VỞ OPERA “THE TALE OF LADY THỊ KÍNH” by P.Q. PHAN (Phan Quang Phục)


Trân trọng giới thiệu với các anh chị vở Opera “The Tale of  Lady Thị Kính” (trình diễn tại Musical Arts Centre, Indiana, ngày Feb 7 2014 vừa qua). Tác giả vở opera là Giáo Sư âm nhạc Phan Quang Phục.
Xin mời anh chị ghé thăm  http://music.indiana.edu/iumusiclive/streaming/
và chọn    The Tale of  Lady Thị Kính

OPERA REVIEW: ‘TALE OF LADY THI KINH’

Image

This production deserves a bravo!

By Peter Jacobi

 

Xem vở nhạc kịch The Tale of Lady Thị Kính (Kỳ 1)
(VienDongDaily.Com – 12/03/2014)
Cao Thu Cúc

Nhà soạn nhạc P. Q. Phan ký tặng Libretto The Tale of Lady Thị Kính cho khán giả.
 
LTS: The Tale of Lady Thị Kính là một vở đại nhạc kịch (grand opera) do nhà soạn nhạc P. Q. Phan (Phan Quang Phục), giáo sư ngành Sáng Tác tại trường nhạc Jacob, thuộc đại học Indiana University, soạn nhạc và viết lời hát (libretto=tuần bản), dựa trên cốt truyện của vở chèo cổ Quan Âm Thị Kính. Vở này đã được dàn dựng công phu và trình diễn trên sân khấu lớn của trường Indiana trong bốn buổi, tất cả đều được “standing ovation”. Các buổi này của được truyền đi qua internet, khán giả có thể ngồi nhà xem trên màn ảnh monitor, dù không thể so sánh với đi xem “live”. Dưới đây là cảm tưởng của một khán giả sau khi xem vở opera này qua internet.
Đầu tháng hai trời bỗng đổ mưa. Những cơn mưa nhẹ nhàng cứ làm ướt cả bầu trời. Bầu trời u ám làm cho tôi cứ nhìn trời mà buồn. Những ngày cuối tuần tôi không nhìn trời nữa, tôi nhìn vào màn hình chờ đợi. Cái gì sắp xảy ra đây? “Đến đúng ngày, nhấn vào link, màn hình sẽ hiện ra… sẵn sàng”. Xem gì đây? 8 giờ miền Đông là 5 giờ chiều California. A đây rồi: The Tale of Lady Thị Kính. Gia đình chúng tôi quây quần quanh chiếc truyền hình chờ đợi.
Ơi đồng quê thân thươngSân khấu trường Jacob School of Music không ngờ rộng lớn và hoành tráng. Nhạc êm nhẹ đưa người ta vào cuộc sống thanh bình. Khung cảnh đồng quê Việt Nam hiện ra. Ôi chao! Chưa gì đã thấy thân thương rồi. Nhà tranh vách đất, cây xanh hoa nở. Chà! Nhà thiết kế sân khấu hay thiệt, kiểu này sẽ làm cho khán giả Việt Nam chưa gì đã rớt nước mắt rồi.Tôi xem trên mạng thôi mà tôi cũng thấy mắt mình cay cay. Mãng Ông đi ra, tóc trắng râu trắng, áo quần nông dân. Ôi chao! Nghèo! Nông dân Việt Nam từ đời nhà Lý đã nghèo mà đến thế kỷ XXI cũng chẳng khá gì hơn! Rồi Thị Kính dịu dàng e thẹn đi ra, chiếc quạt hoa che mặt. Đúng là phong cách con gái nhà lành, chỉ có khác là Thị Kính ở đây giỏi quá, hát tiếng Anh rất hay, giọng trong và cao vút làm cho người xem vừa nhìn thấy đã mến mộ rồi.

Admiring how magnificent love may be
I remember the tale of Từ Thức, how he met his angelic love…
(Nghĩ về tình yêu có thể rực rỡ như thế nào
Tôi nhớ đến câu chuyện Từ Thức, hoàn cảnh nào ông đã gặp được tình yêu thiên thần của ông…)

Đúng là chàng thư sinh mặt trắng Thiện Sĩ đây rồi. Thiện Sĩ do Will Perkins thủ vai, cao lớn và mạnh mẽ hơn so với hình ảnh một chàng thư sinh Việt Nam, những chàng học trò ngày xưa vẫn được xem là “thư sinh mặt trắng, trói gà không chặt”. Hình ảnh chàng thư sinh tay cầm quyển sách ngâm nga vài câu thơ là hình tượng mơ ước của các cô gái Việt Nam thời xa xưa. Lấy được chồng thư sinh, lo cho chàng sôi kinh nấu sử, khi chàng thi đỗ ông trạng ông nghè vinh quy về làng là lúc vinh quang nhất đời. Ơi giấc mơ huy hoàng! “Lọng anh đi trước, võng nàng theo sau”. Nếu chẳng may chàng suốt đời lận đận thì nàng không ngại ngần tuyên bố:

Ai ơi chớ lấy học trò,
Dài lưng tốn vải ăn no lại nằm. (Ca dao)

Trường hợp Thị Kính càng thảm thương hơn. Từ một cô gái ngây thơ trong sáng, lấy chồng không được bao lâu thì bị nghi có âm mưu giết chồng. Cảnh Thị Kính bị chồng nghi oan, bỏ mặc để cho mẹ chồng hành hạ trên sân khấu có lẽ là một sự ngạc nhiên lớn đối với khán giả Mỹ. Thân phận các nàng dâu Việt Nam trong chế độ phong kiến là như vậy. Diễn viên Sooyeon Kim đóng vai Sùng Bà chắc phải khổ lắm, vừa hát mà vừa phải hét, làm sao phải kềm chế cảm xúc giận dữ tuôn trào để hát không sai nhịp, không bị đạo diễn nhắc nhở.

Cả gia đình tôi ngồi xem. Scott, chồng của con gái tôi, theo dõi từ đầu nhưng có lẽ không hiểu gì mấy về phong tục Việt Nam. Đến đoạn đám cưới, Scott kêu lên: “Ồ đẹp quá!” Scott thích cảnh đám cưới truyền thống Việt Nam. Khi Thị Kính bỏ nhà đi tu, Scott không hiểu, Scott hỏi:

– Thị Kính hổ thẹn hả?

Xã hội Việt Nam dưới thời phong kiến, người phụ nữ không được coi trọng, tiếng nói của họ không được lắng nghe. Những người vợ bị bạc đãi bị nghi oan như Thị Kính, thông thường có hai cách giải quyết để bảo toàn danh tiết cho mình. Một là tự tử. Thắt cổ tự tử, nhảy xuống giếng hay nhảy xuống sông tự tử. Câu chuyện Thiếu Phụ Nam Xương là một điển hình. Đó là cách giải quyết của những người đàn bà thiếu ý chí, thiếu sức mạnh.

Cách giải quyết thứ hai là đi tu. Cách giải quyết này dành cho những người tự tin vào bản chất của mình, người có ý chí mạnh mẽ. Xã hội đã không tin họ, luật làng xã không giải oan cho họ, cả cuộc sống tốt đẹp của họ không đủ để minh oan thì họ tìm đến con đường sức mạnh tâm linh, họ đi vào chùa kiên trì tu hành, và họ tin rằng một ngày không xa tấm lòng ngay thẳng của họ sẽ được Trời Phật chứng giám, mối oan của họ sẽ được rửa sạch, trả lại cho họ một tâm hồn trong sáng như ánh hào quang. Thị Kính chính là một người sẽ làm được như vậy.

I must leave to seek peace under a benevolent roof,
Turn myself into a monk,
Take buddha’s teachings, and find a peaceful life.
(Ta phải ra đi để tìm kiến một mái chùa nhân ái,
Sống đời người tu hành,
Học theo lời dạy của Phật và tìm một cuộc sống bình yên.)

(Còn tiếp)

 

One might say there was a lot of love exuded in the Musical Arts Center this past weekend for and during Indiana University Opera Theater’s world premiere performances of “The Tale of Lady Thi Kinh,” by Jacobs School composition faculty member P.Q. Phan.

However one might ultimately judge the artistic success of the opera, it came into being as a beloved subject for the composer who, after years of pondering and working on the project, brought to realization this musical setting for a revered folk tale of his homeland, Vietnam. It was obvious also, from what one saw on those two evenings, that stage director Vincent Liotta, who has teamed with Phan on this endeavor since before a workshop performance in summer 2011, labored lovingly to make the opera more stage worthy.

Conductor David Effron says, when shown the first 40 pages of the score, he fell in love with the music and its orchestration; he insisted that the opera must be produced by the IU Opera Theater and, after the go-ahead was given, followed up with his usual drive and diligence to shed a glow on the musical elements of the production.  The orchestra he trained, the Philharmonic, played superbly, no doubt strongly motivated by the maestro’s enthusiasm.  The two casts and the Walter Huff-trained chorus lavished energy on the opportunities afforded them.

The set design — wood and canvas panels that slide in and out, back and forth for scene changes; a movable wall made to look as if built of massive stones; a variety of outdoor backgrounds featuring a garden, wooded glen or town square — was the work of a visiting talent, Erhard Rom, and it is not only serviceable but handsome to view.  Linda Pisano’s costumes are both stunning and appropriate to place and a sort of ageless time.

So, one had a subject and score lovingly offered by the composer and a production lovingly delivered, with notable attention paid to artistic concept and detail. The result was an ovation each evening that, when composer Phan came to the stage for a bow, quickly mounted to standing and cheers-filled status. He was all smiles for what he must consider loving public reactions.

The composer’s aim for this “Tale of Lady Thi Kinh” was to create a multicultural entity, featuring music that blends Asian harmonies and instrumental effects with the musical ways and means of western opera.  That he managed to do quite adroitly. The Far Eastern influence suffused the orchestration and at least colored the vocal line.  Operatic traditions were cared for from the orchestral introduction to the choruses and the presence of arias.  The music was certainly accessible and, at most key moments, appropriate for the unfolding drama.

That drama concerns Thi Kinh, a lovely and goodhearted young woman who marries a studious fellow, hoping for a happy life.  In an act of intended kindness, while he sleeps, she attempts to cut off a single hair growing on his cheek, an out-of-place feature for an upstanding man.  He wakes in the middle of her action, thinks she’s trying to murder him, and sets off an ever-worsening chain of events: the immediate breakup of their marriage; her retreat, disguised as a man named Tieu Kinh Tam, into a monastery; her/his encounter with a flirtatious woman, Thi Mau, who’s distressed by the resulting rebuff; the woman’s impregnation by her family’s servant; her claim, after the baby’s birth, that the monk is its father; Tieu Kinh Tam’s ouster from the monastery; Thi Mau’s abandonment of the baby; the ousted monk’s act of kindness in saving the child and death from a worn-out, broken heart; the Buddha’s instillation of Thi Kinh into nirvana.

Whether Western audiences, probably so different from those who’ve grown up with the tale in Vietnam, can accept such a tragic flow of happenings following an act so trifling and explainable remains a question. The insertion of comic moments within so sad a story also may get in the way of acceptance although weekend audiences suggested approval.

It’s always hard to predict what lies ahead for a new opera. Many never get a second production. I hope this one will. I thought little of the workshop performance. I approved, with some reservation, the weekend’s first performance. I approved, with less reservation and more enthusiasm, the second.  Phan’s operatic tale is growing on me.

The opera requires a large cast.  The local production can boast of persuasive casting up and down the line: mezzos Sarah Ballman and Veronica Jensen rising to dramatic heights as the noble Thi Kinh; coloraturas Sandra Periord and Angela Yoon warbling through tough flourishes as the troublemaking Thi Mau; bass-baritones Adam Walton and Rafael Porto as Sur Cu, head of the temple; tenors Will Perkins and Christopher Sokolowski hitting some difficult high notes as husband Thien Si; tenors Lorenzo Miguel Garcia and Andrew LeVan as Thi Mau’s obliging servant No; baritones Jeremy Gussin and Jerome Sibulo as the village chief; sopranos Christa Ruiz and Marlen Nahhas as his brassy wife; sopranos Sooyeon Kim and Julianne Park  and baritones Bruno Sandes and Daniel Lentz as Thien Si’s parents, and baritones David Rugger and Ross Coughanour as Thi Kinh’s father.

If I’ve messed up who’s who, sorry, but everyone contributed to the whole, as did lighting designer Todd Hensley.  Bravo to the enterprise.

© Herald Times 2014

http://blogs.music.indiana.edu/opera/2014/02/13/opera-review-tale-of-lady-thi-kinh/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s