Tag Archives: liên hoan ca trù toàn quốc 2014

MAI AN : Giữ lửa ca trù – có thể trông cậy vào thế hệ trẻ?, HÀ NỘI, VIETNAM


Giữ lửa ca trù – có thể trông cậy vào thế hệ trẻ?

Chủ nhật, 31/08/2014, 23:16 (GMT+7)

Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014 vừa khai mạc tại Viện Âm nhạc Việt Nam (Hà Nội) với sự tham dự của 26 đơn vị, CLB ca trù đến từ 12 tỉnh, thành. Sau nhiều năm vinh danh các nghệ nhân lớn tuổi, những người nhiều năm đã gìn giữ, bảo vệ di sản của dân tộc thì năm nay, liên hoan ca trù lại hướng tới lớp trẻ, lứa nghệ sĩ kế cận.

Một tiết mục trong Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2014.

Nhen lên nhiều ngọn lửa nhỏ

Với 132 tiết mục của 26 đơn vị, CLB ca trù cả nước đăng ký tham gia, đây là liên hoan ca trù có số lượng tiết mục cũng như nhóm nghệ nhân, CLB ca trù tham gia đông đảo nhất trong các kỳ liên hoan được tổ chức từ trước đến nay. Liên hoan có sự xuất hiện của nhiều nhóm, CLB ca trù mới như Nhóm ca trù của nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc, CLB ca trù Phú Thị, CLB ca trù Thượng Mỗ, CLB Đồng Trữ… Những người trẻ trong các nhóm, CLB ca trù ấy chỉ chừng 11, 13 tuổi nhưng giọng hát đã ăn với nhịp phách. Đa phần các em đến với ca trù vì đam mê, bởi môn nghệ thuật này không có đam mê thì sẽ khó có thể gắn bó lâu dài. Cứ cuối tuần các em lại tụ họp nhau lại để nghe biểu diễn và tập luyện. Em Nguyễn Thị Linh (13 tuổi), cháu ruột của cụ Nguyễn Thị Gái, một giọng ca đẹp của giáo phường ca trù Phú Nghĩa, chia sẻ: “Bà cháu dạy rằng hát ca trù thật khó, không phải ai cũng hứng thú hát. Nhưng đã hứng thú rồi thì có thể sẽ phải theo suốt đời! Giờ cháu học theo học ca trù được 2 năm và ngày càng cảm thấy say mê hơn”. Cũng như hai người bạn cùng xóm, cứ mỗi tối ngày cuối tuần các đào nương nhí lại cùng đến để chơi, để học hát với các bà, các cụ không sót tuần nào.

Song như ca nương Phạm Thị Huệ, Chủ nhiệm CLB ca trù Thăng Long, một trong số ít đơn vị vẫn “đỏ đèn” mỗi tuần với những đêm diễn phục vụ du khách quốc tế, thì để kết nối tình yêu bền chặt với nghệ thuật này, các ca nương nhí phải thường xuyên được dìu dắt, bồi dưỡng và truyền lửa đam mê, nếu không sẽ khó giữ được lửa nghề. Thực tế, nhiều giọng ca trẻ đã từng tỏa sáng như đào nương Nguyễn Thị Chinh được trao giải “Mở xiêm y” từ Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2004 cho đến nay vẫn là một bóng dáng mờ nhạt, ít người biết đến hay như đào nương nhí Nguyễn Thị Minh Ngọc của CLB Ca trù Cổ Đạm, Hà Tĩnh giành giải Gương mặt trẻ triển vọng thì nay việc sinh hoạt định kỳ của em với CLB cũng thưa thớt dần. Có lẽ cũng một phần do chưa có sự quan tâm thật đúng nghĩa, chưa có hướng để những người yêu ca trù có thể cống hiến và sống được với nghiệp ca nương nên nhiều người hào hứng tìm đến với đàn phách rồi lại lặng lẽ bỏ đi. Vì thế, với sự xuất hiện đầy mới mẻ của các giọng hát nhỏ tuổi thì sự có mặt của nhóm ca trù nhí với các em nhỏ 4 – 9 tuổi tại chính quê hương của nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc, chính là những ngọn lửa hy vọng được nhen lên bởi tình yêu dành cho di sản ca trù.

Thưa vắng nhịp xưa phách cũ

Tuy nhiên, qua liên hoan lần này, những người làm nghề không khỏi cảm thấy chạnh lòng khi “bạn nghề” cứ thưa vắng dần. Năm nay, liên hoan thiếu hẳn 3 tỉnh là Thái Bình, Nghệ An, Nam Định, những nơi có truyền thống lịch sử về ca trù nổi tiếng nhất nhì trong cả nước. Lý do dù không được ban tổ chức nêu cụ thể nhưng ai cũng hiểu rằng để các câu lạc bộ, các nhóm ca trù duy trì hoạt động thường xuyên trong làng, xã đã là việc khó, nói gì tới việc tìm nguồn kinh phí tốt để tham gia các kỳ liên hoan.

Lứa nghệ nhân lớn tuổi như nghệ nhân Phan Thị Mơn, Phan Thị Nga, Hà Thị Bình (CLB ca trù Cổ Đạm, Hà Tĩnh), nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc (CLB Ngãi Cầu và Giáo phường Thăng Long, Hà Nội) hay nghệ nhân Nguyễn Văn Khoái (CLB Ca trù Chanh Thôn, Hà Nội)… cũng đã “về” với cội nguồn để lại những khoảng trống không thể lấp đầy và những người yêu mến ca trù chỉ còn trông cậy vào hai cây đại thụ là cụ Nguyễn Phú Đệ và Nguyễn Thị Khướu.

Chia sẻ tâm sự này, ca nương Phạm Thị Huệ cũng cho rằng, việc ngày hội ca trù năm nay vắng bóng nghệ nhân gạo cội báo hiệu một giai đoạn mới vô cùng khó khăn trong việc đánh giá chất lượng nghệ thuật theo khuôn thước chuẩn mực ca trù truyền thống. Chị lý giải, ca trù là môn nghệ thuật đào tạo theo phương pháp truyền nghề, người học học trực tiếp từ các nghệ nhân, ghi lại bằng trí nhớ và luyện theo mẫu của thầy truyền dạy (thường là nghệ nhân lão thành). Bên cạnh đó, cây đàn đáy trong ca trù cũng đón đưa những cung bậc theo âm luật riêng, tạo nên phong cách bí truyền. Tất cả những “ngón nghề” ấy đều chưa được nghiên cứu tổng kết thành văn bản. Vậy việc ai sẽ là người hiểu và đủ khả năng đánh giá được thế hệ trẻ đang trình diễn ca trù theo phong cách truyền thống chuẩn mực trong liên hoan năm nay?

Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2014 được ban tổ chức kỳ vọng là dịp để di sản ca trù Việt Nam khẳng định rằng đã vượt qua được tình trạng “cần được bảo vệ khẩn cấp” và đề xuất với UNESCO chuyển ca trù từ danh sách “Di sản Văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp” sang danh sách “Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”. Mặc dù ca trù được công nhận di sản, đã có những lời hô hào bảo vệ, chăm sóc, có chế độ với các nghệ nhân nhưng tất cả đều chỉ là chuyện trên báo chí, mọi thứ vẫn đang “án binh bất động”. Cho nên để ca trù thật sự có được vị trí lâu dài và vững chắc trong cuộc sống thì rất cần những nỗ lực, việc làm cụ thể, chứ không thể vẫn mãi nói suông, thiếu hành động như thời gian qua!

MAI AN

http://www.sggp.org.vn/amnhac/2014/8/359846/

NGÂN HÀ : Liên hoan ca trù toàn quốc 2014, HÀ NỘI, VIETNAM


01/09/2014 07:49 GMT+7

Liên hoan ca trù toàn quốc 2014

Liên hoan ca trù toàn quốc 2014 do Viện Âm nhạc – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh có di sản ca trù tổ chức từ 26-29/8 tại Viện Âm nhạc, Hà Nội. Đây là dịp để các nghệ nhân, nghệ sỹ thể hiện khả năng sáng tạo, trình diễn và truyền dạy nghệ thuật ca trù trong đời sống hiện đại.
Liên hoan ca trù toàn quốc 2014 đã thu hút 25 câu lạc bộ ca với 300 nghệ sĩ ở 12 tỉnh thành phố trên cả nước tham gia biểu diễn. Phát biểu tại lễ khai mạc, PGS.TS Lê Văn Toàn – Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Trưởng Ban chỉ đạo Liên hoan nhấn mạnh: “Liên hoan ca trù toàn quốc 2014 được tổ chức để nhìn nhận lại những biến đổi của sinh hoạt ca trù trong đời sống cộng đồng, đánh giá kết quả phục hưng ca trù kể từ khi loại hình nghệ thuật này được Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại”.
Tham dự liên hoan với thời lượng tối đa là 30 phút, mỗi câu lạc bộ đã được thể hiện đầy đủ và bài bản 5/15 thể cách có tính kinh điển trong ca trù ở 4 không gian trình diễn là hát cửa quyền, cửa đình, cửa thi, hát chơi. Nội dung biểu diễn phong phú, bên cạnh những đề tài thường gặp trong ca trù cổ truyền nói về nhân tình thế thái, phong cảnh, tình duyên, luân thường đạo lý còn có những nội dung đề tài mới phản ánh về cuộc sống phức tạp, các vấn đề mang tính chất chính trị thời sự như ca ngợi những người lính đang ngày đêm canh giữ biển đảo Tổ quốc, lên án việc Trung Quốc đặt giàn khoan trái phép nằm sâu trong thềm lục địa của Việt Nam…Ngoài ra, trình độ biểu diễn trên sân khấu của các các ca nương và kép đàn tham gia tại Liên hoan đã được nâng cao khá nhiều về kỹ thuật, có nhiều thể cách yêu cầu kỹ thuật cao như “Thét nhạc”, “Tỳ bà hành” đã được nhiều câu lạc trình diễn rất lưu loát và bài bản.

Liên hoan ca trù toàn quốc 2014 đã thu hút 25 câu lạc bộ ca với 300 nghệ sĩ ở 12 tỉnh thành phố trên cả nước tham gia biểu diễn.
Ca nương Đặng Thị Lụa với tiết mục “Bắc phản”.


Kép đàn Việt Hùng đến từ Câu lạc bộ ca trù Tp. Hồ Chí Minh.


Ca nương Nguyễn Thu Thảo 20 tuổi của Giáo phường ca trù Thái Hà, người được dự lễ mở xiêm y ngay tại Liên hoan.


Ca nương nhí Lương Hải Phượng thể hiện tài năng của mình với tiết mục “Tiếng dương tranh”.


Tiết mục múa trong lễ mở xiêm y.


Thành phần Ban giám khảo của Liên hoan có sự tham gia của lão nghệ nhân “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Phú Đẹ (áo đỏ).


Những ca nương giành giải Vàng tại Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014.


Hai nghệ nhân trẻ tuổi nhất tại Liên hoan được Ban tổ chức trao giải thưởng.

Điểm đáng chú ý nhất tại Liên hoan ca trù toàn quốc 2014 là sự xuất hiện đông đảo những gương mặt trẻ đến với bộ môn nghệ thuật ca trù. Khán giả đến tham dự Liên hoan đã hết sức ngạc nhiên với kỹ thuật cầm chầu biểu diễn chững chạc của nghệ sĩ nhí Dương Tiến Lâm 5 tuổi của Câu lạc bộ Ca trù Hưng Yên trong tiết mục hát múa tập thể “Chúc hỗ” và kỹ thuật chào khán giả, vừa múa vừa hát luyến của cô bé Nguyễn Thị Hương Trà 4 tuổi của Nhóm nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc trong tiết mục “Hát múa bỏ bộ”. Theo Tiến sỹ Nguyễn Bình Định – Viện trưởng Viện Âm nhạc cho biết “Năm nay số lượng nghệ sĩ dưới 30 tuổi tham gia chiếm 58%, nhỏ tuổi nhất là 4 tuổi. Điều đó cho thấy, thế hệ trẻ không hề quay lưng với ca trù. Ngược lại, họ bày tỏ sự yêu thích, quan tâm thưởng thức cũng như chuyên cần rèn luyện, trình diễn loại hình nghệ thuật vốn kén cả người biểu diễn và người thưởng thức này”.Qua 4 ngày Liên hoan, Ban tổ chức đã trao 5 giải Vàng, 6 giải Bạc, 12 giải Đồng và 4 giải Khuyến khích cho các câu lạc bộ tham gia. Bên cạnh đó, Ban tổ chức cũng trao giải múa đẹp cho tiết mục “Hát múa bỏ bộ” của nhóm nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc, giải phục hồi vốn cổ cho “Vọng đại thạch” cho Câu lạc bộ Cổ Đạm, Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Về giải thưởng cá nhân, Ban tổ chức đã trao 9 giải đào nương xuất sắc, 8 giải kép đàn xuất sắc, 2 giải đào nương triển vọng, 1 giải kép đàn triển vọng, 2 giải thành viên tham gia Liên hoan trẻ tuổi nhất và 1 giải sáng tác lời mới cho ca trù. Cũng tại Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014, Ban tổ chức đã tổ chức lễ trao xiêm y cho 2 đào tương xuất sắc trẻ tuổi nhất là Nguyễn Khánh Linh 18 tuổi của Câu lạc bộ ca trù Ngãi Cầu và Nguyễn Thu Thảo 20 tuổi của Giáo phường ca trù Thái Hà.

Đánh giá về Liên hoan ca trù toàn quốc 2014, PGS.TS Vũ Nhật Thăng – Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật cho biết: “Liên hoan ca trù toàn quốc 2014 được coi là một kỳ liên hoan thành công với sự đột phá trong nội dung và kỹ thuật biểu diễn của các câu lạc bộ tham dự. Sự tham gia đông đảo của 25 câu lạc bộ ca trù, đặc biệt là sự góp mặt của nhiều bạn trẻ tại Liên hoan lần này được xem là một tín hiệu đáng mừng trong việc phục hưng, bảo tồn và phát triển nghệ thuật ca trù trong đời sống cộng đồng hiện nay bởi ca trù là một thể loại dân ca đặc biệt, có thể gọi là dân ca thính phòng cổ điển bởi làn điệu và ca từ đều có từ rất lâu đời, kén người nghe”./.

Bài: Ngân Hà- Ảnh: Tất Sơn

Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014: Phía sau sự “đơm hoa, kết trái”


Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014: Phía sau sự “đơm hoa, kết trái”

Hà Nội Mới – 01/09/2014 07:26

(HNM) – Có những niềm vui nhen nhóm từ Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2014 – diễn ra tại Hà Nội trong tuần qua, giới nghề phần nào thể hiện cái nhìn khả quan về sự phát triển lực lượng. Nhưng phía sau ánh đèn sân khấu vẫn có sự suy tư khi khả năng đón nhận, thưởng thức ca trù của xã hội còn hạn chế, người theo đuổi niềm đam mê ca trù vẫn khó sống bằng nghề.

Một chút lạc quan

Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014 khép lại vào cuối tuần qua. Viện Âm nhạc Việt Nam – cơ quan tổ chức – cho rằng liên hoan đem lại nhiều bất ngờ, nhiều nét mới, thành phần tham gia đông đảo: Hơn 300 người, 25 CLB; 126 tiết mục bao hàm đủ các thể cách kinh điển. Cũng từ liên hoan, có thể nhận ra sự nỗ lực phục dựng tiết mục ca trù cổ, có sự sáng tạo về cấu trúc đội hình biểu diễn… Theo Viện trưởng Viện Âm nhạc Việt Nam – TS Nguyễn Bình Định, từ năm 2008 trở về trước, ca trù lâm cảnh “sống” ảm đạm, thiếu sự quan tâm và thiếu không gian trình diễn; cả nước chỉ có vài nhóm ca trù, hoạt động rời rạc. Nay thì ca trù đã có sự thay da đổi thịt, sức sống trở lại mạnh mẽ. Những gì được ghi nhận tại liên hoan cho thấy Viện Âm nhạc đang đi đúng hướng nghiên cứu, bảo tồn, phát huy giá trị của ca trù.

Nhiều nghệ sĩ trẻ góp mặt trong Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2014. Ảnh: Quang Trung

Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật – PGS.TS Vũ Nhật Thăng nhận xét về Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014: Đông người tham gia, từ lão niên tới lớp trẻ, đặc biệt là đào nương và kép trẻ đã có bước tiến dài, những điều đó cho thấy sự yêu thích và thái độ chuyên tâm rèn luyện ca trù đã trở nên phổ biến.

Liên hoan cho thấy ba xu hướng hoạt động ngoài biểu diễn của các CLB: Trao truyền kỹ thuật biểu diễn cho lớp trẻ, khai thác vốn cổ làm giàu tiết mục của CLB; phóng tác làm phong phú nhạc ca trù. Tất nhiên, thực hiện tốt những nhiệm vụ này không phải là điều đơn giản. Các thành viên Hội đồng nghệ thuật “nhắc khéo” lớp trẻ: Ngay từ bây giờ, phải biết lợi dụng các phương tiện nghe nhìn hiện đại, tham khảo tài liệu nghiên cứu ca trù để trau dồi kiến thức, cốt sao giữ gìn tính nguyên bản, tránh xảy ra hiện tượng pha tạp vô lối, nhố nhăng, dẫn tới phai nhạt bản sắc.

Nỗi lo còn đó

Ca trù được đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp. Từ liên hoan này, có thể thấy tín hiệu của sự hồi sinh, ở mức nhất định, nhưng không vì thế mà người trong giới đã có thể yên tâm. Muốn ca trù vào đời sống, thể hiện sức sống vững bền trong cộng đồng thì cần có sự cố gắng của nhiều phía, nhiều cấp.

Trong những ngày diễn ra liên hoan, ông Nguyễn Đức Luống, 76 tuổi, Chủ nhiệm CLB Ca trù Đồng Trữ (Phú Nghĩa, Chương Mỹ, Hà Nội) cho biết: “Được thôn, xã, huyện đồng ý, CLB thực hiện nhiệm vụ phục hồi ca trù. Nhưng cái khó là người dân ham sự mới, dễ sống là dân ca, chèo, quan họ chứ thái độ hưởng ứng ca trù chưa nhiều, thường chỉ có các ông bà già am hiểu và nghĩ sâu lắng thì mới thường nghe môn nghệ thuật này”.

Không chỉ có Chủ nhiệm Nguyễn Đức Luống lưu ý về sự “kén khán giả” của ca trù, nghệ nhân Nguyễn Thị Khướu, 87 tuổi – CLB Ca trù Chanh Thôn (Phú Xuyên, Hà Nội) cũng tỏ ý băn khoăn: “Người nghe ít đã đành, chúng tôi cũng không có điều kiện diễn thường xuyên. Mỗi năm CLB chỉ diễn vài lần vào dịp hội làng và đám khao thọ thôi”. Cụ Nguyễn Thị Khướu kể: “Nhiều lần gặp, cụ Thanh (GS Tô Ngọc Thanh, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam – NV) thường hỏi có khó khăn gì không, chúng tôi nói có rất nhiều. Cái khó lớn nhất nằm ở chỗ có nhiều người muốn theo học ca trù, nhưng vì không sống được bằng ca trù nên bỏ đi học cái khác. Tôi vì thích mà đi hát ca trù, hát cho vui chứ không có chế độ gì. Vài năm trước, ông Thanh còn đề nghị cho những người lớn tuổi có bảo hiểm y tế, nhưng rồi cũng chưa thấy gì”.
Với nhiều CLB ca trù khác ở các địa phương, như CLB Ca trù thị trấn Hà Trung (huyện Hà Trung, Thanh Hóa), CLB Ca trù Đông Môn (Hòa Bình, Thủy Nguyên, Hải Phòng), CLB Ca trù thôn Đào Đặng (Trung Nghĩa, Hưng Yên)…, mối lo chung còn là điều kiện về cơ sở vật chất, kinh phí hoạt động không đủ, dù nhu cầu cũng chỉ ở mức tối thiểu, “tằn tiện”. Ngành văn hóa địa phương thì chỉ đủ sức hỗ trợ chút ít, chủ yếu là khi có kỳ cuộc. Việc duy trì hoạt động chủ yếu trông vào khoản đóng góp tự nguyện của các thành viên CLB.

Vậy là, dù có đánh giá thể hiện sự lạc quan, rằng ca trù được cộng đồng chăm sóc, đang “đơm hoa kết trái”, nhưng có thể thấy, những người trực tiếp sống cùng ca trù vẫn đang phải đối diện với nhiều thách thức ngặt nghèo.

MAI CHÂM : Ca nương 11 tuổi gây ấn tượng tại Liên hoan ca trù toàn quốc


Văn hóa

Chủ Nhật, 31/08/2014 – 00:52

Ca nương 11 tuổi gây ấn tượng tại Liên hoan ca trù toàn quốc

(Dân trí) – Mới 11 tuổi, bé Hoàng Thái Phượng đã tự tin tham gia thi tài cùng với các nghệ sĩ gạo cội tại Liên hoan ca trù toàn quốc 2014. Em cho biết đã học hát 4 năm nay.
 >>  Liên hoan ca trù 2014: đột phá nhờ các tác phẩm mới

Thái Phượng (11tuổi) cùng hai bạn Nguyễn Gia Trường (13 tuổi) và Nguyễn An Khánh (13 tuổi) tham gia Liên hoan ca trù toàn quốc với tiết mục “Hát nói dở gửi thư”. Ba cô, cậu bé sinh ra và lớn lên trong những năm 2.000 đều đang sinh hoạt tại câu lạc bộ Ca trù Thái Hà (Hà Nội). Trong nhóm hát này, Thái Phượng là ca nương, An Khánh chơi đàn đáy (còn gọi là kép) và Gia Trường cầm chầu.

Ca nương Thái Phượng (11 tuổi) và kép đàn An Khánh (13 tuổi)

Cầm chầu Gia Trường (13 tuổi)

Trong ba em, Thái Phượng nhỏ tuổi nhất nhưng là người có kinh nghiệm học hát ca trù lâu năm nhất. Bé Thái Phượng đã có 4 năm học hát ca trù trong khi Gia Trường và An Khánh đều mới “nhập môn” được vài tháng. Dẫu vậy, hai cậu bé Trường và Khánh lại có xuất thân từ một gia đình 7 thế hệ theo đuổi nghệ thuật ca trù.

Gia đình không có ai “truyền nghiệp” nhưng Thái Phượng lại được người bố đam mê ca trù truyền cảm hứng. Cô bé kể rằng từ khi còn bé xíu đã được bố đưa đi nghe hát ca trù cùng bạn bè bố. Em nghe ca trù quen tai hơn cả nhạc thiếu nhi và nhạc trẻ.

Khi phát hiện ra Phượng có chất giọng tốt, bố đã đưa em tới học hát từ một người bạn. Tưởng rằng cô bé ham chơi chỉ học được vài buổi rồi bỏ, chẳng ai ngờ cô bé kiên trì theo đuổi suốt 4 năm. Thái Phượng nay đã tự tin hát trong một cuộc thi tầm cỡ quốc gia. Trước đó, em cũng đã vượt qua vòng loại Liên hoan ca trù toàn quốc với thử thách khắt khe là phải hát chuẩn ít nhất 5 điệu cơ bản của ca trù.

Xét về độ am hiểu ca trù, Phượng đã nắm vững các niêm luật, cách hát luyến láy giàu cảm xúc của môn nghệ thuật “dân gian thính phòng cổ điển” này. Cô bé được các khán giả cuộc thi đánh giá cao về giọng hát và cách gõ phách rất có hồn. Tuy nhiên, với độ tuổi 11, em Phượng chưa thể hiểu hết các tầng ngữ nghĩa của tác phẩm cổ điển. Bản thân em cũng biết đâu là ưu – khuyết điểm của mình và muốn dành thêm nhiều thời gian để học hỏi.

Ca nương Thái Phượng (11 tuổi) hát trong Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014

Khi được hỏi rằng tại sao không theo hát tại các đoàn ca múa thiếu nhi mà lại trở thành ca nương, cô bé trả lời: “Cháu cũng có nghe nhạc thiếu nhi, nhạc trẻ như các bạn nhưng cháu không thích hát. Cháu thấy rằng nhiều năm sau người ta vẫn sẽ nhớ tới ca trù chứ không ai nhớ tới các bài nhạc đang nổi bây giờ”.

Phượng hiện nay đang là học sinh trường THCS Ba Đình, Hà Nội. Dù tuổi còn rất nhỏ, em đã tự tin khẳng định rằng: “Cháu yêu ca trù và sẽ theo ca trù đến hết cuộc đời”.

Cùng tham gia Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014 có rất đông các nghệ sĩ trẻ, trong đó, người trẻ nhất mới chỉ 4 tuổi. Người cao tuổi nhất trong các đoàn diễn đã gần 90 tuổi. Sự phát triển nối tiếp của lớp măng non thông qua việc học hỏi từ những nghệ sĩ gạo cội được các nhà chuyên môn đánh giá rất cao.

Mai Châm

http://dantri.com.vn/van-hoa/ca-nuong-11-tuoi-gay-an-tuong-tai-lien-hoan-ca-tru-toan-quoc-937170.htm

 

 

PHƯƠNG THÚY : 12 tỉnh, thành phố tham gia Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014


12 tỉnh, thành phố tham gia Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014

Thứ 3, 11:05, 19/08/2014

VOV.VN – Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2014 sẽ diễn ra từ ngày 26-29/8 với sự tham gia của 26 đơn vị thuộc 12 tỉnh, thành phố.

Chương trình Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2014 do Viện Âm nhạc phối hợp với các Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố có di sản Ca trù tổ chức.

Theo Nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, Tổng đạo diễn, cố vấn chuyên môn của Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2014, Liên hoan năm nay sẽ không có nhiều nghệ nhân cao tuổi tham gia. Thay vào đó, nét mới của Liên hoan Ca trù năm 2014 là sự tập trung đầu tư cho nhiều ca nương trẻ, đánh giá việc trao truyền và gìn giữ nghệ thuật hát Ca trù của các thế hệ nghệ nhân kế cận.

Thạc sĩ Phạm Minh Hương, Phó Viện trưởng Viện Âm nhạc và nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, Tổng đạo diễn Liên hoan Ca trù 2014 chủ trì cuộc họp báo về Liên hoan Ca trù diễn ra vào sáng 19/8

“Lần tổ chức này, các địa phương tham gia đông hơn, chứng tỏ rằng lớp trẻ kế cận trong cộng đồng Ca trù là khả quan. Đặc biệt lần này, Viện Âm nhạc đã có cách tổ chức tôi thấy rất hay là các câu lạc bộ gửi băng âm thanh về cho Viện thẩm định trước” – nhạc sĩ Đặng Hoành Loan nói. 

Tại Liên hoan, mỗi đơn vị tham gia liên hoan sẽ tự xây dựng chương trình nghệ thuật với thời lượng tối đa là 30 phút. Ngoài những thể cách hát quen thuộc thường hát trong câu lạc bộ, các tổ chức, cá nhân tham gia liên hoan còn phải biết đàn, hát, gõ phách, cầm chầu 5 trong 15 thể cách Ca trù có tính kinh điển như: Hát Mở (hoặc Hát Mở Cửa Đình), Thét Nhạc, Gửi Thư, Ngâm thơ cô đầu…

Ngoài ra, ban tổ chức cũng khuyến khích các câu lạc bộ, cá nhân trình diễn những thể cách hát hoặc hát múa Ca trù mới được phục hồi, khai thác./.

Phương Thúy/VOV – Trung tâm Tin
 

Bài liên quan

MAI CHÂM : Liên hoan ca trù 2014: đột phá nhờ các tác phẩm mới


Thứ Sáu, 29/08/2014 – 00:48

Liên hoan ca trù 2014: đột phá nhờ các tác phẩm mới

(Dân trí) – Nhiều tác phẩm ca trù mới mang chủ đề biển đảo, ca ngợi những người lính hải quân và đời sống nông thôn thời đại mới… góp mặt tại liên hoan ca trù toàn quốc 2014.

Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014 đang diễn ra tại Viện Âm nhạc – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (CC2-Khu đô thị mới Mỹ Đình, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội). Liên hoan thu hút hơn 300 nghệ sĩ đến từ 25 đơn vị, câu lạc bộ ca trù của 12 tỉnh, thành phố tham gia.

Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014
Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014

Liên hoan ca trù được tổ chức theo hình thức thi tài. BTC đánh giá các màn trình diễn dựa trên năm tiêu chí: không gian ca trù, giọng hát ca trù hay, tay đàn ca trù giỏi, giọng hát ca trù triển vọng và tay đàn ca trù triển vọng.

Điểm mới của liên hoan ca trù năm nay so với các năm trước là việc nhiều tác phẩm mới được sáng tác mang tới dự liên hoan. Đây là một tín hiệu đáng mừng của ca trù Việt Nam bởi loại hình nghệ thuật này rất ít tác phẩm mới, các nghệ sĩ hầu như chỉ diễn lại những sáng tác đã có từ hàng trăm năm trước.

“Liên hoan ca trù năm nay vượt bậc về trình độ của các nghệ sĩ, về đề tài, nội dung, thể loại và phong cách biểu diễn. Các đoàn nghệ sĩ tham gia liên hoan phải hát được ít nhất 5 bài trong số 15 bài kinh điển mới vượt qua vòng loại. Nếu so với các năm trước thỉnh thoảng mới có người hát được những bài thét nhạc, bài “Tỳ bà hành” thì năm nay đoàn nào cũng có người hát được. Đáng quý hơn nữa là các nghệ sĩ thể hiện đúng các sắc thái, kĩ thuật của ca trù”, Tiến sĩ Nguyễn Bình Định, Viện trưởng Viện Âm nhạc, Trưởng BTC nhận xét về chất lượng Liên hoan ca trù toàn quốc 2014.

Điều mà ông Định tâm đắc nhất là việc Liên hoan ca trù năm nay có rất nhiều tác phẩm mới. Những sáng tác mới với nhiều đề tài phong phú sẽ là nguồn dinh dưỡng nuôi sống môn nghệ thuật ca trù. “Xưa nay, đề tài của ca trù chỉ xoay quanh các vấn đề về nhân tình thế thái, đạo lý, tình duyên… nhưng năm nay đã có những tác phẩm mới sáng tác mang chủ đề thời sự hiện đại: khẳng định chủ quyền biển đảo, ca ngợi những người lính hải quân và đời sống nông thôn mới… Tất nhiên những tác phẩm mới đều phải dựa trên làn điệu vốn có của ca trù từ xưa nhưng đối với môn nghệ thuật ít có nhiều biến động như ca trù thì đây là một bước đột phá. Để khuyến khích các tác giả, Liên hoan sẽ trao giải cho những tác phẩm mới xuất sắc”.

Ngoài ra, Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014 cũng quy tụ rất nhiều nghệ sĩ trẻ, trog đó, người trẻ nhất mới chỉ 4 tuổi. Người cao tuổi nhất trong các đoàn diễn đã gần 90 tuổi. Sự phát triển nối tiếp của lớp măng non thông qua việc học hỏi từ những nghệ sĩ gạo cội được các nhà chuyên môn đánh giá rất cao.

Nghệ sĩ ca trù 9x Thùy Chi biểu diễn 36 giọng
Nghệ sĩ ca trù 9x Thùy Chi biểu diễn “36 giọng”

“Chúng tôi mong rằng công tác truyền bá ca trù phải ngày càng mạnh hơn nữa. Ca trù là một thể loại dân ca đặc biệt, có thể gọi là dân ca thính phòng cổ điển bởi làn điệu và ca từ đều có từ rất lâu đời, kén người nghe. Muốn truyền đạt được cho các thế hệ ngày nay nghe hiểu đã khó, làm sao để các bạn trẻ cảm được cái hay, cái quý của ca trù càng khó hơn.

Vì vậy, chúng ta phải có thêm nhiều chương trình biểu diễn, đưa ca trù vào các chương trình nghệ thuật, biểu diễn tại các điểm du lịch… Ở các địa phương có loại hình ca trù phải có kế hoạch phát triển hàng năm, cung cấp kinh phí, phong tặng danh hiệu nghệ nhân…”, ông Nguyễn Bình Định nhận xét.

Tháng 10/2009, ca trù đã chính thức được UNESCO ghi danh vào “Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại”. Nhận danh hiệu này, Việt Nam đã kí vào cam kết sẽ bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật dân gian ca trù. Để hiện thực hóa cam kết, các hoạt động tuyên truyền mang tầm quốc gia như Liên hoan ca trù chính dịp để các nghệ nhân, nghệ sỹ thể hiện khả năng sáng tạo, trình diễn và truyền dạy nghệ thuật ca trù trong đời sống hiện đại.

Lễ tổng kết và trao giải Liên hoan ca trù toàn quốc sẽ diễn ra vào tối 29/8 tại Viện Âm nhạc.

Mai Châm

http://dantri.com.vn/van-hoa/lien-hoan-ca-tru-2014-dot-pha-nho-cac-tac-pham-moi-936722.htm

THANH HÀ : Nhìn từ Liên hoan ca trù toàn quốc: Phải chăng “khôn chưa tới trẻ…”?


Nhìn từ Liên hoan ca trù toàn quốc: Phải chăng “khôn chưa tới trẻ…”?

Thanh Hà (Dân Việt) 09:40 – 28 tháng 8, 2014
Câu lạc bộ Ca trù Đồng Trữ (Chương Mỹ, Hà Nội) tham gia liên hoan.
Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014 vừa khai mạc tại Hà Nội với sự tham dự của 26 đơn vị, câu lạc bộ ca trù đến từ 12 tỉnh, thành phố.

Sau nhiều năm vinh danh các nghệ nhân già, những người nhiều năm đã gìn giữ, bảo vệ di sản của dân tộc thì năm nay, liên hoan ca trù lại hướng tới lớp trẻ, lứa nghệ sĩ kế cận.

Với 126 tiết mục tham gia, có thể khẳng định đây là liên hoan ca trù có số lượng tiết mục cũng như nhóm nghệ nhân, CLB Ca trù tham gia đông đảo nhất trong các kỳ cuộc được tổ chức từ trước đến nay. Liên hoan có sự xuất hiện của nhiều nhóm, CLB Ca trù mới như nhóm Ca trù của nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc, CLB Ca trù Phú Thị, CLB Ca trù Thượng Mỗ, CLB Ca trù Đồng Trữ…

Những người trẻ chỉ chừng 11-13 tuổi nhưng giọng hát đã ăn với nhịp phách. Đa phần các em đến với môn nghệ thuật truyền thống vì đam mê, bởi môn nghệ thuật này không có đam mê thì sẽ khó có thể theo được đến lâu dài. Cứ cuối tuần các em lại tụ họp nhau lại để nghe biểu diễn và tập luyện. Những ca nương nhí này cho hay, ca trù không phải ai cũng có thể say mê ngay được.

Nhưng đã hứng thú rồi thì có thể sẽ phải theo suốt đời. Song theo ca nương Phạm Thị Huệ – Chủ nhiệm CLB Ca trù Thăng Long, một trong số ít đơn vị vẫn đỏ đèn mỗi tuần với những đêm diễn phục vụ du khách quốc tế, thì để kết nối tình yêu bền chặt với nghệ thuật này thì các ca nương nhí phải thường xuyên được dìu dắt, bồi dưỡng và truyền lửa đam mê.

Thực tế, nhiều giọng ca trẻ đã từng tỏa sáng như đào nương Nguyễn Thị Chinh được trao giải “Mở xiêm y” từ Liên hoan ca trù toàn quốc 2004 cho đến nay vẫn là một bóng dáng mờ nhạt, ít người biết đến. Hay như đào nương nhí Nguyễn Thị Minh Ngọc của CLB Ca trù Cổ Đạm (Hà Tĩnh) giành giải Gương mặt trẻ triển vọng thì nay việc sinh hoạt định kỳ của em với CLB cũng thưa thớt dần…

Bên cạnh việc niềm vui khi cuộc thi đã xuất hiện nhiều thêm nhiều giọng ca nương trẻ, ấn tượng thì những người làm nghề không khỏi cảm thấy chạnh lòng khi “bạn nghề” cứ thưa vắng dần đi. Năm nay, liên hoan thiếu hẳn 3 tỉnh là Thái Bình, Nghệ An, Nam Định, những nơi có truyền thống lịch sử về ca trù nổi tiếng nhất nhì trong cả nước.

Lý do dù không được ban tổ chức nêu cụ thể nhưng ai cũng hiểu rằng để các câu lạc bộ, các nhóm ca trù duy trì hoạt động thường xuyên trong làng, trong xã đã là việc khó nói gì tới việc tìm nguồn kinh phí tốt để tham gia các kỳ cuộc. Lứa nghệ nhân già đã lần lượt ra đi, để lại những khoảng trống không thể lấp đầy và những người yêu mến ca trù chỉ còn trông cậy vào hai cây đại thụ là cụ Nguyễn Phú Đệ và Nguyễn Thị Khướu.

http://danviet.vn/thoi-su/nhin-tu-lien-hoan-ca-tru-toan-quoc-phai-chang-khon-chua-toi-tre-475420.html