Tag Archives: đức minh

Tin như sét đánh: Nghệ sĩ Đức Minh đã ra đi mãi mãi…


Tin như sét đánh: Nghệ sĩ Đức Minh đã ra đi mãi mãi…
15.01.2014 03:14
Xem hình
 

CLVNCOM – Tổ nghiệp ơi! sao cho con hoá thân Dương Như Ngọc
Mà quặng thắt lòng khóc biệt đức phu quân
Tổ Nghiệp ơi, sao cho con là thư nữ Cẩm Loan
Mà có thể nhìn chàng ra đi mãi mãi.
Cao Sanh ơi! sao người không mang con luôn theo với
Đừng để mình con cô độc giữa hồng trần.
Xin mượn những vai tuồng của đôi bạn diễn và cũng là đôi bạn đời Đức Minh-Mỹ Châu để thông cảm, hiểu và chia xẻ phần nào nổi đau của nghệ sĩ Mỹ Châu.

 

Nhiều khán giả thường tâm sự trên các phượng tiện truyền thông rắng vào những lúc có tâm trạng buồn lại thích tìm nghe những bài hát của nghệ sĩ Mỹ Châu, vậy từ nay trở đi, cô Mỹ Châu ơi, nếu Cô có buồn thì hãy hát nha cô, hát bài hát nào làm cho lòng mình bình thản, hát cho đẹp lòng người nằm xuống và hát cho những khán giả còn thương yêu mình. Cuộc sống có những thứ không ai có thể dùng tiền mua hay quyết định được, thôi thì hãy nhìn và luôn nhớ lại những món quà mà ơn trên, tổ nghiệp đã ban cho Cô nói riêng và cho nghệ thuật cải lương nói chung để lấy làm tự hào và làm hành trang mang theo cho hết quảng đời còn lại.

Image
Cố ns Phùng Ha(trái), mẹ ns Đức Minh, ns Đức Minh và Mỹ Châu năm 1990

Cái tin nghệ sĩ Đức Minh tức Lê Văn Nhuận sinh năm 1952-người con Cồn Phụng-Bến Tre qua đời vào lúc 2 giờ sáng ngày 14-01-2014 tại tư gia bang ATLANTA, GEORGIA – USA như “tin sét đánh ngang tai”. Theo mguồn tin thân cận vừa nhận được thì “nghệ sĩ Đức Minh tuy đang bịnh ,có lúc ngủ vùi, có lúc hôn mê nhưng khoảng 2 giờ sáng địa phương thì Đức Minh tỉnh giấc và nhắc nghệ sĩ(NS) Mỹ Châu nhớ gửi quà cho NS ĐP, NS Mỹ Châu chiều ý chồng nên bắt phone gọi điện thoại dặn dò người nhà – khi nói chuyện điện thoại xong quay lại nhìn thấy NS Đức Minh như đang ngủ nhưng linh tính như báo điềm gì…. NS Đức Minh ra đi rất thanh thản, nhìn như đang ngủ , như vậy ước nguyện của ông trước nay đã toại nguyên, ra đi nhẹ nhàng không chút đau đớn. Nghệ sĩ Đức Minh ra đi bên cạnh vợ con, cháu và người thân.”

Vậy đó khi ra đi nghệ sĩ Đức Minh cũng còn lo cho mọi người xung quanh khốn khó hơn mình. Dù là chồng của một tài danh và bản thân ông cũng là nghệ sĩ tài hoa, cuộc sống gia đình cũng bôn ba lận đận nhưng chưa hề có một xì can đan nào. Soạn giả lão thành Nguyễn Phương từng cho biết “Nghệ sĩ Đức Minh tên thật là Lê Văn Nhuận, sanh năm 1952 ở Châu Thành tỉnh Bến Tre. Lúc học cấp 2 em Lê Văn Nhuận buổi sáng đi học, buổi chiều phụ gia đình đưa đò cho khách qua sông, những đêm trăng sáng em Nhuận ca nghêu ngao các bài vọng cổ học được trên dĩa hát. Giọng ca trong sáng, cao vút, thu hút sự thưởng thức của khách sang sông và một vài nhà sư đang tu tại Chùa Ông Đạo Dừa ở Cồn Phụng. Trong số các tu sĩ đó có một nhạc sĩ cổ nhạc trước kia đi đờn cho gánh hát, ông chán thế sự mới vào chùa quy y. Thấy em Nhuận có giọng ca quyến rũ nhưng chưa rành nhịp điệu, ông sư bèn dạy cho em Nhuận căn bản cách ca vọng cổ và nhiều bài cổ nhạc khác. Em Nhuận ngày càng ca điêu luyện nhưng em chưa có ý muốn theo đoàn hát.

Sau Tết Mậu Thân, gia đình em Nhuận bị chiến nạn, ảnh hưởng đến kinh tế, đời sống, nên em Nhuận xin cha mẹ cho em đi theo đoàn hát để đở gánh nặng cho gia đình. Thấy Nhuận có giọng tốt, có thể thành công trên con đường nghệ thuật nên cha mẹ bằng lòng. Em Nhuận theo một đoàn hát nhỏ của tỉnh, hát loanh quanh trong các làng xã, sau đó lên Saigon đăng ký học ca với nhạc sĩ Văn Vĩ. Sau vài tháng học ca, em Nhuận và cô bạn cùng học lò Văn Vĩ là nữ nghệ sĩ Trang Mỹ Hường gia nhập đoàn hát Trúc Giang của ông bầu Năm Sơn.

Em Nhuận đẹp trai, nước da trắng mịn, vóc dáng lý tưởng cho sân khấu, giọng ca ngọt ngào và làn hơi rất khoẻ nên ông bầu Năm Sơn giao đóng vai kép nhì và đặt cho nghệ danh là Đức Minh.”

Image
Sinh nhật ns Mỹ Châu 2010

Nhắc về ông, khán giả sẽ nhớ một kép nam tính, cao to, đẹp trai với mái tóc bồng bềnh nhưng có một gương mặt hiền lành, một nghệ sĩ có đời sống sinh hoạt cộng đồng rộng mở, ông từng là cầu thủ của đội bóng đá nghệ sĩ Thành Phố đi đá giao lưu với nhiều đội thuộc mọi ngành nghề trong xã hội. Nhiều khán giả cho ông là Michel Platini-một danh thủ nổi tiếng cùa Pháp vàp thập niên 80 do hình dáng và mái tóc của ông. Về gia đình thì ông rất quan tâm với vợ con, sống một cuộc sống hiền lành, ông có tài nấu ăn và nấu ăn rất ngon, ông có tài ăn nói khôi hài, cảm nhận cuộc sống rất sâu sắc do thói quen thường xuyên xem sách báo hằng ngày, truyền hình và quan sát cuộc sống xung quanh..

Image

Là thế hệ con cháu, lớp trẻ không thề nào biết hết được những vỡ tuồng mà ông tham gia biểu diển nhưng khán giả trè thích cải lương hay khán giả thời của ông không thể nào quên vai Trung Uý Ngọc sang cả, phải tướng giữa chốn thị thành thời chiến tranh mà tâm hồn ngây thơ của làng quê Đại Ngãi. Nhớ tuớng cao ráo, gương mặt đẹp nam tính hiếm có, giọng ca chân phương, cao vút, thanh tao nên ông luôn có ưu thế trong các vai quan,tướng ..dù là quan nịnh thần hay trung thần, quan hiền, quan dữ , thậm chí các vai chánh diện hay phản diện ông điều thành công. Một trong vai để đời của ông là vai Ngô Quyền trong vở ” Hoa Độc Trong Vườn” của tác giả Lê Duy Hanh, ông cùng vợ là nghệ sĩ Mỹ Châu tạo nên nhiều bức tranh đẹp về dáng, vũ đạo…làm đẹp nhãn quan người xem dù vở tuồng được dựng lại hơn hai mươi năm sau. Ông diễn bên cạnh tài danh nghệ sĩ Mỹ Châu mà không hề thấy có khoảng cách về ca diễn trong tuồng thuộc sở trường của nghệ sĩ Mỹ Châu. Sau thời cải lương xuống dốc, ông dường như chỉ hát chung với vợ mình và cùng nhiều nghệ sĩ trẻ thế hệ sau,cũng như một số đồng nghiệp tâm hữu cùng thời thế hệ vàng của mình.Ông để lại gần trên 50 vở tuồng hay và một số bài tân cổ giao duyên có giá trị, trong đó có bài ” Em sẽ về đâu” nói về cuộc đời của em gái mù bán vé số được nhiều bạn trẻ hưởng ứng chọn làm bài ca trong mỗi lần sinh hoạt đàn ca tài tử…Rời sân khấu, Đức Minh lại bén duyên với điện ảnh. Ông đã đóng chánh và thứ trên 20 phim truyện, phim truyền hình cùng rất nhiều phim video cải lương.

Image

Cháu xin điểm lại vài tuồng và dấu ấn có chú tham gia như một lời tưởng nhớ.

*Nghệ sĩ Đức Minh đoạt huy chương vàng Hội diễn Sân Khấu Cải Lương năm 1985 vở Dốc Sương Mù

* Các tuồng tham gia

1)A khắc Thiên kiều
2)Ào Vọng(HTV7)
3)Còn mải mùa xuân 
4)Đi tìm hạnh phúc 
5)Hoa độc trong vườn
6)Khách sạn hào hoa
7)Khúc hát đọan tình
8 )Kiếp nào có yêu nhau
9)Muôn dặm vì chồng
10)Người yêu của cha tôi
11)Sân khấu về khuya
12)Sở Vân cưới vợ
13)Thâm Tình Hạnh Phúc 14)Tiếng sáo đêm trăng 
15)Tiếng Sáo Trăng Khuya
16)Tình đất tình Người
17)Truyền thuyết tình yêu
18)Khi Rừng Mới sang Thu
19)Sờ Vấn cứu giá
20)Bóng Hồng Sa MạcNguyệt,Diệu Hiền,Đức Minh
21)Ngươi tình Trện Chiến Trận
22)Đợi anh mùa lá rụng
23)Kiếp nào có yêu nhau
24)Chiều đông gió lạnh về
25)Tiếu Anh Phụng
26)Hoa Thiên Lý
27)Người đẹp trong tranh
28)Tâm sự Ngọc Hân
29)Dòng Sông Đầm Lầy
30)Hai phương trời thương nhớ
31)Mùa Thu trên non cao
32)Dốc Sương Mù
33)Trần Bình Trọng
34)Luủ Kim Đính
35)Nàng Như Cơ 
36)Mắt em là bể oan cừu
37)Nắng ấm ngoại ô
38)Bạc trắng tim hồng
39)Đôi mắt người xưa
40)Người gọi đò bên sông
41)Kiếp chồng chung
42)Hội chọn chồng
43)Chàng Cuôi Lên Cung Trăng
44)Trường Hận Huyết Lan
45)Luật Giang Hồ
46)Mái Tóc Người Vợ Trẻ
47)Quán Hương Tràm
48)Nàng Sa Rết
49)Tình Ca Biên Giới
50)Chiếc hổ phù
………………

Các bài tân cồ giao duyên mới

1)Mưa Nữa Đêm(Tạ tình tri âm I)
2) Nội Tôi(TTTA 2)
3) Em Sẽ Về Đâu
4) Chiếc Lá Sa Kê
5)Hoa Tím Ngày xưa
6)Nửa Đêm Ngoài Phố – Mỹ Châu – Đức Minh-(TTTA 2)
7)Chuyện Tình Đồi Thông Hai Mộ
8 )Biển Tím

9)Nhớ Cha
10) Dòng Sông Tình Mẹ

…………………
Các đoàn hát tham từng tham gia Trúc Giang,Trường Sơn,Thanh Hải – Văn Hường(1973),Việt Nam – Minh Vương(1974),Bến Tre,Trùng Dương(1980),Phước Chung,Văn Công Thành Phố,Sài Gòn 2(1993),Tiếng Chuông Vàng – Minh Phụng(1994)

Bạn diển: Mỹ Châu,Xuân Lan,Thanh Kim Huệ, Kiều Phượng Loan,Kiều Lan,Cẩm Tiên, Ngân Huệ, Thoại Miêu,Thoại Mỹ và nhiều nghệ sĩ tài danh nhiều thế hệ…

Khán giả rất lo cho sức khoẻ người ở lại. Cầu nguyện cho nghệ sĩ Mỹ Châu vượt qua nổi đau, sống vui trong kỷ niệm.

KGND

 

Image

 

Cũng đả hơn 3 năm rồi Derek không có dịp trò chuyện cùng cô Châu thương mến. 3 tuần trước chợt gọi cho cô. Giờ mới biết là lúc đó, cô đả âm thầm chuẩn bị cho cuộc ra đi của người bạn đời là chú Đúc Minh. Lời đầu tiên cô nói sau giọng cười giòn tan (Rét kong biết là cô đang che dấu nổi tuyệt vọng trong long trong sự chờ đợi hồi chuông sẻ điểm), cô nói “dử hôn à, giớ mới gọi cho tui… ” . Derek nói “chị Châu ui, cuộc đời xứ quay cuồng. Em không gọi không có nghỉa là tỉnh cảm giửa em và chị phai nhạt đâu nhé”. Truyện trò với cô, lúc nào củng râm rang bao chuyện xưa củ mới ào ạt chảy vào. Và lúc nào Rét củng cảm thấy như một cuộc trò chuyện rất thâm tình giửa một người chị ở xa và đứa em lâu ngày không gặp mặt, hơn là một nghệ sỷ tên tuổi và một khán giả hâm mộ âm thầm lặng lẻ. Và, và.. bổng dung, gần cuối câu chuyện, cô Châu chợt đổi đề tài, đổi tone trong giọng nói, từ sôi nổi chia xẻ, sang lắng đọng và từ tốn. thoáng đâu đó một nét buồn thiên cổ . Cô chợt chia xẻ về một sự chuẩn bị ra đi của mình, “phải thật lặng lẻ, không ồn ào”. Rồi, cô chợt trần tình về sự an ủi gắn bó của hai người bạn đời cùng dìu nhau đến cuối cuộc đời nhau, xắp đặt mọi thứ đâu đó cho nhau, cho cuộc ra đi không thể tránh. “Em phải biết, chỉ có người bạn đời của mình mới thật sự là người lo lắng chăm sóc cho nhau nhửng khi bệnh hoạn, thập tử nhất sinh, và cả chuyện ra đi“. Lúc đó, Rét tui cứ ngở cô nói là nói vậy thôi. Tính cô vốn kỷ lưởng và chu đáo cho mọi thứ, trên sân khấu, trong vai diển, trong từng cái liếc mắc, ngoắc tay , từng câu thoại, từng luyến lái,.., thì nói chi đến nhửng sinh hoạt , những biến cố quan trọng trong cuộc đời thường, bên ngoài ánh đèn sân khấu, và cả chuyện .. mai hậu, chuyện hậu sự của một kiếp người. Trưa hôm nay, sau khi nghe Thanh Tùng cho hay tin dử, Rét tui mới biết là cô đả chuẩn bị, mạnh mẻ và chu đáo chuẩn bị cho cuộc ra đi của chú Đức Minh từ lâu lắm rồi, từ trước khi cuộc trò chuyện rất lâu với Rét, sao cho thật ân cần , thật chu đáo và thật trọn vẹn. Cô dấu sự mềm yếu và đau khổ vào trong…..Nhưng đến hôm nay thì….., bản chất yếu đuối của một người đàn bà, nhất là một người phụ nử đa cảm như cô, đả bộc phát ra hết. Cô đả không cầm được nổi đau. Cô đả suy sụp, theo như lời của bạn hiền Thanh Tùng nhắn tin đến cho Rét. “Cô đang suy sụp lắm đó. Gọi an ủi cô ngay đi”.

Thôi, Derek xin chúc chú Đức Minh an nghỉ thật bình an. Rét nhớ nhửng lần đi ăn chung với cô chú, trò chuyện thật lâu với chú. Chú thật hiền, giàu nghệ sỷ tính. Và trên mọi thứ, chú thật sự mang trong tim một tình yêu thật lớn dành cho cô Châu. Chú thật có diểm phúc đả gặp cô Châu, và củng như chính cô Châu đả có cái nhân duyên lành là gặp được chú. Cả hai đả dìu nhau đi nhửng đoạn đường đời thật hạnh phúc, dù ngắn ngủi, hổ tương và an ủi lẩn nhau, trong cuộc đời này. Cầu mong sự nguôi ngoai sớm đến với cô Châu. Bên cạnh cô, có hàng triệu khán giả tri âm tri kỷ luôn yêu thương và lo lắng cho cô. Cô không lẻ loi đâu. Cô Mỷ Châu thương mến ơi…. DT

http://www.cailuongvietnam.com/clvn/modules.php?name=News&op=viewst&sid=1493

Improvisation between Spoons, Jew’s harp and Hip Hop Dance , VIETNAM 2011


The Gallery 39 belonging to the famous Vietnamese painter Lê Thiết Cương, 39A Lý Quốc Sư, Hà Nội, Việt Nam was the place where Trần Quang Hải (spoons), Đức Minh (Jew’s Harp) and TF Star (hip hop dance) created an improvised collective performance.

Trần Quang Hải (muỗng), Đức Minh (đàn môi) và TF Star (hip hop) trong một màn ngẫu hứng lần đầu tiên trong lịch sử âm nhạc Việt Nam trong một buổi sinh hoạt âm nhạc được tổ chức tại Gallery 39, 39A Lý Quốc Sư, Hà Nội, Việt Nam vào ngày 5 tháng 4, 2011.

Thu hình ngày 5 tháng 5, 2011.

Tran Quang Hai : “Âm nhạc và khoa học về đàn môi”, VIETNAM, 2006


Tran Quang Hai : “Âm nhạc và khoa học về đàn môi”

Image

Đó vừa là ước mơ, vừa là niềm tin đầy quả quyết của GS-TS Trần Quang Hải (Trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp) – một chuyên gia về âm thanh học và âm nhạc dân tộc. Cuộc nói chuyện “Âm nhạc và khoa học về đàn môi” của ông với sự minh hoạ của nghệ sĩ Nguyễn Đức Minh do Đại sứ quán Pháp tại Hà Nội và L’Espace tổ chức sẽ diễn ra ngày mai (27-6).

GS Trần Quang Hải và
NS Nguyễn Đức Minh song tấu.
Nhiều loại đàn môi nhất
Nối nghiệp cha mình (GS Trần Văn Khê), GS Trần Quang Hải đã nghiên cứu âm nhạc dân tộc ngót nghét bốn thập kỷ. Ông bắt đầu làm quen với đàn môi từ năm 1965, năm 1970 đã thu thanh cùng một nghệ sĩ đàn môi nổi tiếng người Anh một đĩa CD về đàn môi, là người đầu tiên trên thế giới biểu diễn đàn môi cùng nhạc điện tử, nhạc techno và thu được thành công vang dội. Ông cũng là thành viên ban tổ chức của Festival quốc tế về đàn môi được tổ chức tại Hà Lan 22-7 tới đây.
Đàn môi là một trong những nhạc cụ cổ xưa nhất của loài người (cùng với trống, sáo…).
Cây đàn môi cổ nhất tới giờ còn bảo tồn được là ở Pháp (từ thế kỷ II). Đàn môi nằm giữa nhóm nhạc cụ hơi (sáo), và nhạc cụ gẩy (đàn), thuộc nhóm nhạc cụ màng rung, đàn accordéon và harmonica được tạo ra từ nguyên lý của đàn môi.
Đàn môi có nhiều loại kích cỡ, hình dáng, chất liệu khác nhau, nhưng đều có 2 bộ phận chính là bộ khung cố định và lưỡi gà di động.
GS Trần Quang Hải cho biết, trên thế giới có khoảng 30 nước có đàn môi, có những nước có festival hàng năm dành riêng cho đàn môi, có những dàn nhạc tập trung tới 25 cây đàn môi. Nhưng không đâu sánh được với Việt Nam về sự phong phú của loại nhạc cụ này.
Theo nghệ sĩ Nguyễn Đức Minh, Việt Nam có ít nhất là 10 loại đàn môi  và khả năng còn nhiều loại khác chưa được phát hiện hoặc đã bị tuyệt diệt (trong khi đó, tất cả các nước châu Âu chỉ có một loại đàn môi duy nhất). Chủ nhân của đàn môi Việt là các dân tộc ở miền núi phía bắc và Tây Nguyên. Đến nay, nghệ sĩ Đức Minh đã sưu tập được năm loại đàn môi Việt Nam của các dân tộc Mông, Giáy, Thái, Nùng, Ê Đê.
85 triệu và 1
“Đàn môi là một trong những minh chứng sinh động nhất cho thấy sự phong phú của âm nhạc cổ truyền Việt Nam. Nhưng tôi lấy làm xót xa là trong khi thế giới ngày càng quan tâm hơn đến loại nhạc cụ này của ta, thì hiện Việt Nam có đến 85 triệu dân mà chỉ duy nhất có một người ở Việt Nam chuyên tâm nghiên cứu nhạc cụ này là nghệ sĩ Nguyễn Đức Minh” – GS Trần Quang Hải nói.
Trên thế giới có ba tập san và 300 trang web chuyên về đàn môi. Song ở Việt Nam, đàn môi hầu như không có trong “bản đồ” nghiên cứu nhạc cụ dân tộc. Khoa Âm nhạc dân tộc của Nhạc viện Quốc gia chỉ giảng dạy 8 loại nhạc cụ được cho là phổ cập nhất, không có đàn môi.
Trong kho tư liệu nhạc dân tộc của Viện Âm nhạc chỉ có… hai phút dành cho đàn môi.
“Đây đúng là một sự lãng phí di sản, một khiếm khuyết vô cùng đáng tiếc của việc nghiên cứu và giáo dục âm nhạc của Việt Nam” – GS Trần Quang Hải nói.
Còn nghệ sĩ Nguyễn Đức Minh thì lo âu: “Tôi chỉ sợ đến khi ta bắt đầu hiểu được giá trị của đàn môi, muốn nghiên cứu đàn môi thì chẳng còn gì để nghiên cứu nữa. Nhiều vùng từng là “đất” của đàn môi, giờ không còn ai chơi được nhạc cụ này. Nếu chúng ta không bắt đầu ngay việc nghiên cứu và bảo tồn đàn môi, khi những nghệ nhân cao tuổi không còn nữa, thì những bài bản cổ của loại nhạc cụ này cũng sẽ biến mất vĩnh viễn cùng họ”.

Theo Lao động

KHÁNH HUYỀN : Nghệ sĩ đàn môi Trần Quang Hải: Gieo âm nhạc trên những miền đất lạ


KHÁNH HUYỀN : Nghệ sĩ đàn môi Trần Quang Hải: Gieo âm nhạc trên những miền đất lạ

Nghệ sĩ đàn môi Trần Quang Hải: Gieo âm nhạc trên những miền đất lạ

 
“Bữa tiệc” âm nhạc với những thanh âm trầm bổng, sâu lắng của tiếng đàn môi qua phần trình diễn của nghệ sĩ Trần Quang Hải (người được Kỷ lục gia Việt Nam tôn vinh là vua muỗng của Việt Nam) và nghệ sĩ đàn môi Nguyễn Đức Minh diễn ra vào chiều 5-4, tại ngôi nhà nghệ thuật của hoạ sĩ Lê Thiết Cương ở 39 Lý Quốc Sư, Hà Nội đã để lại ấn tượng sâu sắc với khán giả trong và ngoài nước.
Chỉ bằng những vật dụng như chiếc thìa bằng nhựa, nhôm, Inox… nghệ sĩ Trần Quang Hải đã đưa người nghe đến những cung bậc của cảm xúc, khám phá những điều mới lạ, thú vị của các vùng miền trên thế giới bằng âm nhạc. Nghệ sĩ Trần Quang Hải là con trai trưởng của GS.TS Trần Văn Khê, năm nay ông đã bước vào tuổi “Thất thập cổ lai hy” nhưng dường như âm nhạc đã nuôi dưỡng để tâm hồn người nghệ sĩ này luôn tươi trẻ. Những chiếc thìa đủ loại và vài chiếc đàn môi quen thuộc là những nhạc cụ luôn hiện hữu trên người nghệ sĩ tài hoa này, ngay cả trong giấc ngủ của ông thì âm thanh của tiếng đàn vẫn vang vọng, ngân xa.
 
 
 
Nghệ sĩ Trần Quang Hải và Nguyễn Đức Minh đang trình diễn nghệ thuật đàn môi
 
70 tuổi đời nhưng nghệ sĩ Trần Quang Hải đã có tới 60 năm để tìm hiểu, khám phá, sáng tạo nên những tác phẩm âm nhạc được trình diễn chỉ với những chiếc thìa nhỏ bé, gần gũi với mỗi người Việt Nam cũng như thế giới. Để có được thành quả như ngày hôm nay, nghệ sĩ Trần Quang Hải đã phải đổ biết bao mồ hôi, nước mắt và cả những giọt máu ứa ra từ làn môi cháy bỏng vì phải dùng thìa gõ vào miệng để tạo ra thanh âm đặc sắc, cuốn hút người nghe.
Cơ duyên đưa ông đến với bộ môn nghệ thuật này là khi gia đình còn đang sống ở vùng quê nghèo thuộc làng Linh Ðông Xã, tỉnh Gia Ðịnh (thuộc miền Nam Việt Nam trước đây), khi ấy ông mới được 6 tuổi và trong một lần sang nhà hàng xóm chơi thì thấy một chú bộ đội cầm hai chiếc thìa chơi bản nhạc Cách mạng Việt Nam rất thuần thục. Từ đó ông về nhà tự mày mò tìm hiểu và thử chơi loại nhạc cụ này. Lúc ấy, GS.TS Trần Văn Khê thấy con trai suốt ngày mải mê với những vật dụng nên đã ra lệnh cấm. Nhưng rồi với quyết tâm theo đuổi đến cùng loại hình nghệ thuật mà mình yêu thích nên nghệ sĩ Trần Quang Hải vẫn giấu ba mẹ để tự học. Khi đã trưởng thành, ông vẫn đam mê cháy bỏng với những âm thanh của vật dụng được ông cho là một loại nhạc cụ độc đáo, rẻ tiền và phù hợp với mọi lứa tuổi, tầng lớp nhân dân. Lúc ấy, GS.TS Trần Văn Khê đã ra quyết định “từ” cậu con trai mà ông yêu quý 10 năm để bắt buộc Trần Quang Hải phải nhìn nhận lại việc làm của mình nhưng biện pháp này cũng không mang lại hiệu quả. Nghệ sĩ Trần Quang Hải đã phải nén nỗi đau vào lòng, dù rất thương ba nhưng ông vẫn không thể bỏ được những chiếc thìa đã theo ông bao năm tháng.
Bộ sưu tập đàn môi của nghệ sĩ Nguyễn Đức Minh – học trò xuất sắc của nghệ sĩ Trần Quang Hải
Với những cố gắng không biết mệt mỏi, ông là công dân đầu tiên của Việt Nam được Chính phủ Pháp trao tặng Bảo quốc Huân chương. Với khả năng trình diễn được 15 loại nhạc cụ trong đó có 5 loại nhạc cụ của Việt Nam, đến nay nghệ sĩ Trần Quang Hải đã biểu diễn được hơn 1500 buổi ở 60 nước trên thế giới. Những chương trình mang đậm chất Việt của ông đã được đông đảo khán giả các nước yêu thích. Khi đã thành danh ở nước ngoài, ông trở về quê hương biểu diễn cho đồng bào mình xem. Giờ đây GS.TS Trần Văn Khê tự hào và khẳng định “Gia tài của tôi đem về Việt Nam chính là các con tôi”. Sau khi những cố gắng của nghệ sĩ Trần Quang Hải được khán giả trong và người nước ghi nhận thì lúc đó ba ông mới thay đổi cách nhìn nhận về con trai mình và tự hào về những thành quả ông đạt được. Những buổi diễn tại quê nhà đã mang đến cảm xúc đặc biệt cho một người con xa xứ lâu ngày.
Hiện nay tôi đang sở hữu khoảng 300 chiếc đàn môi của Việt Nam và thế giới. Trong suốt cuộc đời, tôi luôn tâm nguyện một điều là làm sao quảng bá được âm nhạc Việt Nam đến đông đảo bạn bè trên thế giới. Vì thế, những buổi biểu diễn tại các nước của tôi đều sử dụng những nhạc cụ dân tộc và ngay cả trang phục cho diễn viên hoặc sân khấu cũng phải được bố trí theo phong cách Việt Nam”, nghệ sĩ Trần Quang Hải chia sẻ.
Âm nhạc có một sức mạnh vô hình, xoá bỏ sự hằn thù, đem lại tình cảm và gắn bó mật thiết giữa các dân tộc. Với những vật dụng nhỏ bé nhưng nghệ sĩ Trần Quang Hải đã gieo vào trong tâm trí các em thiếu nhi của nhiều nước trên thế giới về hình ảnh Việt Nam giàu truyền thống văn hoá, có lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước qua những buổi biểu diễn của mình.
Bài, ảnh: Khánh Huyền (Quân đội Nhân dân)