Xẩm Hà Nội với XUÂN HOẠCH, THANH NGOAN, MAI TUYẾT HOA, VĂN TY, đoàn THANH BÌNH, VIETNAM 2012


Published on May 29, 2012

Các bài hát Xẩm Hà Nội:
1. Quyết Chí Tu Thân – Xuân Hoạch
2. Cái Trống Cơm – Xuân Hoạch
3. Cô Hàng Nước – Thanh Ngoan & Mai Tuyết Hoa
4. Hà Thanh 36 Phố Phường – Đoàn Thanh Bình
5. Xẩm Chợ – Văn Ty

LÊ SƠN : Đầu xuân đi nghe hát xẩm, VIETNAM 2013


Đầu xuân đi nghe hát xẩm

Báo Tin tức – 1 tháng trước

Sinh ra từ cuộc sống dân dã, thị thành và kẻ chợ, là loại hình nghệ thuật bước ra từ cuộc sống nhưng xẩm được xem là chất nhạc không dễ nghe trong đời sống hiện đại. Những người có thể hiểu được, cảm được và nhớ đến nó dường như đã quá vãng. Nhưng xẩm không mất, giữa sôi động và hiện đại, những làn điệu “Xẩm chợ”, “Xẩm tàu điện”… vẫn cố công len lỏi và tìm những con đường riêng để “âm vang”…

Facebook Twitter 0 bình chọn Viết bình luận Lưu bài này

 

Tìm về xẩm ngày Xuân

Nói đến xẩm là nói đến loại hình nghệ thuật rất kén người mê. Xưa thể loại âm nhạc này được lưu truyền chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc như: Bắc Giang, Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hóa… với những hình thức biểu diễn rất độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa khu vực. Đầu thế kỷ 20 xẩm đã phát triển thành một nghề để những người dân nghèo kiếm sống nơi thành thị được truyền dạy từ thế hệ này sang thế hệ khác. Xẩm thành thị ra đời, hối hả hơn, bóng bẩy hơn để phù hợp với cuộc sống nơi đây. Bên cạnh các loại xẩm chính tông như: xẩm chợ, xẩm xoan, xẩm thập ân… nghệ nhân xẩm đã kết hợp, du nhập thêm các loại hình khác như Sa mạc, Trống quân, Cò lả… Việc kết hợp như vậy vừa làm phong phú hơn, mượt mà hơn cho các câu hát xẩm, vừa phổ biến các loại hình khác rộng rãi trong dân gian.

Một tiết mục xẩm ở phố cổ Hà Nội.

Đã có một thời, xẩm là món ăn tinh thần của quần chúng lao động. Với bản chất nghệ thuật ngẫu hứng ứng diễn, hát xẩm có nội dung nghệ thuật rất phong phú và đa dạng. Nó đề cập đến nhiều vấn đề ở mọi khía cạnh, trong mọi tình huống của cuộc sống, từ công cha nghĩa mẹ, tình yêu, tình vợ chồng, tình huynh đệ cho đến những tình cảm riêng tư của mỗi con người, hay những vấn đề mang tính thời sự cập nhật, đả kích và phê phán những thói hư tật xấu của xã hội đương thời.

Từ thập niên 60 trở lại đây, vì nhiều nguyên nhân khác nhau do điều kiện môi trường và xã hội, đặc biệt là do những quan niệm sai lầm, các phường xẩm dần tan rã và không hoạt động nữa. Các nghệ nhân xẩm tài danh bước dần vào tuổi xế chiều, rồi lần lượt ra đi, vĩnh viễn đem theo những giá trị nghệ thuật đặc sắc mà họ đã từng lưu giữ và thực hành. Đời sống xã hội của nghệ sĩ xẩm không còn. Tại Hà Nội, hầu như chỉ có thể nghe hát xẩm tại chợ Đồng Xuân mỗi dịp cuối tuần. Những buổi diễn ấy, sau rất nhiều cố gắng kỳ công của những người tâm huyết với xẩm, cố giữ cho bằng được xẩm, đã trở thành một nét văn hóa của Hà thành, là một “đặc sản” dành cho khách du lịch, mà phần đông là khách nội địa, đặc biệt là những người đến từ Thái Bình, Nam Định và Hải Phòng.

Bước ra từ cuộc sống

Xẩm bước ra từ cuộc sống, bởi thế nên nó vừa quê lại nhuốm chất thị thành. Quê là bởi phần lớn các gánh xẩm xưa đều xuất phát từ dân quê lên thành phố kiếm miếng ăn, mong đổi đời. Chả thế, giọng hát rất quê, điệu đàn, tiếng sáo, nhịp trống cũng mang hơi hướng ảnh hưởng, “phức hợp” của rất nhiều loại hình nghệ thuật dân gian khác. Âm sắc của xẩm nghe đậm chất dân gian, ngôn từ giản dị, gần gũi. Bên cạnh cái chất quê từ trong hồn cốt thì xẩm lại rất phố, thứ nhất là ở “địa bàn” diễn xướng. Ngay như xẩm chợ là loại hình có sự lan tỏa về mặt địa lý mạnh nhất của xẩm, thì chủ yếu cũng diễn ra ở những nơi phố thị. Bởi chợ quê thì cũng là phần “phố thị” nhất của quê. Xẩm cô đầu thì chỉ có ở những thành phố Hà Nội, Nam Định, Hải Phòng, cùng lắm là xuống đến thị trấn, thị tứ. Riêng xẩm tàu điện thì độc đáo chỉ có tại Hà Nội. Loại hình độc đáo này tồn tại ngót trăm năm, gắn liền với hoạt động của tàu điện Hà Nội, gần như xuyên suốt thế kỷ 20.

Các nghệ nhân xẩm từ chốn thôn quê khi ra Hà Nội biểu diễn, để làm vừa lòng nhu cầu thẩm mỹ của người dân chốn đô thị, vốn am hiểu và có trình độ trong việc thưởng thức văn hóa, nên các gánh xẩm đã khéo léo lồng những bài thơ của các thi sĩ như “Anh khóa”, “Cô hàng nước” (của Á Nam Trần Tuấn Khải), “Giăng sáng vườn chè”, “Em đi tỉnh về” của Nguyễn Bính… vào các điệu xẩm, đưa xẩm trở thành loại hình âm nhạc đường phố độc đáo ở Thăng Long – Hà Nội. Nghệ nhân đi tới đâu, xẩm âm vang tới đó. Những làn điệu Lỡ bước sang ngang, Vui nhất Hà thành, Mục hạ vô nhân, Anh khóa, Chân quê, Trăng sáng vườn chè, Lơ lửng con cá vàng… từng làm nức lòng khách đi tàu điện, đến bây giờ vẫn còn nhiều người nhớ. Mà thú vị hơn, là những làn điệu cách tân – gọi là xẩm quảng cáo bán hàng như Tăm tre, Thuốc cam Hàng Bạc, Thuốc ho bà lang Trọc, Dầu cù là… với vần điệu, ca từ dí dỏm, thân thuộc.

Là phố thị nên mới có xẩm tàu điện. Những tiếng leng keng của tàu điện, những hình ảnh “hiền lành” của tàu điện luôn hiện diện song hành khiến xẩm tàu điện ghi dấu cả phần ảnh lẫn phần thanh. Tàu điện trở thành “sân khấu” của xẩm. Ở mỗi trạm đón/đỗ của tàu và trên cả những chuyến đi, trên những toa tàu lại vang lên tiếng trầm bổng “ư hự”, “ư hừ” cùng tiếng nhị, tiếng phách của “nghệ sĩ đường phố”. Và cũng bởi gắn với nhau như máu thịt, tàu điện mất thì xẩm tàu điện cũng chẳng còn.

Ngày xưa, người thưa cảnh vắng, tàu điện mới có chỗ cho xẩm. Giờ đây, trong cái ồn ào chật chội như nêm cối của những chuyến xe buýt, thật khó hình dung lại có được một loại hình nghệ thuật nào song hành cùng. Âm nhạc, nếu có, may chăng chỉ phát ra từ… VOV giao thông.

Giữ xẩm lại với mùa Xuân

Theo nhạc sĩ Thao Giang, người đang “giữ lửa” cho xẩm thì trong quá trình bảo tồn loại hình này, ông và Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam bằng cách này cách khác vẫn đang “giữ” xẩm lại trước những nguy cơ bị mai một. Từ năm 2010, ông cùng trung tâm của mình đã được đào tạo ở trình độ đại học và sau đại học cho các chuyên ngành Âm nhạc dân tộc, bao gồm: hát xẩm, trống quân, hát văn, ca trù, quan họ… Năm vừa qua trung tâm đã có 16 bạn sinh viên theo học và chỉ tiêu cho năm nay là 50 sinh viên. Ở chương trình đào tạo sau đại học thì ai muốn nghiên cứu sâu hơn về xẩm sẽ được tạo điều kiện tối đa. Đây là những nhân tố quan trọng trong việc bảo tồn xẩm nói riêng và các loại hình âm nhạc dân tộc khác nói chung. Với cơ sở đầu vào có trình độ tương đương với trung cấp âm nhạc, các em sẽ được học nửa lý thuyết nửa thực hành và gắn thực hành với thực tế.

Với xẩm, khó có thể sân khấu hóa, nhà hát hóa. Xẩm là phải ở trong môi trường diễn xướng dân gian, là ở ngoài đường, ngoài chợ. Hiện nay, ngoài buổi biểu diễn hàng tuần ở chợ Đồng Xuân, chúng ta vẫn có thể bắt gặp các buổi khác tại đình Hào Nam (nơi đặt trụ sở của Trung tâm Nghệ thuật âm nhạc Việt Nam). Và vào những ngày đầu xuân năm mới những người yêu mến loại hình độc đáo này sẽ được thưởng thức các làn điệu xẩm tại các đường phố trong khu phố cổ Hà Nội. Xẩm đã từng ra quốc tế, sang Pháp và được bạn bè quốc tế thể hiện tình cảm yêu mến! Cũng có những CLB hát xẩm được tạo nên để duy trì việc biểu diễn hát xẩm.
Tuy nhiên theo nhạc sĩ Thao Giang, trong thời gian tới, việc bảo tồn xẩm chỉ nên làm ở phạm vi nhỏ, để thực sự tìm kiếm được và giữ gìn đúng đắn những tinh hoa của loại hình này. Còn việc phát triển, nhân rộng mô hình hát xẩm, cần phải có thời gian và làm một cách bài bản. Hiện nay, ngay cả với sân khấu chính của hát xẩm là Đồng Xuân thì việc duy trì được cũng hoàn toàn là do tài trợ. Các nghệ nhân, nghệ sỹ hiện nay biểu diễn hát xẩm cho du khách hoàn toàn miễn phí, tuy nhiên để thu hút được người nghe, trung tâm cũng phải lựa chọn các làn điệu phù hợp, không lê thê, thay đổi cách trình diễn, trang phục, nhạc cụ… để hấp dẫn hơn.

Năm 2005, Trung tâm Văn hóa âm nhạc nghệ thuật Việt Nam ra đời với ba mục tiêu chính là sưu tầm – nghiên cứu, truyền dạy – đào tạo và biểu diễn nghệ thuật. Từ đó tới nay, trung tâm có đóng góp lớn trong việc đưa hát xẩm trở lại với công chúng. Đặc biệt, nhạc sĩ Thao Giang đã đào tạo được nhiều nghệ sĩ trẻ yêu xẩm, trong đó có cả những sinh viên các trường nghệ thuật.

Lê Sơn

http://www.baomoi.com/Dau-xuan-di-nghe-hat-xam/52/10315994.epi

NGUYỄN HUY : CHIẾU XẨM HÀ THÀNH , VIETNAM


Chiếu xẩm Hà thành

 

Chiếu xẩm chợ Đồng Xuân

TTCT – Tiếng cười thật thoải mái của khán giả – những người đi chợ đêm Hàng Đào – Đồng Xuân dừng chân bên chiếu xẩm ngay cửa chợ – vỡ ra mỗi khi nghe những câu xẩm dí dỏm, hóm hỉnh và thật dân dã.

Tất tần tật những sinh hoạt diễn ra ở chợ Đồng Xuân ngày xưa được “tương” hết vào trong bài xẩm chợ Vui nhất có chợ Đồng Xuân. Cũng vui nhộn không kém là bài xẩm tàu điện Hà Nội 36 phố phường đưa khán giả về với cuộc sống Hà thành những năm xa xưa.

 

“Lại những kẻ cắp như rươi/
Hở cơ chốc lát – tiền ôi mất rồi/
Giậm chân xuống đất kêu giời/
Phulit thời có đến cũng tôi đi đời”

(lời bài xẩm Vui nhất có chợ Đồng Xuân)

Bây giờ thì nhiều hình ảnh trong các bài xẩm ấy đã không còn nữa nhưng mỗi tối thứ bảy, khi những lời ca và giai điệu rộn ràng của bài xẩm được cất lên ở chiếu xẩm, khán giả lại hưởng ứng thật nhiệt tình bằng tiếng cười, bằng những tràng pháo tay.

Vui nhất có chợ Đồng Xuân được coi là bài “xẩm ca” mở đầu và kết thúc mỗi đêm xẩm trong chương trình “Hà Nội 36 phố phường” ở phố chợ đêm Hàng Đào – Đồng Xuân, do các nghệ sĩ thuộc Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc VN tổ chức, biểu diễn.

Trò chuyện với chúng tôi, nghệ sĩ trẻ Mai Tuyết Hoa cho biết: “Bây giờ sân khấu xẩm Hà Nội 36 phố phường đã trở thành thân quen với người dân khu chợ Đồng Xuân rồi, nhưng để giành được chiếu xẩm ấy cũng không hề đơn giản”. Từ quá trình nghiên cứu loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, có âm nhạc và nội dung hết sức phong phú này, các nhà nghiên cứu thuộc trung tâm đặt ưu tiên hàng đầu là làm sao phục hồi và đưa hát xẩm trở lại với đời.

Cũng chính vì thế nên ở sân khấu “Hà Nội 36 phố phường” có điểm khác hoàn toàn so với những sân khấu “quan phương” khác là ngoài sự góp mặt của một số nghệ sĩ tên tuổi như Thanh Ngoan, Xuân Hoạch, Đoàn Thanh Bình và “cô xẩm” trẻ đang nổi đình đám là Mai Tuyết Hoa, các thành viên còn lại là những nhạc sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc truyền thống như GSTS Phạm Minh Khang, các nhạc sĩ Thao Giang, Hạnh Nhân, Văn Ty, Quang Long, Khương Cường.

 

Khi đã phục hồi được những làn điệu xẩm, bài xẩm đặc trưng nhất thì một mong muốn lớn của nhóm là phải làm sao đưa xẩm đến với công chúng Hà thành. Từ đó họ nghĩ ngay tới một sân khấu ngoài trời tại phố đi bộ, nơi hằng đêm có một lượng người không nhỏ tề tựu. Rồi cũng chính họ tìm tới các đơn vị có chức năng để xin phép.

Buổi đầu khá vất vả vì nhiều vị có trách nhiệm quản lý gần như chưa rõ xẩm là gì và nghệ thuật này có vị trí gì với người Hà Nội trước đây. Đến nay, sau một vài chương trình kiểm chứng hát miễn phí, các nghệ sĩ tham gia chiếu xẩm “Hà Nội 36 phố phường” đã được hỗ trợ một khoản thù lao cho các buổi diễn dù còn rất khiêm tốn.

Hôm chúng tôi đến chợ Đồng Xuân, có một phụ nữ dân tộc Mường tên Bùi Thị Tuyết Mai trong số các khán giả vây quanh sân khấu. Chị Tuyết Mai hào hứng kể: “Mình vừa đi ôtô từ Hòa Bình xuống, chưa kịp ăn uống đã tới thẳng đây luôn vì sợ muộn mất giờ. Qua tivi mình biết đến sân khấu này và từ lúc ấy đã mong có một buổi xuống Hà Nội để được nghe xẩm”.

 

Nghệ sĩ Xuân Hoạch

Theo nhạc sĩ Quang Long, MC của nhóm hát xẩm chợ Đồng Xuân, đã có những khán giả không bỏ qua tuần nào như bác Nguyễn Văn Tuấn ở khu phố cổ. Bác Tuấn cho biết: “Ngày nhỏ tôi vẫn hay nghe những điệu xẩm này nên bây giờ trên sân khấu các nghệ sĩ hát điệu gì là tôi biết ngay. Chỉ trừ những hôm mưa, nghỉ diễn chứ buổi nào tôi cũng có mặt”.

Còn GS Trần Văn Khê lần nào ra Hà Nội ông cũng ghé tới chiếu xẩm chợ Đồng Xuân và lần nào ông cũng tham gia phần giao lưu với khán giả. Hôm đầu tiên đến với chương trình này, GS Trần Văn Khê đã thật sự xúc động khi được nghe những làn điệu xẩm mà trước đây ông mới chỉ biết từ băng đĩa tư liệu và qua giọng hát lão luyện của nghệ nhân Hà Thị Cầu.

Mai Tuyết Hoa và Quang Long vừa thực hiện chuyến đi vào TP.HCM, việc đầu tiên của họ là tìm đến GS Trần Văn Khê để trao đổi với ông về việc tổ chức một đêm âm nhạc dân gian, với “đặc sản” là hát xẩm, tại thành phố sôi động này. Đó cũng chính là mong muốn của GS Khê và chính ông sẽ đảm nhận vai trò người dẫn chương trình trong đêm diễn ấy. Đêm xẩm tại TP.HCM theo dự kiến sẽ diễn ra vào khoảng cuối tháng mười sắp tới.

 

 

Thanh Ngoan và Mai Tuyết Hoa

Có thể nói hát xẩm là một loại hình ca hát dân gian bình dân nhất ở VN, xưa thường là “độc quyền” của những người khiếm thị hát rong (những người mù trước đây thường hát xẩm trên đường phố, ở nhà ga, bến tàu, chợ… ở Hà Nội để mưu sinh) nên ít nhiều xẩm bị nhìn dưới con mắt có phần miệt thị.

Theo nhạc sĩ Thao Giang, chủ nhiệm chương trình âm nhạc dân gian “Hà Nội 36 phố phường”, xẩm xuất hiện từ cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 và rất phát triển tại Hà Nội. Theo ông, xuất xứ của hát xẩm là từ người dân các miền quê ra Hà Nội kiếm ăn. Họ đã chuyển hóa những điệu xẩm xoan, xẩm huê tình nhà quê thành những điệu xẩm phù hợp với thẩm mỹ, thẩm âm của người Hà Nội. Trong số 20 điệu xẩm đang được các nghệ sĩ trình diễn trên sân khấu chợ Đồng Xuân, có điệu xẩm tàu điện chỉ duy nhất có tại Hà Nội.

Sau Cách mạng Tháng Tám, xẩm còn được “thời sự hóa”. Chẳng hạn để hưởng ứng phong trào bình dân học vụ, các nghệ nhân xẩm đã sáng tác bài xẩm Tiễu trừ giặc dốt (đang được trình diễn ở chiếu xẩm Đồng Xuân với lời mới Tiễu trừ tham nhũng). Theo nhà nghiên cứu Trần Việt Ngữ, người đã có hơn 20 năm làm việc với các làng xẩm, trùm xẩm…, thời kỳ hưng thịnh của xẩm là vào cuối năm 1954, đầu năm 1955, khi Nhà nước vận động nhiều nhóm hát xẩm, cử người viết bài hát và đến diễn ở các vùng duyên hải miền Bắc nhằm chống lại phong trào di cư vào Nam do người Pháp lôi kéo. Vài ba chục nghệ nhân hát xẩm ở Hải Dương, Ninh Bình, Nam Định, Bắc Giang, Hà Nội… đã tham gia cuộc vận động này. Kể từ đó những người hát xẩm không còn được hành nghề nữa, hát xẩm tưởng chừng như đã thất truyền, mai một.

Bắt đầu từ hai đêm thứ bảy, chủ nhật của đầu tháng 4-2006, người dân Hà Nội và du khách trong, ngoài nước đến thủ đô khi dạo chơi tuyến phố đi bộ, chợ đêm Đồng Xuân – Hàng Đào đã lại được thưởng thức những làn điệu xẩm vốn chỉ còn tồn tại trong ký ức của các bậc cao niên ở Hà thành, và trong vốn liếng âm nhạc dân gian của lão nghệ nhân “hát xẩm bẩm sinh” Hà Thị Cầu ở Ninh Bình.

NGUYỄN HUY

http://tuoitre.vn/Pages/Printview.aspx?ArticleID=163469

NGÂN HÀ : THAO GIANG , NGƯỜI GIỮ HỒN XẨM HÀ THÀNH , VIETNAM 2012


  Chân dung : Người giữ hồn xẩm Hà Thành

Trước sự phát triển ngày càng nhanh của nhiều loại hình âm nhạc hiện đại, người ta dường như đang dần quên mất những loại hình âm nhạc truyền thống. Với niềm đam mê nghệ thuật hát xẩm và mong muốn khôi phục lại những làn điệu xẩm mang đậm nét đặc trưng văn hóa của người Hà Nội xưa, từ nhiều năm nay, nhạc sĩ Thao Giang đã dày công nghiên cứu, sưu tầm, gìn giữ và truyền dạy lại bộ môn nghệ thuật độc đáo này.

 

Nhạc sĩ Thao Giang quê ở Thanh Oai – Hà Nội, học Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Việt Nam) từ năm 1958 rồi ở lại giảng dạy. Trước năm 2000, ông dạy ở Khoa Nhạc cụ truyền thống. Từ năm 2000 đến nay ông dạy ở Khoa Lí luận Sáng tác, chuyên nghiên cứu về nghệ thuật biểu diễn. Hiện ông là Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa Âm nhạc Nghệ thuật Việt Nam, một trong những Trung tâm có đóng góp lớn trong việc khôi phục và đưa nghệ thuật hát xẩm trở lại với công chúng ở Việt Nam.
 

Nhạc sĩ Thao Giang đang thả hồn mình vào từng giai điệu xẩm.

Những ngón tay của người nghệ sĩ nâng niu, nắn nót từng phím đàn.

Nhạc sĩ Thao Giang và nhạc sĩ Lê Quân cùng đắm mình trong một làn điệu xẩm.
 
Nhạc sĩ Thao Giang dành rất nhiều công sức và tâm huyết cho việc nghiên cứu, sưu tầm và gìn giữ các làn điệu xẩm.

Nhờ đó mà ông đã biên soạn được nhiều bài xẩm hay để dạy cho học trò của mình.
Con đường đến với hát xẩm của nhạc sĩ Thao Giang cũng khá đặc biệt. Ông kể rằng, hồi nhỏ ông thường đi tàu điện đi học và những gánh xẩm trên tàu điện của các nghệ nhân xưa đã ngấm vào tâm hồn và tiềm thức của ông lúc nào không hay. Lên đại học, ông theo học tại Học viện Âm nhạc Việt Nam và đã được trang bị nhiều kiến thức về hát xẩm. Nhận thấy hát xẩm đang dần bị lãng quên, nhạc sĩ Thao Giang đã bắt đầu công việc tìm tòi, sưu tập và biên soạn để mong muốn bảo vệ, khôi phục một nét văn hóa truyền thống của người Hà Nội xưa. Xuất phát vể việc mong muốn trả lại diện mạo cho hát xẩm. Nhạc sĩ Thao Giang đã cùng với giáo sư Phạm Minh Khang thành lập Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật Âm nhạc Việt Nam. Trung tâm được thành lập từ năm 2005 với 3 mục tiêu chính là sưu tầm – nghiên cứu, truyền dạy – đào tạo và biểu diễn nghệ thuật. Từ các lớp dạy hát xẩm ấy, nhạc sĩ Thao Giang đã đào tạo được một lớp nghệ sĩ trẻ yêu nghề, trong đó có cả những sinh viên đến từ Nhạc viện Hà Nội và trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Hà Nội. Và cứ vào tối thứ bảy hàng tuần, các học trò lại theo thầy Thao Giang lên chợ Đồng Xuân biểu diễn xẩm phục vụ mọi người. Lâu ngày mọi người quen thân gọi là “Gánh xẩm Thao Giang”.

Mặc dù biết rằng để đeo đuổi và duy trì được với hát xẩm vào thời nay là một điều rất khó, nhưng dường như nhạc sĩ Thao Giang không mấy quan tâm đến điều ấy. Ông dùng những đồng lương kiếm được từ việc dạy học ở Học viện Âm nhạc để làm lộ phí cho những chuyến đi sưu tầm, điền dã và giảng dạy về nghệ thuật hát xẩm cho các địa phương… Đã 6 năm làm việc ở Trung tâm nhưng chẳng bao giờ ông nghĩ đến chuyện tiền lương, hơn thế ông còn phải bỏ tiền túi ra để Trung tâm hoạt động. Có lẽ chính vì thế mà học trò rất kính trọng và nể phục ông.
 


Lớp học hát xẩm của thầy Thao Giang ở đình Hào Nam.

Nhạc sĩ Thao Giang luôn gần gũi và truyền dạy tất cả kinh nghiệm về hát xẩm của mình cho học trò.

Hai cố gái này đã tốt nghiệp Học viện Âm nhạc Việt Nam, nay lại theo thầy Thao Giang học thêm về nghệ thuật hát xẩm.

Một tay trống trong đội xẩm trẻ của thầy Thao Giang.

Nghệ sĩ đàn bầu trong đội xẩm trẻ của thầy Thao Giang.

Được ngồi trò chuyện về nghệ thuật hát xẩm với ông, được xem cách ông chỉ dẫn tỉ mỉ cho các học trò của mình về cách chơi đàn và điều khiển giọng hát, cùng sự hăng say của ông lúc trò chuyện với đồng nghiệp của mình là nhạc sĩ Lê Quân về hát xẩm ở khuôn viên đình Hào Nam, tôi mới thấu hiểu được hết tấm lòng đau đáu của một người nghệ sĩ trước sự tồn vong của một loại hình nghệ thuật đặc sắc của dân tộc. Với ông, hát xẩm không đơn thuần chỉ là một nghệ thuật, mà nó còn là kỉ niệm, là hồn cốt văn hóa của người Việt nói chung và Hà Nội nói riêng/.

Bài: Ngân Hà – Ảnh: Công Đạt
01/06/2012 17:55  GMT+7