TRUNG TÍN : GSTS TRẦN QUANG HẢI ,người Việt Nam phổ biến (giảng dạy, biểu diễn) đàn môi tại nhiều nước trên thế giới nhất


Đề xuất kỷ lục / Danh mục đề xuất

Thứ ba, ngày 14 – 04 năm 2015 GMT+7

Người Việt Nam phổ biến (giảng dạy, biểu diễn) đàn môi tại nhiều nước trên thế giới nhất

(Kỷ lục) – Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải là hậu duệ đời thứ năm của nhạc sĩ cung đình Huế Trần Quang Thọ (1830-1890); hậu duệ đời thứ tư của danh cầm đàn tỳ bà Trần Quang Diệm (1853-1925); cháu nội tác giả chế ra cách lên dây đàn Tố Lan cho đàn kìm là nhạc sĩ Trần Quang Triều (tức Bảy Triều 1897-1931); là con trai của GS TS nhạc sĩ Trần Văn Khê và là chồng của nữ danh ca Bạch Yến.

TQH by Olga 9 june 2012.jpg kỷ lục 1

Giáo sư Quang Hải biểu diễn đàn môi ở nước ngoài

Ca sĩ Bạch Yến vốn là một trong vài nữ ca sĩ Việt Nam hát nhạc ngoại quốc đầu tiên và nổi tiếng qua nhạc phẩm Đêm đông của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương. Sau khi tốt nghiệp trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn ông sang Pháp du học năm 1961.

Năm 1965, ông gặp và được nhạc sĩ John Wright (Anh) chỉ phương pháp căn bản khảy đàn môi. Bắt đầu từ đây, ông tự phát triển cách đánh đàn môi của phương Tây và nhờ nghe những đĩa hát về đàn môi của nhiều quốc gia mà ông đã tạo thành một kỹ thuật tổng hợp về nghệ thuật khảy đàn môi, đặc biệt là đàn môi của dân tộc Mông (một dân tộc ít người ở Việt Nam).

Cũng từ năm 1965, ông đã cố gắng phổ biến đàn môi Việt Nam đến với người dân Pháp cũng như người dân của các nước châu Âu khác. Từ đó đến nay đã mang lại nhiều kết quả tốt đẹp. Ông đã giảng dạy, hường dẫn cho nhiều lớp học trò, trong đó có một số chơi đàn môi rất giỏi. Hai nghệ sĩ đàn môi nổi tiếng ở Việt Nam là Nguyễn Đức Minh (Hà Nội) và Đặng Văn Khai Nguyên (Đồng Nai) đều là học trò của ông.

Và, cũng qua cách trình bày, minh họa của ông về đàn môi Mông mà ngày nay đa số nghệ sĩ chơi đàn môi trên thế giới đều sử dụng loại đàn môi này. Ông còn dành thời gian đến với các lễ hội đàn môi trên thế giới. Sự có mặt của ông ở những nơi này đều được quý mến và tôn trọng vì hầu như mọi nghệ sĩ đàn môi thế giới đều mến phục tài năng của ông và xem ông như một bậc thầy về đàn môi.

Tại lễ hội đàn môi thế giới ở tỉnh Rauland (Na Uy) vào tháng 6.2002, Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải là một trong những sáng lập viên của Hội đàn môi quốc tế. Trụ sở của hội được đặt tại London (Anh) do ông Michael Wright làm tổng thư ký điều hành. Hội có trên 140 hội viên của trên 30 quốc gia (Anh, Pháp, Hà Lan, Na Uy, Đức, Ý, Ba Lan, Nga, Nhật, Mỹ, Argentina, Canada, Kyrgyzstan, Altai, Ấn Độ, Việt Nam,…).

Có thể nói, cho đến nay (6.2012) ông là người Việt duy nhất tham gia nhiều đại hội liên hoan đàn môi trên thế giới. Đó là, lễ hội đàn môi thế giới (1998, Molln, Áo); lễ hội đàn môi quốc gia (2000, Molln, Áo); lễ hội đàn môi thế giới (2002, Rauland, Na Uy); lễ hội đàn môi Na Uy (2003, Bö, Na Uy); lễ hội đàn môi thế giới (2004, Catania, đảo Sicilia, Ý); lễ hội đàn môi thế giới (2006, Amsterdam, Hà Lan); lễ hội đàn môi quốc gia (2007, Kecskemet, Hungari); lễ hội đàn môi quốc tế (2010, Leipzig, Đức); lễ hội đàn môi thế giới (2010, Kecskemet Hungari); lễ hội đàn môi thế giới (2011, Yakutsk, Yakutia, Nga); lễ hội đàn môi quốc tế (2012, Moscova, Nga).

ong Tran Quang Hai tai Matxcova 6.2012.jpg kỷ lục 2

Giáo sư Quang Hải tại Matxcova

Ông đã biểu diễn trên 500 buổi diễn đàn môi tại 45 quốc gia; trình bày tham luận về sự phong phú đàn môi Việt Nam tại hội nghị thế giới ở tỉnh Saint John’s, Canada vào tháng 7.2011 (ICTM world conference in Saint John’s, Newfoundland, Canada, july 2011)

Là người được giới nghệ sĩ và ban tổ chức các lễ hội đàn môi tín nhiệm nên Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải có mặt trong ban chấp hành đồng thời là cố vấn khoa học (executive board member & scientific adviser) của Hội đàn môi quốc tế – International Jew’s harp Society để giúp ban tổ chức làm việc đúng theo tiêu chuẩn nghệ thuật và khoa học. Do vậy, ông đã “nắm” một số lễ hội đàn môi sẽ tổ chức trong thời gian tới như năm 2013 lễ hội đàn môi thế giới sẽ tổ chức tại Đức. Năm 2015 tại Nga. Năm 2017 tại Áo.

T.Tín

Theo Cẩm nang Thông tin Kỷ lục

http://kyluc.vn/de-xuat-ky-luc/239.nguoi-viet-nam-pho-bien-giang-day-bieu-dien-dan-moi-tai-nhieu-nuoc-tren-the-gioi-nhat.html

TRUNG TÍN : GS TS TRẦN QUANG HẢI là Người Việt Nam phổ biến (giảng dạy, biểu diễn) đàn môi tại nhiều nước trên thế giới nhất


Đề xuất kỷ lục / Danh mục đề xuất
Thứ tư, ngày 13 -02 năm 2013 GMT+7
Người Việt Nam phổ biến (giảng dạy, biểu diễn) đàn môi tại nhiều nước trên thế giới nhất
(Kỷ lục) – Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải là hậu duệ đời thứ năm của nhạc sĩ cung đình Huế Trần Quang Thọ (1830-1890); hậu duệ đời thứ tư của danh cầm đàn tỳ bà Trần Quang Diệm (1853-1925); cháu nội tác giả chế ra cách lên dây đàn Tố Lan cho đàn kìm là nhạc sĩ Trần Quang Triều (tức Bảy Triều 1897-1931); là con trai của GS TS nhạc sĩ Trần Văn Khê và là chồng của nữ danh ca Bạch Yến.

TRAN-QUANG-HAI 

Giáo sư Quang Hải biểu diễn đàn môi ở nước ngoài

 

Ca sĩ Bạch Yến vốn là một trong vài nữ ca sĩ Việt Nam hát nhạc ngoại quốc đầu tiên và nổi tiếng qua nhạc phẩm Đêm đông của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương. Sau khi tốt nghiệp trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn ông sang Pháp du học năm 1961.

Năm 1965, ông gặp và được nhạc sĩ John Wright (Anh) chỉ phương pháp căn bản khảy đàn môi. Bắt đầu từ đây, ông tự phát triển cách đánh đàn môi của phương Tây và nhờ nghe những đĩa hát về đàn môi của nhiều quốc gia mà ông đã tạo thành một kỹ thuật tổng hợp về nghệ thuật khảy đàn môi, đặc biệt là đàn môi của dân tộc Mông (một dân tộc ít người ở Việt Nam).

 

Cũng từ năm 1965, ông đã cố gắng phổ biến đàn môi Việt Nam đến với người dân Pháp cũng như người dân của các nước châu Âu khác. Từ đó đến nay đã mang lại nhiều kết quả tốt đẹp. Ông đã giảng dạy, hường dẫn cho nhiều lớp học trò, trong đó có một số chơi đàn môi rất giỏi. Hai nghệ sĩ đàn môi nổi tiếng ở Việt Nam là Nguyễn Đức Minh (Hà Nội) và Đặng Văn Khai Nguyên (Đồng Nai) đều là học trò của ông.

 

Và, cũng qua cách trình bày, minh họa của ông về đàn môi Mông mà ngày nay đa số nghệ sĩ chơi đàn môi trên thế giới đều sử dụng loại đàn môi này. Ông còn dành thời gian đến với các lễ hội đàn môi trên thế giới. Sự có mặt của ông ở những nơi này đều được quý mến và tôn trọng vì hầu như mọi nghệ sĩ đàn môi thế giới đều mến phục tài năng của ông và xem ông như một bậc thầy về đàn môi.

 

Tại lễ hội đàn môi thế giới ở tỉnh Rauland (Na Uy) vào tháng 6.2002, Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải là một trong những sáng lập viên của Hội đàn môi quốc tế. Trụ sở của hội được đặt tại London (Anh) do ông Michael Wright làm tổng thư ký điều hành. Hội có trên 140 hội viên của trên 30 quốc gia (Anh, Pháp, Hà Lan, Na Uy, Đức, Ý, Ba Lan, Nga, Nhật, Mỹ, Argentina, Canada, Kyrgyzstan, Altai, Ấn Độ, Việt Nam,…).

 

Có thể nói, cho đến nay (6.2012) ông là người Việt duy nhất tham gia nhiều đại hội liên hoan đàn môi trên thế giới. Đó là, lễ hội đàn môi thế giới (1998, Molln, Áo); lễ hội đàn môi quốc gia (2000, Molln, Áo); lễ hội đàn môi thế giới (2002, Rauland, Na Uy); lễ hội đàn môi Na Uy (2003, Bö, Na Uy); lễ hội đàn môi thế giới (2004, Catania, đảo Sicilia, Ý); lễ hội đàn môi thế giới (2006, Amsterdam, Hà Lan); lễ hội đàn môi quốc gia (2007, Kecskemet, Hungari); lễ hội đàn môi quốc tế (2010, Leipzig, Đức); lễ hội đàn môi thế giới (2010, Kecskemet Hungari); lễ hội đàn môi thế giới (2011, Yakutsk, Yakutia, Nga); lễ hội đàn môi quốc tế (2012, Moscova, Nga).

 ong Tran Quang Hai tai Matxcova 6.2012

Giáo sư Quang Hải tại Matxcova

Ông đã biểu diễn trên 500 buổi diễn đàn môi tại 45 quốc gia; trình bày tham luận về sự phong phú đàn môi Việt Nam tại hội nghị thế giới ở tỉnh Saint John’s, Canada vào tháng 7.2011 (ICTM world conference in Saint John’s, Newfoundland, Canada, july 2011)

Là người được giới nghệ sĩ và ban tổ chức các lễ hội đàn môi tín nhiệm nên Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải có mặt trong ban chấp hành đồng thời là cố vấn khoa học (executive board member & scientific adviser) của Hội đàn môi quốc tế – International Jew’s harp Society để giúp ban tổ chức làm việc đúng theo tiêu chuẩn nghệ thuật và khoa học. Do vậy, ông đã “nắm” một số lễ hội đàn môi sẽ tổ chức trong thời gian tới như năm 2013 lễ hội đàn môi thế giới sẽ tổ chức tại Đức. Năm 2015 tại Nga. Năm 2017 tại Áo.

T.Tín – kyluc.vn

http://kyluc.vn/de-xuat-ky-luc/239.nguoi-viet-nam-pho-bien-giang-day-bieu-dien-dan-moi-tai-nhieu-nuoc-tren-the-gioi-nhat.html

Ẩn Hoa – T.Tín : VUA MUỖNG VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI: KỶ LỤC GIA TRẦN QUANG HẢI, VIETNAM 2010


VUA MUỖNG VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI: KỶ LỤC GIA TRẦN QUANG HẢI

Thứ tư, 20/06/2012

Ẩn Hoa – T.Tín

http://vnmusic.com.vn/p1987-vua-muong-viet-nam-va-the-gioi-ky-luc-gia-tran-quang-hai.html

Dầu ở độ tuổi 68 nhưng trông kỷ lục gia Trần Quang Hải còn rất trẻ qua phong cách tiếp chuyện với chúng tôi tại một ngôi nhà trên đường Lý Chính Thắng, quận 3, TP. HCM, nơi ông trú ngụ trong chuyến về Việt Nam để dự hội nghị đờn ca tài tử và chương trình hội ngộ kỷ lục gia lần thứ 20 do Trung tâm sách Kỷ lục Việt Nam tổ chức tại khách sạn Rex…

Từ Pháp bay về Việt Nam, “vua muỗng” Trần Quang Hải xuất hiện lần đầu tại hội ngộ kỷ lục gia lần thứ 20 đã lập tức gây nên ngạc nhiên và thu hút cả khán phòng chú ý theo dõi màn biểu diễn muỗng có bài bản và độc chiêu của ông. Song có lẽ hôm đó ít người biết về sự nghiệp âm nhạc và các hoạt động nghệ thuật vang bóng của ông ở nước ngoài trong hơn 40 năm qua.

 

GS.TS Trần Quang Hải biểu diễn nghệ thuật gõ muỗng

Bắt đầu từ gốc tích và gia cảnh, theo chúng tôi tìm hiểu và được biết “vua muỗng” Trần Quang Hải là hậu duệ đời thứ năm của nhạc sĩ cung đình Huế: Trần Quang Thọ (1830-1890), hậu duệ đời thứ tư của danh cầm đàn tỳ bà: Trần Quang Diệm (1853-1925), cháu nội tác giả chế ra cách lên dây đàn Tố Lan cho đàn kìm là nhạc sĩ Trần Quang Triều (tức Ba Triều 1897-1931), là con trai của GS TS nhạc sĩ Trần Văn Khê và là chồng của nữ danh ca Bạch Yến. Ca sĩ Bạch Yến vốn là một trong vài nữ ca sĩ Việt Nam hát nhạc ngoại quốc đầu tiên và nổi tiếng qua nhạc phẩm Đêm đông của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương.

Về đường học vấn, “vua muỗng” là cựu học sinh Pétrus Ký – Sài Gòn (1954-1961), tốt nghiệp Trường quốc gia âm nhạc Sài Gòn, sang Pháp học đại học Sorbonne về văn học và dân tộc nhạc học, lấy chứng chỉ Anh văn ở đại học Cambridge (Anh 1964), Cao học dân tộc nhạc học trường Cao đẳng khoa học nhân văn (Paris 1968), nhận danh hiệu Giáo sư nhạc cổ truyền trong kỳ thi do Bộ văn hóa Pháp tổ chức (Paris 1969), tiến sĩ dân tộc nhạc học (Pháp 1973)… chừng đó cũng chứng minh những kiến thức vững chắc và uy tín, vị trí của ông trong lĩnh vực âm nhạc.

 

Về quá trình giảng dạy, hơn 40 năm qua ông là nhà dân tộc nhạc học, giáo sư đàn tranh và là giảng viên đại học tại nhiều trường đại học ở Pháp, Đức, Mỹ, Nam Phi, Úc, Philippines, Hàn Quốc, Nhật, Bỉ, Ý, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Brasil…

Về sáng tác và biểu diễn, với tư cách là nhạc sĩ ông thực hiện 15 đĩa hát (30cm/33 vòng) cộng tác với nhiều hãng đĩa ở Pháp như Le Chant du Monde, Société Francaise de Productions Phonographiques, ở Mỹ như Music of the World, ở Ý như Albatros… Một đĩa compact Rêves et Réalité (Ước mơ và hiện thực), các video về nhạc cổ truyền Việt Nam, đàn nhạc trong 23 cuốn phim thương mại Pháp, tham dự trên 80 đại nhạc hội quốc tế, diễn hơn 1.000 buổi về nhạc dân ca Việt trong các trường học ở Pháp, Bỉ, Na Uy và Thụy Điển…

Về nghiên cứu và biên khảo, ông là tác giả cuốn Âm nhạc Việt Nam xuất bản tại Paris, tác giả trên 200 bài viết về nhạc Việt Nam và châu Á. Ông cũng có viết một số bài trong tự điển nhạc Encyclopédia Universalis phát hành ở Pháp những năm 1984 – 1991, đồng điều hành biên soạn tự điển New Grove’s Dictionary of Music and Musicians xuất bản lần thứ 6 tại Luân Đôn, nước Anh.

Ông cũng là người sáng lập nên Hội đàn môi thế giới với thành viên của trên 30 quốc gia trên thế giới và là hội viên của 14 hội văn hóa nghệ thuật khắp Âu Mỹ như Hội Society for Ethonomusicology (Hoa Kỳ), Société de Musicologie (Pháp), International Musicological Society (Thụy Sĩ), International Association for Sound Archives (Thụy Điển)…

Những soạn phẩm chọn lọc mang hồn Việt của ông có thể nhắc đến bài Nhớ miền thượng du (dùng cho đàn tranh), Tiếng hát sông Hương (đàn độc huyền), Ảo thanh (cho muỗng), Độc tấu đàn môi H’mông (cho đàn môi), Nhịp tấu sinh tiền (cho sinh tiền) và một số ca khúc như Mừng Phật đản, Tân hôn dạ khúc

Qua hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật, đặc biệt là ở nước ngoài, ông đã nhận được 20 giải thưởng quốc tế. Trong đó có giải thưởng có Viện hàn lâm Charles Cros, Viện hàn lâm văn hóa châu Á, tổ chức quốc tế về âm nhạc tại Hoa Kỳ, Canada, Anh… đặc biệt là Huy chương Thủy Tinh (Médaille de Cristal) của Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc gia (Centre National de la Recherche Scientifique – Pháp) vào năm 1996, Huy chương cao nhất của Pháp Hiệp sĩ Bắc đẩu bội tinh (Chevalier de la Légion d’Honneur) năm 2002, Huy chương lao động, cấp bậc Đại Kim (Médaille du Travail, catégorie Grand Or) của Pháp vào năm 2009. Chặng đường hoạt động nghệ thuật của ông ở nước ngoài cũng được nhiều cuốn tự điển đăng tiểu sử và giới thiệu về ông.

 

GS.TS Trần Quang Hải (bìa phải) nhận bằng kỷ lục Người thể hiện tiết tấu âm thanh đa dạng nhất từ nghệ thuật gõ muỗng

Trong buổi tiếp xúc với chúng tôi nhân dịp đầu năm 2011, ông đã nhắc đến ước vọng của ông là trình diễn 5.000 buổi nhạc Việt, tham gia 100 đại nhạc hội quốc tế (đến nay ông đã dựng trên 80 đại nhạc hội và biểu diễn 1.000 buổi nhạc Việt khắp nơi trên thế giới). Trên thế giới hiện có nhiều nghệ sĩ “đánh muỗng” nhưng hầu như chỉ ở vai trò “phụ diễn” bên cạnh một dàn nhạc, hoặc cạnh một tiết mục nào đó, chứ không biểu diễn riêng thành bài bản như “vua muỗng” Trần Quang Hải. Điều đó đã được thể hiện ở sân khấu khách sạn Rex tại Hội ngộ kỷ lục gia lần thứ 20 nói trên. Với phong cách điêu luyện, tiến sĩ kỷ lục gia Trần Quang Hải đã ra mắt đại gia đình kỷ lục gia Việt Nam cũng như các khán giả yêu âm nhạc có mặt tại cuộc hội ngộ nghệ thuật đánh muỗng với 2 hoặc 4 và 5 ngón tay liên tục 15 phút trong tiếng vỗ tay từng chập… “Vua muỗng” (the King of spoons) cống hiến những bài tự biên và một chuỗi âm thanh khác lạ trong “thế giới muỗng” theo các nhịp điệu của jazz, pop, hiphop, cả những nét bay bướm của flamenco vốn có từ tâm hồn lãng đãng như mây trời của những nghệ sĩ di-gan ngày nọ…

 (Nguồn: kyluc.vn)

Trần Quang Hải / Vua muỗng được ghi trong Kỷ Lục Việt Nam


Trần Quang Hải / Vua muỗng được ghi trong Kỷ Lục Việt Nam


TRẦN QUANG HẢI, “Muỗng” được ghi danh trong Kỷ Lục Việt Nam

vào ngày 18 tháng 12, 2010 tại TP HCM.

TRẦN QUANG HẢI biểu diễn gõ muỗng

http://video.baamboo.com/watch/5/video/1184229/phim-video-clip-Vua-muong-Tran-Quang-Hai-bieu-dien.html

http://clip.vn//watch/Vua-muong-Tran-Quang-Hai-bieu-dien,D9dB


Kế thừa truyền thống của một dòng họ năm đời đeo đuổi âm nhạc, đặc biệt là người cha nổi tiếng Trần Văn Khê – nhạc sĩ Trần Quang Hải đã mang âm nhạc truyền thống Việt Nam đến với thế giới. Đặc biệt, giới nghiên cứu âm nhạc thế giới còn biết đến ông như là một ông vua của nghệ thuật đánh muỗng, bởi những sáng tạo độc đáo của mình.

Một họ năm “hổ”

Nhạc sĩ Trần Quang Hải sinh năm 1944 tại làng Linh Đông Xã, huyện Thủ Đức (Gia Định) trong một gia đình có truyền thống âm nhạc: Ông sơ Trần Quang Thọ (1830-1890) là nhạc sĩ cung đình Huế, làm tới chức án sát, từng tháp tùng Phan Thanh Giản sang Pháp trong phái đoàn Việt Nam để thương thuyết với Pháp về ba tỉnh miền Nam; Ông cố Trần Quang Diệm (1853-1925) là một nhạc sĩ đàn tỳ bà rất nổi tiếng ở trong Nam thời đó, có chế ra cách ghi chép nhạc nhưng tài liệu mất hết vì chiến tranh; Ông nội Trần Quang Triều (1897-1931), biệt hiệu là Bảy Triều, giỏi về đàn kìm, chế ra dây Tố Lan để đàn các bài oán rất được các nhạc sĩ trong cải lương và cổ nhạc miền Nam biết tới; cha là Trần Văn Khê (1921) là người Việt đầu tiên đỗ Tiến sĩ nhạc học tại trường Đại học Sorbonne ở Paris vào năm 1958. Đến Trần Quang Hải là đời thứ năm. Ông không có may mắn được hấp thụ giáo dục âm nhạc cổ truyền lúc nhỏ vì người cha, nhạc sĩ Trần Văn Khê, sang Pháp năm 1949 lúc ông mới năm tuổi. Phải đợi tới khi gặp lại cha tại Pháp, ông mới có dịp tiếp xúc nhạc cổ truyền.

Trần Quang Hải từng học trường trung học Trương Vĩnh Ký và học nhạc tại Trường quốc gia âm nhạc Sài Gòn từ năm 1955 tới 1961. Ông sang Pháp năm 1961, học Khoa Nhạc học tại trường Đại học Sorbonne và Trung tâm nghiên cứu nhạc Đông Phương ở Paris. Năm 1973, ông đỗ Tiến sĩ dân tộc nhạc học, và được mời về làm việc tại Trung tâm quốc gia nghiên cứu khoa học Pháp. Từ năm 1968 tới nay, ông giữ chức vụ chuyên gia nghiên cứu về dân tộc nhạc học, chuyên về nhạc Việt Nam và nhạc châu Á. Ông luôn tâm niệm phải làm sao cho thiên hạ biết tới nhạc Việt Nam và nhạc châu Á…

Tạo lập một trường phái hát đồng song thanh Châu Âu

Trần Quang Hải biết chơi 15 loại nhạc khí: từ mandolin, violon, đến piano, rồi đàn tranh, đàn cò, tự học đàn độc huyền, sinh tiền, ghi ta, sáo tây… Năm 1966, ông có học một năm đàn vina và tampura của Ấn Độ, trống zarb Ba Tư, đàn cò Tàu, đàn gamelan của Indonesia. Năm 1967, một nhạc sĩ đã hướng dẫn ông học đàn môi, sau đó ông tự học và sáng tạo nên kỹ thuật đánh đàn môi, tự áp dụng vào các loại đàn môi của Việt Nam, Indonesia, châu Âu. Nhưng ông thường chơi đàn tranh, đã phát hành 15 đĩa nhựa 33 vòng và 4 CD đàn tranh. Sau khi thực hiện đĩa hát La Cithare Vietnamienne (Lục huyền Cầm Việt Nam) par Tran Quang Hai đầu tiên vào năm 1971 tại Paris, dần dần ông được giới nhạc sĩ ở Pháp biết tới. Sau đó, cả châu Âu, rồi cả thế giới biết tới ông qua số buổi hòa nhạc và đại nhạc hội có ông tham dự.

Nhưng thành công lớn nhất của Trần Quang Hải là khám phá kỹ thuật hát đồng song thanh vào năm 1969. Hát đồng song thanh là kỹ thuật hát hai giọng cùng một lúc của người Mông Cổ và Tuva. Những người chăn ngựa ngồi trên núi một mình nghe tiếng gió thổi xuyên qua lá, và tiếng nước suối chảy róc rách trên núi mới bắt chước để hát giải sầu. Từ đó mới có hát đồng song thanh gọi là Khoomei (giọng hầu). Từ khi khám phá kỹ thuật hát đồng song thanh vào năm 1969, ông tự tập và lập ra một trường phái hát song thanh châu Âu, đến nay đã có lịch sử gần 30 năm. Chính nhờ bộ môn này mà ngày nay nhiều giới nghiên cứu biết tới ông trong nhiều lĩnh vực: Âm nhạc, y khoa, âm thanh học, soạn nhạc, âm nhạc điều trị học, tâm lý điều trị học, khoa đỡ đẻ. Ông đã khắc phục kỹ thuật hát đồng song thanh, và sáng tạo thêm một số kỹ thuật thể nghiệm mà trên thế giới này chỉ có một mình ông có thể hát được. Ông cộng tác với 40 đài truyền hình của nhiều quốc gia để làm những chương trình giáo dục âm nhạc. Năm 1989, Trần Quang Hải làm một cuốn phim 38 phút về hát đồng song thanh, đoạt bốn giải quốc tế tại Estonia, Pháp, Canada.

Ông “vua” muỗng

Giới nghiên cứu âm nhạc thế giới còn nhắc đến Trần Quang Hải với tư cách là một ông vua của thể loại đánh muỗng. Nghệ thuật đánh muỗng do ông phát triển ở hải ngoại trải qua gần 40 năm. Khi sang Pháp, ông khám phá ra kỹ thuật gõ muỗng không phải chỉ có ở Việt Nam mà có ở châu Âu, Mỹ, Canada, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, thậm chí ở Philippines, Indonesia.

Khoảng năm 1965, Trần Quang Hải gặp Roger Mason, một nhạc sĩ Mỹ đánh muỗng rất hay. Hai người thành một cặp thường trình diễn chung tại Trung tâm American ở Paris và một vài địa điểm chơi dân nhạc. Mỗi lần gặp nhau hai người thi “đấu” muỗng với nhau. Mỗi người phải “sáng tác” kỹ thuật mới để hạ “đối phương”. Thường là Trần Quang Hải thắng, nhưng cũng có khi thua. Với các lần gặp gỡ đó, ông dựng nên một trường phái gõ muỗng đặc biệt. Năm 1967, ông tham dự một đại nhạc hội dân gian tại Cambridge (Anh). Trong dịp này có một cuộc thi gõ muỗng, gồm 30 nhạc sĩ thuộc 20 quốc gia tham dự. Ông tham dự với tư cách nhạc sĩ Việt Nam. Ông được vào chung kết, và sau cùng thắng giải, được “tôn” là “Vua Muỗng” (King of Spoons). Từ đó tới nay, ông đã sáng tạo hơn 10 kỹ thuật mới, và đặc biệt là kỹ thuật biến cặp muỗng thành đàn synthetizer có thể gõ bất cứ bài nhạc nào. Ông trở thành nhạc sĩ chơi muỗng duy nhất trên thế giới độc tấu muỗng trên sân khấu.

Theo gương người cha – nhạc sĩ Trần Văn Khê – ông ước nguyện trở về trao lại cho đất nước những nghiên cứu âm nhạc Việt Nam của hơn ba mươi năm lăn lộn ở xứ người. Ông kỳ vọng, thế hệ trẻ có người tiếp nối để mang lại cho nhạc Việt một chỗ đứng ngang hàng với âm nhạc thế giới .

HƯNG BÌNH
(Báo Đại đoàn kết)

—————————————-

Nhạc sĩ Trần Quang Hải: Hội viên của 20 hội nghiên cứu âm nhạc quốc tế; dạy nhạc ở trên 100 trường đại học của 50 quốc gia trên thế giới; đã trình diễn gần ba nghìn buổi cho trên 100 đại hội liên hoan nhạc cổ truyền quốc tế của 60 quốc gia từ năm 1966 tới nay; đã có 15 đĩa nhựa 33 vòng, 8 CD, và 4 phim video, và tham gia vào 10 CD của những cơ quan nghiên cứu ngoại quốc; chuyên gia duy nhất trên thế giới về hát song thanh, có 8.000 học trò theo học bộ môn này ở 70 quốc gia…

Người Việt Nam phổ biến (giảng dạy, biểu diễn) đàn môi tại nhiều nước trên thế giới nhất


Người Việt Nam phổ biến (giảng dạy, biểu diễn) đàn môi tại nhiều nước trên thế giới nhất

Người Việt Nam phổ biến (giảng dạy, biểu diễn) đàn môi tại nhiều nước trên thế giới nhất
(Kỷ lục) – Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải là hậu duệ đời thứ năm của nhạc sĩ cung đình Huế Trần Quang Thọ (1830-1890); hậu duệ đời thứ tư của danh cầm đàn tỳ bà Trần Quang Diệm (1853-1925); cháu nội tác giả chế ra cách lên dây đàn Tố Lan cho đàn kìm là nhạc sĩ Trần Quang Triều (tức Bảy Triều 1897-1931); là con trai của GS TS nhạc sĩ Trần Văn Khê và là chồng của nữ danh ca Bạch Yến.

Giáo sư Quang Hải biểu diễn đàn môi ở nước ngoài

Ca sĩ Bạch Yến vốn là một trong vài nữ ca sĩ Việt Nam hát nhạc ngoại quốc đầu tiên và nổi tiếng qua nhạc phẩm Đêm đông của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương. Sau khi tốt nghiệp trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn ông sang Pháp du học năm 1961.

Năm 1965, ông gặp và được nhạc sĩ John Wright (Anh) chỉ phương pháp căn bản khảy đàn môi. Bắt đầu từ đây, ông tự phát triển cách đánh đàn môi của phương Tây và nhờ nghe những đĩa hát về đàn môi của nhiều quốc gia mà ông đã tạo thành một kỹ thuật tổng hợp về nghệ thuật khảy đàn môi, đặc biệt là đàn môi của dân tộc Mông (một dân tộc ít người ở Việt Nam).

Cũng từ năm 1965, ông đã cố gắng phổ biến đàn môi Việt Nam đến với người dân Pháp cũng như người dân của các nước châu Âu khác. Từ đó đến nay đã mang lại nhiều kết quả tốt đẹp. Ông đã giảng dạy, hường dẫn cho nhiều lớp học trò, trong đó có một số chơi đàn môi rất giỏi. Hai nghệ sĩ đàn môi nổi tiếng ở Việt Nam là Nguyễn Đức Minh (Hà Nội) và Đặng Văn Khai Nguyên (Đồng Nai) đều là học trò của ông.

Và, cũng qua cách trình bày, minh họa của ông về đàn môi Mông mà ngày nay đa số nghệ sĩ chơi đàn môi trên thế giới đều sử dụng loại đàn môi này. Ông còn dành thời gian đến với các lễ hội đàn môi trên thế giới. Sự có mặt của ông ở những nơi này đều được quý mến và tôn trọng vì hầu như mọi nghệ sĩ đàn môi thế giới đều mến phục tài năng của ông và xem ông như một bậc thầy về đàn môi.

Tại lễ hội đàn môi thế giới ở tỉnh Rauland (Na Uy) vào tháng 6.2002, Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải là một trong những sáng lập viên của Hội đàn môi quốc tế. Trụ sở của hội được đặt tại London (Anh) do ông Michael Wright làm tổng thư ký điều hành. Hội có trên 140 hội viên của trên 30 quốc gia (Anh, Pháp, Hà Lan, Na Uy, Đức, Ý, Ba Lan, Nga, Nhật, Mỹ, Argentina, Canada, Kyrgyzstan, Altai, Ấn Độ, Việt Nam,…).

Có thể nói, cho đến nay (6.2012) ông là người Việt duy nhất tham gia nhiều đại hội liên hoan đàn môi trên thế giới. Đó là, lễ hội đàn môi thế giới (1998, Molln, Áo); lễ hội đàn môi quốc gia (2000, Molln, Áo); lễ hội đàn môi thế giới (2002, Rauland, Na Uy); lễ hội đàn môi Na Uy (2003, Bö, Na Uy); lễ hội đàn môi thế giới (2004, Catania, đảo Sicilia, Ý); lễ hội đàn môi thế giới (2006, Amsterdam, Hà Lan); lễ hội đàn môi quốc gia (2007, Kecskemet, Hungari); lễ hội đàn môi quốc tế (2010, Leipzig, Đức); lễ hội đàn môi thế giới (2010, Kecskemet Hungari); lễ hội đàn môi thế giới (2011, Yakutsk, Yakutia, Nga); lễ hội đàn môi quốc tế (2012, Moscova, Nga).

Giáo sư Quang Hải tại Matxcova
Ông đã biểu diễn trên 500 buổi diễn đàn môi tại 45 quốc gia; trình bày tham luận về sự phong phú đàn môi Việt Nam tại hội nghị thế giới ở tỉnh Saint John’s, Canada vào tháng 7.2011 (ICTM world conference in Saint John’s, Newfoundland, Canada, july 2011)
Là người được giới nghệ sĩ và ban tổ chức các lễ hội đàn môi tín nhiệm nên Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Hải có mặt trong ban chấp hành đồng thời là cố vấn khoa học (executive board member & scientific adviser) của Hội đàn môi quốc tế – International Jew’s harp Society để giúp ban tổ chức làm việc đúng theo tiêu chuẩn nghệ thuật và khoa học. Do vậy, ông đã “nắm” một số lễ hội đàn môi sẽ tổ chức trong thời gian tới như năm 2013 lễ hội đàn môi thế giới sẽ tổ chức tại Đức. Năm 2015 tại Nga. Năm 2017 tại Áo.

T.Tín – kyluc.vn
http://kyluc.vn/de-xuat-ky-luc/239.nguoi-viet-nam-pho-bien-giang-day-bieu-dien-dan-moi-tai-nhieu-nuoc-tren-the-gioi-nhat.html
Đề xuất kỷ lục / Danh mục đề xuất
Thứ năm, ngày 1 – 11 năm 2012 GMT+7