Tag Archives: đờn ca tài tử nam bộ

Bản đờn ca tài tử hay nhất mà mình từng nghe


Published on Dec 20, 2013
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100…. thôi đừng có vỗ tay (vì quá hay)

THƠ PHẠM : ĐỜN CA TÀI TỬ – NGHỆ THUẬT ĐẶC TRƯNG CỦA MIỆT VƯỜN SÔNG NƯỚC NAM BỘ


ĐỜN CA TÀI TỬ – NGHỆ THUẬT ĐẶC TRƯNG CỦA MIỆT VƯỜN SÔNG NƯỚC NAM BỘ
Đờn ca tài tử là nghệ thuật của đàn và ca, do những người bình dân, thanh niên nam nữ nông thôn Nam bộ hát sau những giờ lao động…

Nguồn gốc

Đờn ca tài tử hình thành và phát triển từ cuối thế kỷ 19, được du nhập vào miền Nam do 3 nhạc sư gốc Trung bộ: Nguyễn Quang Đại (Ba Đợi – Nhạc quan triều đình nhà Nguyễn), Trần Quang Quờn (thầy ký Quờn) và Lê Tài Khị (biệt danh Nhạc Khị) sáng tạo nên với mục đích chỉ để phục vụ nghe chơi với nhau giữa một số người trong một hoàn cảnh nhất định. Dần dà thu hút thêm những đối tượng khác cùng tham gia và không gian cũng mở rộng hơn; lúc đầu chỉ có đờn, sau xuất hiện hình thức ca cùng với đờn nên gọi là đờn ca. Bài bản tài tử dựa trên các bài có sẵn của ca Huế rồi cải biên, sáng tác ra nhiều loại bài bản mang âm hưởng quê hương hoặc dựa theo các tác phẩm, tích truyện phổ thông thời bấy giờ – là loại nhạc “tâm tấu” (tâm tình của người xa xứ), mang tính ngẫu hứng sáng tạo. Nhạc cụ dùng trong đờn ca tài tử gồm: đờn kìm, đờn tranh, đờn cò, đờn tỳ bà, đờn tam (hoặc đờn sến, đờn độc huyền). Vào khoảng năm 1930 có thêm cây guitare phím lõm, violon, guitare hawaii được cải biên đưa vào nhạc tài tử. Theo truyền thống, ít khi nhạc công độc tấu mà thường là song tấu, tam tấu, hòa tấu. Đến đầu thế kỷ 20, nhạc tài tử rẽ nhánh thành một dòng nhạc mới với dấu mốc ban đầu là ca ra bộ và sau đó là cải lương.

đơn ca tai tu

Biểu diễn đờn ca tài tử

Đờn ca tài tử Nam Bộ là loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo được sáng tạo dựa trên dòng nhạc lễ, nhã nhạc cung đình và những giai điệu ngọt ngào sâu lắng của dân ca miền Trung và miền Nam. Đây là loại hình nghệ thuật đặc trưng của vùng miệt vườn sông nước Nam Bộ, là sự kết hợp hòa quyện đặc sắc giữa tiếng đờn, lời ca và điệu diễn, vừa phản ánh tinh hoa văn hóa ngàn năm văn hiến của dân tộc.

Trang phục và biểu diễn

Ban nhạc tường dùng năm nhạc cụ, thường gọi là ban ngũ tuyệt gồm đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn cò và đàn tam. Phụ họa thêm là tiếng sáo thường là sáo bảy lỗ.

Về trang phục, những người tham gia đờn ca tài tử phần nhiều là bạn bè, chòm xóm với nhau nên thường chỉ mặc các loại thường phục khi tham gia trình diễn. Khi nào diễn ở đình, miếu hoặc trên sân khấu họ mới mặc các trang phục biểu diễn.

Đờn ca tài tử xưa

Ngày 5/12/2013, UNESCO công nhận nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại với các tiêu chí: Được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và liên tục được tái tạo thông qua trao đổi văn hóa, thể hiện sự hòa hợp văn hóa và tôn trọng văn hóa riêng của các cộng đồng, dân tộc.

Nguồn: sưu tầm

Thơ Phạm

http://quydisan.org.vn/don-ca-tai-tu-nghe-thuat-dac-trung-cua-miet-vuon-song-nuoc-nam-bo/a637488.html

NT: Đờn ca tài tử Nam Bộ từ thuở sơ khai, VIETNAM


Đờn ca tài tử Nam Bộ từ thuở sơ khai

Thứ Tư, ngày 12/2/2014 – 13:36

(PLO) – Nếu miền Bắc nổi tiếng với chèo, miền Trung nổi tiếng với bài chòi, hát bội, hò, ví dặm… thì miền Nam nổi tiếng với đờn ca tài tử.

Chính những cung điệu giàu chất trữ tình làm day dứt, da diết lòng người sông nước và đi vào văn hóa rất đặc trưng miền Tây đã trở nên nổi tiếng khắp thế giới. Ngày 11-2, UNESCO đã trao bằng vinh danh nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại là một minh chứng cho điều đó.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại lễ vinh danh đờn ca tài tử tối 11/2.

Người được xem là ông tổ của đờn ca tài tử là nhạc sĩ Cao Văn Lầu nổi tiếng vớiDạ cổ hoài lang. Bản nhạc này đã có 100 năm tuổi.


 Nhạc sĩ Cao Văn Lầu

Nghe Dạ Cổ Hoài Lang qua tiếng hát NSND Ngọc Giàu

Đờn ca tài tử Nam Bộ  di sản văn hóa phi vật thể thứ 8 của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa đại diện của nhân loại và được bảo vệ ở cấp độ quốc tế, thể hiện sự trân trọng và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế đối với loại hình nghệ thuật độc đáo này của Việt Nam.

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, thì Đờn ca tài tử Nam bộ là một dòng nhạc dân tộc của Việt Nam đã hình thành và phát triển từ cuối thế kỉ 19, bắt nguồn từ nhạc lễ,Nhã nhạc cung đình Huế và văn học dân gian Đờn ca tài tử là loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của vùng Nam Bộ. Đờn ca tài tử là nghệ thuật của đàn và ca, do những người bình dân, thanh niên nam nữ nông thôn Nam Bộ hát ca sau những giờ lao động. Đờn ca tài tử xuất hiện hơn 100 năm trước, là loại hình diễn tấu có ban nhạc gồm 4 loại là đàn kìm, đàn cò, đàn tranh và đàn bầu (gọi là tứ tuyệt), sau này, có cách tân bằng cách thay thế độc huyền cầm bằng cây guitar phím lõm. Những người tham gia đờn ca tài tử phần nhiều là bạn bè, chòm xóm với nhau. Họ tập trung lại để cùng chia sẻ thú vui tao nhã nên thường không câu nệ về trang phục.

Ngày 05/12/2013, tại phiên họp Uỷ ban liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể lần thứ 8 của UNESCO diễn ra tại thành phốBaku, nước Cộng hoà Azerbaijan, Đờn ca tài tử Nam Bộ của Việt Nam đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội trao bằng vinh danh cho đại diện các tỉnh thành quê hương của đờn ca tài tử Nam bộ. Ảnh: VNE

Nguồn gốc

Loại âm nhạc này đúng ra là một loại nhạc thính phòng thường trình diễn trong phạm vi không gian tương đối nhỏ như trong gia đình, tại đám cưới, đám giỗ, sinh nhật, trong các lễ hội, sau khi thu hoạch mùa vụ, thường được biểu diễn vào những đêm trăng sáng ở xóm làng.

Nguồn gốc của nhạc tài tử là ca Huế, pha lẫn âm nhạc từ các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi. Loại nhạc này mang đậm tính cách giải trí vui chơi chứ không thuộc loại nhạc lễ.

Phạm vi di sản

Nghệ thuật Đờn ca tài tử hiện đang được phát triển ở 21 tỉnh, thành phố phía Nam Việt Nam là: An Giang, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bạc Liêu, Bến Tre, Bình Dương, Bình Phước, Bình Thuận, Cà Mau, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp, Hậu Giang, TP Hồ Chí Minh, Kiên Giang, Long An, Ninh Thuận, Sóc Trăng, Tây Ninh, Tiền Giang, Trà Vinh và Vĩnh Long. Trong đó, Bạc Liêu, Bình Dương, Tiền Giang và TP. Hồ Chí Minh là những tỉnh, thành phố có nhiều người hát đờn ca tài tử nhất.

Trình diễn

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê và Nghệ sĩ Hải Phượng ngẫu hứng với đàn tranh và đàn kìm


Ban nhạc tường dùng năm nhạc cụ, thường gọi là ban ngũ tuyệt gồm đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn kìm, đàn cò, và đàn tam. Phụ họa thêm là tiếng sáo thường là sáo bảy lỗ.

Các nghệ sỹ đờn ca tài tử Nam bộ biểu diễn tại lễ vinh danh và nhận bằng của UNESCO. Ảnh: VNE

Về trang phục, những người tham gia đờn ca tài tử phần nhiều là bạn bè, chòm xóm với nhau nên thường chỉ mặc các loại thường phục khi tham gia trình diễn. Khi nào diễn ở đình, miếu hoặc trên sân khấu họ mới mặc các trang phục biểu diễn.

Những năm gần đây nhằm đáp ứng nhu cầu của khách du lịch nên các nhóm nhạc tài tử hợp lại với nhau thành các câu lạc bộ đờn ca tài tử mang tính bán chuyên nghiệp. Bên cạnh nghề nghiệp chính, họ phục vụ văn nghệ khi có yêu cầu.

Một số người nói rằng từ nghiệp dư có nghĩa là tài tử. Trong thực tế, từ này có nghĩa là tài năng và ngụ ý rằng những người này không có hiệu quả hoạt động của đời sống âm nhạc của họ, chỉ để cho vui hoặc những người khác. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là họ không phải là chuyên gia. Ngược lại, để trở thành một nghệ sĩ trong ý nghĩa xác thực nhất của từ này, họ phải thực hành trong một thời gian dài.

Tình anh bán chiếu của soạn giả Viễn Châu, với giọng ca của NSND Út Trà Ôn:

Đối với hình thức âm nhạc, vai trò của các ca sĩ và nhạc sĩ đều bình đẳng. Ca trù hát và người ca (bài hát truyền thống từ miền Bắc và miền Trung) là phụ nữ, trong khi đờn ca tài tử bao gồm các ca sĩ nam nữ và họ có vai trò bình đẳng.

Đờn ca tài tử sử dụng dụng cụ như đàn cò, đàn nguyệt, đàn tranh, song lan (nhạc cụ bằng gỗ để gõ nhịp) hoặc cả Ghita lõm.Loại hình âm nhạc không chỉ ở các lễ hội và các bên mà còn trong thời gian sau thu hoạch. Ngoài ra, nó có thể được chơi trong bóng mát của cây, con thuyền hoặc trong đêm trăng sáng.

NT 

http://plo.vn/thoi-su/don-ca-tai-tu-nam-bo-tu-thuo-so-khai-447991.html

TRẦN THANH PHONG : Nơi vinh danh đờn ca tài tử Nam bộ


Nơi vinh danh đờn ca tài tử Nam bộ

n tứBìn

Không chỉ là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử (ĐCTT), Bạc Liêu còn tự hào khi có hẳn một di tích lịch sử văn hóa quốc gia để bảo tồn loại hình nghệ thuật độc đáo này. Đó là Khu lưu niệm nghệ thuật ĐCTT Nam bộ và nghệ nhân Cao Văn Lầu.

Tri ân bậc tiền nhân

Nơi vinh danh đờn ca tài tử Nam bộ

Khu lưu niệm nghệ thuật ĐCTT Nam bộ và nghệ nhân Cao Văn Lầu – Ảnh T.T.P

Được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh từ năm 1997, đến năm 2013, Khu lưu niệm nghệ thuật ĐCTT Nam bộ và nghệ nhân Cao Văn Lầu được trùng tu và mở rộng với diện tích 12.500 m2, tổng mức đầu tư hơn 70 tỉ đồng. Công trình gồm các hạng mục: đài phun nước nghệ thuật, đài nguyệt cầm; tượng bán thân nhạc sĩ Cao Văn Lầu; nhà trưng bày tài liệu, hiện vật, hình ảnh các nhạc sĩ; vườn tượng các loại nhạc cụ dân tộc; nhà trưng bày nghệ thuật ĐCTT Nam bộ và sân khấu cải lương; sân khấu biểu diễn ĐCTT…

Đặt chân đến Khu lưu niệm, du khách sẽ ấn tượng với bản chuẩn Dạ cổ hoài lang – “bản nhạc lòng” bất hủ đã thăng hoa trở thành bản vọng cổ – được lồng khung với chữ khắc bằng vàng cùng với bức tượng bán thân của người nghệ nhân tài hoa sáng tạo ra nó được đặt trang trọng trong khu vực đặc biệt trưng bày về ĐCTT, cải lương nhằm thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Bên cạnh đó, còn có những hạng mục, công trình giúp người thưởng lãm có cái nhìn khá đầy đủ về cuộc đời, sự nghiệp của nhạc sĩ Cao Văn Lầu, về nghệ thuật ĐCTT Nam bộ như vườn tượng các loại nhạc cụ dân tộc được chạm khắc bằng đá xanh Thanh Hóa, ở vị trí trung tâm có 4 nhạc cụ tứ tuyệt trong ĐCTT (đờn tranh, đờn kìm, đờn cò và đờn bầu).

Không gian đậm chất tài tử

Trong khuôn viên Khu lưu niệm, tại tượng đài ống tre, lối vào chính phía trên của nhà hành chính là cầu thang lên khu vực có biểu tượng cây đờn kìm và hình ảnh nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Cây đờn kìm được cách điệu từ đốt tre và xung quanh phần đài ống tre khắc họa 20 bản tổ của ĐCTT: 3 bản Nam, 6 bản Bắc, 4 bản Oán và 7 bản lớn. Đặc biệt, các bậc thang trên đài ống tre dẫn lên khu đặt lư hương để mọi người hành lễ, tưởng niệm được bố trí theo các bậc số: 2, 4, 6, 8, 16, 32 và 64 – tượng trưng cho cung bậc, nhịp phách của ca cổ, cải lương tương ứng với từng nghệ nhân sáng tác. Đó là nhịp 2 của Cao Văn Lầu, nhịp 4 của Trịnh Thiên Tư, nhịp 8 của Lư Hòa Nghĩa, nhịp 16 của Mộng Vân, nhịp 32 của Trần Tấn Hưng và nhịp 64 của Lý Khi. Nơi đây quả thật là một không gian hữu tình đậm chất tài tử!

Còn nhiều nét hấp dẫn khác mà chỉ khi được đặt chân vào Khu lưu niệm, mọi người mới có thể cảm nhận hết “hơi thở”, không gian sống động của nghệ thuật ĐCTT được tái hiện lại. Thật đúng với chủ đề mà Festival ĐCTT quốc gia lần thứ nhất đã chọn, Bạc Liêu không chỉ có những con người nghĩa tình, hiếu khách, lịch thiệp, mà còn có cả những công trình văn hóa – nghệ thuật đậm chất “Tình người, tình đất phương Nam”. Khu lưu niệm này là điểm du lịchttp://www.thanhnien.com.vn/pages/20140429/noi-vinh-danh-don-ca-tai-tu-nam-bo.aspxh đặc biệt của Bạc Liêu.

Mới đây, tại buổi khánh thành, bà Nguyễn Thị Ái Nam, Phó chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Tổ chức Festival ĐCTT quốc gia, cho rằng Khu lưu niệm nghệ thuật ĐCTT Nam bộ và nghệ nhân Cao Văn Lầu sẽ như một bảo tàng chuyên đề về ĐCTT Nam bộ, về cải lương, vọng cổ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Mục đích của việc làm này để ghi nhớ, vinh danh công ơn của những bậc tiền nhân đã dày công làm cho đất Nam bộ, đất Bạc Liêu thêm nhân văn và chan chứa tình người. Dịp này, Bộ VH-TT-DL đã trao quyết định xếp hạng Khu lưu niệm là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Trần Thanh Phong -Tiến Trình 2: Khu vườn tượng các loại nhạc cụ dân tộc (ảnh: T.T.P)

http://www.thanhnien.com.vn/pages/20140429/noi-vinh-danh-don-ca-tai-tu-nam-bo.aspx

 

 

This blog is focused on Trân Quang Hai