Tag Archives: usa

Tran quang hai & Roger Mason, duet of spoons, Miami, USA, march 16th 2017


Tran quang hai & Roger Mason, duet of spoons, Miami, USA, march 16th 2017

Ajoutée le 29 mai 2017

Tran quang hai & Roger Mason, duet of spoons, Miami, USA, march 16th 2017
Filmed by Nghiêm Phu Lân in Miami, USA

NHẠC SĨ ANH BẰNG (1926 – 2015 ) qua đời tại Mỹ lúc 9giờ00pm (giờ Cali) ,ngày thứ năm 12 tháng 11, 2015


nhạc sĩ ANH BẰNG ( 1926-2015)

Nhạc sĩ ‘Chuyện tình Lan và Điệp’ qua đời

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/gioi-sao/trong-nuoc/nhac-si-chuyen-tinh-lan-va-diep-qua-doi-3311627.html

Nhạc sĩ Anh Bằng – Khúc Thụy Du qua đời vì ung thư

Đăng Bởi – 13:21 13-11-2015

http://motthegioi.vn/van-hoa-giai-tri/ca-nhac/nhac-si-anh-bang-khuc-thuy-du-qua-doi-vi-ung-thu-255294.html


Nhạc sĩ Anh Bằng qua đời ở tuổi 89

(LĐO) Linh Phương – 2:17 PM, 13/11/2015
http://laodong.com.vn/van-hoa/nhac-si-anh-bang-qua-doi-o-tuoi-89-396666.bld

Nhạc sĩ Anh Bằng qua đời tại Mỹ sau 8 năm mắc ung thư gan

13.11.2015|14:19 PM

http://www.nguoiduatin.vn/nhac-si-anh-bang-qua-doi-tai-my-sau-8-nam-mac-ung-thu-gan-a215001.html

Inline image 1Nhạc sĩ Anh Bằng qua đời tại Mỹ sau 8 năm mắc ung thư gan

www.doisongphapluat.com › … › Chuyện làng sao

Il y a 49 minutes – Như vậy, sau khoảng thời gian 8 năm chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác đã di căn qua xương, nhạc sĩ Anh Bằng qua đời trong niềm tiếc …

Il y a 23 minutes – Nhưng thông tin chính thức từ phía nhạc sỹ Anh Bằng nói rằng ông thực sự sinh năm 1927 nhưng giấy tờ khai sinh lại là 1926. Và ông muốn …

Note : 5 – ‎8 votes

Il y a 48 minutes – Gia đình và bạn bè cho biết tác giả Anh còn nợ em ra đi thanh thản sau thời gian dài chiến đấu với bệnh tật tại Mỹ.

Il y a 18 heures – Nhạc sĩ Anh Bằng qua đời lúc 9 giờ tối, ngày Thứ Năm, 12 tháng 11, 2015, tại tư gia ở Orange Hill, Orange, California, thọ 90 tuổi.

Inline image 4Nhạc sĩ Anh Bằng qua đời – Tin tức 24h

60giay.org › Tin Tức › Giải trí › Âm nhạc

Il y a 12 heures – TTO – Tác giả Khúc thụy du, Anh còn nợ em… đã qua đời tại Mỹ tối 12-11 giờ địa phương (tức trưa 13-11 giờ VN), hưởng thọ 89 tuổi.

ĐOÀN HƯNG / SBTN: Nhạc sĩ Anh Bằng trở bệnh nặng, USA , 10 tháng 11, 2015


Nhạc sĩ Anh Bằng trở bệnh nặng

T3, 11/10/2015 – 21:38
Tin từ người nhà của nhạc sĩ Anh Bằng cho hay hiện nay sức khoẻ của nhạc sĩ đang ở trong tình trạng nguy cấp.

Nhạc sĩ Anh Bằng mắc bệnh ung thư gan, đã được điều trị căn bệnh này suốt 8 năm qua. Vào tuần trước, nhạc sĩ đã phải đi vào nhà thương cấp cứu.

Bác sĩ cho biết căn bệnh ưng thư đã di căn khắp toàn thân, cho nên khó có khả năng chữa trị. Theo nguyện vọng của nhạc sĩ Anh Bằng, ông đã được đưa về nhà trở lại để an nghỉ trong những ngày tháng cuối đời.

Nhạc sĩ Anh Bằng sinh năm 1926, là một trong những tên tuổi lớn nhất của nền tân nhạc Việt Nam. Ông đã sáng tác hơn 600 ca khúc, và là nhạc sĩ có số lượng ca khúc sáng tác ở hải ngoại sau 1975 vào bậc nhất.

Những tác phẩm của ông đã quá quen thuộc với giới yêu âm nhạc Việt Nam thuộc mọi thành phần, mọi lứa tuổi. Ca khúc Nỗi Lòng Người Đi được xem như một trong những ca khúc viết về Hà Nội, về cuộc tản cư 1954 hay nhất mọi thời đại.

Nhạc sĩ Anh Bằng cũng là người đã sáng lập ra trung tâm Asia, với những đóng góp vô số cho nền âm nhạc và cộng đồng hải ngoại.

SBTN sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về tình hình sức khoẻ của người nhạc sĩ đáng kính này. Kính mong những người thân, những người yêu mến dòng nhạc Anh Bằng cùng cầu nguyện cho sự bình an của ông trong giờ phút này.

Đoàn Hưng / SBTN 

ĐỨC TUẤN / NGƯỜI VIỆT : ĐI THĂM NHẠC SĨ LAM PHƯƠNG, tháng 11, 2015


 Ði thăm nhạc sĩ Lam Phương

thăm nhạc sĩ lam phươngNATV Ði thăm nhạc sĩ Lam Phương

hội ngộ nhạc sĩ lam phương

 Ði thăm nhạc sĩ Lam Phương

 Ðức Tuấn/Người Việt

FOUNTAIN VALLEY (NV) – “Chú bây giờ không biết ngày nào ‘ra đi’” nhạc sĩ Lam Phương vừa nói vừa cười với những người khách đến thăm ông buổi chiều Thứ Bảy vừa qua.

Nhìn bộ dáng ông gầy hơn trước rất Nhạc sĩ Lam Phương.
(Hình: Dan Huynh/Người Việt)
nhiều, nước da trắng xanh, màu của sự ốm yếu mỏi mệt, mái tóc đã ngả màu trắng bạch kim và cũng không còn nhiều tóc như lúc trước nữa…

nhạc sĩ lam phương
Nhạc sĩ Lam Phương.
(Hình: Dan Huynh/Người Việt)


Ngồi nói chuyện với ông chỉ gần nửa giờ đồng hồ thôi, mà thấy ông có vẻ khó nhọc, ông nói, “Mỗi lần giao tiếp với ai là phải ráng lắm mới có thể nói cho người ta hiểu mình.”

Ông kể về sự chán nản khi thấy sức khỏe mỗi lúc, mỗi suy giảm rõ rệt.

Anh Lâm, người em rể của ông cũng là người luôn kề cận với ông, chăm sóc cẩn thận để tránh quỵ ngã xảy ra lần nữa…

Anh kể về lần cuối cùng khi ông bị té nặng, phải vào bệnh viện nằm hết 10 ngày, “Sáng hôm đó tôi loay hoay ngoài vườn lo mấy cây ăn trái, trước khi bước ra ngoài đã có dặn anh kỹ lắm, là có gì thì gọi tôi hay muốn gì thì cho biết trước để tôi định liệu, vậy mà ngồi trong nhà một mình rồi ảnh đứng dậy, chống gậy đi lấy gì đó, và té ngã lăn ra đất, đầu đập vào cái bàn kiếng,” anh kể tiếp sau đó phải đưa ông vào ngay nhà thương Fountain Valley, bệnh viện giữ ông lại, nằm điều trị hết 10 ngày, anh Lâm nói năm rồi ông té 3 lần, vậy mà chỉ bị nhiều nhất là xương bả vai trục trặc, khó chịu thôi.

“Tưởng đâu là ‘đi’ rồi chứ!,” nhạc sĩ Lam Phương vẫn còn “tiếu lâm” với khách, khi nói về tai nạn xảy ra hồi Tháng Mười Một năm 2012.

Anh Lâm nói tiếp, “Trước khi bị tai nạn anh ấy vẫn còn đi đứng, chống gậy đi chậm chậm thôi…” Còn sau khi bị té, từ bệnh viện về nhà đến bây giờ nhạc sĩ Lam Phương không còn khả năng tự đứng dậy, mặc dù phải nhờ vào chiếc gậy, bởi thế ông chỉ có thể ngồi xe lăn. “Khó khăn lắm cháu ơi! Nhất là mỗi lần định đi ra ngoài là phiền phức vô cùng vì cần phải có người giúp thay quần áo,” nhạc sĩ Lam Phương tâm tình.

Vậy đó mà ông kể những chuyến đi show xa như thế nào? Như ông vừa đi diễn ở bên Pháp về, rồi lại bay đi Canada và thêm một số các tiểu bang xa đang được các ông bà bầu show mời ông sang dự những chương trình nhạc Lam Phương mà họ tổ chức.

Câu chuyện ông diễn ở sòng bài Pechanga, lúc ông tâm tình trên sân khấu mà phía dưới khán giả sụt sịt khóc vì cảm động…

Sau buổi diễn hôm đó có rất nhiều khách nán lại phía sau sân khấu để chờ vào gặp riêng nhạc sĩ Lam Phương và chụp hình với người nhạc sĩ mà họ yêu mến.

Còn anh Lâm thuật lại lần đi sang Úc diễn, buổi sáng ban tổ chức chở xe ra chợ chơi vòng vòng, “Có mấy bà tội lắm, trái cây mắc như vàng vậy mà khi thấy nhạc sĩ Lam Phương, họ bu quanh xin chụp hình, chữ ký và hỏi thăm đủ điều… Sau đó thì tất cả trái cây, đồ ăn, thức uống họ gom lại biếu nhạc sĩ Lam Phương, nhưng mà ảnh đâu có ăn được nhiều như vậy, mang về chia cho ca sĩ ăn uống với nhau, ca sĩ bữa đó thích lắm!”

Khi tôi nói với chú ý định cho “lên trang” bài viết về tin sức khỏe chú yếu nhiều… Chú nói, “Cháu nói sao cho khéo, chứ để người ta tưởng mình than vãn hay nhạc sĩ Lam Phương chắc sắp chết thì khổ đó nha!”

Bao nhiêu lần tôi đề nghị làm một chương trình nho nhỏ cho độc giả có cơ hội đến thăm hỏi ông tại tòa soạn nhật báo Người Việt, nhưng ông đều từ chối vì “Thôi chú nói không ra hơi, đi đứng khó khăn, mà ra ngoài cần phải thay quần áo nên phiền lắm!” bởi vậy ông từ chối lời đề nghị đó của tôi.

“Lúc này cực chẳng đã chú mới ra ngoài, chú chỉ muốn nằm nhà cho khỏe.”

Ông kể có cuốn DVD số tám mươi mấy hay bao nhiêu đó không nhớ rõ mà phần tâm tình của ông với MC Nguyễn Ngọc Ngạn, bị Trung Tâm Thúy Nga cắt hẳn “Chắc là tại mình nói chuyện không nghe rõ nên họ edit mất!”

Ông tâm tình vẫn còn ăn được nhưng ít thôi, cái chính là thiếu ngủ… “Có những đêm không ngủ được, chẳng hiểu tại sao, cứ trằn trọc thức cả đêm!”

Ông lại kể tiếp về những show mời ông từ đây đến cuối năm, ít nhất cũng phải thêm vài ba tiểu bang xa nữa phải đi, “Mà lúc đó dù mệt cũng phải ráng để khỏi phụ lòng khán giả, những người hâm mộ!”

Nhạc sĩ Lam Phương có khoảng 200 bài hát do ông sáng tác từ mấy chục năm nay, và trong đó có rất nhiều bài đã từng là “top hit” như Cho Em Quên Tuổi Ngọc, Một Mình, Tôi Ðã Lầm Ðưa Em Sang Ðây…

“Ai nói nhạc của Lam Phương là nhạc ‘sến’? cũng có nhạc sang đấy chứ!” tôi hỏi ông bài nào là nhạc sang? Ông nói, “Thì đó Một Mình, hay Cho Em Quên Tuổi Ngọc… Chẳng là nhạc sang chứ là nhạc gì?”

“Chú bây giờ không biết ngày nào ‘ra đi’!” Ông nói câu đó mà miệng vẫn còn cười, nụ cười không biết chua xót cho số phận hay phó mặc cho số Trời?

Nguồn: Người Việt online.
một mình
—————————————————————————————————————————————————-
Mt mình!

Sớm mai thức giấc nhìn quanh một mình. . .

https://www.youtube.com/watch?v=rf0UlIsAjv4

Hội Ngộ LAM PHƯƠNG – 60 Năm Âm Nhạc, 6 tháng 12, 2015, Westminster, California, USA


Hi Ng LAM PHƯƠNG 60 Năm Âm Nhc

hội ngộ lam phương

October 28, 2015 · by datdicho · in Âm nhạc, Chân dung nghệ sĩ, Lam Phương, Sinh hoạt 2015, Tình nghệ sĩ. ·

NHÂN NH TÂN VĂN gii thiu chương trình:

 Hi Ng LAM PHƯƠNG 60 Năm Âm Nhc, tng sách  LAM PHƯƠNG Nhc và Đời

Ngày 6 tháng 12 năm 2015 sắp tới, Hội Nhân Ảnh Tân Văn sẽ tổ chức một chương trình ca nhạc mang chủ đề “Hội Ngộ LAM PHƯƠNG – 60 Năm Âm Nhạc” và ban tổ chức sẽ tặng mỗi khán giả một cuốn sách do Hội Nhân Ảnh Tân Văn thực hiện, cuốn sách mang tựa đề ‘’LAM PHƯƠNG – Nhạc và Đời”.

Hội Nhân Ảnh Tân Văn (NATV) mỗi tháng có buổi sinh hoạt văn học nghê thuật, thăm viếng văn nghệ sĩ.  Trong những lần sinh hoạt, anh chị em NATV nhiều lần họp mặt tại tư gia của nhạc sĩ Lam Phương,  đôi khi mời ông tụ họp ở nhà hàng ăn uống hàn huyên trong tình thân mật. Trong những năm gần đây NS Lam Phương tuổi ở ngưỡng cửa bát tuần, bệnh thuờng xuyên, uống thuốc còn nhiều hơn ăn cơm, vậy mà NS Lam Phuơng cũng gồng mình chìu ý để cho anh chị em đuợc vui bên ông hàng giờ. Những lần họp mặt như thế thì anh chị em trong hội NATV cảm thấy càng thuơng-quí-mến ông, hay nói theo kiểu nguời bình dân là thương ông lắm, cảm xúc lắm, kết ông lắm.  Có gặp NS Lam Phương, ngồi bên cạnh trò chuyện với nhau, thì mới thấy NS Lam Phuơng, một nghệ sĩ có đủ nhân tính  “Chân – Thiện – Mỹ”,  đúng như ca sĩ Thanh Lan đã mô tả ông trong bài tùy bút của cô viết cho cuốn sách ‘’LAM PHƯƠNG – Nhạc và Đời”.

Để cám ơn cuộc đời NS Lam Phuơng đã cống hiến cho âm nhạc Việt Nam, hội NATV đã gom góp những bài viết của văn nghệ sĩ, khán giả ái mộ viết về ông, hình ảnh cũ mới, để thực hiện một cuốn sách “LAM PHƯƠNG – Nhạc và Đời”, để làm món qùa nhỏ tặng cho NS Lam Phương, và cho khán giả lưu lại cho mai sau.

Hội NATV đã được một số văn nghệ sĩ cùng đứng ra để thực hiện một chuơng trình chỉ để hát nhạc Lam Phuơng, chỉ nói về Lam Phuơng, để vinh danh ông, để tao dịp cho khán giả hội ngộ NS Lam Phương, chụp hình lưu niệm. Từ suy nghĩ mộc mạc ấy, hội NATV đã chọn chủ đề “Hội Ngộ Lam Phuơng – 60 Năm Âm Nhạc” cho buổi họp mặt ca nhạc, tâm tình với NS Lam Phuơng và khán giả.

Thành phần ca sĩ góp mặt trong chương trình gồm có Thanh Lan, Ngọc Hà, Mai Ngọc Khánh, Châu Ngọc Hà, Lưu Mỹ Linh, Đoàn Phi, Kim Yến, Alan Ford, Thúy An, Vuơng Lan, Thanh Thanh, Hồng Tước, Thúy Anh, Quỳnh Thúy, Mỹ Thúy, guitarist Nguyễn Đức Đạt, vĩ cầm Luân Vũ, ban vũ Phù Sa và ban nhạc The Friend. Cuối năm ca sĩ rất bận cho những chương trình ca nhạc, nhưng đã nhận lời để góp tiếng hát trong chương trình của NATV và đang ráo riết tập dợt để gởi đến khán giả một chương ca nhạc thính phòng, hội ngộ với Lam Phuơng, ước hẹn tràn đầy cảm xúc, day dứt.

Chương trình được chia làm hai phần: Ban Tổ Chức dành ra 1 giờ đầu để khán giả tiếp xúc và chụp hình lưu niệm với nhạc sĩ Lam Phuơng, dùng một bữa cơm trưa thân mật, và để BTC giới thiệu sách: LAM PHƯƠNG – Nhạc và Đời. Phần hai BTC dành ra 3 tiếng đồng hồ để khán giả thả hồn theo dòng nhạc Lam Phương, theo dấu mốc âm nhạc và cuộc đời của Lam Phương, cảm xúc những câu ca tình khúc bất hủ, cảm xúc của câu chuyện được kể.

Chủ Nhật, ngày 6/12/15, lúc 11 giờ trưa, đây lần đầu tiên tại Little Saigon California, khán giả có dịp hội ngộ với nhạc sĩ Lam Phương, trong một khung cảnh ấm cúng thân mật, để cùng cuốn theo thời gian, âm thanh nhịp điệu của một buổi chiều mùa Thu. Giá vé: $35, $45, $75, (3 hạng vé bao gồm ăn trưa và tặng một cuốn sách LAM PHƯƠNG – Nhạc và Đời).

Lấy vé, xin liên lạc:
Ngô Thiện Đức (714)487-9764
Trần Mạnh Chi (310) 628-7499
Phạm Lưu Đạt (760)261-0918
Lưu Anh Tuấn (619) 203-9118
Lý Tòng Tôn (661) 733-1602
Băng Tâm (714) 331-8113

Hẹn gặp nhau tại Moonlight Restaurant, 15440 Beach Blvd. Westminster, CA 92683.

Lưu Anh Tuấn
Nhân Ảnh Tân Văn

————————————————————————————————————————————————-

Direct link:    http://nhananhtanvan.com/2015/10/28/hoi-ngo-lam-phuong-60-nam-am-nhac/

hội ngộ lam phương

Hướng Việt Performing Arts Group, Washington State , USA


Hướng Việt

   Performing Arts Group

Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt

Home

About Us

Up-coming Events

Our Classes

DVD and CD

Publications

Video Clips on Youtube

Huong Viet on Facebook

Donate

Volunteer

Contact Us

Huong Viet

Performing Arts Group

13322 Hwy 99 S.

Suite 101

Everett, WA  98204

(425) 361-2265

info@vietmelody.org

Văn hóa Việt nghìn năm lưu dấu

Đất nước Nam muôn thuở khắc ghi

Thank you for visiting our website.  Here you will find information about Vietnamese traditional music and arts as well as information about Huong Viet Performing Arts Group.

Huong Viet Performing Arts Group would like to thank you our audience, volunteers, donors, supporters, and students for making Vietnam Essence of Yesteryear 7 a success.  Please check out our facebook page for pictures of the event.

UPCOMING CONCERT
    • Vietnam, Essence of Yesteryear 8- Shorecrest Performing Arts Center, Date: to be announced by October 2015 – 7pm – 9:30pm – to reserve ticket, please contact us.  This concert features compositions by dan tranh Gold medalist, artist Kim Uyen:
      • Artist Kim Uyen (Dan Tranh Gold medalist) – Toronto, Canada
      • Artist Hai Yen (Tam Thap Luc and K’long Put Gold Medalist), Texas, USA
      • Tre Viet Ensemble – Toronto, Canada
      • Tieng Hoai Huong Ensemble- Oregon, USA
      • Melody Institute Inc – Washington State, USA
      • Huong Xua Ensemble – Texas, USA
      • and Huong Viet Performing Arts Group, Washington State, USA

VIETNAMESE TRADITIONAL MUSIC LESSONS:

Huong Viet Performing Arts Group currently teaches the following classes Dan Tranh, Dan Nhi, Ty Ba, Nguyet, Folksong singing classes.  Class meet at 13322 Hwy 99 S.  Ste 101 * Everett, WA  98204. For enrollment, please download the application below.

APPLICATION – ĐƠN NHẬP HỌC

NGÀNH MAI / phóng viên RFA : Tổ cải lương là ai và thờ Tổ từ bao giờ?


Ngành Mai, thông tín viên RFA
2014-09-05
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
Hội Ái Hữu Nghệ Sĩ Sân Khấu Hải Ngoại Tổ Chức Lễ Giỗ Tổ

Hội Ái Hữu Nghệ Sĩ Sân Khấu Hải Ngoại Tổ Chức Lễ Giỗ Tổ

Hằng năm ngành sân khấu Việt Nam có lệ tổ chức lễ Giỗ Tổ (còn gọi là Cúng Ông) để tưởng nhớ đến tiền nhân khai sáng nghề nghiệp, và truyền thống này vẫn được duy trì, lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Cúng Tổ cũng là cơ hội để cho giới nghệ sĩ họp mặt nhau những bạn hữu xa gần sau một năm dài làm nghệ thuật phục vụ bà con hâm mộ cải lương.

Thời kỳ trước 1975, hằng năm hễ đến ngày 11 Tháng Tám Âm Lịch thì tại nhà Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu ở đường Cô Bắc, anh chị em đào kép các gánh tụ tập về đây để tổ chức cúng Tổ chung một bữa, để ngày hôm sau 12 Tháng Tám, ai nấy đều trở về gánh mình lo cúng Tổ riêng tại đoàn.

Trong những năm mà cải lương còn hưng thịnh thì ngày cúng Tổ tại nhà Hội rất linh đình, nhưng những năm từ sau

Tết Mậu Thân, cải lương quá kiệt quệ thì lễ cúng Tổ cũng quá sơ sài, khiếm khuyết, nhưng dầu sơ sài hay linh đình gì thì nghi thức cúng lễ vẫn gồm có mấy việc: Tắm Tổ và thay quần áo, chít khăn mới.

Giờ cử hành chánh lễ thì một vị cao niên nhứt trong ban chấp hành của Hội được bầu làm chủ tế. Một nhạc sĩ lỗi lạc nhứt được giao phó cho chức “trưởng nhạc lễ”. Sau khi vị chủ tế nguyện hương xong thì lần lượt từ lớn đến nhỏ, nghệ sĩ dâng hương, lạy Tổ, cầu mong Tổ ban cho duyên dáng nghề nghiệp và kết cuộc là hưởng lộc Tổ, tức ăn nhậu thả ga…

Thế nhưng, cúng Tổ thì cúng, chớ như ai đó hỏi người trong giới rằng Tổ là ai và thờ Tổ từ bao giờ thì phần đông đã không có câu trả lời, hoặc trả lời một cách lờ mờ. Đó là do bởi họ chỉ lo hát, lo làm nghệ thuật, chớ ít ai chịu khó tìm hiểu để nắm vững vấn đề, hầu trả lời một cách thống nhứt với thiên hạ.

Thời kỳ trước 1975, hằng năm hễ đến ngày 11 Tháng Tám Âm Lịch thì tại nhà Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu ở đường Cô Bắc, anh chị em đào kép các gánh tụ tập về đây để tổ chức cúng Tổ chung một bữa, để ngày hôm sau 12 Tháng Tám, ai nấy đều trở về gánh mình lo cúng Tổ riêng tại đoàn

Nhân ngày cúng Tổ cải lương hằng năm, tôi xin nói qua về những huyền thoại, mà tôi đã tìm hiểu, ghi lại và hôm nay xin trình bày nhiều chi tiết liên quan đến lễ giỗ Tổ cải lương.

Tổ cải lương là ai? Thọat tiên cải lương không hề có Tổ, bởi bộ môn nghệ thuật này không bắt nguồn từ hát bội,

như một số người cho rằng thế, mà lại là một hình thành của phong trào cầm ca tâm điệu, do những người có chút Tây học đề xướng và được giới tư sản thành thị ủng hộ.

Ngày xưa thập niên 1920 những gánh hát ThầyNăm Tú, gánh Thầy Thận (Sađéc Amis), gánh Đồng Nữ Ban… đều không thấy có khánh thờ Tổ, cũng không cúng kiếng chỉ cả. Mãi cho đến khi đoàn Tập Ích Ban của một người Triều Châu ở Thốt Nốt lập nên, người ta mới thấy có việc thờ Tổ, do bởi gánh Tập Ích Ban tổ chức sân khấu giống hệt như hát Tiều, để rồi từ đó các gánh khác thành lập sau mới bắt chước thờ Tổ.

Cho đến mấy lúc sau này hầu hết các khánh thờ Tổ, cốt Tổ đều được đặt đóng tại Thốt Nốt, bởi người ta nghĩ rằng gốc gác Tổ phát sinh ở đó (nghệ sĩ tiền phong Bảy Nhiêu là người ở Thốt Nốt. Năm 20 tuổibắt đầu gia nhập gánh hát Tập Ích Ban này).

Giới cải lương nói Tổ kỵ kim khí, nên làm khánh thờ Tổ thì tuyệt đối không dùng đinh đóng mà chỉ ráp bằng mộng mà thôi, cốt Tổ thì tiện bằng cây vông, bởi vậy nên đào kép không được phép đi guốc vông. Tổ thì thấy rất nhiều, có nơi thì 9, nơi 12, có nơi thì 6, nhưng đứng hàng đầu chỉ có ba vị gọi là Tam Vị Thánh Tổ: Vị ngồi giữa mặc áo vàng, chít khăn vàng, vị bên trái mặc áo đỏ chít khăn đỏ, và vị bên phải mặc áo xanh chít khăn xanh. Đấy ba vị Đại Thánh Tổ, còn những ông khác có thể là tiên hiền, hậu hiền…

Một kiểu bàn thờ Tổ Nghiệp
Một kiểu bàn thờ Tổ Nghiệp

Cứ theo truyền thuyết thì vị mặc áo vàng ấy là một vị hoàng tử đời nhà Tấn (có lẽ thời Đông Châu) có óc phóng đãng, không thích nghi lễ triều đình nên tìm cách trốn ra khỏi hoàng thành để nhập thân vào dân chúng, sống bằng cách kể lại cho dân chúng nghe bí mật thâm cung hầu kiếm cơm. Ông Hoàng rất có duyên nên đi đếnđâu cũng được thiên hạ mến mộ cuồng nhiệt, cho đến một ngày nọ triều đình hay được tin đó, mới truyền ra cho quan quân tìm bắt vị hoàng tử nghịch ngợm này về hài tội.

Tổ thì thấy rất nhiều, có nơi thì 9, nơi 12, có nơi thì 6, nhưng đứng hàng đầu chỉ có ba vị gọi là Tam Vị Thánh Tổ: Vị ngồi giữa mặc áo vàng, chít khăn vàng, vị bên trái mặc áo đỏ chít khăn đỏ, và vị bên phải mặc áo xanh chít khăn xanh. Đấy ba vị Đại Thánh Tổ, còn những ông khác có thể là tiên hiền, hậu hiền…

Khi vòng vây quân binh siết chặt, ông Hoàngsợ quá leo lên cây vông trốn trên đó, quan quân mang võng đến buộc ông Hoàng nhảy xuống, nhưng ông nhứt định cố thủ để chết khô trêncây vông, do đó bây giờ cốt Tổ được tiện bằngcây vông. Nghệ sĩ cử đi guốc vông và sân khấu cũng kiêng kỵ mắc võng ở hậu trường, hoặc dùng võng trong tuồng hát.

Ông Tổ chánh như thể là một nghệ sĩ chánh cống, quyết tử vì nghệ thuật. Vị tổ mặc áo đỏ, chít khăn đỏ là Hồng Tào

Xạc, một tướng cướp biển vào thời ấy bị triều đình lùng bắt nêncải dạng trốn tránh. Khi đến một ngôi chợ nọ thấy người ta đông đảo bao quanh vị hoàng tử để nghe ông ta kể chuyện thâm cung thì thích thú quá,xin tình nguyện nhập phe với vị hoàng tử để bảo vệ ông này trên đường đi đây đi đó. Nếu có kẻ muốn hiếp đáp hoàng tử hoặc nghe kể chuyện mà không chịu thù lao tiền bạc, cơm nước thì… Hồng Tào Xạc cũng dám ra tay, dùng bạo lực với những kẻ không biết phải. Do đó mà vị hoàngtử được người người mến mộ, nhưng người ta cũng ngán họ Hồng. Cứ theo thuyết này thì ăn cướp không bao giờ dám ăn hàng cải lương, bởi ông Tổ của họ vẫn là em út của Tổ cải lương vậy.

Vào giữa thập niên 1950 trên quốc lộ đi miền Đông, một toán cướp võ trang xuất hiện, chận cướp xe đò xe hàng, tới xe gánh hát thấy khánh thờ Tổ cải lương để phía trước. Tức thì tên đầu đảng ra lệnh cho đàn em không được cướp. Nhờ “cùng chung một Tổ” nên xe gánh hát thoát nạn.

Người ta còn nhớ năm nọ kỳ nữ Kim Cương trong lúc đi ngang qua đường để lấy xe, bị một tên cướp cạn chộp ngay vào cổ, lấy mất sợi dây chuyền bằng cẩm thạch rất “quí giá” vừa tinh thần lẫn vật chất. Vì đó là kỷ vật của một người bạn thân. Phản ứng đầu tiên của Kim Cương là run rẩy và cười. Chẳng hiểu tại sao lại cười? Và còn nói thêm một câu: – Rồi… giựt mất tiêu rồi! Khách qua đường dừng lại rất đông, họ nhìn Kim Cương vừa thương, vừa tò mò xem thái độ của cô đối với sự việc mới xảy ra.

Thời gian không lâu, một người tới và trả lại cho Kim Cương sợi dây chuyển cẩm thạch với lời lẽ rất đáng ghi nhớ:

– Bọn đàn em nó ngu lắm. Nó nhè nữ nghệ sĩ Kim Cương mà giựt dây chuyền. Xin lỗi cô. Hãy tha thứ cho tụi nó.

Rồi anh ta mất dạng.

Kim Cương giựt mình nói vói theo: – Anh ơi, Tổ của mấy anh cũng là một trong tam vị Thánh tổ của sân khấu cải lương. Nghệ sĩ coi “rần rần” như vậy chớ nghèo lắm!

Người ta thường bảo ở cải lương vốn có chất ăn mày, nhưng lại cũng có chất ăn cướp, mặc dầu bản thân họ rất ư là nghệ sĩ. Ít có dân ăn mày nào xin tiền đào kép hát, cũng như đào kép hát kiêng kỵ cho tiền ăn mày, vì họ nhìn nhận hai giới họ cũng là một Tổ

Đến ông Tổ áo xanh là ông Quách Di, một người ăn mày chính cống, khi thấy vị hoàng tử nói chuyện và tự nguyện không lấy tiền ai. Để tùy hỉ ai muốn cho gì cũng lấy thì vị ăn mày tên Quách Di bèn xin theo hoàng tử. Hễ ông này kể chuyện ở đâu thì họ Quách ngửa nón xin bà con cô bác trả tiền giùm cái sự nghe chuyện lạ ấy, để lấy tiền đó cho toán ba người độ nhựt. Nếu ai không đóng góp tiền, cứ nghe cọp mà thôi thì đã có Hồng Tào Xạc ra tay dùng biện pháp mạnh. Người ta thường bảo ở cải lương vốn có chất ăn mày, nhưng lại cũng có chất ăn cướp, mặc dầu bản thân họ rất ư là nghệ sĩ. Ít có dân ăn mày nào xin tiền đào kép hát, cũng như đào kép hát kiêng kỵ cho tiền ăn mày, vì họ nhìn nhận hai giới họ cũng là một Tổ.

Những kiêng kỵ khác của cải lương, bất cứ một bàn Tổ nào của cải lương cũng đều có phái người canh giữ cẩn thận, người đó gọi là ông Từ, ông Từ hay bà Từ có bổn phận lo hương đăng trà quả trên bàn Tổ và cấm không cho người lạ mặt xúc phạm đến Tổ nghiệp. Điều cấm ngặt là không ai có quyền mang trái thị chín đi ngang bàn Tổ, bởi người ta tin rằng như thế tam vị Thánh Tổ sẽ đi theo trái thị và bỏ đoàn hát mất.

Cũng không ai được mang đồ dơ đến gần bàn Tổ, vì Tổ kỵ nhơ uế rất có thể tránh xa, và nếu một ai đóng đinh bàn Tổ, nhét kim khí dưới lư hương của bàn Tổ tức phá hoại cho gánh hát xào xáo, và muốn cho gánh hát đó tan rã hoặc trù ếm cho bầu gánh chết cũng nên. Đèn trên bàn thờ Tổ không ai được dùng đó mà đốt thuốc vì vậy sẽ xúc phạm đến Tổ nghiệp.

Trên đây là những điều đại khái về Tổ cải lương dựa theo lời truyền khẩu trong giới này. Tuy là huyền thoại, nhưng từ trước đến nay ai làm cải lương cũng đều rất tin tưởng vậy. Những năm có tiền cúng Tổ rất lớn, nhưng cũng có năm gặp khó khăn trong việc cúng Tổ.

Người ta còn nhớ vào năm 1965 cải lương đangthịnh thời mà giới nghệ sĩ đã không góp sức, chung đậu để cho Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu ngặt nghèo trong việc cúng Tổ hằng năm. Lúc bấy giờ khoảng giữa Tháng Bảy Âm Lịch,ban chấp hành Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu đã họp để bàn nhiều việc…bi đát. Nói bi đát vì qua buổi họp ấy, người ta được biết Hội không còn tiền, mà không tiền thì những việc cần xài tiền đã dồn ban chấp hành Hộivào… ngõ bí.

Đầu tiên là Giỗ Tổ. Đang không tiền, mà lại chuẩn bị Giỗ Tổ khiến cho Ban Chấp Hành Hội lúng túng, vì không thể

không Giỗ Tổ tại hội quán, như từ trước đến giờ.

Kêu gọi cứu trợ thất bại, Hội nghèo quá không làm gì ra tiền, mà hơn một năm qua Hội không thu được tiền đóng

nguyệt liễm của hội viên, nên không có một ngân quỹ tối thiểu. Hội chủ trương đi xin tiền, và đã gởi thơ đến các tòa đại sứ, lãnh sự quán của các nước bạn ở Sài Gòn để nhờ trợ giúp. Hội cũng có gởi thơ đến chánh phủ để xin tiền…

Thế nhưng, chỉ duy nhứt có Tòa Đại Sứ Phi Luật Tân trả lời: Tiếc rằng chưa có tiền để giúp Hội. Tùy viên văn hóa Phi thay mặt Tòa Đại Sứ Phi nói rằng đến khi nào quỹ văn hóa được khá, thì… sẽ nghĩ đến Hội. Còn tất cả các tòa đại sứ, lãnh sự quán khác đều không trả lời.

Riêng chánh phủ trung ương chuyển thơ gởi xintiền của Hội đến ông giám đốc đài phát thanh Sài Gòn. Nghệ sĩ Duy Lân tổng thơ ký của Hội được mời đến đài, ông giám đốc nói rằng Hội lãnh đạo được giới cải lương trong việc tích cực chống Cộng thì chánhphủ sẽ giúp Hội rất mạnh…

Nghệ sĩ Duy Lân nói rằng hồi đó đến giờ Hội chỉ hoạt động trong việc ái hữu tương tế, thì không biết phải làm sao đây? Chắc chắn Hội không hứa với chánh phủ công việc có tánh cách chánh trị ấy, vì Hội không thể hoạt động ngoài phạm vi của Hội. Thật là đen tối…, chưa bao giờ Hội Nghệ Sĩ lâm cuộc khủng hoảng như thời kỳ nầy.

Lúc bấy giờ ông hội trưởng Trần Viết Long, tức ông bầu Long của gánh Kim Chung đang ở Pháp, và Hội chờ ông về nước để có biện pháp hay ho như thế nào, mà vấn đề chánh chỉ là tiền.

Nghe nói thì năm đó ông bầu Long bỏ tiền túi cho Hội cúng Tổ.