonics) directed by Hugo Zemp. He is the co-author, actor and music composer of this film. He has written numerous articles on Vietnamese ans Asian music (New Grove Dictionary, Encyclopedia Universalis), and has also recorded 15 LPs 8 CDs, 4 video films, and 4 DVD. He composed more than four hundred pop songs, and musical pieces for 16 stringes zither dan tranh, monochord dan dôc huyên, Jew’s harp and overtone singing.

As a distinguished figure in his musical field, Tran Quang Hai has garnered more than 20 prizes and international awards. He has received a Gold Medal for music from the Asian Cultural Academy, and honorary doctorates from the International University Foundation and the Albert Einstein International Academy. He works with his wife, Bach Yen, who is a great Vietnamese pop and folk singer. Additionally, he was nominated President of the Jury of the Khoomei Throat Singing Festival in Kyzyl (Tuva) in 1995. He obtained the Cristal Medal of the National Center for Scientific Research in France in 1996, the Medal of Honor of the Limeil Brevannes city in France in 1998, and the Special Prize of the Jew’s Harp World Festival in Molln (Austria) in 1998.. In addition, he was the Honorary President of the Festival d’Auch “Eclats des Voix” in France in 1999, and of the Voice Music Festival of Perouges “Au Fil de la Voix” in France in 2000. His biography has been published in 30 Who’s Who reference books since 1979. . In 2002, he was decerned the title Chevalier de la Legion d’Honneur in France.

He participated in the Jew’s Harp Festival in Molln (in 1998 and 2000), in Rauland – Norway (in 2002), in Amsterdam -the Netherlands . He is the founding member of the International Jew’s Harp Society . In 2005, he was elected as member of the Executive Board of the ICTM (Internatioanl Council for Traditional Music).

To date, Dr. Tran Quang Hai is the only Vietnamese to have taken part as a performer or composer in such great historical events as Australia’s Bicentenary celebration in 1988, the Bicenterary of the French Revolution in Paris in 1989, the 700th Anniversary of the Discovery of America in 1992, 600 Years of Seoul-Korea in 1994, the Julilee of the King of Thailand in 1996, 1,000 Years of Trondheim in Norway in 1997, the 100th Anniversary of the Phonogramm Archiv of Berlin in Germany in 2000, and the Centenary of Independance of Norway in 2005.
Site in 3 languages (English/French/Viet)

Quynh Hanh, musicienne vietnamienne, doctorante en musicologie de l’université de Paris IV – Sorbonne, Paris, professeur de la Musique Traditionnelle Vietnamienne au Conservatoire du Viet nam. Médaille d’Or de la Musique Vietnamienne, membre de la SFE (Société Française d’Ethnomusicologie) de Paris, membre de l’ICTM (International Council for Traditional Music), est une artiste accomplie. Elle joue des instruments suivants : cithare à 16 cordes dàn tranh, monocorde dàn bâu, bambouphone dàn trung . Elle a fondé son école de musique traditionnelle vietnamienne à Paris . Site en Français seulement

Figure de proue des mouvements de retour aux sources (Du Ca, Hoa Sim …), après son retour de la tournée en Europe, Phuong Oanh fonda L’Ecole de Musique Traditionnelle Vietnamienne Phuong Ca en 1970 à Saigon.

Elle était à l’époque déjà, l’un des rares professeurs de musique traditionnelle au Conservatoire National Supérieur de Saigon (1964-1975).
Spécialiste de la musique dite de Hué, Phuong Oanh a collaboré avec les principaux organismes culturels de l’époque : radio, télévision.

C’est avec les compositeurs Pham Duy, Nguyen Duc Quang, que Phuong Oanh a introduit la musique dite populaire dans les écoles, les universités. Recréé en Europe en 1976, par ses méthodes de travail, ses idées, Phuong Ca Dân Ca Quoc Nhac a rencontré un vif succès auprès des jeunes universitaires.

L’école est présente actuellement dans 8 pays, collaborant avec divers organismes : association, conservatoire, école de musique, université…

En 1988, Phuong Oanh reçut la Médaille d’or de 1’Académie Culturelle de 1’Asie pour ses travaux sur la musique Vietnamienne. En 1994, elle reçoit la médaille du mérite pour ses travaux pour la musique traditionnelle pour les jeunes donc publication au journal officiel du Congrès Américain.

En 35 ans l’ensemble instrumental de l’école sous la direction de Phuong Oanh s’est produite aux quatre coins du monde lors des plus grandes manifestations culturelles de la communauté aux quatre coins du monde : VATICAN, le Musée de Boston, Centre-Afrique, Nouvelle-Orléans …

Phuong Ca Dan Ca Quoc Nhac est le seul organisme non gouvernemental à présenter des candidats aux différents examens d’Etat en France.

Ecole de Musique Traditionnelle Vietnamienne dirigée par Phuong Oanh, professeur de cithare à 16 cordes dàn tranh.
“Phuong Ca Dan Ca Quoc Nhac” depuis 1969 – “Mot Truyen Thong Dang Duoc Tiep Noi”
Siège Social 28 ter rue des Mallets 95150 Taverny FRANCE – permanence lundi et jeudi
Siège d’exploitation : 53 rue Nationale Paris 13ème – permanence mardi et samedi
Tél: 33 (0)1 39 95 28 53 Fax: 33 (0)1 34 18 11 15 Email: Websites,
Site en français seulement

Tieng Hat Que Huong was founded in 1981 by Pham Thuy Hoan, a professor from the Vietnamese National Conservatory in Saigon. Starting from primary school Trieu Thi Trinh Dist. 10 in Saigon, Tieng Hat Que Huong’s mission is to preserve, develop and promote Vietnamese Traditional Music for people who love traditional music and also building a bridge between the old and the new artists.

Prof.Tran Van Khe and Hai Phuong To fulfill its purpose, Tieng Hat Que Huong participates in activites like:

* performing traditional songs, dances and music
* broadcasting traditional music shows on the TV and Radio Stations of Vietnam
* introducing folk songs and traditional musical instruments to schools and universities
* opening classes for dan tranh (the Vietnamese 16-stringed zither), dan bau (the monochord), dan nguyet (the moon-shaped lute), dan nhi (the 2-stringed fiddle), sao truc (the bamboo flute), folk song-learning classes every sunday morning at the City Labor Cultural Palace (55B Nguyen Thi Minh Khai, HCMC).
Site in 2 languages (English / Viet)


The Khac Chi – Sounds of Vietnam features two of Vietnam’s premiere musicians, performing exquisite music on rare and unique instruments native to Vietnam. These virtuoso artists offer an intriguing glimpse into the rich musical tradition of Vietnam and its 4000-year history.

Famous for their musical skills innovation throughout Vietnam, the Khac Chi takes you on an adventure in sound. Extremely versatile, their concerts may include a combination of styles or feature any one style of Vietnamese traditional music, Vietnamese folk music or contemporary music to world music. They are as equally comfortable performing solo chamber concerts, as they are on folk festival stages, or as guest soloists for symphony orchestras.

Their rare talents and superb musicianship have won them numerous awards for excellence, as well as many invitations for international appearances.
3 languages (English / French/ Viet)

Pham Duc Thanh is a world-renowned musician known for his masterful ability on the Vietnamese one-stringed instrument (Dan Bau). He was born in 1958 in Ninh Binh , Vietnam . His talent was fully apparent from his youth: he was adept at the Chèo drumming style at age 4, he learned the mandolin at age 5, and he had begun playing Dan Bau (monochord) and Dan Nhi (2-string fiddle) at the age of 5. In 1974, Duc-Thanh left Hanoi to join the largest Cheo opera troupe in Vietnam and officially became a professional Dan Bau performer.

At the end of 1978 he was the only Dan Bau musician of the Cheo opera stage to attend the national Dan Bau competition of Vietnam in Hanoi ; soon after, he went to Saigon to study further the music of central and southern Vietnam . In October of 1983, he graduated with top honors from the Center for Musical Research of Vietnam. It was here that he became recognized as one of the rising musicians on Dan Bau in traditional as well as modern music.

He and his family moved to Canada in 1996. Today, he is an adored performer in Montreal . Beyond the traditional music of Vietnam , he has used the Dan Bau to integrate seamlessly with the sounds and rhythms of various ethnic sounds from around the world, following in the words of the poet Van Tien Le:

One string with all words light and heavy
Half a gourd containing a world of sound

website in 3 languages (English / French / Viet)

Nguyet thuyêt Phong is a famous Vietnamese musician, ethnomusicologist, living in the Unites States . You can read his biography and his activities on his website in English .

Le Tuan Hung is a composer, performer and musicologist, specialising in Vietnamese music, cross-cultural music and experimental music. He is a multi-instrumentalist with a strong background in Vietnamese traditional music and Western classical music. He has performed widely in Asia, Australia, Europe, America and Oceania. His compositions have been created for a wide range of instruments, ensembles and media. His compositions and performances have been released by Move Records, NMA, ABC Music and Australian Sound Heritage Association. He is also the author of various publications on Vietnamese performing arts and is regarded as an expert in Vietnamese musicology. Apart from being trained as a traditional musician in the Vietnamese tradition, he also had a Bachelor of Music from the University of Melbourne and a PhD in Music from Monash University.

Dang Kim Hien is a composer, performer and educator. She is a vocalist and multi-instrumentalist, specialising in Vietnamese strings and percussion. She holds many national awards from Vietnam, including a National Gold Medal for Excellence in Vietnamese Zither Performance and a National Award for Traditional Vocal Performance. She taught at the Department of Traditional Music of the Conservatory of Music in Saigon (Vietnam) between 1980 and 1994. Since migrating to Australia in late 1994, she has been active in performing Vietnamese music and creating cross-cultural music. She has collaborated with Australian composers and performers in creating various cross-cultural works. She has performed extensively to present her original works on international platforms. Her compositions and performances have been released on Move Records.

Site in 2 languages (English / Viet)

Châu Nguyên, Mai Nguyên, Luu Hông

Professor Chau Nguyen studied music at the National conservatory of Music in Saigon, where he studied traditional musical instrument, harmony, and

Professor: Chau Nguyen
orchestration. Upon graduation in 1967 he was selected by the Board of Directors of the National Conservatory of Music to teach Vietnamese traditional music.

While he was teaching at the National conservatory of Music, professor Chau Nguyen also participated in musical and performing arts festivals in the country

and was a member of delegations representing Vietnam in other countries. In addition to performing and teaching, professor Chau Nguyen also specializes in composing, scoring, arranging music for group and producing different forms of Vietnamese performing arts, including the new form of choral orchestra in traditional music.


Professor Mai Nguyen is one of the founders and directors of the Lac Hong Performing Arts Group. Mrs. Mai Nguyen has an impressive musical background. She graduated in 1960 from the National Conservatory of Music in Saigon, where she specialized in the 16-string and pedagogy of music. She taught at the National Conservatory of Music in Saigon, the School of Theater Performing Arts and Gia Long High School until she escaped from Vietnam in 1977.
Professor: Mai Nguyen

Mrs. Nguyen continued her teaching career after relocating to Houston. She founded the Hoa Sim Group which participated in many festivals in the Vietnamese community and was involved with Voice of Freedom Radio. After moving to Orange County, Mrs. Nguyen continued to teach and formed a new Hoa Sim Group which later became the Lac Hong Performing Arts Group.


Dance Master Luu Hong is from a family of dancing traditions. In his childhood, he learned tap dance and together with his brothers and sisters, established a family dance group and performed at dancing clubs in Vietnam. This dance group traveled far and wide and performed at theaters from Saigon to Hanoi with famous singers, actors, and actresses.

In 1944, King Bao Dai, the last king of the Nguyen Dynasty, invited Dance Master Luu Hong and his family dance group to perform at the Imperial Court. After 1955, Dance Master Luu Hong and his dance group performed many shows all over South Vietnam. In 1964, Master Luu Hong and Dance Master Luu Binh established the Moulin Rouge Dance Group which later became the Luu Binh Hong Dance Group. This dance group represented Vietnam

to participate in the Dance Festival in Singapore among other Asian dance groups. In 1967, Dance Master Luu Hong was one of the founders of the Maxim Dance Group, a famous group well admired by public in Saigon. At that time, Master Luu Hong was designated to lead the Vietnamese dance group to perform at international festivals in Hong Kong, Japan, France, Morocco, England, South Africa, etc. In 1975, Master Luu Hong left Vietnam and settled in Japan, and later in USA. Since then, Master Luu Hong has participated in many musical shows overseas, trained young generations of dancers, and has been a choreographer for many shows for video tapes. Master Luu Hong has given much of his time and talent in training and guiding the Lam Ty Ni and Long Hoa dance groups.

At present Dance Master Luu Hong is re-establishing the Maxim Dance Group and cooperating with the Lac Hong Performing Arts Group to propagate the traditional cultural quintessence of Vietnamese music and dance to the young generation and to preserve and promote Vietnamese arts and culture in the USA.


Vu Hong Thinh

Vu Hong Thinh is an ethnomusicologist. Vu Hong Thinh began to study music at the age of ten and has since devoted his life to music and dan tranh. He graduated with distinction from the National Conservatory of Music in Hanoi, Vietnam, where he remained as a music professor for many years. He has performed in many countries, for major Vietnamese Music Concerts and Fund Raising efforts. Besides dan tranh, Thinh also performs on a variety of other traditional instruments such as the monochord (bau), the 36-string hammered dulcimer (dan tam thap luc), the bamboo xylophone (dan t’rung), the k’longput, and traditional drum (trong). He has been featured in live televised concerts and broadcast recordings. Most recently he recorded and released his own CD “Nguyet Cam” as “The Art of Moon-Shaped Lute.” As a well-known expert in traditional Vietnamese music, he teaches dan tranh and other Vietnamese instruments throughout Northern California. He enjoys the opportunity to collaborate with other artists, such as Nguyen Dance Company, focused on sharing Vietnamese heritage with the community.

Below are some of his published research works:

* Special Research on the Moon-Shaped Lute
* The Gong Ensembles of the Xtieng Ethnic Group
* The Scales and Modes Issues of Different Ethnic Groups in South Vietnam
* The Ceremony Music & “Amateur Music” of South Vietnam
* Document Film: The Precious Gem of the Jungle

Other musicians are mentioned here. Their bio will be found soon and will be surely put here.

Kim Uyen – Toronto, Canada
Hai Yen Nguyen – Houston, TX, USA
Vo Van Anh – San Francisco, USA

Viêt Hai , Seattle, USA

The listing must be longer . Anyone who knows other Vietnamese musicians or researchers can send me their websites, emails and bios. Thank you in advance

Tran Quang Hai

CẢI LƯƠNG VIỆT | Phát biểu của GS Trần Văn Khê

CẢI LƯƠNG VIỆT | Phát biểu của GS Trần Văn Khê

Published on Oct 26, 2016
Chào cả nhà cải lương việt nam với tiêu chí bảo tồn và phát huy cội nguồn dân tộc.Kênh được lập ra để giúp kết nối những người yêu ca cổ tình quê hương xích lại gần nhau hơn.Với đầy đủ những video kinh điển thuộc thể loại cải lương xã hội,cải lương tuồng cổ nhằm phục vụ mọi người xem,sở thích mỗi người.Rât mong mọi người luôn ủng hộ ca cổ tình quê hương. ♫ Fanpage Cải Lương Việt Nam: ♫ Google + : ♫ Tuyển tập cải lương xã hội hay nhất : ♫ Đăng kí kênh để cập nhật những bộ phim cải lương mới nhất: ♫ Hát Văn, Chèo Tuồng Tuyển Chọn : ♫ Nhạc Quê Hương Tuyển Chọn : ♫ Cải Lương Hồ Quảng Sân Khấu Dân Gian : ——————- ► Copyright © 2015 BH Media Corp

GS TS TRẦN VĂN KHÊ đã được bổ sung vào quỹ tên đường của TP HCM, tin tức tháng 10, 2016

Đời hoạt động nghệ thuật của Giáo sư Trần Văn Khê qua ảnh

LUCY NGUYỄN :Thêm một cuốn sách quý về giáo sư Trần Văn Khê

Hình ảnh giao lưu tại lễ ra mắt sách
Hình ảnh giao lưu tại lễ ra mắt sách
Nhiều văn nghệ sĩ, trí thức, độc giả đã tới tham dự lễ ra mắt sách Trần Văn Khê: Tâm và Nghiệp của nhóm tác giả (NXB Lao Động) tại Đường sách TP.HCM (Nguyễn Văn Bình, Q.1, TP.HCM) sáng nay 26.6.
Được biết, cuốn sách ra đời nhân ngày giỗ đầu của giáo sư Trần Văn Khê (24.6.2016), là tập hợp những bài viết về giáo sư qua hồi ức của thân hữu, học trò. Mỗi bài viết trong tập sách là một nén nhang lòng để tưởng nhớ và tri ân cây đại thụ làng âm nhạc Việt Nam đã làm tròn nhiệm vụ phụng sự âm nhạc dân tộc cho đến hơi thở cuối cùng.
Nhà văn-nhà thơ Nguyễn Hữu Hồng Minh cho biết, anh rất cảm động và vinh dự khi được mời đóng góp vào tác phẩm này bài viết của anh nhan đề Thầy Trần Văn Khê – Quyền năng nghệ thuật. Anh đã thực hiện bài viết này sau khi thầy Khê mất. “Câu hỏi chung là tại sao một tâm hồn lớn, vĩ đại như vậy trong âm nhạc và tri thức lại có thể rất giản dị và kết nối được nhiều giới, nhiều giai tầng văn hóa như vậy? Trí thức Việt ở Pháp liệu có làm nên sự đặc biệt? Và sẽ còn những tâm hồn lớn nào nữa?”, anh Nguyễn Hữu Hồng Minh nói.
Đơn vị xuất bản cuốn sách cho biết, họ đã cố gắng hết sức có thể để xuất bản sách trong một thời gian ngắn. “Đây là công sức của cả một tập thể mà công lớn nhất thuộc về anh Nguyễn Đắc Xuân và chị Thế Thanh. Công lớn của cuốn sách này thuộc về các tác giả, từng tác giả. Tôi đã đọc rất kỹ các bài viết và nhận thấy giá trị to lớn của những câu, những chữ, những tấm lòng. Hình như mỗi tác giả mở tâm ra, trải lòng ra để hòa vào “tâm và nghiệp” của giáo sư Trần Văn Khê”, đại diện đơn vị xuất bản nói.
Đọc cuốn sách để hiểu thêm về giáo sư Trần Văn Khê – người đã dành trọn nhiệm vụ của cuộc đời mình là ra sức sưu tầm, nghiên cứu những gì liên quan đến âm nhạc truyền thống Việt Nam qua bề dày của lịch sử và chiều sâu của nghệ thuật. Từ đó nỗ lực mang văn hóa – nghệ thuật Việt Nam đến với bạn bè năm châu, để họ hiểu hơn, yêu hơn, cảm mến hơn một xứ sở Việt Nam, một tâm hồn và sức mạnh nội sinh của Việt Nam.

Lucy Nguyễn

LÊ QUÂN : Những nén nhang lòng tưởng nhớ GS Trần Văn Khê

Những nén nhang lòng tưởng nhớ GS Trần Văn Khê

“Trần Văn Khê: Tâm và Nghiệp” là tập hợp các bài viết về giáo sư qua hồi ức của thân hữu, học trò. Đó là những nén nhang lòng để tưởng nhớ cây đại thụ làng âm nhạc Việt Nam.

Ngày 26/6, kỷ niệm 1 năm ngày mất của Giáo sư Trần Văn Khê (24/6/2015-24/6/2016), Công ty Cổ phần Sách Thái Hà tổ chức chương trình giao lưu ra mắt ấn phẩm Trần Văn Khê: Tâm và Nghiệp tại đường sách Nguyễn Văn Bình (quận 1, TP HCM).

Đây là tác phẩm do Thái Hà Books liên kết với Nhà xuất bản Lao động xuất bản. Cuốn sách, với sự hợp tác tích cực của nhóm thân hữu Trần Văn Khê, là một tập hợp những bài viết về Giáo sư qua hồi ức của thân hữu và học trò.

Mỗi bài viết trong tập sách là một nén nhang lòng để tưởng nhớ và tri ân cây đại thụ làng âm nhạc Việt Nam đã làm tròn nhiệm vụ phụng sự âm nhạc dân tộc cho đến hơi thở cuối cùng.

Nhung nen nhang long tuong nho GS Tran Van Khe hinh anh 1
Các tác giả của ấn phẩm Trần Văn Khê: Tâm và Nghiệp. Ảnh: Lê Quân

Văn hóa – nghệ thuật là một dòng chảy bất tận. Một trong những nhân vật đã đóng góp nhiều tâm sức cho dòng chảy bất tận ấy của Việt Nam là GS-TS Trần Văn Khê.

Trần Văn Khê: Tâm và Nghiệp thể hiện rằng gần như cả cuộc đời, ông chỉ làm một công việc: mang văn hóa – nghệ thuật Việt Nam đã đến với bạn bè năm châu, để từ đó họ hiểu hơn, yêu hơn, cảm mến hơn một xứ sở Việt Nam, một tâm hồn và sức mạnh nội sinh của Việt Nam.

Một dân tộc đã trường tồn qua nhiều cuộc kháng chiến vệ quốc, dân tộc ấy không chỉ quả cảm trên chiến trường, chiến lũy, dân tộc ấy thẳm sâu và thấu cảm trong mạch nguồn văn hóa nội sinh.

Đi cùng và sống trọn vẹn với một trong những mạch nguồn văn hóa nội sinh của dân tộc là nghệ thuật truyền thống. Giáo sư Trần Văn Khê đã thấu cảm trọn vẹn và trao truyền không mệt mỏi cho lớp hậu sinh lý tưởng văn hóa mà ông cả đời theo đuổi.

Hơn nửa thế kỷ lập thân nơi đất khách quê người, giáo sư Trần Văn Khê tự đặt cho mình một nhiệm vụ là ra sức sưu tầm, nghiên cứu những gì liên quan đến âm nhạc truyền thống Việt Nam qua bề dày của lịch sử và chiều sâu của nghệ thuật.

Nhung nen nhang long tuong nho GS Tran Van Khe hinh anh 2
Ấn phẩm Trần Văn Khê: Tâm và Nghiệp. Ảnh: Lê Quân

Khi tích lũy đủ “vốn liếng”, giáo sư Trần Văn Khê bắt đầu bôn ba như con thoi đến nhiều nơi trên thế giới, đem tiếng nhạc lời ca của dân tộc giới thiệu với bè bạn năm châu “sự đa dạng, phong phú và đặc sắc của âm nhạc truyền thống Việt Nam” như ông vẫn luôn khẳng định.

Hành trang ông mang theo trong các chuyến đi không chỉ là những kiến thức uyên thâm chia sẻ trên các giảng đường đại học, mà còn là những bài thuyết trình sâu sắc trong các hội nghị quốc tế với cương vị một nhà văn hóa châu Á. Đặc biệt ông không bỏ qua một cơ hội nào để âm nhạc truyền thống Việt Nam được góp mặt trên mọi diễn đàn.

Nhung nen nhang long tuong nho GS Tran Van Khe hinh anh 3
Giáo sư Trần Quang Hải – con trai trưởng của Giáo sư Trần Văn Khê xúc động phát biểu tại buổi giao lưu. Ảnh: Lê Quân

Phát biểu tại buổi giao lưu, Giáo sư Trần Quang Hải xúc động cảm ơn các tác giả đã thực hiện cuốn sách. “Không phải chỉ có những người trong gia đình, những bạn hữu gần mà có nhiều bạn hữu xa, những học trò đi theo con đường của ba tôi để phát triển âm nhạc cổ truyền sau mà ông bỏ cả cuộc đời để phụng sự, phát huy”, con trai trưởng của Giáo sư Trần Văn Khê chia sẻ.

Ngoài ra, Giáo sư Hải cùng các tác giả cũng mong muốn nơi ở 10 năm cuối cuộc đời của cố giáo sư tại số 32, Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh trở thành một nhà lưu niệm về Giáo sư Trần Văn Khê.

Lê Quân

Trân-van-Khê : Nghệ Thuật Nấu Bếp và Ăn Uống của Người Việt …

Trân-van-Khê :
 Nghệ Thuật Nấu Bếp và Ăn Uống của Người Việt …
Cách đây hơn 30 năm, tại Paris, người bạn của tôi mở một hiệu ăn Việt Nam, nhưng có cả bếp Trung Quốc và bếp Việt Nam để phục vụ cho khách “cơm Tàu và cơm ta”. Hôm lễ khai trương, có mời đại diện báo chí, phát thanh, truyền hình Pháp đến dự cuộc họp báo. Có nhiều PV đặt câu hỏi : “Hiệu ăn này có thức ăn Trung Quốc và Việt Nam. Cách nấu ăn và thức ăn có chi khác nhau giữa Trung Quốc và Việt Nam hay chăng?”. Anh bạn tôi mời hai đầu bếp Trung Quốc và Việt Nam ra hỏi thì hai người đều nói : “Khác lắm chớ! Cứ vào bếp coi chúng tôi nấu thì biết!”. Mà ký giả quá đông, không vào bếp được. Anh bạn tôi nói nhỏ với tôi : “Anh trả lời giùm tôi với mấy ông nhà báo câu hỏi của họ để còn khai tiệc lớn sau tiệc khai vị”.
Tôi họp các PV lại và nói :
“Các bạn muốn biết giữa Trung Quốc và Việt Nam có gì khác nhau trong nghệ thuật nấu ăn. Tôi xin đơn cử ra 3 điểm :
1/ Người Trung Quốc thường dùng bột mỳ
Người Việt Nam thường dùng bột gạo.
Do đó, khi người Trung Quốc nấu mỳ thì người Việt Nam nấu phở và hủ tíu. Người Trung Quốc ăn bánh bao thì người Việt ăn bánh đùm, bánh xếp, bánh bèo, bánh cuốn. Loại chả giò của người Trung Quốc làm bằng bánh tráng bột mỳ cuốn thịt, giá chiên dòn; chả giò của người Việt cuốn bằng bánh tráng bột gạo.
2/ Nước chấm của người Trung Quốc là nước xì dầu làm bằng đậu nành. Nước chấm của người Việt lànước mắm làm bằng cá.
3/ Khi trộn các gia vị, người Trung Quốc thường ưa trộn “chua – ngọt”, người Việt trộn “mặn – ngọt”.
Còn nhiều điểm khác nữa, nhưng tôi nghĩ 3 điểm đó tạm đủ để các bạn thấy qua cái khác nhau trong nghệ thuật ẩm thực giữa người Trung Quốc và người Việt”.
Các nhà báo đều thích thú và đăng lên các báo câu trả lời của tôi.
Mấy ngày sau, một PV trở lại hiệu ăn tìm tôi và nói : “Ông Tổng biên tập của tôi bảo tôi tìm ông hỏi thêm vài câu, vì hôm trước, ông có nói còn những điểm khác nhau mà ông mới chỉ đưa ra 3 điểm. Vậy ông có thể cho chúng tôi biết còn điểm nào khác nhau nữa chăng?”.
“Hôm nay, tôi có thể nói thêm về 3 điểm khác. Trong cách nấu ăn thì có 3 món chính, ngoài các thứ gia vị. Đó là thịt, cá và rau.
1/ Thịt thì người Trung Quốc và Việt Nam đều có thịt quay, thịt nướng, thịt kho, thịt hầm, thịt chà bông, thịt dồn lạp xưởng
Nhưng người Việt Nam còn dùng thịt sống, ướp muối, tỏi, thính, gói bằng lá vông để làm nem chua mà người Trung Quốc không có.
2/ Cá thì người Trung Quốc và người Việt Nam đều có các loại : cá chiên, cá hấp, cá kho, cá chưng, cá nấu canh, cá nướng trui, cá phơi khô v.v… nhưng cá làm mắm như người Việt Nam thì người Trung Quốc không có.
Mắm là một thức ăn đặc biệt của vùng Đông Nam Á. Người Thái, người Khmer, người Phi Luật Tân đều có mắm. Nhưng mắm làm với đủ loại cá như cá lóc, cá sặc, cá cơm và các loại tép, tôm thì Việt Nam mới có. Các loại mắm : mắm Thái, mắm ruốc, mắm nêm, mắm hếch v.v… Người Việt có thể được coi là có nhiều sáng tạo trong cách chế biến các thứ cá thành mắm. Khi ra nước ngoài cũng có cách chế biến với các loại cá khác. Vợ một người bạn của tôi đã có cách “bỏ mắm” bằng cá mulet bên Pháp, ăn giống như mắm cá lóc Việt Nam.
3/ Rau thì người Trung Quốc và Việt Nam đều ăn rau luộc, rau xào, rau làm dưa. Người Việt thích ăn rau sống.
Có rất nhiều loại rau sống, rau răm, húng cây, húng lủi, rau dấp cá, tía tô, các loại ngò, hành lá, rau om v.v… Các thứ rau đó cũng là những vị thuốc.
Đó là 3 điểm khác nhau giữa cách dùng thịt, cá, rau để làm bếp giữa người Trung Quốc và người Việt Nam.
Ngoài ra, người Trung Quốc khi nấu dùng lửa lớn, người Việt Nam thường nấu lửa riu riu.
* Người Việt Nam có cách ăn chi đặc biệt không?
Người Việt có 3 cách ăn :
 Ăn toàn diện :Tức là ăn bằng ngũ quan. Trước hết, ăn bằng con mắt : thức ăn được trình bày cho đẹp mắt, có nhiều màu sắc, hình thức hấp dẫn. Rồi đến ăn bằng mũi : có mùi thơm bốc lên từ thức ăn, từ nước chấm là nước mắm, từ những loại rau thơm, rau mùi hoặc nước cà cuống. Sau đó, răng chạm vào thức ăn mềm như bún, dai như thịt luộc, giòn như giá, như sứa, như cải. Có khi nhai những món giòn như đậu phộng, tai nghe tiếng lốc cốc. Không nghe từ bên trong như khi nhai đậu phộng hay bánh phồng tôm, mà còn nghe được âm thanh từ việc bẻ bánh tráng nướng “rôm rốp”. Sau khi thấy, ngửi, nhai, nghe, mới bắt đầu nếm và thưởng thức bằng lưỡi mùi vị của món ăn, như thế là ăn toàn diện.
 Ăn khoa học :Theo sự nghiên cứu của nhiều vị trong Đông y và đặc biệt của các chuyên gia Nhật Bản, có thể nói một cách tổng quát, món ăn mặn thuộc về dương, món ăn ngọt và chua thuộc về âm. Vì vậy, khi pha nước mắm (mặn = dương) thì có giấm (chua = âm) và đường (ngọt = âm). Như vậy là âm – dương cân bằng. Khi kho thịt kho cá có nước mắm, lại có thêm chút đường. Khi ăn món chi ngọt thì pha chút muối (dưa hấu ngọt thì thoa chút muối, xoài tượng chua thì chấm nước mắm v.v… ).
Ngoài âm – dương còn hàn nhiệt. Cá trê, cua đinh hay thịt vịt luộc thuộc về hàn nên ăn với nước chấm có pha gừng (nhiệt). Ăn mà nghĩ đến việc tìm quân bình giữa âm và dương, hàn và nhiệt là ăn khoa học.
 Ăn dân chủ :Các thức ăn dọn cả thảy lên bàn, thích món nào ăn món nấy, ăn ít – nhiều tùy khẩu vị và sức ăn của mình, không bị ép ăn những món mình không thích. Như vậy là ăn dân chủ. Đó là 3 nét chính. Ngoài ra còn có cách ăn bì cuốn, nem cuốn, ngày xưa chấm chung một chén nước mắm.
Cách ăn lễ phép, ăn coi nồi, ngồi coi hướng. Không ăn nhiều khi nồi cơm chủ nhà đã lưng”.
* Còn nghệ thuật nấu bếp của Việt Nam có theo nguyên tắc nào không?
Không có nguyên tắc nêu rõ. Thầy dạy nấu bếp chỉ dạy cho học trò nấu cho ngon, trình bày cho khéo. Nhưng xét kỹ thì có 3 nguyên tắc chính :
Thứ nhất, người ăn thích “ăn toàn diện” thì nghệ thuật nấu bếp là làm vừa lòng người ăn. Vì vậy cũng phải nấu ăn cho vừa năm giác quan. Món ăn được trình bày cho đẹp mắt, tô canh, dĩa cá, dĩa rau đều có nhiều sắc màu cho vui mắt, cơm trắng, hột gà vàng, rau xanh, ớt đỏ, tiêu đen, kho thịt, kho cá, nước thịt, nước cá có màu chuỗi hổ. Nước canh phải trong chớ không đục. Món ăn phải có mùi thơm của thức ăn được xào nấu chớ không phải mùi tự nhiên. Vì vậy, kho thịt bò, thịt heo, kho cá cần hớt bọt cẩn thận cho nước trong mà không có mùi bò, mùi heo, mùi cá. Canh chua phải có mùi rau om, thịt bò kho hay nước phở có mùi hồi, bún thang có mùi cà cuống v.v…
Món ăn đặc biệt thường có trộn những món mềm, món dai, món giòn.
Nhiều món phải ăn với bánh phồng tôm, bánh tráng nướng, rắc đậu phộng rang, để chẳng những nhai thấy giòn, mà lỗ tai còn nghe tiếng rôm rốp, thích thú cho thính giác. Và lẽ tất nhiên, vị món ăn phải được nêm nếm cho vừa ăn, không quá mặn, quá ngọt, quá chua. Dầu cho là nấu canh chua, chớ chất chua phải vừa với vị mặn, vị ngọt, quá chua là mất ngon.
Nguyên tắc thứ nhì là nấu ăn không đơn vị, mà là đa vị. Không có món ăn nào đơn thuần một vị. Chấtmặn pha với chất ngọt, chất chua, pha trộn nhuần nhuyễn. Những món cuốn bánh tráng như nem nướng, cá nướng, thịt bò, ngoài giá giòn, rau xà lách, rau thơm còn có ớt cay, chuối chát, khế chua, chấm nước mắm pha giấm, đường, tỏi, ớt hay mắm nêm cũng pha chút đường hay tương ngọt trộn với nếp xay hay hột điều xay. Như vậy, một cuốn nem nướng, cá nướng hay thịt nướng đem đến cho người ăn 5, 6 vị khác nhau, mà tất cả đều hài hòa, không vị nào lấn vị nào.
Nguyên tắc thứ ba là nấu ăn theo luật âm – dương cân bằng, hàn – nhiệt điều hòa. Không bao giờ để cho dương thiếu âm, âm thiếu dương. Khi mặn thì thêm ngọt, thêm chua cho vừa miệng, mà cũng tạo nên một sự quân bình giữa âm – dương, mà quân bình giữa âm – dương thường gặp trong Đông y, trong châm cứu, trong khí công, trong âm nhạc…
* Thưa giáo sư, ông có học trường nấu bếp nào chăng? Và học ở đâu?
– Ở Việt Nam có nhiều nơi dạy nấu bếp nhưng không có dạy theo những nguyên tắc nói trên. Tôi cũng không phải là một người đầu bếp chuyên nghiệp.
Tôi chỉ là một nhạc sĩ truyền thống, một nhà nghiên cứu dân tộc nhạc học. Nhưng vì “méo mó nghề nghiệp”, nhìn mỗi vật, mỗi sự kiện thường hay phân tích, đối chiếu, tổng hợp rút ra những nguyên tắc, nguyên lý hay định luật sau khi nhận xét và suy tư. Nhưng tôi đã trình bày cách nhận xét ấy cho những người chuyên về nghệ thuật nấu bếp thì được các vị ấy cho là đúng.
Câu chuyện giữa nhà báo bên phương Tây với tôi như thế. Bạn đọc quen biết tôi có lẽ ngạc nhiên khi thấy tôi không nói về chuyện nghiên cứu hay diễn tấu nhạc, mà lại nói về chuyện ăn. Thưa các bạn, người Trung Quốc thường nói : “Dĩ thực vi thiên” (có người nói Dĩ thực vi tiên), coi chuyện ăn uống cao qúy như trời. Chúng ta có câu : “Có thực mới vực được đạo”, mà người Pháp cũng có câu : “Ventre affamé n’a pas d’oreilles”, ý nói : Bụng đói thì lỗ tai không còn biết nghe nữa.
Thế là việc ăn uống trở nên quan trọng.
Đứa trẻ mới lớn lên phải học “Học ăn, học nói, học gói, học mở”, rồi đến “Ăn phải coi nồi, ngồi phải coi hướng”. Người Việt Nam thường thường để chữ “ăn” trước nhiều động từ khác như ăn mặc, ăn nói, ăn nhậu, ăn chơi, ăn thua, ăn quà, ăn cắp, ăn trộm, ăn cướp, ăn mày, ăn xin, ăn gian, ăn hại, ăn chịu, ăn vạ… Dạy chuyện đời cũng có nghĩ đến việc ăn uống như :
– Liệu cơm gắp mắm/ Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm
– Ăn trái nhớ kẻ trồng cây
– Uống nước nhớ người đào giếng
– Ăn chưa no, lo chưa tới
– No mất ngon, giận mất khôn
– Ăn thua đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau…
Trong lĩnh vực âm nhạc cũng thường cho cảm giác “nghe” thành cảm giác nếm như khen tiếng đờn của một danh cầm rất “ngọt”, chê giọng ca của một ca sĩ rất “chua”, rất “chát”. Cảm giác “thấy” cũng như cảm giác về việc đối xử cũng thành cảm giác “nếm” như nước da của một cô gái rất “mặn mòi”, cách đối xử tiếp khách của một người quá “lạt lẽo”, và mấy ai tránh khỏi cái “cay đắng” mùi đời.
Nước Việt Nam từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau có nhiều thức ăn, có nhiều cách nấu, mỗi vùng Bắc – Trung – Nam đều có những món ăn đặc biệt. Ngày trước, tôi vẫn nhớ có chả cá Lã Vọng, những loại nước chấm miền Trung, nem chua Thủ Đức và ngày nay, đất nước thống nhất, việc đi lại dễ dàng, người Việt gặp nhiều dân tộc khác nhau, nhưng cách ăn uống, nấu nướng vẫn còn giữ sắc thái dân tộc và nhiều du khách đến Việt Nam trong thời gian ngắn cũng như những người nước ngoài có dịp gần người Việt, sống tại nước Việt lâu năm cũng nhìn nhận rằng người Việt Nam có cách nấu ăn độc đáo, dễ làm vừa khẩu vị những người khó tính trong việc ăn uống.
Trần Văn Khê

Nhiều nghệ sĩ đến dự Giỗ đầu GSTS Trần Văn Khê, Tại quê Tiền Giang

Nhiều nghệ sĩ đến dự Giỗ đầu GSTS Trần Văn Khê, Tại quê Tiền Giang

Published on Jun 22, 2016

Nhiều nghệ sĩ đến dự Giỗ đầu GSTS Trần Văn Khê, Tại quê Tiền Giang
(21/6), tại quê nhà Vĩnh Kim, Tiền Giang của Giáo sư – tiến sĩ (GS-TS) Trần Văn Khê, các môn sinh và những người bạn đã làm lễ tiểu tường cho GS trong không gian thật ấm cúng và ý nghĩa.
GS-TS Trần Văn Khê là cây đại thụ của nền âm nhạc dân tộc Việt Nam đã qua đời vào ngày 24/6/2015. Ông ra đi để lại sự tiếc thương vô hạn không chỉ cho người thân mà người dân cả nước, những ai từng mến mộ tài năng lẫn sự cống hiến của ông cho nền âm nhạc dân tộc đều cảm thấy tiếc nhớ.