Tag Archives: dân ca ví giặm nghệ tĩnh

Dan ca vi giam nghe tinh – (Dân ca ví dặm xứ nghệ )- Đêm trăng phường vải


Published on Jan 15, 2015

Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ, còn có tên gọi khác là Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, là hai lối hát dân ca không có nhạc đệm, do cộng đồng hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh sáng tạo, lưu truyền trong quá trình lao động sản xuất và sinh hoạt. Theo kết quả kiểm kê năm 2012, hiện nay có 75 nhóm Dân ca Ví, Giặm, với khoảng 1.500 thành viên, điển hình là Nhóm Dân ca Ví, Giặm Hồng Sơn, Nhóm Dân ca Ví, Giặm Ngọc Sơn ở tỉnh Nghệ An, Nhóm Dân ca Ví, Giặm O Nhẫn, Thạch Khê ở tỉnh Hà Tĩnh; việc thực hành, truyền dạy Dân ca Ví, Giặm được đẩy mạnh ở 15 huyện ở tỉnh Nghệ An và 12 huyện ở tỉnh Hà Tĩnh.

Loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian này đã không ngừng phát triển cả về bề rộng, bề sâu, trở thành bản sắc riêng có của nhân dân xứ Nghệ. Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ được thực hành trong cuộc sống, lúc ru con, khi làm ruộng, chèo thuyền, lúc dệt vải, xay lúa. Các lối hát, vì vậy, được gọi tên theo các hình thức lao động và sinh hoạt như: Ví phường vải, Ví phường đan, Ví phường nón, Ví phường củi, Ví trèo non, Ví đò đưa, Giặm ru, Giặm kể, Giặm khuyên,…Hai lối hát dân ca này thường được hát xen kẽ cùng nhau nên có tên ghép là Dân ca Ví, Giặm.

Ví và Giặm xứ Nghệ có điểm chung là lối hát vừa mang tính ngẫu hứng, vừa có thủ tục và quy cách cụ thể; có chung đặc tính địa phương về thang điệu, điệu thức, tiết tấu, giai điệu và giọng hát, được diễn xướng theo ba hình thức: hát lẻ, hát đối và hát cuộc. Các cuộc hát nổi bật với lối hát giao duyên, thường có ba chặng: hát dạo, hát đối và hát xe kết. Mỗi bên hát phải có ít nhất hai, ba người, một người hát chính, người còn lại hát theo để đỡ giọng.

Ca từ của Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ là những vần thơ cô đọng, súc tích, dễ thuộc, dễ nhớ, dễ hát; nội dung đa dạng, miêu tả cuộc sống, phản ánh tập quán xã hội, lịch sử, tình yêu quê hương, đất nước, con người, mang tính giáo dục sâu sắc, thể hiện sự kính trọng cha mẹ, chung thủy, nghĩa tình, góp phần gìn giữ các tập tục, truyền thống tốt đẹp trong ứng xử xã hội ở làng xã. Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ còn là nguồn cảm hứng, là chất liệu cho các tác phẩm âm nhạc, ca khúc, ca kịch đương đại biểu diễn ở sân khấu, trong các phong trào truyền thông, hoạt động văn hóa xã hội, được công chúng rất yêu thích, làm cho đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng càng thêm phong phú.

THÙY VÂN : VOV.VN – UNESCO đã chính thức công nhận di sản Ví, Giặm của Việt Nam vào Danh sách di sản đại diện của nhân loại.


VOV.VN – UNESCO đã chính thức công nhận di sản Ví, Giặm của Việt Nam vào Danh sách di sản đại diện của nhân loại.

Với tiếng gõ búa quyết định của Chủ tịch Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO, di sản Ví, Giặm của Việt Nam chính thức được ghi vào Danh sách di sản đại diên của nhân loại. Việt Nam chính thức có di sản văn hóa phi vật thể thứ 9 được thế giới vinh danh.
Tiếp sau phần trình bày của đại diện Ban thẩm định hồ sơ đánh giá cao các giá trị của di sản Ví, Giặm của Việt nam, Chủ tịch Ủy ban Liên chính phủ của Công ước về di sản văn hóa phi vật thể 2003 của UNESCO đã chính thức gõ búa đánh dấu sự công nhận của tổ chức văn hóa lớn nhất thế giới đối với hồ sơ của chúng ta.
Đoàn Việt Nam tự hào trong giây phút thiêng liêng

Trong phần nhận xét về hồ sơ dân ca Ví, Giặm của Việt nam, đại diện Ban thẩm định hồ sơ nhấn mạnh: Di sản đáp ứng các yêu cầu UNESCO đặt ra; di sản có sức sống và sức lan tỏa mạnh mẽ, có những giá trị phổ biến trong cộng đồng Việt, được thực hiện trong nhiều hoạt động của đời sống như trồng lúa, dệt vải, hát ru con… Do đó, ban thẩm định hồ sơ thống nhất kiến nghị Ủy ban Liên chính phủ công nhận Dân ca Ví, Giặm là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.Ngay sau báo cáo của hội đồng xét duyệt, đại biểu Marc Jacobs của Bỉ – 1 trong 24 nước thành viên Ủy ban Liên chính phủ của Công ước 2003 đã có phát biểu, nhấn mạnh hồ sơ của Việt Nam rất đặc biệt với nhiều giá trị quan trọng, đặc biệt và rất xứng đáng được vinh danh.

Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Đặng Thị Bích Liên phát biểu về quyết định của Ủy ban Liên chính phủ

Phát biểu trước toàn thể kỳ họp, bà Đặng Thị Bích Liên – Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam nhấn mạnh: “Quyết định tại Kỳ họp thứ 9 của Uỷ ban liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO công nhận Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với dân tộc Việt Nam về một loại hình dân ca được thực hành ở các làng quê, gắn bó với mọi việc của con người trong đời sống thường ngày”.Trả lời phóng viên Đài TNVN thường trú tại Pháp, Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên nói: “”Đây là một quyết định quan trong với hai tỉnh nói riêng, với Việt Nam nói chung. Nhận thức được Dân ca Ví, Giặm là di sản đại diện của nhân loại, là tài sản của nhân loại, Việt Nam cam kết thực hiện tốt các quy định công ước để bảo tồn di sản”.

Ông Nguyễn Thiện, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh trả lời phỏng vấn.

Với việc UNESCO chính thức ghi danh Dân ca Ví, Giặm vào danh sách di sản đại diện của nhân loại, loại hình nghệ thuật này sẽ có những cơ hội to lớn để phát triển và lan tỏa sâu rộng hơn. Danh sách di sản đại diện của nhân loại là danh hiệu cao quý mà UNESCO trao tặng cho các di sản văn hóa phi vật thể mang những giá trị đạt tầm cỡ toàn cầu.Ông Nguyễn Thiện – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh bày tỏ niềm vui và tự hào đồng thời khẳng định tỉnh sẽ có chiến lược bảo tồn, phát huy và đặc biệt là truyền dạy cho các thế hệ trẻ để gìn giữ Dân ca Ví, Giặm – nay đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

“Đây là niềm vinh dự và tự hào chúng tôi sẽ có chiến lược và các kế hoạch với các nội dung cụ thể để phát huy thế mạnh của di sản, đặc biệt đẩy mạnh tuyên truyền để mọi người hiểu hơn về giá trị của di sản và tổ chức sưu tầm nghiên cứu, truyền dạy qua các sinh hoạt cộng đồng, đồng thời tổ chức các liên hoan Ví Giặm các cấp, ban hành chính sách với các nghệ nhân, các câu lạc bộ, chính quyền các cấp phải đầu tư kinh phí cùng với xã hội hóa để Dân ca Ví Giặm mãi mãi trường tồn”, ông Nguyễn Thiện nói.

Giáo sư Trần Quang Hải

Việc UNESCO vinh danh Dân ca Ví, Giặm còn là niềm tự hào khôn xiết đối với những kiều bào đang sinh sống ở nước ngoài.Giáo sư Trần Quang Hải, chuyên gia về âm nhạc truyền thống Việt Nam, người đã sát cánh cùng các cơ quan của Việt Nam trong việc xây dựng và đệ trình hồ sơ Dân ca Ví, Giặm xúc động cho biết: “Tôi rất sung sướng khi UNESCO công nhận thêm một loại hình âm nhạc của Việt Nam là di sản của nhân loạiĐây là niềm vinh dự và tự hào của dân tộc Việt Nam, chúng ta có được một loại hình được UNESCO công nhận. Lời hát bộc lộ được những thể thiên phú của Việt Nam là lục bát, song thất lục bát, hay ngũ ngôn. Hát Ví, hát vói, hát với, vừa hát vừa Giặm, có nhiều tiết tấu, thoát ra một cấu trúc thể hiện sự phong phú dựa trên những thang âm ngũ cung, tứ cung rất đặc biệt của âm nhạc truyền thống của Việt Nam”.

Theo nhiều chuyên gia về di sản, dân ca Ví, Giặm có sức sống mãnh liệt và là niềm tự hào của từng người dân xứ Nghệ, ca từ của dân ca Ví, Giặm cũng đời thường và dung dị, do đó, công tác bảo tồn sẽ không gặp nhiều thách thức như các loại hình nghệ thuật đài các và đòi hỏi sự tinh tế và cầu kỳ trong biểu diễn. Mặc dù vậy, cũng có một số khó khăn đối với Dân ca Ví, Giặm như phải làm sao để vừa quảng bá, sân khấu hóa được di sản nhưng không đời thường hóa nó và phải làm sao để Dân ca Ví, Giặm – vốn gắn bó chặt chẽ với phương ngữ xứ Nghệ – có thể lan tỏa ra bên ngoài, được hiểu và yêu thích bởi các cộng đồng khác./.

Thùy Vân/VOV – Paris

NGUYỄN DUY : Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận


Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận

Dân trí Sau phiên họp lần thứ 9 của Uỷ ban liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể của UNESCO diễn ra tại Paris (Pháp) – Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.
 >>         UNESCO xem xét hồ sơ dân ca, ví giặm của Việt Nam

Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên phát biểu về quyết định của Ủy ban Liên chính phủ. (Ảnh: VOV)
Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên phát biểu về quyết định của Ủy ban Liên chính phủ. (Ảnh: VOV)

Theo thông tin mới nhất từ bà Đinh Thị Lệ Thanh UVBTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An – người có mặt tại Paris cho biết, vào hồi 23h10 hôm qua 27/11 (theo giờ Việt Nam), phiên họp lần thứ 9 Uỷ ban liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể của Unesco diễn ra tại Paris – thủ đô Cộng hoà Pháp đã chính thức vinh danh Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh của Việt Nam là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo bà Thanh, việc ghi danh Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh của Việt Nam vào Danh sách di sản văn hóa Đại diện của nhân loại góp phần thúc đẩy việc trao đổi giữa các cộng đồng, nghệ sĩ và các nhà nghiên cứu; nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể trong phạm vi địa phương, quốc gia và quốc tế.

Dân ca, ví dặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận
Bà Đinh Thị Lệ Thanh (áo đỏ) – PCT UBND tỉnh Nghệ An có mặt tại các phiên họp và bà rất vui mừng khi Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại (Ảnh: Lệ Thanh).

Các biện pháp bảo vệ nhằm mục đích hỗ trợ cộng đồng trong việc trao truyền và phương pháp giảng dạy truyền miệng cũng như trong chương trình giáo dục chính thức sẽ được thực hiện với sự tham gia tích cực của các học viên, các chuyên gia, các tổ chức chuyên ngành và với sự hỗ trợ tích cực của Nhà nước.

Hồ sơ đề cử Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được xây dựng với sự tham gia của các thành viên cộng đồng, chính quyền địa phương, các tổ chức chuyên ngành và các chuyên gia, các thành viên cộng đồng tự nguyện đề cử và cùng cam kết bảo vệ.

Dân ca, ví dặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận
Đoàn Việt Nam vui mừng khi Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại (Ảnh: Lê Thanh Phong).

Di sản Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đã được Viện Văn hoá Nghệ thuật Việt Nam kiểm kê từ năm 2012 với sự tham gia và đóng góp của cộng đồng. Năm 2012, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch quyết định đưa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh vào Danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Việc Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh của Việt Nam được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã chứng tỏ sức sống của văn hoá truyền thống Việt Nam trong dòng chảy hội nhập vào văn hoá thế giới; là cơ hội quảng bá rộng rãi di sản này đến cộng đồng quốc tế.

Từ đó, đúc kết được những phương pháp tiếp cận phù hợp và những biện pháp thiết thực để triển khai, bảo tồn và phát huy giá trị Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh xứng với những giá trị nhân văn và nghệ thuật độc đáo riêng.

Phát biểu trước toàn thể kỳ họp trong niềm hân hoan vui mừng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa thể thao và du lịch Việt nam bà Đặng Thị Bích Liên nhấn mạnh: “Quyết định tại Kỳ họp thứ 9 của Uỷ ban liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO công nhận Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với dân tộc Việt Nam về một loại hình dân ca được thực hành ở các làng quê, gắn bó với mọi việc của con người trong đời sống thường ngày”.Trả lời PV Đài TNVN, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh ông Nguyễn Thiện bày tỏ niềm vui và tự hào đồng thời khẳng định tỉnh sẽ có chiến lược bảo tồn, phát huy và đặc biệt là truyền dạy cho các thế hệ trẻ để gìn giữ Dân ca Ví, Giặm nay đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thiện
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thiện

Ông Nguyễn Thiện nói: “Đây là niềm vinh dự và tự hào chúng tôi sẽ có chiến lược và các kế hoạch với các nội dung cụ thể để phát huy thế mạnh của di sản, đặc biệt đẩy mạnh tuyên truyền để mọi người hiểu hơn về giá trị của di sản và tổ chức sưu tầm nghiên cứu, truyền dạy qua các sinh hoạt cộng đồng, đồng thời tổ chức các liên hoan Ví Giặm các cấp, ban hành chính sách với các nghệ nhân, các câu lạc bộ, chính quyền các cấp phải đầu tư kinh phí cùng với xã hội hóa để Dân ca Ví, Giặm mãi mãi trường tồn”.

Theo VOV.vn

Nguyễn Duy

http://dantri.com.vn/su-kien/dan-ca-vi-giam-nghe-tinh-chinh-thuc-duoc-unesco-cong-nhan-1000780.htm

NGỌC ANH : Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca trong xã hội đương đại


Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca trong xã hội đương đại

03/07/2014 8:25:37 SA

Trong hai ngày 14 – 15/5/2014, tại TP Vinh, tỉnh Nghệ An, Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca trong xã hội đương đại”.

 
Hội thảo này nhằm tiếp tục hoàn thiện, bổ sung hồ sơ trình UNESCO công nhận Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của 60 nhà khoa học, nhà quản lý trong nước và 20 nhà khoa học quốc tế đến từ nhiều nước, vùng lãnh thổ trên thế giới và các nhà khoa học, nhà nghiên cứu trong nước và các nghệ nhân đến từ Nghệ An và Hà Tĩnh với hơn 80 tham luận. Hội thảo chia thành 4 tiểu ban để thảo luận về 4 vấn đề: “Một số vấn đề lí thuyết, phương pháp tiếp nhận dân ca”; “Nghiên cứu nghệ thuật và tính đa dạng của dân ca”; “Sự biến đổi và sức sống của dân ca”; “Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca”. Tại hội thảo, các đại biểu khẳng định trong các loại hình dân ca ở Việt Nam, dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là một loại hình đặc biệt, chứa đựng những sáng tạo độc đáo của những cư dân Việt.

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là di sản tinh thần vô giá, đã thấm sâu vào tâm hồn, trí tuệ, đời sống người dân của 2 tỉnh miền Trung này. Những câu hát đơn sơ, mộc mạc và khúc điệu đầy biểu cảm được cất lên từ những tâm hồn mộc mạc mà tinh tế, giản dị mà sâu sắc đã dần dần định hình thành thể hát dân ca sinh hoạt trữ tình, chiếm vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa của người dân Nghệ Tĩnh, trở thành nét bản sắc riêng của tiểu vùng văn hóa xứ Nghệ.

Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, các làn điệu dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh vẫn chứng tỏ sức sống lâu bền, tiếp tục được trao truyền và gìn giữ trong đời sống đương đại. Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh gồm 3 thể loại: Ví, Giặm và Hò. Có lẽ không ở đâu như Nghệ An và Hà Tĩnh, bất cứ người dân nào cũng biết ít nhất đôi ba câu Ví, Giặm. Đã từ lâu, phong trào hát dân ca được duy trì đều đặn ở mỗi địa phương và được người dân ở đây coi như món ăn tinh thần không thể thiếu. Môi trường diễn xướng của hát Ví, Giặm Nghệ Tĩnh rất đặc biệt, không cần phải chờ đến mùa vụ, hay hội hè mà vừa lao động vừa ca hát. Những năm gần đây, Ví, Giặm mới được đưa lên sân khấu biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp để biểu diễn trong các chương trình nghệ thuật lớn của đất nước. Theo thống kê năm 2013, hiện nay tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh có 260 làng có thực hành dân ca Ví, Giặm, 75 nhóm dân ca Ví, Giặm đang hoạt động với trên 1.500 thành viên. Với những giá trị văn hóa và nghệ thuật độc đáo, năm 2012, dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ đã được đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và hiện nay thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch đang xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại. Điểm mạnh của dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ là sức sống, sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đây cũng là điểm tựa tạo nên sự tự tin cho Ví, Giặm trong hành trình tiến đến sự công nhận của UNESCO để trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế mạnh mẽ hiện nay, cũng như nhiều loại hình dân ca khác ở các địa phương của Việt Nam và trên thế giới, dân ca Ví, Giặm đang đứng trước những thách thức không nhỏ đối với việc bảo tồn và phát huy. Tại hội thảo, NSND Hồng Lựu cho rằng một trong những tiêu chí quan trọng nhất để dân ca Ví, Giặm được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại là dân ca phải được trở về với cộng đồng, tức là dân ca phải trở thành sinh hoạt thường ngày của đa số người dân. Nhà nghiên cứu âm nhạc Đặng Hoành Loan cũng khẳng định: “Người xứ Nghệ đã biết chuyển đổi vị trí và chức năng của nó cho phù hợp với đời sống xã hội trải qua tất cả các thời kì. Người xứ Nghệ đã làm cho Ví, Giặm thích nghi, tương tác với tất cả phương thức sinh hoạt. Ví, Giặm không chỉ tồn tại trong đời sống, được bảo tồn từ phía các nhà quản lý văn hóa, các cuộc liên hoan văn nghệ quần chúng, mà còn là cảm hứng trong sáng tác âm nhạc”.

Đa số các đại biểu tham dự hội thảo đều khẳng định Dân ca Ví, Giặm có sức sống vô cùng mạnh mẽ, dù đời sống có phát triển đến đâu chăng nữa thì cội rễ của những câu hát dân ca ngọt bùi này cũng đã ăn sâu vào tâm hồn những người con quê hương. Do đó, để bảo tồn di sản dân ca Ví, Giặm được phát huy một cách bền vững rất cần đưa dân ca vào giáo dục học đường, bởi thế hệ trao truyền, nắm giữ di sản này chính là lớp trẻ.

Hát Ví, hát Giặm ra đời gắn liền với những nghề thủ công: làm nón, dệt vải, hay những điệu Giặm lại gắn với những phường cày, phường cấy. Cuộc sống hiện đại khiến cho môi trường diễn xướng bị thay đổi. Không gian diễn xướng cũng chính là thách thức lớn khi chúng ta đưa hồ sơ dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ trình UNESCO. Do đó, cùng với việc thu thập thông tin, tư liệu về dân ca Ví, Giặm để tiếp tục hoàn thiện, bổ sung hồ sơ trình UNESCO thì những vấn đề nêu ra tại hội thảo này sẽ là cơ sở để hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh có những giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, đồng thời đây cũng là cơ hội để hai tỉnh giới thiệu, quảng bá rộng rãi hơn di sản dân ca Ví, Giặm tới bạn bè trong nước và quốc tế.

Giữa sự phong phú và đa dạng của đời sống âm nhạc hiện đại, những điệu hát dân ca đằm thắm, mộc mạc được cất lên từ hồn quê Xứ Nghệ vẫn trường tồn cùng thời gian bởi sức sống nội sinh mạnh mẽ trong từng khúc điệu, lời ca đậm dấu ấn văn hoá Hồng Lam. Việc trình hồ sơ “Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh” lên UNESCO để công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, được xem là hành động kịp thời và cần thiết để vinh danh loại hình nghệ thuật độc đáo này. Đồng thời thúc đẩy công tác bảo tồn, giữ gìn và phát huy nét sinh hoạt văn hoá mang đầy tính nhân văn trong đời sống ở nông thôn nước ta, góp phần không nhỏ tạo nên sắc thái văn hoá độc đáo của dân tộc Việt Nam.

Ngọc Anh / Hội NSSKVN

NGỌC ANH : Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca trong xã hội đương đại, dân ca Ví Giặm Nghệ Tĩnh


Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca trong xã hội đương đại

03/07/2014 8:25:37 SA

Trong hai ngày 14 – 15/5/2014, tại TP Vinh, tỉnh Nghệ An, Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca trong xã hội đương đại”.

 
Hội thảo này nhằm tiếp tục hoàn thiện, bổ sung hồ sơ trình UNESCO công nhận Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của 60 nhà khoa học, nhà quản lý trong nước và 20 nhà khoa học quốc tế đến từ nhiều nước, vùng lãnh thổ trên thế giới và các nhà khoa học, nhà nghiên cứu trong nước và các nghệ nhân đến từ Nghệ An và Hà Tĩnh với hơn 80 tham luận. Hội thảo chia thành 4 tiểu ban để thảo luận về 4 vấn đề: “Một số vấn đề lí thuyết, phương pháp tiếp nhận dân ca”; “Nghiên cứu nghệ thuật và tính đa dạng của dân ca”; “Sự biến đổi và sức sống của dân ca”; “Bảo tồn và phát huy giá trị dân ca”. Tại hội thảo, các đại biểu khẳng định trong các loại hình dân ca ở Việt Nam, dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là một loại hình đặc biệt, chứa đựng những sáng tạo độc đáo của những cư dân Việt.

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là di sản tinh thần vô giá, đã thấm sâu vào tâm hồn, trí tuệ, đời sống người dân của 2 tỉnh miền Trung này. Những câu hát đơn sơ, mộc mạc và khúc điệu đầy biểu cảm được cất lên từ những tâm hồn mộc mạc mà tinh tế, giản dị mà sâu sắc đã dần dần định hình thành thể hát dân ca sinh hoạt trữ tình, chiếm vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa của người dân Nghệ Tĩnh, trở thành nét bản sắc riêng của tiểu vùng văn hóa xứ Nghệ.

Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, các làn điệu dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh vẫn chứng tỏ sức sống lâu bền, tiếp tục được trao truyền và gìn giữ trong đời sống đương đại. Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh gồm 3 thể loại: Ví, Giặm và Hò. Có lẽ không ở đâu như Nghệ An và Hà Tĩnh, bất cứ người dân nào cũng biết ít nhất đôi ba câu Ví, Giặm. Đã từ lâu, phong trào hát dân ca được duy trì đều đặn ở mỗi địa phương và được người dân ở đây coi như món ăn tinh thần không thể thiếu. Môi trường diễn xướng của hát Ví, Giặm Nghệ Tĩnh rất đặc biệt, không cần phải chờ đến mùa vụ, hay hội hè mà vừa lao động vừa ca hát. Những năm gần đây, Ví, Giặm mới được đưa lên sân khấu biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp để biểu diễn trong các chương trình nghệ thuật lớn của đất nước. Theo thống kê năm 2013, hiện nay tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh có 260 làng có thực hành dân ca Ví, Giặm, 75 nhóm dân ca Ví, Giặm đang hoạt động với trên 1.500 thành viên. Với những giá trị văn hóa và nghệ thuật độc đáo, năm 2012, dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ đã được đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và hiện nay thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch đang xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại. Điểm mạnh của dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ là sức sống, sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đây cũng là điểm tựa tạo nên sự tự tin cho Ví, Giặm trong hành trình tiến đến sự công nhận của UNESCO để trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế mạnh mẽ hiện nay, cũng như nhiều loại hình dân ca khác ở các địa phương của Việt Nam và trên thế giới, dân ca Ví, Giặm đang đứng trước những thách thức không nhỏ đối với việc bảo tồn và phát huy. Tại hội thảo, NSND Hồng Lựu cho rằng một trong những tiêu chí quan trọng nhất để dân ca Ví, Giặm được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại là dân ca phải được trở về với cộng đồng, tức là dân ca phải trở thành sinh hoạt thường ngày của đa số người dân. Nhà nghiên cứu âm nhạc Đặng Hoành Loan cũng khẳng định: “Người xứ Nghệ đã biết chuyển đổi vị trí và chức năng của nó cho phù hợp với đời sống xã hội trải qua tất cả các thời kì. Người xứ Nghệ đã làm cho Ví, Giặm thích nghi, tương tác với tất cả phương thức sinh hoạt. Ví, Giặm không chỉ tồn tại trong đời sống, được bảo tồn từ phía các nhà quản lý văn hóa, các cuộc liên hoan văn nghệ quần chúng, mà còn là cảm hứng trong sáng tác âm nhạc”.

Đa số các đại biểu tham dự hội thảo đều khẳng định Dân ca Ví, Giặm có sức sống vô cùng mạnh mẽ, dù đời sống có phát triển đến đâu chăng nữa thì cội rễ của những câu hát dân ca ngọt bùi này cũng đã ăn sâu vào tâm hồn những người con quê hương. Do đó, để bảo tồn di sản dân ca Ví, Giặm được phát huy một cách bền vững rất cần đưa dân ca vào giáo dục học đường, bởi thế hệ trao truyền, nắm giữ di sản này chính là lớp trẻ.

Hát Ví, hát Giặm ra đời gắn liền với những nghề thủ công: làm nón, dệt vải, hay những điệu Giặm lại gắn với những phường cày, phường cấy. Cuộc sống hiện đại khiến cho môi trường diễn xướng bị thay đổi. Không gian diễn xướng cũng chính là thách thức lớn khi chúng ta đưa hồ sơ dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ trình UNESCO. Do đó, cùng với việc thu thập thông tin, tư liệu về dân ca Ví, Giặm để tiếp tục hoàn thiện, bổ sung hồ sơ trình UNESCO thì những vấn đề nêu ra tại hội thảo này sẽ là cơ sở để hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh có những giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, đồng thời đây cũng là cơ hội để hai tỉnh giới thiệu, quảng bá rộng rãi hơn di sản dân ca Ví, Giặm tới bạn bè trong nước và quốc tế.

Giữa sự phong phú và đa dạng của đời sống âm nhạc hiện đại, những điệu hát dân ca đằm thắm, mộc mạc được cất lên từ hồn quê Xứ Nghệ vẫn trường tồn cùng thời gian bởi sức sống nội sinh mạnh mẽ trong từng khúc điệu, lời ca đậm dấu ấn văn hoá Hồng Lam. Việc trình hồ sơ “Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh” lên UNESCO để công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, được xem là hành động kịp thời và cần thiết để vinh danh loại hình nghệ thuật độc đáo này. Đồng thời thúc đẩy công tác bảo tồn, giữ gìn và phát huy nét sinh hoạt văn hoá mang đầy tính nhân văn trong đời sống ở nông thôn nước ta, góp phần không nhỏ tạo nên sắc thái văn hoá độc đáo của dân tộc Việt Nam.

Ngọc Anh / Hội NSSKVN

QUỲNH PHẠM : Nâng tầm lan tỏa cho dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh


DÂN CA, VÍ GIẶM 
  Nâng tầm lan tỏa cho dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh

Không biết chính xác dân ca ví, giặm có từ bao giờ, chỉ biết rằng điệu hát này xuất phát từ sinh hoạt cộng đồng của người dân vùng Nghệ An, Hà Tĩnh. Khi mới xuất hiện, dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh còn thô sơ, mộc mạc, giản dị nhưng sau đó theo thời gian loại hình này đã phát triển lên tầm cao mới với bố cục chặt chẽ, câu từ trau chuốt, vần điệu chắt lọc để hấp dẫn và làm say đắm lòng người nghe…

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản giao Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) làm các thủ tục cần thiết gửi hồ sơ “Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh” trình Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) xem xét đưa vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.


Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh, một loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc

Theo quyết định mới của UNESCO, mỗi năm một nước chỉ được trình 1 loại hình di sản văn hóa phi vật thể. Năm 2012, Việt Nam có hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương (đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại); năm 2013 là hồ sơ Đờn ca tài tử và đang chờ kết quả từ UNESCO trong cuối năm nay. Vì thế, hồ sơ Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh sẽ trình UNESCO xét duyệt là Di sản văn hóa phi vật thể nhân loại vào năm 2014.

Cần phải nhắc lại, cuối tháng 6/2012, để góp phần gìn giữ, bảo tồn, tôn vinh và phát triển những giá trị bền vững của loại hình nghệ thuật dân ca ví, giặm, hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh đã từng phối hợp tổ chức “Liên hoan dân ca ví, giặm xứ Nghệ lần thứ nhất năm 2012” với chủ đề “Dâng Người câu hát dân ca”. Đây là bước quan trọng và là tiền đề để các cơ quan chức năng, hội nghề nghiệp có thêm niềm tin, căn cứ để lập hồ sơ trình UNESCO công nhận Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại.

Không biết chính xác dân ca ví, giặm có từ bao giờ, chỉ biết rằng điệu hát này xuất phát từ sinh hoạt cộng đồng của người dân vùng Nghệ An, Hà Tĩnh. Khi mới xuất hiện, dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh còn thô sơ, mộc mạc, giản dị nhưng sau đó theo thời gian loại hình này đã phát triển lên tầm cao mới với bố cục chặt chẽ, câu từ trau chuốt, vần điệu chắt lọc để hấp dẫn và làm say đắm lòng người nghe.

Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, các làn điệu dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh vẫn tồn tại và phát triển cho đến ngày nay và mỗi loại hình lại mang những đặc trưng riêng. Bởi thế, dân ca, ví, giặm Nghệ Tĩnh là di sản tinh thần vô giá, đã thấm sâu vào tâm hồn, trí tuệ, đời sống người dân của 2 tỉnh miền Trung này.

Môi trường diễn xướng của hát ví Nghệ Tĩnh rất đặc biệt, không cần phải chờ đến mùa vụ, hay hội hè mà vừa lao động vừa ca hát. Những năm gần đây, ví giặm mới được đưa lên sân khấu biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp để biểu diễn trong các chương trình nghệ thuật lớn của đất nước. Hát ví chỉ giới hạn trong đối đáp, giao duyên. Trai thanh, gái lịch hát đối đáp với nhau, hát vọng từ ngoài đường vào nhà, từ trong nhà với ra, hay cũng có thể là từ trên sông vọng lên bờ…

Do hát ví gắn liền với lao động, nên mỗi một loại hát ví lại gắn với một loại hình lao động riêng biệt như: hát ví của những người đi cấy thì gọi là ví phường cấy, hát ví của những người đi củi thì gọi là ví phường củi, hát ví của những người dệt vải thì gọi là ví phường vải…

Theo điều tra, kiểm kê của UBND tỉnh Nghệ An thì hiện nay trên toàn tỉnh có 52 Câu lạc bộ đàn và hát dân ca ví, giặm với khoảng hơn 2.000 thành viên, trong đó có 8 người đã được tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian.

Hát ví Nghệ Tĩnh đa dạng về thể loại, mỗi nghề nghiệp, mỗi công việc lao động đều được ghép tên theo hát ví và những người lao động chính là những người sáng tạo ra hát ví. Nhưng dựa theo tính chất kết cấu trong âm nhạc cũng như cách gọi tên các lối ví trong nhân dân, ta có thể chia hát ví thành hai hình thức:

Ví phường vải (hay còn gọi là giọng phường vải) và ví đò đưa (hay còn gọi là giọng đò đưa). Ví phường vải thuộc dạng 5 âm trong hệ thống điệu thức nam xuân, vừa tình tứ lại lửng lơ, bay bổng, không nghiêng về màu sắc của điệu trưởng (Bắc) mà cũng không nghiêng về điệu thứ (Nam).

Ví đò đưa thuộc dạng 5 âm trong hệ thống điệu thức Nam ai, tạo được tính chất nhẹ nhàng, bâng khuâng, lại thêm chút vương buồn sâu lắng, có thế ổn định, nghiêng về màu sắc của điệu thứ (Nam). Cùng là một câu thơ lục bát nhưng ví đò đưa hát khác mà ví phường vải hát khác.

Ví phường vải là lối hát bắt nguồn từ nghề trồng bông, nuôi tằm, dệt lụa. Còn ví đò đưa là lối hát bắt nguồn từ sông nước. Người hát thường là những trai bạn chèo chống trên thuyền xuôi ngược dọc sông, hoặc các phường buôn, phường nón… Họ cho hai thuyền đi song song, có khi ghép hai thuyền lại cùng xuôi, cùng ngược và hát với nhau thâu đêm suốt sáng. Tuy nhiên, giọng ví phường vải không chỉ hát trên cạn, trên làng và giọng đò đưa không chỉ hát dưới sông, dưới thuyền mà trong hát phường vải có giọng đò đưa, trong ví đò đưa có giọng phường vải.

Như vậy, việc trình hồ sơ “Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh” lên UNESCO để công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, được xem là hành động kịp thời và cần thiết để vinh danh loại hình nghệ thuật độc đáo này. Đồng thời thúc đẩy công tác bảo tồn, giữ gìn và phát huy nét sinh hoạt văn hoá lành mạnh, mang đầy tính nhân văn trong đời sống nông nghiệp ở nông thôn nước ta, góp phần không nhỏ tạo nên sắc thái văn hoá độc đáo của dân tộc Việt Nam.

Bài và ảnh Quỳnh Phạm

http://ngheantourism.gov.vn/index.asp?options=items&code=1886

 

VŨ HOÀNG / RFA radio : Vũ Hoàng phỏng vấn GS Trần Quang Hải về những điệu hát ví hát giặm


 

 

Vũ Hoàng, phóng viên RFA
2013-06-24
 
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này

06242013-hatinh-folklore-song.mp3 Phần âm thanh Tải xuống âm thanh

Liên hoan Dân ca ví, giặm xứ Nghệ năm 2012.

Liên hoan Dân ca ví, giặm xứ Nghệ năm 2012.

Courtesy donghuonhatinh.vn
 

Nghe bài này

Từ dân ca đến ví giặm xứ Nghệ

Mỗi khi nhắc đến ví giặm xứ Nghệ, người nghe sẽ nghĩ ngay đến những câu dân ca thắm đượm nghĩa tình, được chắt lọc từ cuộc sống thường nhật của người dân lao động Nghệ An và Hà Tĩnh. Người nghe nhớ đến ví giặm bởi sự giản dị, gợi nhớ, gợi thương của những lời ca mộc mạc, ân tình đặc tả những hình ảnh thân thương của quê hương chòm xóm hay cái đẹp chân chất trong cuộc sống của người lao động. Mỗi khi giai điệu của ví giặm cất lên là người nghe hẳn sẽ cảm nhận được tâm hồn, cốt cách của người dân xứ Nghệ, nghèo nhưng tình cảm.

Ban đầu, dân ca ví, giặm xứ Nghệ còn khá thô sơ, xuất phát từ lời ca, lời kể của những người lao động như kéo sợi, đi cấy, dệt vải… Theo dòng thời gian ví, giặm phát triển lên một tầm cao mới với lề lối, bố cục và dần dần hình thành nên những vần điệu dân ca trữ tình.

Cũng bởi ví, giặm gắn liền với lao động sản xuất, trong các làng nghề truyền thống hoặc những lúc nông nhàn nên  ví, giặm thường được gắn với những tên gọi như ví phường Vải, ví phường Đan, ví phường Cấy…

Để hiểu thêm về loại hình dân ca đặc sắc này, chúng tôi trao đổi với nhạc sĩ Trần Quang Hải và được ông phân tích như sau:

Ví và giặm là hai thể hát dân ca, thứ nhất là không có nhạc đệm, được cộng đồng người Việt Nam ở 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh sáng tạo ra trong quá trình sinh hoạt và lao động. Dân ca ví giặm mang đậm bản sắc địa phương nhiều hơn

nhạc sĩ Trần Quang Hải

Ví và giặm là hai thể hát dân ca, thứ nhất là không có nhạc đệm, được cộng đồng người Việt Nam ở 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh sáng tạo ra trong quá trình sinh hoạt và lao động. Dân ca ví giặm mang đậm bản sắc địa phương nhiều hơn, chỉ tập trung vào hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh về điệu hát, ca từ, giọng điệu cũng như về âm điệu. Tất cả các chuyên gia cho biết hiện nay có khoảng 15 điệu ví và 8 điệu giặm gọi tên theo bối cảnh cuộc sống, lao động nghề nghiệp, thí dụ: lý phường vải, lý đò đưa, còn giặm thì có giặm ru, giặm kể. Ví giặm thông thường có ca từ bằng thơ dân gian, cô đọng, ví thì thường theo thể thơ lục bát, còn giặm thì thường bằng thơ ngũ ngôn dễ thuộc, dễ nhớ, dễ hát cho nên được truyền tụng đến ngày hôm nay.

 

Nhiều loại dân ca của Nghệ Tĩnh cũng được phổ biến ra CD cho các người yêu thích. RFA
Nhiều loại dân ca của Nghệ Tĩnh cũng được phổ biến ra CD cho các người yêu thích. RFA


 

Ngoài ra, loại hình dân ca này cũng có nội dung phản ánh xã hội, lịch sử thể hiện những tâm tư tình cảm, tình yêu cuộc sống với quê hương đất nước, tình yêu đôi lứa…

Thường hát ví là loại hát giao duyên, hát giữa trai gái với nhau lúc làm việc hay lúc tối. Đặc biệt nhất là ví phường vải là một loại hát được phổ biến rất rộng rãi vì nó tương tự giống hát quan họ, tức là những người con trai đến gặp những người con gái đang làm việc, thì người con trai mới thốt lên những câu để mà gợi những cuộc hát chung với nhau. Trong đó, có hát chào mừng, hát mời trầu sau đó mới là hát đối (hát đố), rồi tiếp đến là hát giao duyên, nói chuyện qua lại với nhau bằng thơ và sau cùng là hát giã bạn. Nó hơi giống quan họ nhưng trong quan họ thì luyện giọng rất quan trọng (vang, dền, nền, nảy) còn trong hát phường vải chỉ là hát thường thôi.

Điểm đặc biệt trong hát phường vải có những ông thày đồ nho hay gà những câu rất hóc hiểm để cho bên kia không đối được. Do đó, vấn đề hát ví là hát thể hiện sự giao duyên với nhau, còn hát giặm là hát ru, hát kể, kể về những phong tục lịch sử

nhạc sĩ Trần Quang Hải

Điểm đặc biệt trong hát phường vải có những ông thày đồ nho hay gà những câu rất hóc hiểm để cho bên kia không đối được. Do đó, vấn đề hát ví là hát thể hiện sự giao duyên với nhau, còn hát giặm là hát ru, hát kể, kể về những phong tục lịch sử, trong đó, chúng ta được biết là những nhà nho hoặc những nhà thơ rất nổi tiếng giống như ông Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, có những nhà chính trị như Phan Bội Châu hay là cụ Hồ Chí Minh là những người ở trong vùng Nghệ Tĩnh.

Mỗi một điệu hát, thí dụ trong hát ví phường vải có một số nhạc điệu khi hát lên người ta biết tập trung vào âm giai ngũ cung, trong những loại hát ví khác dựa vào âm giai tứ cung (có 4 nốt nhạc) thôi, những ngôn từ khi đọc ra khác với các vùng khác, nên vấn đề giai điệu biến chuyển theo giọng nói, làm cho điệu đó trở thành một nhạc điệu rất đặc biệt của vùng Nghệ Tĩnh mà chúng ta không thấy ở miền Bắc, miền Nam hay miền Trung, Huế, Đà Nẵng…

 

Đối đáp ca Nghệ Tĩnh.
Đối đáp ca Nghệ Tĩnh. Vietnamonline


 

Mỗi loại ví thì lại liên hệ đến các sinh hoạt, làm việc, thí dụ những người đi đan nón thì có hát ví phường nón hoặc những người đi chài lưới thì có hát lý chài lưới hoặc hát chèo thuyền, còn có những loại hát ví trong lúc làm việc thì có những người hát kể, xướng và xô, nghĩa là một người hát lên và cả đám sẽ hò theo, thí dụ: hò hô khoan hoặc hò hố khoan, đó là những nhịp điệu giúp cho người làm việc quên bớt sự mệt nhọc.

Bảo tồn nghệ thuật truyền thống

Theo N.S Trần Quang Hải thì việc bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật truyền thống này là việc hết sức nên làm lúc này và cần có sự chung tay góp sức của nhiều người, đặc biệt là những người yêu dân ca ví giặm:

Đặt thành một vấn đề nghiêm túc để bảo vệ một truyền thống dân ca nào đó mà muốn trở về vốn cổ thì rất khó vì chúng ta không thể nào duy trì một cái gì cổ xưa trong thời điểm hiện tại. Theo tôi nghĩ, chúng ta phải duy trì, giữ lại như một báu vật,…

N.S Trần Quang Hải

Đặt thành một vấn đề nghiêm túc để bảo vệ một truyền thống dân ca nào đó mà muốn trở về vốn cổ thì rất khó vì chúng ta không thể nào duy trì một cái gì cổ xưa trong thời điểm hiện tại. Theo tôi nghĩ, chúng ta phải duy trì, giữ lại như một báu vật, từ đó, giúp cho những người nào muốn tìm hiểu, sau này trong tương lai, có thể nghe những tài liệu đó để học hỏi trở lại. Bởi vì những bài bản ngày càng mất đi, tất cả những điệu hát ví, hát giặm, có thể trong tương lai, những nghệ nhân lớn tuổi cũng dần mất đi, nếu chúng ta không kịp thời thu hình, thu thanh và làm những nghiên cứu điền dã gom góp những tài liệu đó, thì trong tương lai sẽ không còn có những điệu hát dân ca trung thực nữa, mà chỉ là những loại dân ca cải biên.

Vài năm nay ở 2 vùng Nghệ An và Hà Tĩnh đã xúc tiến rất nhiều, những nghệ nhân lớn tuổi bắt đầu đi truyền dạy lại cho trẻ em, để tạo thành những câu lạc bộ. Ở hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh có 51 câu lạc bộ dân ca ví giặm, có hơn 800 nghệ nhân, các nghệ sĩ và nhạc sĩ chuyên nghiệp ở trung tâm bảo tồn, phát huy di sản dân ca xứ nghệ quan tâm đến việc diễn xướng truyền dạy, bảo tồn và phát huy di sản dân ca ví giặm.

Sau khi đã truyền dạy rồi có xu hướng khác là đưa ví giặm lên sân khấu, sân khấu hóa những điệu hát dân ca, đem vào đó những nhạc cụ để đệm và có một số nhạc sĩ chuyên nghiệp sáng tác thêm những bài hát theo âm hưởng dân ca Nghệ Tĩnh.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/hatinh-folklore-song-06242013105228.html