Q.N. : Điệu múa – nhạc Vũ khúc Đông Dương được phục dựng và trình diễn tại Úc đầu tháng 12 tại Vietnam Foundation ở Sydney (Úc).


06/12/2013 20:20 (GMT + 7)
 
 
TTO – Điệu múa – nhạc Vũ khúc Đông Dương được phục dựng và trình diễn tại Úc đầu tháng 12 tại Vietnam Foundation ở Sydney (Úc).

 

Sau hai lần phục dựng (lần 1 tại Hội nghị âm nhạc truyền thống quốc tế Thượng Hải, Trung Quốc) vào tháng 7-2013, lần 2 tại Cà phê Thứ bảy, TP.HCM vào tháng 9-2013), bản đờn ca tài tử và điệu múa Vũ khúc Đông Dương được nhóm Nhà hát Đông Dương đang có mặt tại Úc là đạo diễn Huy Moeller, nhạc sĩ Nguyễn Lê Tuyên và nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Hiệp phục dựng và trình diễn tại Sydney.

Vũ công người Úc Geraldine Balcazar đã trình diễn cùng hai tài tử người Việt tại Úc là Fiona Đàm và Hannah Đinh. Cả ba trình tấu nguyên bản gốc Danse de l’Indochine của Julien Tiersot. Thành phần dự khán có giáo sư Aaron Corn, chủ tịch Hội Nhạc học Úc, các kiều bào là nhà nghiên cứu, nhạc sĩ, giảng viên tại Úc…

Chương trình được các báo Sydney Morning HeraldThe Daily Telegraph… đăng tin bài và Đài truyền hình SBS, Úc  tường thuật sự kiện vào ngày 2-12.

Vũ khúc Đông Dương do ban nhạc của Nguyễn Tống Triều biểu diễn năm 1900 tại Hội chợ thế giới Paris đã được nhạc sĩ Nguyễn Lê Tuyên tìm thấy tại Thư viện Quốc gia Pháp vào tháng 3-2013.

Dự kiến tháng 1-2014 sẽ có hai buổi chiếu phim tài liệu về sự phục dựng điệu múa và âm nhạc Vũ khúc Đông Dương do đạo diễn Huy Moeller thực hiện. Phim sẽ có trích đoạn cô Trác thúy Miêu và Geraldine Balcazar cùng các nghệ sĩ nhạc tài tử trình diễn.

Nhóm Nhà hát Đông Dương cũng tiết lộ dự án phim điện ảnh đầu tiên về đờn ca tài tử Nam bộ giai đoạn đầu thế kỷ 20 vẫn đang được triển khai. Kịch bản phim đang được dịch sang tiếng Anh và tiếng Pháp để kêu gọi nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Q.N.

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/584053/mua-vu-khuc-dong-duong-trinh-dien-tai%C2%A0uc.html#ad-image-0

PHƯƠNG KHANH : Vũ khúc Đông dương – Lãng mạn và éo le của đờn ca tài tử


Vũ khúc Đông dương – Lãng mạn và éo le của đờn ca tài tử

Đăng lúc: Thứ sáu – 22/11/2013 10:26

 
Tôi gặp nhạc sĩ Nguyễn Lê Tuyên khi anh về biểu diễn âm nhạc cách đây hơn một năm. Khi ấy, ý tưởng về một bộ phim về nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) mới chỉ đang manh nha và tư liệu Nguyễn Tống Triều vẫn chưa rõ nét.
 

Sau hơn một năm, cuốn sách “Hát bội, đờn ca tài tử và cải lương” của anh đã ra đời, dự án Nhà hát Đông dương cùng nội dung bộ phim đã được phác thảo với cái tên “Vũ khúc Đông dương”. Có thể thấy năm qua, toàn bộ tâm huyết cũng như quyết tâm theo đuổi đề tài nghiên cứu của anh trong năm qua.

Nhân duyên một trăm năm trong cuốn sách nghiên cứu lịch sử

Nguyễn Tống Triều, một tài tử đờn kìm và ông bầu ban nhạc ĐCTT đầu tiên được mời sang Pháp biểu diễn. Việc xuất ngoại biểu diễn ngày nay không khó nhưng các nghệ sĩ trước mỗi lần “xuất quân” hẳn vẫn sẽ vô cùng nôn nao, vinh hạnh. Huống chi việc xuất ngoại biểu diễn trăm năm trước. Chắc chắn việc ban nhạc đờn ca tài tử của ông Nguyễn Tống Triều xuất ngoại biểu diễn Pháp là một sự kiến chấn động giới nghệ thuật thời đó. Liệu ông Triều có nghĩ trăm năm sau, sự kiện lớn đến vậy của ông lại làm khó quá trình tìm hiểu của hậu thế đến vậy.

Ai là người quyết định hoặt góp phần đưa ban nhạc Nguyễn Tống Triều sang Pháp biểu diễn? tại sao bức hình buổi biểu diễn của ban nhạc ĐCTT Nguyễn Tống Triều lại có cô vũ công mặc trang phục Khmer? Ban nhạc ĐCTT đã trình diễn bản nhạc nào trong chương trình này? Tất cả được trả lời khá chi tiết trong cuốn sách “Hát bội, đờn ca tài tử và cải lương” của tác giả Nguyễn Lê Tuyên và Nguyễn Đức Hiệp. Đây là tư liệu quý cho bộ môn nghệ thuật ĐCTT trước dịp chuẩn bị được UNESCO xét duyệt là di sản văn hóa vào tháng 12/2013.

Từ những tư liệu thu thập, nhóm tác giả quyết định tổ chức thực hiện bộ phim về ban nhạc ĐCTT Nguyễn Tống Triều. Bản nhạc được ban nhạc ĐCTT trình bày trong Hội chợ và điệu múa của Cleo De Merode là chi tiết quan trọng của câu chuyện, giúp cho bộ phim phản ảnh giai đoạn lịch sử của ĐCTT một cách sống động nhất.

Nhạc sĩ Nguyên Lê Tuyên chia sẻ: Tuy tôi là người tìm lại được bản ký âm đầu tiên “Vũ khúc Đông Dương” (Danse de Indo-chine) được ban nhạc ĐCTT Nguyễn Tống Triều biểu diễn năm 1906 do nhà nhạc học Julien Tiersot thực hiện năm 1900. Nhưng người có công lớn giúp phục dựng bản nhạc này lại là nhờ nhà nghiên cứu Bùi Trong Hiền giúp chuyển bản ký âm ra chữ Đàn.

Tư liệu thú vị trong sách, cũng như sẽ trong phim, là vũ công múa minh họa cho ban nhạc khi đó là Cleo De Merode, một nữ nghệ sĩ múa nổi tiếng về tài năng cũng như “scan-dan mù trời” của thời đó. Nghệ sĩ Trác Thúy Miêu là người tái hiện lại vũ khúc Đông dương lịch sử của Cleo De Merode năm xưa. Lạ một điều, ngày sinh của nghệ sĩ Cleo De Merode và Trác Thúy Miêu lại cách nhau đúng 1 trăm lẻ một ngày.


Nghệ sĩ múa Trác Thúy Miêu đang biểu diễn lại Vũ điệu Đông dương

NS Trách Thúy Miêu chia sẻ: Trong khi Ban nhạc ĐCTT Nam bộ đã phục dựng Vũ điệu Đông dương trung thành tuyệt đối thì biên đạo múa và tôi lại quyết định không thể hiện chính xác từ điệu múa cho đến phục trang của Cleo De Merode. Theo quan điểm cá nhân của mình, với tư cách một nghệ sĩ múa, tôi cho rằng khi một di sản văn hóa được đối xử như một tài sản văn hóa thì ta tiếp tục phát triển nó, tiếp tục tạo nên những dị bản là cách duy nhất để di sản văn hóa giữ nguyên sức sống, không bị xếp vào bảo tàng.

Lãng mạn và éo le của Vũ khúc Đông dương

Nhà nghiên cứu Nguyễn Lê Tuyên chia sẻ: Sách “Hát bội, đờn ca tài tử và cải lương” là tư liệu lịch sử những năm cuối thể kỷ 19 đầu thế kỷ 20 của nghệ thuật hát bội, đờn ca tải tử và cải lương mà chúng tôi tìm được từ các tư liệu lưu trữ tại các thư viên của Pháp… Còn Vũ khúc Đông dương giới thiệu nghệ thuật ĐCTT dựa trên tư liệu nhưng sẽ là câu chuyện lãng mạn và éo le từ câu chuyện xuất ngoại của ban nhạc Nguyễn Tống Triều. Kịch bản phim dựa trên sự kiện lịch sử âm nhạc có thật ở Mỹ Tho – miền Nam Việt Nam những năm 1900. Phim xoay quanh cuộc đời của tài tử Nguyễn Tống Triều. Tiếng đàn của ông làm lay động trái tim rất nhiều người, từ đó ban nhạc ông lập được mời qua Pháp tham dự Hội chợ Thuộc địa năm 1906 ở Marseille.


Nhóm dự án Nhà hát Đông dương và ban nhạc ĐCTT Nam bộ

Dự án được thực hiện bởi nhóm gồm: nhà nghiên cứu Nguyễn Lê Tuyên (Đại học Quốc gia Úc), nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Hiệp (Úc), GS. Yves Defrance (Đại học Rennes, Pháp), nhà văn – biên kịch Ngô Thị Hạnh (Phương Nam Corp – VN), đạo diễn Huy Moeller (Trường Điện ảnh quốc tế Sài Gòn)

Biên kịch Ngô Thị Hạnh chia sẻ: Những nghiên cứu của nhạc sĩ Lê Tuyên và Nguyễn Đức Hiệp về Đờn ca tài tử là từ ngoài nhìn vào, những quan điểm của nhà văn, nhà báo, nhà nghiên cứu nước ngoài đánh giá về đời sống đờn ca tài tử cuối thế kỉ 19 – đầu thế kỉ 20. Với tư cách là một nhà văn, nhà biên kịch sống ở miền Nam, yêu và tìm hiểu về đời sống nội tại của Đờn ca tài tử tại bản địa, tôi sẽ đóng góp về mặt đời sống tinh thần của người dân An Nam trong giai đoạn Pháp thuộc đó thông qua chân dung tài tử Nguyễn Tống Triều – Một tài tử đờn giỏi đờn kìm sống trong bối cảnh xã hội lúc bấy giờ – nơi Mỹ Tho – trung tâm giao thương giữa Sài Gòn Gia định xưa và các tỉnh miền Tây.

 
Tác giả bài viết: PHƯƠNG KHANH
Nguồn tin: http://nongnghiep.vn

NHẠC SƯ VĨNH BẢO : Cảm tưởng về bài ký âm do bà Judith Gautier ghi theo tài liệu của Nguyễn Thuyết Phong


Sau khi nghe enregistrement, thì rỏ là ông Tây nói tiếng Việt, ngọng nghịu, khó hiểu.
Tây nghe nhạc Việt nam mà chép ra thì là kinh khủng……….
Muốn đàn cho nhạc sỉ Tây phương ghi âm ra bản nghe được nhìn bản học được là việc làm không phải là khó.
Người đàn phải:
a.  cho biêt cao độ của nốt Hó cơ bản của nhạc Việt nam cùng cao độ với nào trong 7 nốt của thang âm bình quân,
b.  hoặc cho cao độ của nốt Hò cùng cao độ với DO hoặc SOL.
c.  cho nghe hệ thống dây:  Hò – xự     (Do – Ré)   1  cung
                                      . Xự – xang  (Ré – Fa)    1 cung rưởi
                                        Xang – xê  (Fa – Sol)    1 cung
                                        Xê – cống  (Sol – La)    1 cung.
d.  Nhạc Viêt nam thuộc nhịp lớn.  Chẻ ra nhịp nhỏ cho dể hiểu,
e.  Trang trí tô điểm nốt đàn ( Nốt nào Rung, nốt nào mổ, nhấn lên nhanh hay chậm, nhấn tới cao độ nào, .

Bản mà ông Julien Tiersot ghi âm có một số câu giông  giống Bình bán vắn. Nếu gọi đây là Bản Bình bán văn thì Bản nầy đâu phải là Bản xưa nhứt hay Bản đầu tiên.
Vĩnh Bảo Image

Vũ khúc Đông Dương lên màn bạc, VIETNAM


Vũ khúc Đông Dương lên màn bạc

30/07/2013 07:05 (GMT + 7)
 
TT – Kịch bản phim Vũ khúc Đông Dương dựa trên sự kiện lịch sử âm nhạc có thật ở Mỹ Tho – miền Nam Việt Nam những năm 1900.

Lấy cảm hứng từ sự kiện âm nhạc: đờn ca tài tử Việt Nam đã trình diễn ở Hội chợ thế giới Paris từ năm 1900, bản ký âm tác phẩm Vũ khúc Đông Dương được tìm thấy, phục dựng và trình diễn tại Hội nghị âm nhạc truyền thống quốc tế tổ chức vào tháng 7-2013 ở Thượng Hải, Trung Quốc (100 năm Vũ khúc Đông Dương – Tuổi Trẻ ngày 6-7) và hồ sơ Đờn ca tài tử của Việt Nam đang đệ trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể thế giới, nhóm dự án Nhà hát Đông Dương đã sáng tác kịch bản phim điện ảnh Vũ khúc Đông Dương (tạm đặt).

>> 100 năm Vũ khúc Đông Dương

 

Theo biên kịch Ngô Thị Hạnh – một trong năm thành viên tham gia dự án, kịch bản phim Vũ khúc Đông Dương dựa trên sự kiện lịch sử âm nhạc có thật ở Mỹ Tho – miền Nam Việt Nam những năm 1900.

Phim phục hiện không khí âm nhạc, đời sống văn nghệ của những tài tử trong giai đoạn này, trong đó nổi bật là tài tử Nguyễn Tống Triều.

Ông thành lập ban nhạc tài tử, tìm đất diễn ở khách sạn Minh Tân và rạp hát Casino. Ông Nguyễn Tống Triều là người nổi tiếng về tài nghệ chơi đàn kìm.

Tiếng đàn của ông làm lay động đến trái tim rất nhiều người, trong đó có ông Viang – người mời ban nhạc tài tử Mỹ Tho qua Pháp tham dự Hội chợ thuộc địa năm 1906 ở Marseille.

Còn sự kiện trung tâm của phim là ban nhạc tài tử của ông Nguyễn Tống Triều đã đệm Vũ khúc Đông Dương cho cô Cléo de Mérode múa tại Hội chợ thế giới Paris năm 1900.

Ngoài sự kiện lịch sử âm nhạc có thật nói trên, phim Vũ khúc Đông Dương còn được xâu chuỗi bởi hành trình khám phá về thế giới âm nhạc cổ xưa của cô gái 25 tuổi ở thế kỷ 21.

Cô có khiếu chơi đàn kìm như ông cố của mình. Tìm trong gia phả, cô biết bà cố mình từng là một nữ minh tinh người Pháp gốc Bỉ.

Cô tưởng tượng về chuyện tình đầy thi vị và tuyệt vọng giữa ông cố mình với bà Cléo de Mérode… Câu chuyện phim được đan xen giữa hiện tại và quá khứ, giữa thực và ảo. Vượt lên tất cả là phần âm nhạc của phim sẽ được đầu tư công phu nhất so với những phim điện ảnh Việt Nam từ trước đến giờ. Bối cảnh của phim dự kiến quay ở Mỹ Tho – Paris – Marseille.

 

Nhóm thực hiện dự án Nhà hát Đông Dương sẽ ra mắt vào tháng 8-2013 với những thành viên: nhà nghiên cứu Nguyễn Lê Tuyên (Đại học Quốc gia úc), giáo sư Yves Defrance (Đại học Rennes, Pháp), nhà văn – biên kịch Ngô Thị Hạnh (Phương Nam Corp – Việt Nam), đạo diễn Huy Moeller (Trường Điện ảnh quốc tế Saigon) và nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Hiệp (Úc).

Song song với việc làm phim, cuốn sách Hát bội, đờn ca tài tử và cải lương cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 của Nguyễn Lê Tuyên và Nguyễn Đức Hiệp sẽ được Phương Nam Book phát hành nhân dịp sinh nhật của nữ minh tinh Cléo de Mérode vào ngày 27-9.

Q.N.

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/561159/vu-khuc-dong-duong-len-man-bac.html#ad-image-0

THẤT SƠN : ‘Vũ khúc Đông dương’ – dự án điện ảnh đầu tiên về đờn ca tài tử


Thứ tư, 31/7/2013 06:10 GMT+7

‘Vũ khúc Đông dương’ – dự án điện ảnh đầu tiên về đờn ca tài tử

Một nhóm tác giả Việt Nam – Pháp cùng thực hiện kịch bản phim nhựa, phục dựng một góc đời sống văn nghệ miền nam Việt Nam những năm 1900.

Nhóm tác giả cùng viết kịch bản phim Vũ khúc Đông dương gồm: nhà nghiên cứu Nguyễn Lê Tuyên (Đại học Quốc gia Australia), giáo sư Yves Defrance (Đại học Rennes, Pháp), nhà văn – biên kịch Ngô Thị Hạnh, đạo diễn Huy Moeller (trường Điện ảnh Quốc tế Saigon) và nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Hiệp (Australia).

Kịch bản phim dựa trên sự kiện lịch sử âm nhạc có thật ở Mỹ Tho – miền Nam Việt Nam những năm 1900: Đờn ca tài tử Việt Nam được mời sang trình diễn ở Hội chợ Thế giới Paris, Pháp. Phim xoay quanh cuộc đời của tài tử Nguyễn Tống Triều. Ông là người thành lập ban nhạc tài tử, tìm đất diễn ở các khách sạn và rạp hát. Nguyễn Tống Triều nổi tiếng về tài nghệ chơi đàn kìm. Tiếng đàn của ông làm lay động trái tim rất nhiều người, trong đó có ông Viang – một khán giả người Pháp. Chính ông này đã mời ban nhạc tài tử Mỹ Tho qua Pháp tham dự Hội chợ Thuộc địa năm 1906 ở Marseille.

Cléo de Mérode
Cléo de Mérode thể hiện “Vũ khúc Đông dương” do ban nhạc đàn ca tài tử Việt Nam đệm đàn. Ảnh tư liệu

Kịch bản phim tập trung khắc họa sự kiện ban nhạc tài tử của ông Nguyễn Tống Triều đệm nhạc phẩm Vũ khúc Đông dương cho cô Cléo de Mérode múa tại Hội chợ này. Cléo de Mérode sinh ở Paris năm 1875, xuất thân từ dòng dõi quý phái từ Bỉ. Nàng được học ballet ở trường múa quốc gia nổi tiếng Opera Ballet ở Paris vào lúc 7 tuổi. Vào thời đó, nàng được xem là “la reine de beauté” (Nữ hoàng sắc đẹp) và nổi danh ở châu Âu khi tham gia đóng phim. Ở tuổi 25, nàng đạt được nhiều vinh quang, được phụ nữ Paris cũng như giới văn nghệ sĩ Pháp ngưỡng mộ.

Nhà biên kịch Ngô Thị Hạnh cho biết, ngoài những sự kiện âm nhạc có thật, phim Vũ khúc Đông dương còn hư cấu thêm nhiều tình tiết về hành trình khám phá về thế giới âm nhạc cổ xưa của một nhân vật là cô gái 25 tuổi, sống ở thế kỷ 21. Cô có khiếu chơi đàn kìm như ông cố mình là tài tử Nguyễn Tống Triều. Tìm trong gia phả, cô được biết thêm bà cố mình là nữ minh tinh người Pháp, gốc Bỉ. Cô tưởng tượng về chuyện tình đầy thi vị và tuyệt vọng giữa hai ông bà. Chuyện phim được đan xen giữa hiện tại và quá khứ.

Ban nhạc đàn ca tài tử những năm 1900. Ảnh tư liệu
Ban nhạc đàn ca tài tử những năm 1900. Ảnh tư liệu

Hiện tại, kịch bản đang trong quá trình hoàn tất. Nhóm tác giả cũng trong quá trình tìm kiếm nhà đầu tư cho dự án điện ảnh. “Chúng tôi hy vọng tìm đủ kinh phí để làm một bộ phim chỉn chu, có phần âm nhạc của phim được đầu tư công phu nhất so với những phim điện ảnh Việt Nam từ trước đến giờ. Bối cảnh của phim dự kiến quay ở Mỹ Tho – Paris – Marseille với cảnh trí phục dựng lại thời điểm năm 1900”, biên kịch Ngô Thị Hạnh cho biết.

Hoạt động làm phim này nằm trong dự án “Nhà hát Đông dương”, được thành lập từ giữa tháng 7 từ ý tưởng của nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Lê Tuyên. Đạo diễn Huy Moeller xây dựng hẳn trang web riêng cho dự án và được xem như một nhà hát ảo trên mạng. Bản nhạc “Vũ khúc Đông dương” một thời sẽ được dựng lại và công bố trên trang web này.

đạo diễn Huy Moeller
Từ  trái qua: đạo diễn Huy Moeller, nhà văn – biên kịch Ngô Thị Hạnh và nhà nghiên cứu Nguyễn Lê Tuyên (Đại học Quốc gia Australia).

Hội chợ Thế giới Paris năm 1900 đã dựng lên Nhà hát Đông dương trong vòng 5 tháng. Sau khi kết thúc hội chợ, nhà hát bị dỡ đi. Nhưng những hình ảnh, những thước phim xưa cũ vẫn được lưu giữ một cách cẩn thận ở bảo tàng Pháp.

Trong dự án “Nhà hát Đông dương”, ngoài phim điện ảnh, có hai cuốn sách viết về sự kiện này được phát hành. Đầu tiên là cuốn tiểu thuyết Vũ khúc Đông dương do nhà văn, nhà biên kịch Ngô Thị Hạnh viết (ra mắt trước tháng 6/2014).

Ngày 27/9, nhóm dự án cũng ra mắt cuốn sách Hát bội, đờn ca tài tử và cải lương cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 (do Phương Nam book đầu tư và phát hành). Trong buổi ra mắt sách, điệu múa của Cléo de Mérode được nghệ sĩ Trác Thúy Miêu (huấn luyện viên dancesport) thể hiện lại qua sự chỉ đạo nghệ thuật của biên đạo múa Tạ Hưng.

Thất Sơn

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/phim/sau-man-anh/vu-khuc-dong-duong-du-an-dien-anh-dau-tien-ve-don-ca-tai-tu-2857492.html