Tag Archives: cần thơ

Tiếng Tơ Đồng (Kỳ 5) – Âm nhạc tài tử từ dân ca


Ajoutée le 6 avr. 2015

Tiếng Tơ Đồng là chương trình khoa giáo giới thiệu về âm nhạc Đờn ca tài tử của người Nam Bộ do Trung Tâm Truyền Hình Việt Nam tại TP.Cần Thơ – VTV Cần Thơ sản xuất. Chương trình được phát sóng định kỳ 2 số/tháng, bắt đầu từ tháng 1 năm 2015. Kính mời quý khán giả cùng theo dõi!

Tiếng Tơ Đồng (Kỳ 4) – Ba Nam trong âm nhạc tài tử


Ajoutée le 22 mars 2015

Tiếng Tơ Đồng là chương trình khoa giáo giới thiệu về âm nhạc Đờn ca tài tử của người Nam Bộ do Trung Tâm Truyền Hình Việt Nam tại TP.Cần Thơ – VTV Cần Thơ sản xuất. Chương trình được phát sóng định kỳ 2 số/tháng, bắt đầu từ tháng 1 năm 2015. Kính mời quý khán giả cùng theo dõi!

Nhạc sĩ Huỳnh Khải dẫn giải

Tiếng Tơ Đồng (Kỳ 2) – Âm nhạc tài tử nhạc lễ Nam Bộ


Ajoutée le 26 févr. 2015

Tiếng Tơ Đồng là chương trình khoa giáo giới thiệu về âm nhạc Đờn ca tài tử của người Nam Bộ do Trung Tâm Truyền Hình Việt Nam tại TP.Cần Thơ – VTV Cần Thơ sản xuất. Chương trình được phát sóng định kỳ 2 số/tháng, bằt đầu từ tháng 1 năm 2015. Kính mời quý khán giả cùng theo dõi!

nhạc sĩ Huỳnh Khải

song tấu đờn cờ đờn gáo bài Long Đăng

Tiếng Tơ Đồng (Kỳ 1) – Thời kỳ hình thành âm nhạc tài tử


https://youtu.be/cxQJecd1noU

Ajoutée le 25 févr. 2015

Tiếng Tơ Đồng là chương trình khoa giáo giới thiệu về âm nhạc Đờn ca tài tử của người Nam Bộ do Trung Tâm Truyền Hình Việt Nam tại TP.Cần Thơ – VTV Cần Thơ sản xuất. Chương trình được phát sóng định kỳ 2 số/tháng, bằt đầu từ tháng 1 năm 2015. Kính mời quý khán giả cùng theo dõi!

Nhạc sĩ Huỳnh Khải dẫn giải về thời kỳ hình thành âm nhạc tài tử

Lưu thủy đoản, Bình bán, Kim Tiền huế với ban nhạc gồm hạ uy cầm, cò, ghi ta phím lõm, kìm, đoản, tam, tranh

Nhạc sĩ Tấn Nhì dẫn giải về sách bài bản 

Độc tấu đàn cò bài Ngũ đối hạ

Song tấu kìm cò bài Ngũ đối hạ

Bản Lý con sáo , dân ca nam bộ hát , kìm, ghi ta phím lõm

Điệu Lưu thủy trường với ban nhạc gồm có tranh, cò, đoản, ghi ta phím lõm, tỳ bà, kìm , bầu, hát 

VÕ THẾ NAM : Giới thiệu về Đờn ca tài tử Nam Bộ


Giới thiệu về Đờn ca tài tử Nam Bộ
          Từ đầu thế kỷ XIX âm nhạc chuyên nghiệp ở Nam Bộ rất phát triển. Nền văn hóa tinh thần của người Việt trên đất Nam Bộ kế thừa truyền thống âm nhạc dân gian và phát triển nhanh trở thành âm nhạc chuyên nghiệp.Nhất là sau khi nhạc cung đình  nhà Nguyễn có yếu tố co hẹp lại, các quy mô dàn nhạc lớn cũng giảm dần. Các nhạc công triều Nguyễn đã về đất Nam Bộ sinh cơ lập nghiệp, tiếp tục bảo tồn và phát huy âm nhạc truyền thống của dân tộc.  Họ trở thành các thầy đờn,  tuy không phải là quy mô theo hệ thống trường lớp tuy nhiên các thầy đờn  lại truyền thụ âm nhạc theo phương pháp  bác học và truyền nghề  nổi lên là “ca nhạc tài tử ”. Ca nhạc Tài Tử là một bộ phận của loại hình âm nhạc chuyên nghiệp  nói trên. Họ kế thừa từ nhạc cung đình thuộc nhóm tiểu nhạc và Ca Huế. Các nghệ nhân cả thầy lẫn trò, lập nên những nhóm ca nhạc với số người không đông lắm, sinh hoạt âm nhạc theo lối tri âm tri kỷ. Phong trào “đờn cây” phát triển rầm rộ ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Trước đó theo các tác giả Nam Bộ (như Vương Hồng Sển) sinh hoạt âm nhạc trong dân gian chỉ có dàn nhạc lễ gồm hai thành phần: phe văn và phe võ. Phe võ chủ yếu là các nhạc khí bộ gõ (trống, thanh la não bạt…) và cây kèn. Phe văn chủ yếu là các đàn cây (cò, gáo) thêm ống sáo và song  lang. Dàn nhạc lễ (tổng hợp) chỉ được dịp sử dụng trong các dịp Quan Hôn Tang Tế, thường nhất là Tang và Tế (cha già, mẹ héo, tế Đình, vào Đám…). Ở những lễ nhỏ hơn như Tân gia, Thôi nôi, Mừng thọ,… gia chủ thường chỉ  mời phe văn nghĩa là nhóm “đàn cây” đến gọi là giúp vui. Do mục đích chơi nhạc trước một đối tượng không phải là những “dân sành điệu” một yêu cầu nẩy sinh là phải có “ca” chứ không thể chỉ có đờn. Thế là có chuyện đặt lời cho các điệu nhạc lễ vốn là khí nhạc thuần tuý. Rồi ca “Xàng xê, long ngâm, bài hạ” dần dần trở nên quen thuộc đối với quần chúng. Mặc khác do đến đây  không phải làm nghề “nhạc lễ”, họ chơi lấy vui, họ chơi “Tài tử”. Có lẽ chữ “Tài Tử” bắt nguồn từ đó. Ca nhạc tài tử mang tính chất thính phòng, lúc đầu là những cuộc sinh hoạt trong gia đình, nhưng chẳng bao lâu sau đã phát triển rộng ra từ những ngày giỗ Tết họ hàng, đến đám cưới,  đám hỏi trong làng xóm và rộng hơn là những ngày lễ hội. Ca nhạc tài tử được quần chúng rất ưa thích vì tính chất bình dân, giản dị, dễ thuộc dễ nhớ, nhưng không vì thế mà kém tính chất nghệ thuật, đó chính là yếu tố làm cho ca nhạc tài tử phát triển nhanh trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Nam Bộ.
          Sự lưu truyền từ đời này qua đời kia, từ thế hệ này sang thế hệ khác, đến đầu giữa thế kỷ XX đã xuất hiện nhiều nghệ nhân  ca nhạc tài tử giỏi và nổi tiếng, tiêu biểu như: ông Nguyễn Tống Triều (Mỹ Tho); Thầy Năm Tú (Mỹ Tho); Ông ba Đại và Ông Cao Huỳnh Diêu, Cao Huỳnh Cư (Sài Gòn – Chợ Lớn); Ông Phan Đăng Đàn và Nhạc Khị (Bạc Liêu); Ông Phó Định (Vĩnh Long)
          Quá trình hình thành và phát triển ca nhạc tài tử cùng với sự cách tân sáng tạo đã hình thành phong cách âm nhạc tài tử Nam Bộ, do sáng tạo trong kỹ thuật hát và diễn tấu như: nhấn, vỗ, mổ, rung… để tạo ra hơi (hơi Bắc, hơi Nam…)
          – Hơi Bắc: mang tính chất âm nhạc trong sáng, vui khỏe.
          – Hơi Nam: Giàu tính diễn tả và đa dạng, vì thế “hơi Nam” có nhiều loại khác nhau như : Hơi Xuân, hơi Ai, hơi Đảo…
          Những bài bản cũng được phân chia thành thể loại theo hơi:
          + Các bản Bắc: Tây Thi, Cổ Bản, Lưu Thủy trường, Phú Lục, Bình bán chấn, Kim Tiền, Xuân Phong, Tẩu mã, Tam pháp nhập môn, Khổng Minh tọa lầu, Mẫu tầm tử.
          + Các bản Nam như: Nam Xuân,  Nam Ai, Nam Đảo (Ngũ cung đảo)
          + Các bản Oán như: Tứ đại oán, Phụng cầu, Phụng hoàng, Giang Nam tửu khúc.
Bài viết: Nhạc sĩ Võ Thế Nam

THU LÊ : Đờn ca tài tử trên sóng nước Đồng Mô


Đờn ca tài tử trên sóng nước Đồng Mô

Đăng lúc: Thứ bảy – 23/11/2013 16:21

 
Chiều Đồng Mô, văng vẳng đâu đây bản Dạ cổ hoài lang như da diết, mời gọi mọi người hướng về với chợ nổi Nam Bộ tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam để thưởng thức những tiết mục Đờn ca tài tử đặc sắc do nhóm nghệ nhân đến từ Cần Thơ biểu diễn.

Du khách và các nghệ sỹ cùng giao lưu Đờn ca tài tử trên thuyền.Du khách và các nghệ sỹ cùng giao lưu Đờn ca tài tử trên thuyền.

 
Đờn ca tài tử được xem là phần quan trọng không thể thiếu trong mỗi phiên chợ nổi Nam Bộ và trong không gian tái hiện chợ nổi Nam Bộ tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, Đờn ca tài tử là một phần tạo nên sự hấp dẫn, nét văn hóa độc đáo của con người miền Tây.
 

Linh hồn chợ nổi Nam Bộ

 

Chỉ sau khi chợ nổi Nam được khai mạc vào ngày 20/11/2013, sức hấp dẫn của chợ đã được khẳng định bằng số du khách đến và cùng “ngao du” trên sông nước, cùng thưởng thức các đặc sản nổi tiếng của miệt vườn miền Tây như hoa quả, chè đậu đen, nước cốt dừa, bánh pía và đặc biệt là thưởng thức những bài đờn ca tài tử “rất ngọt và rất mùi” của các nghệ nhân đờn, ca và thích thú hơn cả là chính du khách được giao lưu với các nghệ nhân, được thể hiện khả năng ca đờn ca của mình…

 

Ông Đình Chiến, Phó Tổng đạo diễn tái hiện không gian Chợ nổi Nam Bộ tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam cho biết: Đờn ca tài tử như một luồng sinh khí, thổi hồn vào không gian chợ nổi, khiến nó càng trở nên hấp dẫn. Thiếu Đờn ca tài tử thì chợ nổi coi như thiếu đi cái hồn cốt, nét duyên vốn thấy của chợ nổi miền Tây. Thường thì buổi sáng sớm là không gian của các thương lái, ghe xuồng tấp nập, kẻ bán người mua. Buổi chiều đến, khi đã bán hết các sản phẩm, các chủ ghe neo thuyền lại, có ghe có anh chị biết đờn, có ghe lại có anh chị biết ca thế là hợp thành một nhóm hát Đờn ca. Đờn ca tài tử là món ăn tinh thần của người dân Nam Bộ, nhất sau những ngày làm việc, buôn bán vất vả trên sông nước.

Không gian chợ nổi và Đờn ca tài tử được tái hiện tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam để người dân cả nước có thể hiểu được cuộc sống, nét văn hóa đặc trưng của người dân Nam Bộ. Nếu chợ nổi Nam Bộ thể hiện tính đoàn kết giữa người mua và người bán – thuận là bán chứ không ganh đua, ghe nào bán hết thì sang phụ ghe khác, còn Đờn ca tài tử lại thể hiện cái tình nghệ sỹ của những thương lái vốn chỉ biết việc buôn bán trên sông nước nhưng lại mang trong mình tâm hồn phóng khoáng, đầy chất nghệ sỹ. Đờn ca tài tử thể hiện được chất đó, một món ăn tinh thần, một thú giải trí mang tính nghệ thuật cao mà người ta thường gọi là nhạc bác học hay hòa tấu, hòa đờn.

 

Những nghệ sỹ của sông nước miền Tây
Những nghệ sỹ của sông nước miền Tây “phiêu” trên sông nước Đồng Mô.

 

Giữa không gian Đồng Mô với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc của các dân tộc anh em, bên kia là chợ vùng cao phía Bắc với nhiều sản vật, sắc màu của núi rừng thì bên này là một vùng sông nước, xuồng ghe tấp nập, trái cây ngọt lành, tiếng đờn, tiếng ca sao mà lưu luyến đã níu giữ bước chân nhiều du khách bước xuống xuồng ghe dạo một vòng thăm thú. Nhóm Đờn ca tài tử Cần Thơ đến với chợ nổi tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam lần này có người đã có thâm niên 30 tuổi nghề và cũng có bé chỉ có 13 tuổi đời nhưng giọng ca rất ngọt không thua kém các bậc chú bác. Có lẽ với nhiều du khách đây thật sự là lần đầu tiên được trực tiếp nghe Đờn ca tài tử thật sự “chất” giữa lòng Thủ đô.

Điểm hấp dẫn du khách
Anh Chu Hồng Duyên, giảng viên Đại học Trần Quốc Tuấn sau khi đã dạo một vòng trên sông nước, mua được chút sản vật mang về làm quà, anh đã không dấu được niềm vui, anh chia sẻ: Được nghe Đờn ca tài tử ngay tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam quả là một điều thú vị, ý nghĩa. Mình như đang được đi thực địa miền Tây, Ban tổ chức đã dày công tạo ra một không gian đậm chất Nam Bộ, để người dân mọi miền đất nước hiểu được thế nào là văn hóa của người Nam Bộ, hiểu được vì sao Đờn ca tài tử lại có sức hút đến vậy. Tôi mong muốn sẽ có nhiều chương trình giao lưu nghệ thuật như vậy, để người dân không những được chiêm ngưỡng, thưởng thức những giá trị văn hóa, tinh hoa của dân tộc mà còn được trực tiếp tham gia sẽ tác động đến nhận thức của người dân trong việc gìn giữ bảo tồn, phát huy các giá trị của di sản. Và mong muốn, chợ nổi Nam Bộ không chỉ diễn ra một lần mà còn nhiều lần khác nữa với những sản vật đặc trưng phong phú, đa dạng hấp dẫn.

 

Du khách được khám phá không gian chợ nổi Nam Bộ, thưởng thức Đờn ca tài tử ngay tại Hà Nội
Du khách được khám phá không gian chợ nổi Nam Bộ, thưởng thức Đờn ca tài tử ngay tại Hà Nội.

 

Theo ông Lê Minh Sơn, Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Cần Thơ thì đây là lần đầu tiên, không gian chợ nổi Nam Bộ được tái hiện tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, đây là hoạt động có ý nghĩa để đồng bào các tỉnh phía Bắc hiểu thêm nét văn hóa miệt vườn miền Tây, đặc biệt là Cần Thơ. Sự kiện diễn ra thật như chợ nổi Cần Thơ, tất cả những hoạt động trao đổi buôn bán trên sông nước được tái hiện đúng như vậy, chỉ có khác là các hoạt động ở chợ nổi Cần Thơ diễn ra trong buổi sáng, còn ở đây diễn ra cả ngày để phục vụ nhu cầu thăm quan, thưởng thức của người dân. Và điểm nhấn của chợ nổi Nam Bộ chính là Đờn ca tài tử. Rất vui vì, nhiều du khách đã thích thú khi giao lưu với nhóm nghệ nhân Đờn ca. Có thể nói, trước mang không gian chợ nổi Nam Bộ đến Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam chúng tôi cũng hồi hộp không biết đồng bào đón nhận ra sao, nhưng sau buổi khác mạc, chúng tôi có thể tự tin khẳng định, việc tái hiện không gian văn hóa chợ nổi Cần Thơ tại đây đã thành công hơn cả sự mong đợi.

 

Đến chợ mà các mặt hàng đều được bán hết thì còn gì vui bằng. Vé một lần cho chuyến du ngoạn chỉ có 10 ngàn đồng và ngay trong ngày đầu khai mạc đã có hơn 400 du khách mua vé, chưa kể vé mời, đại biểu. Và ngày tiếp sau cũng vậy, số lượng khách đổ về chợ nổi Nam Bộ ngày càng đông, chỉ buổi sáng đã bán hết vé. Có người vì tò mò đi xuồng ghe một lần cho biết, mấy khi có chợ nổi Nam Bộ ở đây, có người vì yêu quá không gian chợ nổi, yêu quá tiếng giao bán các sản vật của cô gái miền Tây và không thể cưỡng lại tiếng đờn, lời ca của những nghệ sỹ đang ngồi trên thuyền như mời gọi.

 

Ông Lê Minh Sơn cũng chia sẻ rằng: Mong muốn của chúng tôi là sẽ tiếp tục tái hiện không gian chợ nổi Nam Bộ và nhiều sự kiện khác nhiều hơn nữa tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam. Tất cả những xuồng ghe được đóng mới sẽ được giao lại để Ban Quản lý Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam chuẩn bị cho những sự kiện lần sau. Cần Thơ còn có “đặc sản” nữa là Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ với hàng trăm loại bánh được các nghệ nhân trình diễn từ ngày 23 – 25 âm lịch năm nay. Chúng tôi đăng ký đây sẽ là sự kiện thương hiệu của Cần Thơ, hi vọng sắp tới chúng tôi sẽ mang “đặc sản” này giới thiệu tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam để đồng bào cả nước được biết đến một nét văn hóa đặc sắc nữa của các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long.

 
Tác giả bài viết: Thu Lê (Ảnh Minh Tâm)
Nguồn tin: http://langvietonline.vn